Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1999

| Рокы
 |
| --- |
| 1995 ·  1996 ·  1997 ·  1998 — **1999** — 2000 ·  2001 ·  2002 ·  2003
 |
| Десятьроча
 |
| 1970‑ы ·  1980‑ы — **1990‑ы** — 2000‑ы ·  2010‑ы
 |
| Стороча
 |
| XIX. стороча
— **XX. стороча— XXI. стороча** |

**1999. рік** подля ґреґоріаньского календаря — непереступный рік, котрый ся зачінав у пятніцу. То є 1999. рік нашого лїточіслїня, 999. рік 2. тысячроча, 99. рік XX. стороча, 9. рік 10. десятьроча XX. стороча, 10. рік 1990-х років.

1999
в іншых календарях| Ґреґоріаньскый  | 1999 *MCMXCIX* |
| Ab urbe condita | 2752 |
| Арменьскый  | 1448 ԹՎ ՌՆԽԸ |
| Асірьскый  | 6749 |
| Багайскый  | 155–156 |
| Бенґальскый  | 1406 |
| Берберьскый  | 2949 |
| Будгістьскый  | 2543 |
| Бармскый  | 1361 |
| Візантійскый  | 7507–7508 |
| Кітайскый  | 戊寅年 (земляный тигр) 4695 або 4635     *— до —* 己卯年 (земляный кролик) 4696 або 4636 |
| Коптьскый  | 1715–1716 |
| Етіопскый  | 1991–1992 |
| Гебрейскый  | 5759–5760 |
| Гіндіцькы календарї |  |
|  - *Вікрам Самват* | 2055–2056 |
|  - *Шака Самват* | 1920–1921 |
|  - *Калі Юґа* | 5099–5100 |
| Іраньскый  | 1377–1378 |
| Ісламскый  | 1419–1420 |
| Японьскый  | Хейсей 11 (平成１１年) |
| Яваньскый  | 1931–1932 |
| Календарь чучхе | 88 |
| Юліаньскый  | Ґреґоріаньскый мінус 13 д. |
| Корейскый  | 4332 |
| Тайваньскый  | РК 88 民國88年 |
| Тайскый сонячный | 2542 |
| Час Unix | 915148800 – 946684799 |

## Подѣи

* 24. марец — НАТО зачало бомбардованя Югославии без дозвола Рады безпечности ОЗН.
* 16-17. апрѣль — одбыв ся ІІ. Конгрес русинского языка в Пряшовѣ.
* 7. новембер - Вышло товмаченя на русинськый язык св.Евангелія и Апостолов на неділі и свята цілого року у Словакиі. Товмаченя зробили о.Франтішек Крайняк, монахыні-василіанкы др. О. Мідликова, Др. Е.Дуткова и др. Коректуру зробив єпископ Иван Лявинец.
* Марія Мальцовска — лавреатка Премії Александра Духновіча за русиньску літературу.

## Уродили ся

## Умерли

* 7. марец — Стенлі Кубрік, америцькый режісер і фотоґраф.
# 1979

| Рокы
 |
| --- |
| 1975 ·  1976 ·  1977 ·  1978 — **1979** — 1980 ·  1981 ·  1982 ·  1983
 |
| Десятьроча
 |
| 1950‑ы ·  1960‑ы — **1970‑ы** — 1980‑ы ·  1990‑ы
 |
| Стороча
 |
| XIX. стороча
— **XX. стороча— XXI. стороча** |

**1979. рік** подля ґреґоріаньского календаря — непереступный рік, котрый ся зачінав у понедїлёк. То є 1979. рік нашого лїточіслїня, 979. рік 2. тысячроча, 79. рік XX. стороча, 9. рік 8. десятьроча XX. стороча, 10. рік 1970-х років.

