Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# अन्ताराष्ट्रियमानकपुस्तकसङ्ख्या

International Standard Book Number| A 13-digit ISBN, 978-3-16-148410-0, as represented by an EAN-13 bar code |
| Acronym | ISBN |
| Introduced |
1970 (1970) |
| Managing organisation |
International ISBN Agency |
| Number of digits |
13 (formerly 10) |
| Check digit |
Weighted sum |
| Example |
978-3-16-148410-0 |
| Website | www.isbn-international.org |

ऐ एस् बि एन् अथवा **अन्ताराष्ट्रिय-मानक-पुस्तक-संख्या** इत्येषा संख्या पुस्तकानां कृते दीयमाना विशिष्टा वाणिज्यिकान्वेषकपुस्तकसंख्या ।

इयं संख्या पुस्तकस्य प्रतिमुद्रणाय विभिन्नरूपमुद्रणाय च दीयते । तन्नाम समानपुस्तकस्य विद्युन्मानावृत्तिः, कागदावरणावृत्तिः, कठिनावरणावृत्तिः च विभिन्नाः संख्याः प्राप्नुवन्ति । २००७ तमस्य वर्षस्य जनवरीमासस्य प्रथमदिनाङ्कस्य अनन्तरं प्रदत्तासु अन्ताराष्ट्रियमानकपुस्तकसंख्यासु १३ अङ्काः विद्यन्ते । ततः पूर्वं प्रदत्तानां १० अङ्काः भवन्ति । अस्याः संख्यायाः प्रदानविधिः तत्तद्देशस्य मुद्रणोद्यमस्य विस्तारम् अनुसृत्य भवति ।

अन्ताराष्ट्रियमानकपुस्तकसंख्यायाः प्रदानस्य प्राथमिकी प्रक्रिया १९६७ तमे वर्षे आरब्धा । १९६६ तमे निर्मितां ९ अङ्कयुक्तां मानकपुस्तकसंख्याम् अनुसृत्य ऐ एस् बि एन् संख्या दीयते स्म । १० अङ्कयुक्तायाः मानकसंख्यायाः प्रारूपम् अन्ताराष्ट्रियप्रमाणीकरणसंस्थया (International Organization for Standardization (ISO) निर्मितम् । अस्याः प्रस्तुतिः १९७० तमे वर्षे अन्ताराष्ट्रियप्रमाणम् ऐ एस् ओ २१०८ इति नाम्ना जाता । (मानकपुस्तकसंख्यायाः पुरतः शून्यसय संयोजनेन अन्ताराष्ट्रियमानकपुस्तकसंख्या प्राप्तुं शक्या । )

## बाह्यसम्पर्काः

* ISO 2108:2005 at www.iso.org
* "Are You Ready for ISBN-13?". R.R. Bowker LLC. Archived from the original on 19 February 2009. आह्रियत 27 June 2016.
* International ISBN Agency—coordinates and supervises the worldwide use of the ISBN system.
* Numerical List of Group Identifiers List of language/region prefixes
* Free conversion tool: ISBN-10 to ISBN-13 & ISBN-13 to ISBN-10 Archived १२ सेप्टेम्बर् २०१३ at the Wayback Machine from the ISBN agency. Also shows correct hyphenation & verifies if ISBNs are valid or not.
* RFC 3187 Using International Standard Book Numbers as Uniform Resource Names (URN)
* Implementation guidelinesPDF (51.0 KB) for the 13-digit ISBN code.
# अभिनेता

| अभिनेता |
| --- |
| अभिनेता |

अभिनयं करोति इति **अभिनेता** । पात्रधारी इत्यपि नामान्तरम् । नाटकेषु, चलच्चित्रेषु सामान्यतः ये अभिनयं कुर्वन्ति ते अभिनेतारः इति अभिधीयन्ते । भारते अमिताभ बच्चन इत्याख्यः कश्चन अभिनेता प्रसिद्धः वर्तते।

