Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tibeti

Ibendera rya Tibeti
Ikarita ya Tibeti
**Tibeti** (izina mu kinyatibeti : **བོད** ; izina mu gishinwa : **西藏** ) n’igihugu mu Bushinwa. Umurwa mukuru wa Tibeti witwa Lhasa.

Lhasa
# Papuwa Nuveli Gineya

Ibendera rya Papuwa Nuveli Gineya
Ikarita ya Papuwa Nuveli Gineya
abaturage batuye muri *Papua New Guinea*
**Papuwa Nuveli Gineya** (izina mu cyongereza : *Papua New Guinea* cyangwa *Independent State of Papua New Guinea* ; izina mu gitokipisini : *Independen Stet bilong Papua Niugini* ; izina mu gihiri : *?*) n’igihugu muri Oseyaniya.
# Ibirwa bya Norufoluki

Ibendera ry’Ibirwa bya Norufoluki
Ikarita y’Ibirwa bya Norufoluki
Anson Bay Norfolk Island View from Reserve
Ibirwa bya Norfolk
**Ibirwa bya Norufoluki** (izina mu cyongereza : *Norfolk Island* cyangwa *Territory of Norfolk Island* ; izina mu kinorufoluki : *Norfuk Ailen* cyangwa *Teritrii a' Norfuk Ailen* ) n’igihugu muri Oseyaniya.
# Amateke

Amateke afata ubutaka mu bishanga
Amateke
Ibibabi by'amateke
## Amateke

ni ikiribwa gikomoka ku mugabane wa Aziya yo mu buseruko bushira ubumanuko. Igiterwa c'iteke kirarimwa mu bice vyinshi vyo muri Afirika, ndetse na hano mu Rwanda. Igitsisi giterwa mubutaka mu kuzimu, Bayafungura kandi amababi y'amateke nayo ararirwa bayita igitika cyangwa ibitika, ndetse amateke aribwa nk'ibirayi nayo nyine babanje kuyategura mu kuyateka. Afungurwa nk'imbogarwatsi, bakayita Igitika.

Ubwoko bw' amateke
## Umumaro

Amateke ashobora gukoreshwa mu kuvura indwara zitandukanye, hari benshi babifata nk’ibiribwa by’abantu batifashije, nyamara umenye akamaro kayo mu mubiri ari kesnhi, amateke akungahaye cyane ku ntungamubiri nyinshi,nka **Vitamini A,B,C na E** zituma umubiri wacu ukora neza.

## Ibindi

* Amateke atera imbaraga
* Afasha igogorwa ry’ibiryo kugenda neza
* Azamura ubudahangarwa bw’umubiri
* Afasha gukora neza kw’amaso
* Afasha mu kugabanya umuvuduko w’amaraso
* Amateke akomeza amagufa.

## Amashakiro
# Igicuvashi

Ikarita y’Igicuvashi
**Igicuvashi** (izina mu gicuvashi : *Чӑвашла* cyangwa *Чӑваш чĕлхи* ) ni ururimi rwa Cuvashiya, Tatarisitani mu Burusiya. Itegekongenga ISO 639-3 **chv**.

Russian
## Alfabeti y’igicuvashi

|  |
| --- |
|  |
| А | Ӑ | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ӗ | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Ҫ | Т | У | Ӳ | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я |
|  |
| а | ӑ | б | в | г | д | е | ё | ӗ | ж | з | и | й | к | л | м | н | о | п | р | с | ҫ | т | у | ӳ | ф | х | ц | ч | ш | щ | ъ | ы | ь | э | ю | я |

## umugereka – ubuke

* -**сем** :
	+ **Чӑваш** – **Чӑвашсем** Umucuvashi – Abacuvashi
	+ **хӑлха** – **хӑлхасем** ugutwi – amatwi
	+ **ура** – **урасем** ikirenge – ibirenge
	+ **йывӑҫ** – **йывӑҫсем** igiti – ibiti
	+ **чул** – **чулсем** ibuye – amabuye
	+ **пулӑ** – **пулӑсем** ifi – amafi
	+ **хӗрарӑм** – **хӗрарӑмсем** umugore – abagore
	+ **ар ҫын** – **ар ҫынсем** umugabo – abagabo
	+ **ача** – **ачасем** umwana – abwana
	+ **алӑ** – **алӑсем** ukuboko – amaboko (*cyangwa* ikiganza – ibiganza):
	+ **ҫурт** – **ҫуртсем** inzu – amazu
	+ **шӑл** – **шӑлсем** iryinyo – amenyo
	+ **ҫӑмарта** – **ҫӑмартасем** igi – amagi
	+ **кӗнеке** – **кӗнекесем** igitabo – ibitabo
	+ **ӗне** – **ӗнесем** inka – inka

## Amagambo n'interuro mu gicuvashi

* **тата** – na
* **пыл хурчӗ** – uruyuki
* **кайӑк** – inyoni

## Amabara

* **шурӑ** – umweru
* **хура** – umukara
* **хӗрлӗ** – umutuku
* **сарӑ** – umuhondo
* **кӑвак** – ubururu
* **симӗс** – icatsi
* **хӑмӑр** – ikigina

## Imibare

* **пӗрре** – rimwe
* **иккӗ** – kabiri
* **виҫҫӗ** – gatatu
* **тӑваттӑ** – kane
* **пиллӗк** – gatanu
* **улттӑ** – gatandatu
* **ҫиччӗ** – karindwi
* **саккӑр** – umunani
* **тӑххӑр** – icyenda
* **вуннӑ** – icumi
* **вунпӗр** – cumi na rimwe
* **вуниккӗ** – cumi na kaviri
* **вунвиҫҫӗ** – cumi na gatatu
* **вунтӑваттӑ** – cumi na kane
* **вунпиллӗк** – cumi na gatanu
* **вунулттӑ** – cumi na gatandatu
* **вунҫиччӗ** – cumi na karindwi
* **вунсаккӑр** – cumi n’umunani
* **вунтӑххӑр** – cumi n’icyenda
* **ҫирӗм** – makumyabiri
* **вӑтӑр** – mirongo itatu
* **хӗрӗх** – mirongo ine
* **аллӑ** – mirongo itanu
* **утмӑл** – mirongo itandatu
* **шитмӗл** – mirongo irindwi
* **сакӑрвуннӑ** – mirongo inani
* **тӑхӑрвуннӑ** – mirongo cyenda
* **шӗр** – ijana
* **пин** – igihumbi

## Wikipediya mu gicuvashi

*