1979
в іншых календарях| Ґреґоріаньскый  | 1979 *MCMLXXIX* |
| Ab urbe condita | 2732 |
| Арменьскый  | 1428 ԹՎ ՌՆԻԸ |
| Асірьскый  | 6729 |
| Багайскый  | 135–136 |
| Бенґальскый  | 1386 |
| Берберьскый  | 2929 |
| Будгістьскый  | 2523 |
| Бармскый  | 1341 |
| Візантійскый  | 7487–7488 |
| Кітайскый  | 戊午年 (земляный кінь) 4675 або 4615     *— до —* 己未年 (земляный козел) 4676 або 4616 |
| Коптьскый  | 1695–1696 |
| Етіопскый  | 1971–1972 |
| Гебрейскый  | 5739–5740 |
| Гіндіцькы календарї |  |
|  - *Вікрам Самват* | 2035–2036 |
|  - *Шака Самват* | 1900–1901 |
|  - *Калі Юґа* | 5079–5080 |
| Іраньскый  | 1357–1358 |
| Ісламскый  | 1399–1400 |
| Японьскый  | Сьова 54 (昭和５４年) |
| Яваньскый  | 1910–1912 |
| Календарь чучхе | 68 |
| Юліаньскый  | Ґреґоріаньскый мінус 13 д. |
| Корейскый  | 4312 |
| Тайваньскый  | РК 68 民國68年 |
| Тайскый сонячный | 2522 |
| Час Unix | 283996800 – 315532799 |

## Подѣи

* 29. марец — объявлена планетка (2703) Родари.
* 22. септембра — объявлена планетка (3836) Лем.
* 25. новембер — объявлена планетка (3628) Божньемцова.

## Уродили ся

## Умерли

* 30. апрѣль — Юлиан Ревай, политичный дѣятель Подкарпатской Руси периода Чехословакии, педагог, новинарь.
* 22. юл — Павел Цибере, правник, вызнамный подкарпатскый русинскый политик и дипломат, учитель.
* 20. септембер — Лудвик Свобода, чехословацкый военскый и штатный дѣятель, армадный генерал, Президент Чехословакии.
* 11. децембер — Андрѣй Калин, найпознатѣйшый приповѣдкарь з Горинчова.
# Мурянкы

Робоча мурянка
**Мурянкы** (*Formicidae*) — родина соціалной хробачі з ряду перетинчастокрылых, надродины Веспоідей. Днесь, описаныма і знаных науцї є понад 12 тис. видів мурянок.

Мурянкы суть нелїтаючіма шпеціалізованыма осами, якы ся розвинули в екстра еволучный конарь в раннім крейдовім періодї мезозойской еры — 110–100 млн. років тому.

Мурянкы утворюють складны соціалны колонії з кастовым лучінём в них. Зокрема одокремлюють кралёвну або матку, яка здатна до розмножіня, робочіх мурянок і вояків. Дакотры виды мають дакілько «шпеціалностей» в кастї. Вшыткы мурянкы в колонії суть бесплодныма самцями, выїмков є лем матка. Самцї ся зъявлюють лем в часї вылїту молодых маток і їх росселїня.

Векшына видів мурянок про свої колонії будують мурянчі копы тыж называны ай кочка, хоць існують виды, колонії котрых ведуть кочовый способ жывота.

Наука, котра штудує мурянкы ся зове мірмеколоґія.

## Референції

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Мурахи на україньскій Вікіпедії.*

## Вонкашнї лінкы

* Паразит мурах укр.
* Мурахирусс.
* Автореферат Мурашки (Hymenoptera, Formicidae) Палеарктики. (еволюцiя, систематика, фауногенез)
* ЗВИЧАЙНА МУРАХА.- на сайті Станіславівський Натураліст

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Скло

Різнофаребне скло
**Скло** было обявене коло року 3000 п. н. е. в Еґіпетї.
Спочатку было дуже нечісте і было хосноване на выробу річей на параду (тічінкы, кулічкы). Обсяговало оксід кремічітый, калцій і натрій, та же ішло о калціово-натріове скло.

## Фізікалны властности

Скло є гомоґенный аморфный матеріал, котрый має в довгодобім аспектї властности ай хованя капалины. Выраблять ся з віскозной скловины в склярьскій пеці. Матеріал ся швыдко схолодить і не має дость часу на сформованя реґуларной крішталёвой мережкы, подобно як кідь ся конзумный цукерь розтавить і швыдко схолодить вылятём на холодный поверьх. Выслїдня туга субстанция є аморфна (правилне упорядкованя лем на курты оддалености - вспак крішталіты), з конхоідално штруктуров, як быв цукерь перед розтавлїнём.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Мачка

Мачка домашня
**Мачка домашня** (*Felis silvestris* f. *catus*) є доместікована форма мачкы дикой, котра уж є по тісячі років спроводником чоловіка. Тыж як єй дика родина належыть до підродины малой мачкы, і є тіпічнов представительков ґрупы. Мать свалнате тїло, доконало приспособлене лову, остры пазуры і зубы і вынятковый зрак, слух і нюх.