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः

* Csapo, Eric, and William J. Slater. 1994. *The Context of Ancient Drama.* Ann Arbor: The U of Michigan P. ISBN 0-472-08275-2.
* Elam, Keir. 1980. *The Semiotics of Theatre and Drama*. New Accents Ser. London and New York: Methuen. ISBN 0-416-72060-9.
* Weimann, Robert. 1978. *Shakespeare and the Popular Tradition in the Theater: Studies in the Social Dimension of Dramatic Form and Function.* Ed. Robert Schwartz. Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-3506-2.
* *An Actor's Work* by Constantin Stanislavski
* *A Dream of Passion: The Development of the Method* by Lee Strasberg (Plume Books, ISBN 0-452-26198-8, 1990)
* *Sanford Meisner on Acting* by Sanford Meisner (Vintage, ISBN 0-394-75059-4, 1987)
* *Letters to a Young Actor* by Robert Brustein (Basic Books, ISBN 0-465-00806-2, 2005).
* *The Empty Space* by Peter Brook
* *The Technique of Acting* by Stella Adler
* Actors' Equity Association (AEA): a union representing U. S. theatre actors and stage managers.
* American Federation of Television and Radio Artists (AFTRA) Archived २००६-०७-२० at the Wayback Machine: a union representing U. S. television and radio actors and broadcasters (on-air journalists, etc.).
* British Actors' Equity: a trade union representing UK artists, including actors, singers, dancers, choreographers, stage managers, theatre directors and designers, variety and circus artists, television and radio presenters, walk-on and supporting artists, stunt performers and directors and theatre fight directors.
* Media Entertainment & Arts Alliance: an Australian/New Zealand trade union representing everyone in the media, entertainment, sports, and arts industries.
* Screen Actors Guild (SAG): a union representing U. S. film and TV actors.

## सम्बद्धाः लेखाः

* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
# ८ मार्च

{{आङ्ग्लपञ्चाङ्गम्/प्रप्रथमरविः आरम्भ**त्रुटि: अमान्य समय।**
|float=right
|clear=none
|titlestyle=
|weekstyle=
|month=**त्रुटि: अमान्य समय।**
|cur\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**]]
|prev\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|<<]]
|next\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|>>]]
|6row=
|01= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १|१]]
|02= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २|२]]
|03= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ३|३]]
|04= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ४|४]]
|05= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ५|५]]
|06= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ६|६]]
|07= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ७|७]]
|08= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ८|८]]
|09= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ९|९]]
|10= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १०|१०]]
|11= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ११|११]]
|12= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १२|१२]]
|13= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १३|१३]]
|14= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १४|१४]]
|15= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १५|१५]]
|16= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १६|१६]]
|17= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १७|१७]]
|18= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १८|१८]]
|19= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १९|१९]]
|20= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २०|२०]]
|21= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २१|२१]]
|22= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २२|२२]]
|23= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २३|२३]]
|24= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २४|२४]]
|25= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २५|२५]]
|26= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २६|२६]]
|27= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २७|२७]]
|28= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २८|२८]]
|29=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|30=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|31=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|year=२०२६
|show\_year=on
|lk=on
|EndNote=
}}

**८ मार्च**-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य सप्तषष्टितमं (६७) दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् अष्टाषष्टितमं (६८) दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय २९८ दिनानि अवशिष्टानि ।

## इतिहासः

## मुख्यघटनाः

## जन्म

## मृत्युः

## पर्व, उत्सवाः च

## बाह्यानुबन्धाः
# २६ अक्तूबर

{{आङ्ग्लपञ्चाङ्गम्/प्रप्रथमरविः आरम्भ**त्रुटि: अमान्य समय।**
|float=right
|clear=none
|titlestyle=
|weekstyle=
|month=**त्रुटि: अमान्य समय।**
|cur\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**]]
|prev\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|<<]]
|next\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|>>]]
|6row=
|01= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १|१]]
|02= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २|२]]
|03= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ३|३]]
|04= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ४|४]]
|05= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ५|५]]
|06= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ६|६]]
|07= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ७|७]]
|08= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ८|८]]
|09= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ९|९]]
|10= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १०|१०]]
|11= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ११|११]]
|12= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १२|१२]]
|13= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १३|१३]]
|14= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १४|१४]]
|15= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १५|१५]]
|16= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १६|१६]]
|17= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १७|१७]]
|18= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १८|१८]]
|19= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १९|१९]]
|20= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २०|२०]]
|21= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २१|२१]]
|22= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २२|२२]]
|23= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २३|२३]]
|24= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २४|२४]]
|25= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २५|२५]]
|26= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २६|२६]]
|27= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २७|२७]]
|28= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २८|२८]]
|29=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|30=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|31=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|year=२०२६
|show\_year=on
|lk=on
|EndNote=
}}

**२६ अक्तूबर**-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य द्विशतैधिकनवनवतितमं (२९९) दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् त्रिशततमं (३००) दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय ६६ दिनानि अवशिष्टानि ।

