Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 16. юл

|  |
| --- |
| ← **Юл** → |
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Нд |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| 2026 |

**16. юл** — 197. день рока (198. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать 168 днїв.

## Подѣи

* 1945 — в пустыни под Аламогордо было докончене успѣшне выпробованя.атомовой бомбы США.
* 1951 — опубликованый роман *Охранця в жытѣ*, англ. *The Catcher in the Rye* авторства Джерома Дейвида Селинджера — еден з найпопуларнѣйшых америцкых повойновых романох.

## Уродили ся

## Умерли
# Французькый язык

| Французькый язык |
| --- |
| français |
| Region | Франція, Луксембурґ, Белґія, Монако, Швейцарія, Гаїті, Канада і колишнї африцькы колонії |
| Native speakers |  Франція  Белґія  Канада  Луксембурґ  Монако колишнї африцькы колонії (окрем: Алжіра, Мароко, Туніса і Мауретанії)

---

 ОЗН  ЕУ |
| Языкова родина | Індоевропска
* Італьска
	+ Романьска
		- Ґальско-романьска
			* Ольска
				+ **Французькый язык**
 |
| Языковы коды |
| ISO 639-1 | `fr` |
| ISO 639-2 | `fra (T) / fre (B)` |
| ISO 639-3 | `fra` |
|  |

**Французькый язык** є романьскый язык, котрым ся бісїдує передовшыткым у Франції, Белґії, Швайцарії, Канадї і в много країнах Африкы.

## Екстерны одказы

*  - слободный сервіс по учіню французького языка

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Таліянськый язык

| Таліянськый язык |
| --- |
| italiano, lingua italiana |
| Region | Італії, Швейцарії, Сан Маріні, Ватікані, Словенії (в Словенськуй Істрії), Хорватії (в Істрійськуй жупі) ай инш. |
| Native speakers | 80-125 міліонув |
| Языкова родина | Індоевропейська
* Романська
	+ Італо-романська
		- **Таліянськый язык**
 |
| Писомна сістема | Латиніка (Таліянськый алфавіт) |
| Офіціалный статус |
| Урядный язык в |  Італії  Швейцарії  Сан Маріні  Ватікані  Словенії (в Словенськуй Істрії)  Хорватії (в Істрійськуй жупі)  ЕУ  Малтійськум ордені |
| Реґулованый | Академія дела Круска |
| Языковы коды |
| ISO 639-1 | `it` |
| ISO 639-2 | `ita` |
| ISO 639-3 | `ita` |
|  |

**Таліянськый язык** ( *italiano* (файл) ци *lingua italiana*) є єден из романськых языкув, котрый має урядный статус у Італії, Швейцарії, Сан Маріні, Ватікані и на Істрії (у Словенії и Хорватії). Мож ся ним порозуміти ай у бывшых таліянськых колоніях (в Албанії, Ерітреї, Ефіопії, Лівії и Сомалії), у таліянськых еміґрантськых общинах в Арґентині, Австралії, США, Тунісови и многых другых державах.

Таліянськый язык ся веде уд латины и змежи романськых языкув майближый д нюй лексічно, напротив другым романськым языкам утримлює латинськый контраст межи куртыми и довгыми согласными. Сучасный таліянськый язык ся сперат на тосканськый діалект, убробленый таліянськыми класиками Аліґєріём, Петрарком и Бокаччом на переломі XIII. и XIV. сторуч. Вєдно з ним на теріторії Італії є много вшилиякых діалектув, дакулько реґіоналных файт таліянського языка и дакулько ідіомув, котрі ся держат окремішными языками, а не діалектами таліянського (майнаперед сардінськый и фріулськый).

Таліянськый язык є знамый ги язык класичної музикы — булша часть музикалної термінолоґії ся веде з нёго. З таліянського происходит ай ряд кулінарных, архітектурных ай инш. термінув.