Мачка домашня все служыла чоловікови передовшыткым як ловець грызунів, днесь є то тыж ай сполочник чоловіка. В дакотрых областях Кітаю є конзумоване мачаче мнясо.

## См. тыж

* Мняв

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# 17. юл

|  |
| --- |
| ← **Юл** → |
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Нд |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| 2026 |

**17. юл** — 198. день рока (199. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать 167 днїв.

## Подѣи

* 1945 — зачала ся Потсдамска конференция о повойновом урегулованю в Европѣ.
* 2014 — голандске летадло (лет MH17), слѣдуюче з Амстердаму до Куала Лумпур, было зострѣлене над Украинов.
* 2020 — створив ся Хустськый район одповідно до постановы Верховної Рады Україны № 807-IX уд 17. юлія 2020 года. Были ліквідовані: Хустськый (до 2020), Міжгірськый, Иршавськый и Свалявськый районы.
* 2020 — створив ся Мукачовськый район одповідно до постановы Верховної Рады Україны № 807-IX уд 17. юлія 2020 года. Были ліквідовані: Мукачовськый (1953—2020), Воловецькый, Свалявськый районы.

## Уродили ся

* 1888 — Павел Петро Ґойдіч, ґрекокатолицькый монах, єпіскоп и мученик.
* 1928 — Клара Балог, хореографка и фолклористка на Подкарпатской Руси и Украинѣ.
* 1948 — Юрко Харитун, учитель, збератель русинского фолклору, русинскый поет в Словакии.

## Умерли

* 1918 — в Єкатерінбурґу росстрїляный бывшый імператор всеросійскый Николай II., ёго жена, їх пятеро дїтей, а также лейб-медик, кухар, камердинер и служніця.
* 1940 — Еміл Кубек, священик, поет, писатель, языкознатель, родолюб. Выдав обшырный „Старославянскій-оугорскій-русскій-нѣмецкій словарь къ священному писанію” (1906., Ужгород). У Америці выдав „Narodny povísti i stichi” (4 томы).
* 1960 — Павел Петро Ґойдіч, ґрекокатолицькый монах, єпіскоп і мученик.
* 2019 — Ярослава Кочіш-Микита, руська поетка зоз Руського Керестура.
# Цінь Ші Хуан-ді

Цінь Ші Хуан-ді
**Цінь Ші Хуан-ді** (кітайскы 秦始皇帝), властным меном Ченґ (кітайскы 政), (октобер або новембер 260 п.н.е. – 10. септембра 210 п.н.е.) быв в роках 247 - 221 п.н.е. краль кітайского штату Чхін і першым цісарём зъєдиненой Кітаї (221 – 210 п.н.е.). Заложыв дінастію з тым самым іменом.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Исландскы имена

Примѣр творѣня идентификачных имен сына (Овлавӱр Йовнссон) и дѣвкы (Сигридур Йовнстохтир) од имена отця (Йовн Ейнарссон)
**Исландскы имена** суть уникатны в европской културѣ, понеже суть де факто патронимичны, в дакотрых припадах матронимичны, циже одкликують ся лем на имя отця або матери, але не обсягують родове имя (призвиско). З той причины не суть вызнаваны за даяку форму призвиска. Од року 1925 екзистуе закон, котрый заказуе родовы имена.

Хоть култура Исландии много в чому сполочна зоз цѣлов Шкандинавиов, лем там заховала ся давна система именованя особ, котра в принципѣ не мать родовых призвиск. В Исландии суть окремы припады особ з родовыма призвисками (в днешном европском понятю), до року 1925 тото было легалне. Взяв собѣ таке призвиско исландскый писатель, Нобелов лавреат Галлдор Лакснесс, але одтогды на то суть строгы законы, а мож призвиско достати лем дѣдично.

## Имена по матери

В дакотрых припадах хоснують матронимичну идентификацию особы. Може то быти з розличных правных причин: отець непознатый, з отцьом хоче мати розорвати односины, феминистична манифестация. Имя по матери мать фотбалиcта Гейдар Гелгӱсон (Heiðar Helguson), котрого мати ся кличе Гелга (Helga). Легалне е тыж двоите одкликаня на имя отця ай имя матери.