## इतिहासः

## मुख्यघटनाः

## जन्म

## मृत्युः

## पर्व, उत्सवाः च

## बाह्यानुबन्धाः
# ओहायो

ओहायो संयुक्त राज्‍य अमेरिका देशस्‍य प्रदेश: अस्‍ति।

**अमेरिकासंयुक्तराज्यम् राज्या व राजधानीअलाबामा (मान्टगोमेरी)अलास्का (जुन्यु)आरिज़ोना (फ़ीनिक्स्)**

---

 **अर्कान्स (लिटिल् राक्)कालिफ़ोर्निया (साक्रामेन्टो)कोलोराडो (डेन्वर्)**

---

**कनेक्टिकट् (हार्टफ़र्ड्)डेलावेर् (डोवर्)फ्लोरिडा (टालाहासे)**

---

 **जार्जिया (अटलान्टा)हवाई (हानलूलू)ऐडहो (बाय्सी)**

---

 **इलिनाई (स्प्रिंग्फ़ील्ड्)इन्डियाना (इन्डियानापोलिस्)अयोवा (डे माय्ने)**

---

**केन्‍सास (टोपेका)केन्‍टकी (फ़्रांक्फ़ोर्ट्)लूइसियाना (बेटन् रु)**

---

**मेन (अगस्टा)मेरील्यान्ड् (आनापालिस्)मासचुसेट्‍स (बास्टन्)**

---

**मिशिगन (लान्सिङ्)मिनेसोटा (सैन्ट् पाल्)मिसिसिपी (जाक्सन्)**

---

**मिसूरी (जेफ़र्सन् सिटी)मान्‍टाना (हेलेना)नेब्रास्‍का (लिंकन्)**

---

**नेवाडा (कार्सन् सिटी)न्‍यू हेम्‍पशायर (कन्कर्ड्)न्‍यू जर्सी (ट्रेन्टन्)**

---

**न्‍यू मेक्‍सिको (सान्टा फ़े)न्यू यार्क् (अल्बानी)नार्थ केरोलैना (रालेय्)**

---

**नार्थ डेकोटा (बिस्मार्क्)ओहायो (कोलम्बस्)ओक्‍लाहोमा (ओक्लाहोमा सिटी)**

---

**ओरेगन् (सेलेम्)पेन्‍सिल्‍वेनिया (हारिस्बर्ग्)रोड ऐलैंड (प्राविडेन्स्)**

---

**साउथ केरोलैना (कोलम्बिया)दक्षिण डकोटा (पियेर्)टेनेसी (नाश्विल्)**

---

**टेक्सास् (आस्टिन्)यूटाह (साल्ट् लेक् सिटी)वर्मांट (मान्ट्पेलियर्)**

---

**वर्जिनिया (रिच्मन्ड्)वाशिङ्टन् (ओलम्पिया)वेस्‍ट वर्जिनिया (चार्ल्सटन्)**

---

**विस्कान्सिन् (माडिसन्)वायोमिङ् (चेयेन्)वाशिङ्ग्टन् डि सि**
# कालिफोर्निया

|  |
| --- |
| **कालिफ़ोर्निया राज्य** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | Seal |

 |
| Nickname(s): द गोल्डेन स्टेट *(स्वर्णिम राज्य)* |
| Motto(s): *यूरेका* |
| Map of the United States with कालिफ़ोर्निया highlighted |
| **Official language(s)** | आङ्ग्लभाषा |
| **Spoken language(s)** | आङ्ग्लभाषा |
| **Demonym** | कालिफ़ोर्नियाराज्यीयः |
| **Capital** | सैक्रामेंटो |
| **Largest city** | लास एंजलस |
| **Largest metro area** | ग्रेटर लॉस एंजिल्स एरिया |
| **Area** | Ranked 3rd in the U.S. |
|  - Total | 163,696 sq mi (423,970 km2) |
|  - Width | 250 miles (400 km) |
|  - Length | 770 miles (1,240 km) |
|  - % water | 4.7 |
|  - Latitude | 32° 32′ N to 42° N |
|  - Longitude | 114° 8′ W to 124° 26′ W |
| **Population** | Ranked 1st in the U.S. |
|  - Total | 37,253,956 |
| - Density | 234.4/sq mi  (90.49/km2) Ranked 11th in the U.S. |
|  - Median income | US$61,021 (9th) |
| **Elevation** |   |
|  - Highest point | Mount Whitney 14,494 ft  (4,418 m) |
|  - Mean | 2,900 ft  (884 m) |
|  - Lowest point | Death Valley -282 ft  (-86 m) |
| **Admission to Union** | September 9, 1850 (31st) |
| **Governor** | गाविन नेवसों (डी) |
| **Lieutenant Governor** | Eleni Kounalakis (डी) |
| **Legislature** | कालिफ़ोर्नियाराज्य विधानसभा |
|  - Upper house | कालिफ़ोर्नियाराज्य सीनेट |
|  - Lower house | कालिफ़ोर्नियाराज्य सभा |
| **U.S. Senators**  | Dianne Feinstein Alex Padilla (D) |
| **U.S. House delegation**  | 34 Democrats, 19 Republicans (list) |
| **Time zone** | Pacific: UTC-8/-7 |
| **Abbreviations** | CA Calif. US-CA |
| **Website** | ca.gov |

