# कुरआन्

| कुरआन् اَلْقُرآن   |
| --- |
|
श्रेणी:पुस्तकानि यस्य मुखपृष्ठं नास्ति |
| लेखकः |
अल्लाहात् अवतीर्णः अभवत्। |
| भाषा |
अरबी |
| विषयः |
जीवनविधानस्य शास्त्रः |

|  |
| --- |
|
**इस्लाम्-मतम्**  |
| विश्वासः

|  |
| --- |
| * आल्लाह्
* पैगम्बर्
* फ़रिश्ता
* कयामत्
 |

 |
| पञ्चस्तम्भाः* विश्वासः तथा साक्ष्यः
* नामाज़्
* रोजा
* हज्ज्
* जाकात्

|  |
| --- |
|  |

 |
| ग्रन्थाः* कुरान्
* हादिस्

|  |
| --- |
|  |

 |
| सम्प्रदायाः

|  |
| --- |
| * सुन्नि
* शिया
* सुफीवादः
 |

 |
| इतिहासः

|  |
| --- |
| * मुहम्मद्
* आहल् आल्-बयात्
* साहाबा
* ईमामह्
* खिलाफत्
 |

 |
|  |

**कुरआन् शरीफ्** (अरबी: القرآن आल्-क़ुर'आन्) मुस्लिमजनानां पवित्रः कश्चन ग्रन्थः । इस्लाम्-मतानुसारं भगवतः वाणीरूपेण ग्रन्थोऽयं मुहम्मद् नवी (प्रवक्ता) द्वारा खण्डशः भूलोके अवतीर्णः । समग्रकुरआन्-ग्रन्थे ११४ सूराः(अध्यायाः) सन्ति । तथा *आयात्* (पङ्क्ति)संख्या ६,२३६ । कुरआन्-ग्रन्थस्य मूलभाषा अरबी । इस्लामीय-भाष्यकारस्य मतानुसारं कुरआन्-ग्रन्थः अपरिवर्तनीयः । अस्मिन् विषये आयाते (पङ्क्तौ) उक्तमस्ति -

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| “ | अहं स्वयम् उपदेशग्रन्थरूपेण अवतीर्णवान् अस्मि, तथा च अस्य संरक्षकोऽपि अहमेव अस्मि । | ” |

## उत्पत्तिः

कुरआन्, मुस्लिमजनानां पवित्रशास्त्रः
अरबी व्याकरणे *कुरआन्* शब्दोयं 'मास्दार्' (क्रियावाचक-विशेष्य)रूपेण व्यवह्रियते । अयं शब्दः قرأ 'क्करा'आ' इत्यस्मात् क्रियापदात् निष्पन्नः, यस्य अर्थः 'पठनम्', वा 'आवृत्तिकरणं' । इदमेव क्रियापदं कुरआन् पदस्य मूलत्वेन परिगण्यते । ’कुरआन्’शब्दस्य उच्चारणस्य "मास्दार्" (الوزن) (रागः) भवति غفران "गुफ्रान्"। एतया शैल्या उच्चारितश्चेत् अर्थः भवति अधिकः भावः, अध्यवसायः, कर्मसम्पादने एकाग्रता वा । एतस्मात् अवगम्यते कुरआन् इत्यस्य अर्थः केवलं पठनम्, आवृत्तिकरणं वा न वरञ्च एकाग्रचित्तेन पठनम् इति । कुरआन्-ग्रन्थेऽपि शब्दोऽयम् अस्मिन्नेव अर्थे प्रयुक्तः अस्ति । कुरआन्-ग्रन्थस्य ’*सूरा-आल्-कियामह्’* इत्येतस्यां ७५ तमसूरायाम् (अध्याये), १८ तमे आयाते (पङ्क्तौ) कुरआन् शब्दस्य उल्लेखः अस्ति -

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| “ | इतःपरम्, अहं यदा तं (कुरआन्) पाठं पठामि , तदा भवान् तस्य पाठस्य (कुर्'आ'नाह्) अनुसरणं करोतु | ” |