## Ословлѣня и реестры

Исландяне ословлюють еден другого на имя, то односить ся и на особы на важных державных постах, што е про иншы европскы народы доста чудне. Вшиткы реестры суть упорядкованы за алфавитным порядком имен, не патронимох. Понеже суть часты припады еднакых имен, в тых припадах про розличованя додають одкликаня на имя дѣда, або професию, занятя, пост.

## Жерела и одказы

* **Анохин Г. И.** (1969). Почему у исландцев нет фамилий?. in Н. С. Соболь (отв. секретарь). *Советская этнография*. **4**. Москва: Изд-во «Наука» АН СССР Институт этнографии им. Н. Н. Миклухо-Маклая. с. 133–138.  русс.

## Референции

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Islandzkie nazwiska на польскій Вікіпедії.*
# Історік

**Історік** - чоловік, якого праця оснує ся на дослїджованю історії.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Узбекістан

| Република УзбекістанOʻzbekiston Respublikasi |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |

 |
| **Гімн:Serquyosh, hur o'lkam*  |
| Location of Узбекістан   |
| **Головный город** (и майбулшый город) | Ташкент ﻿ / ﻿ |
| Офіціалні языкы | узбецькый |
| Узнані реґіоналні языкы | каракалпацькый (Каракалпакстан) |
| Форма влады |
|  -  | презідент | Шавкат Мірзійоєв |
|  -  | премєр-міністер | Абдулла Аріпов |
| Територія |
|  -  | вєдно |  448 978 км2 (56.) |
|  -  | водної поверьхности, % | 4,9 |
| Обывательство |
|  -  | шацованя (2024) | 37 543 167 (36.) |
|  -  | густота | 82,3 км2 (129.) |
| **ГВР (ВВП)** | шацованя 2025. року |
|  -  | вєдно | ▲ $460.088 міліард  |
|  -  | на єдного жителя | ▲$11,900  |
| **GDP** (nominal) | 2025 estimate |
|  -  | Total | ▲$127.041 міліард  |
|  -  | Per capita | ▲$3,600  |
| **ІЛР** (2024) | 0,727 (высокый)  |
| Валута | Сум (`UZS`)  |
| Часова зона | UTC+5 |
| Інтернет-домен | .uz |
| Телефонный код | +998 |

**Узбекістан** (узб. *Oʻzbekiston*, [ozbekiˈstɒn]), офіціално **Република Узбекістан** (*Oʻzbekiston Respublikasi*) є держава в Середнюй Азії. Сосідит из Казахстаном, Кірґізстаном, Таджікістаном, Туркменістаном тай Афґаністаном. Ділит ся на 12 реґіонув и єдну автономну републику, Каракалпакстан.

Перші історичні осадникы днешнього Узбекістана были скіфы, кочовный іранськоязычный наруд, котрый заосновав царьства в Хорезмі, Бактрії, Соґдіані тай иншых реґіонах. Пак сеся теріторія была злучена из Персійов, вєдно з нев была частьов держав Ахеменідув, Сасанідув тай иншых. Уд VII. сторуча ся поширив іслам, зачало ся процвітаня варошув на Шовковум пути, такых як Самарканд, Хіва ци Бухара. По монґолськуй навалі на теперішнюй узбецькуй теріторії зачали доміновати тюркські народы. Змежи тюркськых держав мож уокремити імперію Тімурідув из столицьов у Самарканді и державу Шейбанідув из столицьов у Бухарі. Перебігом XIX. сторуча Середня Азія была поступно залучена в Російську імперію, а єї політичным центром ся став Ташкент. У 1924. році Узбекістан ся появив як совітська република. Независимусть Узбекістана была уголошена 31. авґуста 1991.

Булша часть жителюв сут узбекы подля народности и мусулмане подля реліґії. Узбекістан поступно переходит на рынкову економіку. Важным продуктом выробы и експорта є памут. Окрем того, держава богата на природні мінералы (напр. золото) и земный ґаз.