**कैलिफ़ोर्निया** संयुक्त राज्‍य अमेरिका देशस्‍य प्रदेश: अस्‍ति. राजधानी - सैक्रामेंटो.

## आधार

**अमेरिकासंयुक्तराज्यम् राज्या व राजधानीअलाबामा (मान्टगोमेरी)अलास्का (जुन्यु)आरिज़ोना (फ़ीनिक्स्)**

---

 **अर्कान्स (लिटिल् राक्)कालिफ़ोर्निया (साक्रामेन्टो)कोलोराडो (डेन्वर्)**

---

**कनेक्टिकट् (हार्टफ़र्ड्)डेलावेर् (डोवर्)फ्लोरिडा (टालाहासे)**

---

 **जार्जिया (अटलान्टा)हवाई (हानलूलू)ऐडहो (बाय्सी)**

---

 **इलिनाई (स्प्रिंग्फ़ील्ड्)इन्डियाना (इन्डियानापोलिस्)अयोवा (डे माय्ने)**

---

**केन्‍सास (टोपेका)केन्‍टकी (फ़्रांक्फ़ोर्ट्)लूइसियाना (बेटन् रु)**

---

**मेन (अगस्टा)मेरील्यान्ड् (आनापालिस्)मासचुसेट्‍स (बास्टन्)**

---

**मिशिगन (लान्सिङ्)मिनेसोटा (सैन्ट् पाल्)मिसिसिपी (जाक्सन्)**

---

**मिसूरी (जेफ़र्सन् सिटी)मान्‍टाना (हेलेना)नेब्रास्‍का (लिंकन्)**

---

**नेवाडा (कार्सन् सिटी)न्‍यू हेम्‍पशायर (कन्कर्ड्)न्‍यू जर्सी (ट्रेन्टन्)**

---

**न्‍यू मेक्‍सिको (सान्टा फ़े)न्यू यार्क् (अल्बानी)नार्थ केरोलैना (रालेय्)**

---

**नार्थ डेकोटा (बिस्मार्क्)ओहायो (कोलम्बस्)ओक्‍लाहोमा (ओक्लाहोमा सिटी)**

---

**ओरेगन् (सेलेम्)पेन्‍सिल्‍वेनिया (हारिस्बर्ग्)रोड ऐलैंड (प्राविडेन्स्)**

---

**साउथ केरोलैना (कोलम्बिया)दक्षिण डकोटा (पियेर्)टेनेसी (नाश्विल्)**

---

**टेक्सास् (आस्टिन्)यूटाह (साल्ट् लेक् सिटी)वर्मांट (मान्ट्पेलियर्)**

---

**वर्जिनिया (रिच्मन्ड्)वाशिङ्टन् (ओलम्पिया)वेस्‍ट वर्जिनिया (चार्ल्सटन्)**

---

**विस्कान्सिन् (माडिसन्)वायोमिङ् (चेयेन्)वाशिङ्ग्टन् डि सि**
# समन्वितसार्वत्रिकसमयः

**समन्वितसार्वत्रिकसमयः** (UTC) इत्येतत् प्रमुखं समयमानकं येन हि संसारे घटिकाः समयकथनं च नियम्यन्ते। इदं हि ग्रीनविच्-माध्य-समयस्य (GMT) अनुवर्तिमानकेषु अन्यतमः वर्तते। प्रायेण UTC इत्युक्ते GMT इत्यस्य एव अर्थो गृह्यते। परन्तु साम्प्रतं वैज्ञानिकसमुदायेन GMT इत्येतत् परिशुद्धतया न परिभाषितमस्ति।

## पृष्ठभूमिः

UTC इत्येतत् आधिकारिकरूपेण १९६३ तमे ख्रिष्टाब्दे इन्टर्नेश्नल्-रेडियो-कन्सल्टेटिव्-कमिटि-द्वारा निरूपितम् आसीत्। एतच्च अनुशंसा-३७४ इत्यस्यां निरूपितम् आसीत्। पूर्वे च बहुभिः राष्ट्रियसमयप्रयोगशालाभिः एतस्य समारम्भः कृतः आसीत्। एतस्य बहुवारं समञ्जनम् अपि कृतम्। १९७२ तमे च ख्रिष्टाब्दे लीप्-सेकण्ड् इति प्रणालीं स्वीकृत्य भविष्यतां समञ्जनानां सरलीकरणं कृतम्।