* Італійський курсив викладають у початковій школі
*

## Далше чітаня

* Berloco, Fabrizio (2018). *The Big Book of Italian Verbs: 900 Fully Conjugated Verbs in All Tenses. With IPA Transcription, 2nd Edition*. Lengu. ISBN 9788894034813.
* Palermo, Massimo (2015). *Linguistica italiana*. Il Mulino. ISBN 9788815258847.
* Simone, Raffaele (2010). *Enciclopedia dell'italiano*. Treccani.

## Референції

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Нїмецькый язык

| Нїмецькый язык |
| --- |
| Deutsch, Deutsche Sprache |
| Native speakers | 78,245,280
Іде о чісля з офіціалных урядів про штатістікы:
* Нїмецько: 69,800,000
 |
| Языкова родина | Індоевропска
* Ґерманьскы
	+ **Нїмецькый язык**
 |
| Офіціалный статус |
| Урядный язык в |  Австрія  Белґія  Луксембурьско  Лихтенштайн  Нїмецько  Швайцарія

---

 Европска унія |
| Языковы коды |
| ISO 639-1 | `de` |
| ISO 639-2 | `ger (B)` `deu (T)` |
| ISO 639-3 | `deu` |
| Нїмецькый язык в Европі |

**Нїмецькый язык** (нїм. *Deutsch, deutsche Sprache*) — є западоґерманьскый язык і бісїдує ним приближно 200 міліонів людей на цїлім світї. В Европі є з погляду чісла родженых говорцїв нїмчіна із 100 міліонами говорцїв другый найросшыренїшый язык по російскім языку. В Европскій унії є нїмчіна найхоснованїшым материньскым языком. Належыть тыж міджі 10 найхоснованїшых языків на світї.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Колумбия

| Колумбия исп. República de Colombiа |
| --- |
|

Застава и герб

 |
| Розлога | 1 141 748 км2 |
| Обывательство | 48 400 388 (2015) |
| Столиця | Богота ﻿ / ﻿ |
| ГДП (ПНС) на особу | $14 255 |
| Интернет-домен | .co |
| Часова зона | UTC-5 |
| Телефонный код | +57 |
| \*\*\* |

Мапа Колумбии
Колумбийскы долы Cerrejón,

найвекшы в Латинской Америцѣ
**Колумбия**, официалнов назвов **Република Колумбия** исп. Colombia, официално República de Colombia — штат на сѣверо-западѣ Южной Америкы. Назва державы походить од имени ей объявителя — Криштофа Колумба, што одбито и в словах народной гимны.

В челѣ державы — президент, котрый менуе владу и губернаторох в 23 департаменты, на котры подѣлена цѣла територия. Департаменты мають органы самосправы и ограничену автономию. Конштитуция была прията в року 1886 и даскельо разы ся мѣняла и доповняла. Парламент мать назву конгрес и складать ся з двох палат: сената и палаты представникох, выберать ся на 4 рокы. Найвысшый суд выберать ся конгресом на 5 рокы в числѣ 20 судцьох. Двѣ наймоцнѣйшы партии: Либерална и Конзервативна, поперемѣнно суть при владѣ.

## Землепис

Колумбия мать выгодну географичну пологу: выходить на сѣверѣ до Карибского моря, на востоку до Тихого океана. Главны приставы на Карибском морю: Барранкилья и Картагена, Санта Марта, на Тихом океанѣ: Буенавентура.

Главна рѣка — Магдалена, котра застачать 95% вшыткой рѣчковой доправы, перетинать цѣлу територию з юга на сѣвер. Найвысшый верх Кристобал Колон (5776 м) в горском пасмѣ Сьерра Невада де Санта Марта, котре од року 1964 е националным парком. В юговосточной части державы суть вогкы екваториалны лѣсы, де пограничнов рѣков е Амазонка, через тяжкы условия живота е тот регион безвызнамный. Опады в Амазонской нижинѣ 4 000 мм, на западных убочах гор до 10 000 мм.

## Обывательство

Обывателе Колумбии говорять по испанскы и голосяться ку Католицкой Церкви. Колумбия стоить на 28. мѣстѣ подля обывательства в свѣтѣ и на 2. мѣстѣ межи испаноязычныма державами (по Мексику). Стародавне обывательство Колумбии — Индиане, днесь чинять лем 2% обывательства.