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Uzbekistan на анґліцькій Вікіпедії.*

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# 706

| Рокы
 |
| --- |
| 702 ·  703 ·  704 ·  705 — **706** — 707 ·  708 ·  709 ·  710
 |
| Десятьроча
 |
| 680‑ы ·  690‑ы — **700‑ы** — 710‑ы ·  720‑ы
 |
| Стороча
 |
| VII. стороча
— **VIII. стороча— IX. стороча** |

## Подїї

## Народили ся

## Вмерли

## Глави штатів
# 892

| Рокы
 |
| --- |
| 888 ·  889 ·  890 ·  891 — **892** — 893 ·  894 ·  895 ·  896
 |
| Десятьроча
 |
| 870‑ы ·  880‑ы — **890‑ы** — 900‑ы ·  910‑ы
 |
| Стороча
 |
| VIII. стороча
— **IX. стороча— X. стороча** |

## Подїї

## Народили ся

## Вмерли
# Конфуцій

| Конфуцій Qiu • Kong |
| --- |
|  |
|  |
| Сфера | філозофія, соціальна філософія, етіка |
| Горожанство | Лу |
| Уроджѣня |  |
| Упокоеня |  |
| Учні | Zilu, Цзэн-цзы, Янь Хуей, Дуаньму Цзи, Zhuansun Shi, Zai Yu, Ran Qiu, Ran Yong, Q24835307, Q24835393, Q24834907, Gongbo Liao, Gongye Chang, Q24835291, Gongsun Long, Gongxi Ai, Q16903777, Q24835331, Q6853486, Q24835065, Công Tây Châm, Gongxi Chi, Q24835041, Q24834934, Ran Geng, Nangong Kuo, Q24835267, Yuan Xian, Q24835319, Shuzhong Hui, Q24835981, Sima Geng, Hou Chu, Q10923186, Shang Qu, Q24835146, Q24835327, Бу Шан, Q16159585, Fu Buqi, Q24835280, Wuma Shi, Q24835311, Q11085100, Q24834886, Zeng Dian, Ю Жо, Q24834895, Q24835323, Xu Fan, Q24835138, Qidiao Kai, Q24835989, Q24835985, Tantai Mieming, Q24835261, Di Hei, Shen Dang, Q24835057, Q24835303, Q24835295, Q24835049, Q24835045, Q24835077, Yan Yan, Q24835272, Q16259876, Q24835129, Min Sun, Yan Wuyou, Q24835285, Q24835276, Nhan Khoái, Q24834921, Q24835287, Q24835085, Цзы-гао |
| Активность | Період Чуньцю |
| Отець | Шулян Хе |
| Мати | Yan Zhengzai |
| Брат, сестра | Meng Pi |
| Дѣти | (3) Kong Li, 孔姣 |
| Magnum Opus |
| Лунь Юй |
|  Конфуцій на Викискладѣ VIAF:89664672, 108389263, 73158790619838851517; GND:118565036; LCCN:n80050515; FAST:53990; BNF:11909957g; NLKR/NLC:jn19981001645; OL:OL40315A; Hoff's Kurze Biographien, vol 2, Большая советская энциклопедия, 1926—1947, Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, Цифровая библиотека Европейской библиотеки по информации и культуре, Енциклопедія Нутталла, Історичні записи, Бібліотека найкращої світової літератури, Meyers Konversations-Lexikon, 4. Auflage (1885–1890), Encyclopædia Britannica, 11th edition, Британская энциклопедия (1875—1889), The New Student's Reference Work, Енциклопедичний словник Гранат
*Ту можуть быти податкы з Wikidata, не контролованы авторами статѣ*
 |

Образок КОнфуція, з дїла *Myths & Legends of China*, 1922, од Е.Т.Ц. Вернер
**Конфуцій** (кітайскы 孔夫子) (552 / 551 до н. е., Квуфу в кітайскім штатї Лу, днесь на землї провінції Шан-тунґ — 479 до н. е., тыж там) быв кітайскый філозоф, соціалный політік і штатник.

## Референції

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Вакцина

Вакцина од осыпок
**Вакцина**, лат. *vaccina* *скѣплячы препараты* од *vacca* *корова* — препарат, зыскаваный зоз бактерий, вирусох и другых микроорганизмох або продуктох их активности и хоснованый про активну имунизацию людей и звѣрят з цѣлями превенции або лѣчѣня инфекчных хворот.