## क्रियाविधिः

UTC इति प्रणाल्यां समयस्तु दिनेषु, होरेषु, कलासु (minutes), विकलासु (seconds) च विभाजितः अस्ति। दिनाश्च ग्रेगोरियन्-कालगणनया अभिज्ञाताः भवन्ति। प्रत्येके दिने २४ होराः भवन्ति प्रत्येके च होरे ६० कलाः भवन्ति। कलायां विकलानां सङ्ख्या सामान्यतः ६० भवति, परन्तु एषा कदाचित् ६१ वा ५९ वाऽपि भवितुं शक्नोति अतः UTC इति समय-मानके विकला तथा च लघुतराणि मात्रकानि स्थिरावधिकानि भवन्ति परन्तु कला तथा च दीर्घतराणि मात्रकानि (होरः, दिनः, सप्ताहः चेत्यादीनि) परिवर्तनीयावधिकानि भवन्ति।

## सन्दर्भाः
# भूगोलीयनिर्देशाङ्कप्रणाली

पृथ्व्याः मानचित्रे अक्षांशरेखाः, (क्षैतिजरेखाः), देशान्तररेखाः (लम्बवतरेखाः) च, एकर्ट षष्टम प्रोजेक्शन; वृहत संस्करण (पीडीएफ़, ३.१२MB)
**भूगोलीयनिर्देशाङ्कप्रणाली** (अंग्रेज़ी:जियोग्राफिक कोआर्डिनेट सिस्टम) काचित् निर्देशाङ्कप्रणाली भवति, यया पृथ्व्यां स्थितस्य कस्यापि स्थानास्य स्थितिः त्रयाणां (३) निर्देशाङ्कानां माध्यमेन निश्चिता भवति। गोलीयनिर्देशाङ्कपद्धत्या तेषां त्रयाणां निर्देशाङ्कानां निर्धारणं भवति।

पृथ्वी पूर्णरूपेण गोलाकारा नास्ति, अपि तु अनियमिताकारकी वर्तते। सा सामान्यतः इलिप्सॉएड(Iliopsoas)आकारस्य अस्ति। सर्वान् निर्देशाङ्कान् स्पष्टतया प्रस्तौतुं प्रणाली आवश्यकी। एषा प्रणाली पृथ्व्यां स्थितानां सर्वेभ्यः बिन्दुभ्यः सर्वेषां निर्देशाङ्कानां परस्परं सम्मिश्रणं करोति।

## अक्षांशः, देशान्तरश्च

अक्षांश *फ़ाई* (φ) एवं देशान्तर *लैम्ब्डा* (λ)
अक्षांशः (अंग्रेज़ी:लैटिट्यूड, *Lat*., φ, या फ़ाई) पृथ्व्याः तले एकस्मात् बिन्दोः भूमध्यीयसमतलं यावत् निर्मितः कश्चन कोणः भवति, यः पृथ्व्याः केन्द्रे मितः भवति। समानअक्षांशबिन्दून् याः रेखाः योजयन्ति, ताः रेखाः अक्षांशरेखाः उच्यन्ते। अक्षांशस्य रेखाः एतस्मिन् प्रक्षेपे क्षैतिजाः, ऋुज्वः प्रतीयन्ते, परन्तु ताः रेखाः विभिन्नैः अर्धव्यासैः युक्ताः, वृत्ताकारक्यः च भवन्ति। एकस्मिन् अक्षांशे स्थितानि सर्वाणि स्थानानि परस्परं मिलित्वा अक्षांशस्य वृत्तं निर्मान्ति। ते सर्वे वृत्ताः भूमध्यरेखायाः समानान्तराः भवन्ति। तेषु भौगोलिकोत्तरीयः ध्रुवः ९०° उत्तरकोणे भवति; एवञ्च भौगोलिकदक्षिणीयध्रुवः ९०° दक्षिणकोणे। शून्यांशः (0°) अक्षांशरेखां भूमध्यरेखा कथ्यते। सा पृथ्वीम् उत्तरीय-दक्षिणीययोः गोलार्धयोः विभक्ता भवति।

## सन्दर्भः

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः

* मैथेमैटिक्स ट‘ओपिक्स- कोऑर्डिनेट सिस्टम्स Archived २०१०-०३-२४ at the Wayback Machine
* जियॉग्रैफ़िक कोऑर्डिनेट्स ऑफ कंट्रीज़ Archived २००८-०८-१२ at the Wayback Machine
* कोऑर्डिनेट अंतरक, DD, DMS, DM
# लातिनीभाषा