## संज्ञा

मुस्लिम्-मतानुसारं मुहम्मद्(मुस्लिमजनानां प्रवक्ता (अल्लाह्स्यदूतः)वाणीं साक्षात् अरबीभाषया प्राप्तवान् आसीत् । ग्रन्थोऽयं *मु'जिया* (अलौकिकः) तथा मानवजातेः पथप्रदर्शकः । मुस्लिमजनानां विश्वासः विद्यते यत् कुरआन्-ग्रन्थे मानवानां सर्वविधानां समस्यानां समाधानमस्ति । एवञ्च अयं ग्रन्थः पूर्णाङ्गजीवनविधानं बोधयति ।

## विभिन्नविषयक-आयाताः (पङ्क्तयः)

* आदेशात्मकाः आयाताः= १०००
* निषेधात्मकाः आयाताः= १०००
* भीत्यात्मकाः आयाताः= १०००
* प्रतिज्ञात्मकाः आयाताः= १०००
* दृष्टान्तात्मकाः आयाताः=१०००
* इतिहासात्मकाः आयाताः= १०००
* प्रशंसात्मकाः आयाताः= २५०
* पूर्णतात्मकाः आयाताः=१००
* उद्देश्यात्मकाः आयाताः=२५०
* इतराः = ६६
* आहत्य = ६२३६

## विभिन्नाध्यायानां पङ्क्तीनां च प्रसिद्धिः

* सूरा अर रहमान् = कुरआन्-शास्त्रस्य मुकुटः
* सूरा अल बाकारा = कुरआन्-शास्त्रस्य सिंहासनम्
* सूरा इयासिन्= कुरआन्-शास्त्रस्य मनः
* सूरा अल-इखलास= कुरआन्-शास्त्रस्य एकतृतीयांश
* सूरा अल-फतिहा= कुरआन्-शास्त्रस्य जननी
* अयातुल कुरसी = कुरआन्-शास्त्रस्य मित्रम्

## टिप्पणी

### अनुवादाः

* Quran Word by Word // QuranAcademy.org
* Al-Quran Archived २००९-०१-२९ at the Wayback Machine प्रकल्पस्य Zohurul Hoque तथा Muhiuddin Khan द्वारा आनुवादः ।
* कुरान्-ग्रन्थस्य आङ्ग्लभाषया अनुवादः एवं व्याख्या, मारिफुल् कुरान् Archived २००७-०३-२९ at the Wayback Machine, मुफति ताकी उस्मानी महोदयेन लिखितः ।
* Global Quran - त्रिंशत् भाषासु कुरान् अनुवादः ।
* कुरान् - इन्टार्नेट् स्याक्रेड् टेक्स्ट् आर्कैव्
* पुनर्जागरिकं इस्लाम् Archived २०१०-०६-०१ at the Wayback Machine
* The Message - Free Minds / Progressive Muslims - a literal translation of the Qur'an.
* Online translation of the Qur'ān — translated by a team of Muslim scholars including the first woman to translate the Qur'ān into English.
* ताफहीनमुल् कुरान् अन्तर्जाले
* अन्तर्जालानुवादः

### तथ्यानुसन्धानम्

* GlobalQuran.com Search quran in over 30 different languages at one time
* Search the Qur'ān
* Qur'ān Search or browse the English Shakir translation
* Qur'ān Search

### मातृकाः

* Qur'ān Manuscripts Archived २००७-०६-२९ at the Wayback Machine
* Qur'ān Manuscripts Archived २००७-०६-१९ at the Wayback Machine

### श्रव्य-दृश्यपरिकराः

* Quran Academy: Audio/Video commentary/translation of the Qur'ān
* English audio recitation/translation of the Qur'ān Archived २००९-०६-२५ at the Wayback Machine
* Irfan-ul-Quran.com Qur'ān recitation in the voices of 12 most popular Qura of the world
* Qur'ān recitations by 271 different reciters Archived २००७-०६-२१ at the Wayback Machine