## История

Еще в старовѣку стямили, же чоловѣк, еден раз перехворѣвшый на инфекчну хвороту, другый раз на ню не похворѣе ся. Тот яв позднѣйше назвали постинфекчна имунита. Первы скѣплѣня против осыпок пробовали китайскы дохторы, але поуживали ку тому порошок зоз высушеных струпох хворого: тым порошком заразили здорового чоловѣка з надѣев, же достане легку форму хвороты, а пак и постинфекчну имуниту. Тот метод, котрый пак достав назву *вариолация*, не быв сполягливый, бо даколи выволав тяжку форму хвороты и смерть.

Перву вакцину в сучасном розумѣню выготовив англицкый дохтор Едвард Дженнер 14. мая 1796, котрый поужив порошок зоз струпох коровы, замерьковавши, же люде легко переносять охворѣня коровлячыма осыпками.

## Жерела и одказы

* **Тимченко А. Д.** Краткий медико-биологический словарь. Киев. Вища школа. 1988. ISBN 5-11-000102-2 русс.
* **В. М. Жданов, С. Г. Дзагуров, Р. А. Салтыков**. Вакцины. Большая Медицинская Энциклопедия (БМЭ), под редакцией Петровского Б.В., 3-е издание (online).  [перевірено 2020-03-27].  русс.

## Референции
# 608

| Рокы
 |
| --- |
| 604 ·  605 ·  606 ·  607 — **608** — 609 ·  610 ·  611 ·  612
 |
| Десятьроча
 |
| 580‑ы ·  590‑ы — **600‑ы** — 610‑ы ·  620‑ы
 |
| Стороча
 |
| VI. стороча
— **VII. стороча— VIII. стороча** |

## Подїї

## Народили ся

## Вмерли

## Глави штатів
# Янцзі

Янцзі
**Янцзі** (кітайскы 扬子江), припадно Модра ріка) є ріка в середнїй Кітаї (Чхінґ-хай, Тібетьска автономна область, С'-чхуан, Юн-нан, Чхунг-чхінг, Ху-пей, Ху-нан, Тьянґ-сі, Ан-хуей, Тьянґ-су, Шанґгай). Є початочным означінём про долный ток рікы, під котрым єй наперед знали европскы місіонары. В Кітаї є звычайно называна Чханґ-тьянґ (Довга ріка). Своёв довжков 6300 км є найдовшов ріков цілого евроазійского контіненту. В цілосвітовім міряню є третя найдовша (за Амазанков і Нілом). Поводя рікы має розлогу 1 800 000 км² і представлює пятину теріторії Кітаї і домів про третину єй жытелїв.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Водоток

**Водото́к** — общоє понятя водных обєкту из поступаючым рухом воды в бук берега в вытягнутому заглубленьови земної поверхности (корытови). Водотокы (рікы, потукы, каналы) удносят ид поверхностным водным обєктам.

Водотокы дїлят на природнї (рікы, потукы) и штучнї (каналы всякого назначеня). Водотокы так само дїлят ся на фуртошнї и дочаснї (пересыхаючі вадь перемерзаючі). У реґулярных водотоках рух воды робит ся бігом всього года вадь бульшої го части, в дочасных — лиш в небульшу часть года.

Совокупность всьых водотоку в границї території называют сїтьов корыт, а совокупность всьых рік и потуку — річнов сїтьов.

## Типы водотоку

Водотокы дїлят ся на:

* постояннї и дочаснї;
* природнї (рікы и потукы) и штучнї (каналы);

* Арык
* Мала ріка
* Велика ріка

## Никати так само

* Морські течії
* Водоєм

## Удкликованя

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Водоток на російскій Вікіпедії.*
# Лао Цзи

| Лао Цзи Er • Лі |
| --- |
|  |
| Псевдоним | Dan Li, Er Li, Tan Li |
| Сфера | філозофія, китайська філософія |
| Горожанство | Династія Чжоу |
| Уроджѣня |  |
| Активность | Старовік, VI. стороча до н. е. |
| Отець | Li Jing |
| Мати | невідоме значення |
| Дѣти | Li Zong |
| Magnum Opus |
| Дао Де Цзін |
|  Лао Цзи на Викискладѣ VIAF:101089774, 294097641, 241509867, 3234168048987738410009, 100199963, 173612133; GND:118569678; LCCN:n80044882; FAST:53326; BNF:11911025n; NLKR/NLC:jn20030819017; OL:OL18293A; Большая советская энциклопедия, 1926—1947, Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, Енциклопедія Нутталла, Бібліотека найкращої світової літератури, Історичні записи, Encyclopædia Britannica, 11th edition, Новая энциклопедия Кольера, 1921 г., Стенфордска филозофска енциклопедия
*Ту можуть быти податкы з Wikidata, не контролованы авторами статѣ*
 |