| लातिनी |
| --- |
| lingua latīna (लिङ्गुआ लॅटीना) |
| लातिनीशिलालेखः, इटलीदेशस्य, रोमनगरे स्थितं कोलोसियम् इत्यत्र |
| उच्चारणम् |
laˈtiːna |
| विस्तारः | * लातियम्
* रोमनराज्यम् / गणराज्यम् / साम्राज्यम्
 |
| प्रदेशः |
मूलतः इतालवीप्रायद्वीपे, रोमनसाम्राज्यस्य प्रभावक्षेत्रे च । अद्यत्वे वैटिकन-नगरे आधिकारिकं भवति यद्यपि तत्र इतालवीभाषा एव कार्यभाषास्ति । |
| Ethnicity |
लातिनी, रोमानी |
| Era |
७ मी शताब्दी ई॰पू॰ – १८ मी शताब्दी ई॰ |
| भाषाकुटुम्बः |
हिन्द्-यूरोपीय* इतालिक
	+ लातिनी-फालिस्कीय
		- **लातिनी**
 |
| लिपिः |
लातिनीवर्णमाला |
| आधिकारिकस्थितिः |
| व्यावहारिकभाषा |
फलकम्:Country data Vatican city वैटिकन फलकम्:Country data Holy See धर्ममण्डलम् |
| नियन्त्रणम् | * प्राचीनता- व्याकरण/अलङ्कार कृते रोमनविद्यालयाः
* अद्यतन- लातिनीभाषायाः कृते रोमीयधर्म्माध्यक्षस्य विद्यापीठः
 |
| भाषा कोड् |
| ISO 639-1 | la |
| ISO 639-2 | lat |
| ISO 639-3 | lat |
| Linguasphere | 51-AAB-aa to 51-AAB-ac |
| सम्राट् त्राजानस्य अधीनस्थस्य रोमनसाम्राज्यस्य सर्वाधिकं विस्तारं सूचयति मानचित्रम् (११७ ई॰), लातिनीभाषिभिः शासितः क्षेत्रः च (श्यामरक्तः) । साम्राज्यस्य अन्तः लातिनीभाषाव्यतिरिक्ताः बहवः भाषाः भाष्यन्ते स्म । |
| यूरोपमहाद्वीपे लातिनीभाषायाः आधुनिकवंशजानां रोमान्स्भाषाणां विस्तारः । |
|

|
|  |

 |

**लातिनी** (लातिनी: *latīnum* *लॅटीनम्*, laˈtiːnʊ̃ अथवा lingua latīna *लिङ्गुआ लॅटीना*, ˈlɪŋɡʷa laˈtiːna) इति शास्त्रीयभाषा हिन्द्-यूरोपीयभाषाणां इतालिकशाखायाः अन्तर्गतमस्ति । लातिनी मूलतः वर्तमानस्य रोमनगरस्य परितः निम्न-टाइबरक्षेत्रे (तदा लैटियम् इति नाम्ना प्रसिद्धा) भाष्यमाणा एकः अपभ्रमसः आसीत्, रोमनगणराज्यस्य शक्तिद्वारा इटलीप्रदेशे तदनन्तरं रोमनसाम्राज्यस्य सम्पूर्णेषु क्षेत्रेषु च प्रबलभाषा अभवत् च । पाश्चात्यरोमस्य पतनस्य अनन्तरम् अपि यूरोपमहाद्वीपे १८ शताब्द्याः यावत् लातिनीभाषा अन्तर्राष्ट्रियसञ्चारस्य, विज्ञानस्य, विद्वत्तायाः, शिक्षाशास्त्रस्य च सामान्यभाषा आसीत्, यदा अन्ये क्षेत्रीयजनभाषाः (स्वस्य वंशजाः, रोमान्सभाषाः सहितं) सामान्यशैक्षणिकभाषायां राजनैतिकप्रयोगे तस्य स्थानं गृहीतवन्तः, अन्ततः आधुनिकभाषिकपरिभाषायां मृतभाषा अभवत् ।

लातिनीभाषा अत्यन्तं विभक्तियुक्ताभाषा अस्ति, यस्याः त्रयः विशिष्टाः लिङ्गाः, षड् वा सप्त वा कारकानि, पञ्च विभक्तयः, चत्वारः क्रियासन्धिः, षट् कालाः, त्रीणि पुरुषाः, त्रीणि भावाः, द्वे वाच्ये, द्वौ वा त्रीणि वा पक्षौ, द्वे वचने च सन्ति । लातिनीवर्णमाला प्रत्यक्षतया इत्रस्की-यूनानीवर्णमालाभ्यः निष्पन्नम् अस्ति ।

## सम्बद्धाः लेखाः

* इटली
* वैटिकन
* रोमनगरम्
* हिन्द्-यूरोपीयभाषाः
* मातृभाषावक्तृणां सङ्ख्यानुसारं भाषासूची
* भाषाकुटुम्बानां सूची

## सन्दर्भाः
# समयवलयः

Map of Global Local Times, (including DST), *as of February 2012*
## बाह्यसम्पर्कतन्तुः

* ITU LEGAL TIME 2011
* W3C Note Datetime
* US Official Time Clock Archived २०१४-१०-२१ at the Wayback Machine Java-enabled clock to graphically display night and day around the globe.

## सम्बद्धाः लेखाः

* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
# कोलम्बस्

कोलम्बस् संयुक्त राज्‍य अमेरिका देशस्‍य नगरः अस्‍ति।

**अमेरिकासंयुक्तराज्यम् राज्या व राजधानीअलाबामा (मान्टगोमेरी)अलास्का (जुन्यु)आरिज़ोना (फ़ीनिक्स्)**

---

 **अर्कान्स (लिटिल् राक्)कालिफ़ोर्निया (साक्रामेन्टो)कोलोराडो (डेन्वर्)**

---

**कनेक्टिकट् (हार्टफ़र्ड्)डेलावेर् (डोवर्)फ्लोरिडा (टालाहासे)**

---

 **जार्जिया (अटलान्टा)हवाई (हानलूलू)ऐडहो (बाय्सी)**

---

 **इलिनाई (स्प्रिंग्फ़ील्ड्)इन्डियाना (इन्डियानापोलिस्)अयोवा (डे माय्ने)**

---

**केन्‍सास (टोपेका)केन्‍टकी (फ़्रांक्फ़ोर्ट्)लूइसियाना (बेटन् रु)**

---

**मेन (अगस्टा)मेरील्यान्ड् (आनापालिस्)मासचुसेट्‍स (बास्टन्)**

---

**मिशिगन (लान्सिङ्)मिनेसोटा (सैन्ट् पाल्)मिसिसिपी (जाक्सन्)**

---

**मिसूरी (जेफ़र्सन् सिटी)मान्‍टाना (हेलेना)नेब्रास्‍का (लिंकन्)**

---

**नेवाडा (कार्सन् सिटी)न्‍यू हेम्‍पशायर (कन्कर्ड्)न्‍यू जर्सी (ट्रेन्टन्)**

---

**न्‍यू मेक्‍सिको (सान्टा फ़े)न्यू यार्क् (अल्बानी)नार्थ केरोलैना (रालेय्)**

---

**नार्थ डेकोटा (बिस्मार्क्)ओहायो (कोलम्बस्)ओक्‍लाहोमा (ओक्लाहोमा सिटी)**

---

**ओरेगन् (सेलेम्)पेन्‍सिल्‍वेनिया (हारिस्बर्ग्)रोड ऐलैंड (प्राविडेन्स्)**

---

**साउथ केरोलैना (कोलम्बिया)दक्षिण डकोटा (पियेर्)टेनेसी (नाश्विल्)**

---

**टेक्सास् (आस्टिन्)यूटाह (साल्ट् लेक् सिटी)वर्मांट (मान्ट्पेलियर्)**

---

**वर्जिनिया (रिच्मन्ड्)वाशिङ्टन् (ओलम्पिया)वेस्‍ट वर्जिनिया (चार्ल्सटन्)**

---

**विस्कान्सिन् (माडिसन्)वायोमिङ् (चेयेन्)वाशिङ्ग्टन् डि सि**

| कोलम्बस् |
| --- |
| कोलम्बस् ओहिओ प्रदेशस्य नगर: |
# न्‍यू आर्लीन्‍स

| New Orleans Ville de La Nouvelle-Orléans Orleans Parish |
| --- |
|
City and Parish |
|
City of New Orleans |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flag |  Seal |

 |
|
Nickname(s): *The Crescent City*; *The Big Easy*; *The City That Care Forgot*; *Nawlins*; *NOLA* |
| Location in the U.S. state of Louisiana |
| Country |  United States |
| State | फलकम्:Country data Louisiana |
| Parish |  Orleans |
| Founded |
1718 |
| Government |
|  • Mayor |
Mitch Landrieu (D) |
| Area |
|  • City and Parish |
[[१ E+**वाचनिकदोषः : अनपेक्षितम् उद्गारचिह्नम ९**\_m²|{{{impv}}} ft]] (९०० km२) |
|  • Land |
{{{impv}}} ft (४४० km२) |
|  • Water |
{{{impv}}} ft (४७० km२) |
|  • Metro |
{{{impv}}} ft (९,७२६.६ km२) |
| Elevation |
{{{impv}}} ft (−२ to ६ m) |
| Population (2013) |
|  • City and Parish |
३,७८,७१५ |
|  • Density |
{{{impv}}}/ft (८१०/km२) |
|  • Metro |
१,२४०,९७७ |
| Demonym(s) |
New Orleanian |
| Time zone |
UTC-6 (CST) |
|  • Summer (DST) |
UTC-5 (CDT) |
| Area code(s) |
504 |
| Website |
nola.gov |