Лао Цзи на дереворытї
**Лао Цзи** (кітайскы 老子 = Старый майстер) є єдна з Найвыразнїшых постав кітайской філозофії, котрых історічна екзістенція є але неясна.

Кітайска традіція уміщує ёго жывот до 6. стороча п.н.е., много модерных школ але ёго екзістенцію давать до 4. стороча п.н.е., припаднї го шацує як компілацію веце філозофів з тых доб.

## Референції

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Металурґія

Адольф фон Менцель, *«Желїзопрокатный завод»*
**Металу́рґія** (франц. *métallurgie* уд давн.-грец. μεταλλουργός — «желїзороб, рудокоп») — наука, техніка и фах промысла, які зкапчані з доставаням металу з руд. В ужитковому плані — совокупность зкапчаных помеж собов фаху и стадій выробничого процесу уд копаня сыровины до выпусканя готової продукції — чорных и кольоровых металу тай їх сплаву.

До чорных металу удносят металы й сплавы на основі желїза, марґанця, хрома. Всї другі — кольорові. За фізичными властивостями та призназначеням кольорові металы условно дїлят на *тяжкі* (мідь, свиниць, цинк, олово, нікель), *легкі* (алюміній, титан, магній), *дорогі* (золото, срібро, платина), *лужні* (калій, натрій, літій), *лужно-земильні* (кальцій, барій, стронцій).

Свойства металу та методы їхньої модифікації изучує металознавство.
# Регент

Анна Русинка,

фр. Anne de Ruthénie, французска кральовна, регентка до повнолѣтя свого сына Филипа І., престолонаслѣдника
**Регент**, од лат. *regens* — тот, што пануе — в монархичных державах дочасный едноособный владарь або владнуча колегия, котры реализують оправнѣня главы державы в припадѣ его малолѣтства, нездатности, тяжкой хвороты або довгой
абсенции законного наслѣдника престола.

Регентство — една з инштитуций державного права в монархиях. В каждой державѣ, де ся регентство практикуе, предписаный свой порядок выбраня регента, вызначены особы, што годны быти регентами, и ситуации, коли регент може быти именованый або выбраный. Регентство могло ся реализовати на основѣ закона, або на основѣ звычаевой, або на основѣ тестамента владнучой особы. Регентами найчастѣйше стають ся найближшы сородникы по мужской линии, а кедь их не е — по женской. В припадѣ хвороты монарха регентом мог быти престолонаслѣдник.

## Жерела

* Ottův slovník naučný. Illustrovaná encyklopaedie obecných vědomostí. Díl 1–28. Vyd. J. Otto. V Praze, 1888–1909.
* Кушинська Л.: Регентство. //Політична енциклопедія. Редкол.: Ю. Левенець (голова), Ю. Шаповал (заст. голови) та ін. — К.:Парламентське видавництво, 2011. — 808 с. ISBN 978-966-611-818-2

## Референции
# 113

| Рокы
 |
| --- |
| 109 ·  110 ·  111 ·  112 — **113** — 114 ·  115 ·  116 ·  117
 |
| Десятьроча
 |
| 90‑ы ·  100‑ы — **110‑ы** — 120‑ы ·  130‑ы
 |
| Стороча
 |
| I. стороча
— **II. стороча— III. стороча** |

## Подїї

## Народили ся

## Вмерли

## Глави штатів
# Алкогол

Алкогол - културні
**Алкогол** або **aлкоголічный трунок**, є трунок (напой), котрый містить етанол.

## Розділіня

Існує вельо тіпів алкоголічных трунків, як наприклад:

* Пива
* Вина
* Шпірітусы
	+ Румы
	+ Бренди
	+ Уіскі
	+ Водкы
	+ Джіны
	+ Ликеры

або мішаны

* Коктейлы