लुईजियाना प्रदेशस्य नगरम् अस्ति।

## टिप्पणी

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः

* Official Website of the City of New Orleans
* Official Tourism Website of the City of New Orleans
* History of New Orleans
* New Orleans Collection, 1770–1904 from the New-York Historical Society
* New Orleans PodCasting – Listen to the voices that are rebuilding New Orleans
* A sampling of New Orleans music Archived २००८-०४-२९ at the Wayback Machine including jazz, R&B, rock and roll, funk, and brass band
* New Orleans Cemeteries aka "The Cities of the Dead" Archived २०१४-०८-१८ at the Wayback Machine
* Army Corps of Engineers' New Orleans Risk and Reliability Report Archived २००७-१०-०२ at the Wayback Machine – Interactive map showing flood risk
* Geology and Hurricane-Protection Strategies in the Greater New Orleans Area Archived २०१०-०६-२८ at the Wayback Machine Louisiana Geological Survey publication on geology of New Orleans
* Live Emergency Scanner Feeds Online Archived २००८-०९-०७ at the Wayback Machine
* Who's Killing New Orleans? Archived २००८-१०-०३ at the Wayback Machine – *City Journal*
* New Orleans Jazz And Heritage Festival
* *Louisiana Hurricane History*, David Roth. National Weather Service, Camp Springs, MD. 2010.
# डेन्वर्

डेन्वर् नगरम्
**डेन्वर्** अमेरिका संयुक्त संस्थानस्य कोलोराडो राज्यस्य राजधानी अस्ति। २०१० जनसंख्यस्य अनुसारे नगरस्य जनसंख्या ६००१५८। नगरस्य पस्चिम दिक्षु राकी पर्वत श्रेणि अस्ति।

## विमान निल्दाणम्

डेन्वर् अन्तर्राष्ट्रीय विमान निल्दाणम् नगरस्य प्रमुख विमान निल्दाणम्। म्यान्हाटन् द्वीपस्येपि विस्तारितः अस्ति।

## आधारानि

**अमेरिकासंयुक्तराज्यम् राज्या व राजधानीअलाबामा (मान्टगोमेरी)अलास्का (जुन्यु)आरिज़ोना (फ़ीनिक्स्)**

---

 **अर्कान्स (लिटिल् राक्)कालिफ़ोर्निया (साक्रामेन्टो)कोलोराडो (डेन्वर्)**

---

**कनेक्टिकट् (हार्टफ़र्ड्)डेलावेर् (डोवर्)फ्लोरिडा (टालाहासे)**

---

 **जार्जिया (अटलान्टा)हवाई (हानलूलू)ऐडहो (बाय्सी)**

---

 **इलिनाई (स्प्रिंग्फ़ील्ड्)इन्डियाना (इन्डियानापोलिस्)अयोवा (डे माय्ने)**

---

**केन्‍सास (टोपेका)केन्‍टकी (फ़्रांक्फ़ोर्ट्)लूइसियाना (बेटन् रु)**

---

**मेन (अगस्टा)मेरील्यान्ड् (आनापालिस्)मासचुसेट्‍स (बास्टन्)**

---

**मिशिगन (लान्सिङ्)मिनेसोटा (सैन्ट् पाल्)मिसिसिपी (जाक्सन्)**

---

**मिसूरी (जेफ़र्सन् सिटी)मान्‍टाना (हेलेना)नेब्रास्‍का (लिंकन्)**

---

**नेवाडा (कार्सन् सिटी)न्‍यू हेम्‍पशायर (कन्कर्ड्)न्‍यू जर्सी (ट्रेन्टन्)**

---

**न्‍यू मेक्‍सिको (सान्टा फ़े)न्यू यार्क् (अल्बानी)नार्थ केरोलैना (रालेय्)**

---

**नार्थ डेकोटा (बिस्मार्क्)ओहायो (कोलम्बस्)ओक्‍लाहोमा (ओक्लाहोमा सिटी)**

---

**ओरेगन् (सेलेम्)पेन्‍सिल्‍वेनिया (हारिस्बर्ग्)रोड ऐलैंड (प्राविडेन्स्)**

---

**साउथ केरोलैना (कोलम्बिया)दक्षिण डकोटा (पियेर्)टेनेसी (नाश्विल्)**

---

**टेक्सास् (आस्टिन्)यूटाह (साल्ट् लेक् सिटी)वर्मांट (मान्ट्पेलियर्)**

---

**वर्जिनिया (रिच्मन्ड्)वाशिङ्टन् (ओलम्पिया)वेस्‍ट वर्जिनिया (चार्ल्सटन्)**

---

**विस्कान्सिन् (माडिसन्)वायोमिङ् (चेयेन्)वाशिङ्ग्टन् डि सि**