Найвеце познатый колумбийскый писатель — Нобелов лавреат (1982), Габриел Гарсиа Маркес.

## Економика

Колумбия стоить на первом мѣстѣ в свѣтѣ зо засобами и выдолованьом смарагдох.

Главны конарѣ економикы:

* долованя — угля, нафты, газу, цинка, цину, олова, стрѣбра, золота, смарагдох;
* земледѣлство — тенгериця, риж, ярець, кромплѣ, маниок, соя, бананы, цитрусы, кава, цукор, памут;
* скотарство — марга, поросята, овцѣ, ламы, алпакы, дроблязь;
* рыбарство

В аграрной выробѣ заняты 11% обывательства.

Найвекшы торговы партнеры: Аргентина, Нидерланды, США, Велика Британия, Германия, Япония.

В року 2016 з ГДП подля ПНС $689 974 млн. Колумбия была на 30 мѣстѣ во свѣтѣ.

## Жерела и одказы

* УСЭС: Украинский советский энциклопедический словарь в трех томах. / Кудрицкий А.В. и др. (ред.). Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии им. М.П. Бажана. К., 1988. Том 2, сс. 100-101. русс.
* БСЭ: статья Колумбия (государство в Южной Америке). русс.
* Світовый банк: ГДП держав світа подля ПНС в року 2016 (.pdf) англ.

## Референции
# Карібске море

Карібске море
**Карібске море** — частина Атлантічного океану, міджі Южнов а Централнов Америков і Антілскыма островами.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# XVI. стороча

|  |  |
| --- | --- |
| **Тысячроча:** |  1. тысячроча – **2. тысячроча** – 3. тысячроча  |
| **Стороча:** |  XV. стороча – **XVI. стороча** – XVII. стороча  |
| **Десятьроча:** |  0. 10. 20. 30. 40. 50. 60. 70. 80. 90.  |

**XVI. стороча** — часова доба од 1. януара 1501 по 31. децембра 1600 подля грегорианского календаря.

Рокы XVI. стороча

1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510

---

1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520

---

1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530

---

1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540

---

1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550

---

1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560

---

1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570

---

1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580

---

1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590

---

1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600

Завершаючый 1600 рок сього стороча — переступный подля грегорианского календаря.

## Вызнамны подѣи

* 1517 Мартин Лутер опубликовав 95 тез, чим зачала ся доба Реформации.
* 1582 Ґреґоріаньскый календарь быв заведженый папом Ґріґоріём XIII.

## Вынаходы и новоты

## Жерела и одказы

* **Хронология**: //*Всемирная история в датах и событиях*. Москва: ОАО Изд-во «Радуга», 2002 ISBN 5-05-005005-7 — Chronologie universelle/ Paris: Larousse, 1997 ISBN 03-521229-0 русс.

## Референции
# 1821

| Рокы
 |
| --- |
| 1817 ·  1818 ·  1819 ·  1820 — **1821** — 1822 ·  1823 ·  1824 ·  1825
 |
| Десятьроча
 |
| 1800‑ы ·  1810‑ы — **1820‑ы** — 1830‑ы ·  1840‑ы
 |
| Стороча
 |
| XVIII. стороча
— **XIX. стороча— XX. стороча** |

**1821. рік** подля ґреґоріаньского календаря — непереступный рік, котрый ся зачінав у понедїлёк. То є 1821. рік нашого лїточіслїня, 821. рік 2. тысячроча, 21. рік XIX. стороча, 1. рік 3. десятьроча XIX. стороча, 2. рік 1820-х років.

1821
в іншых календарях| Ґреґоріаньскый  | 1821 *MDCCCXXI* |
| Ab urbe condita | 2574 |
| Арменьскый  | 1270 ԹՎ ՌՄՀ |
| Асірьскый  | 6571 |
| Бенґальскый  | 1228 |
| Берберьскый  | 2771 |
| Будгістьскый  | 2365 |
| Бармскый  | 1183 |
| Візантійскый  | 7329–7330 |
| Кітайскый  | 庚辰年 (металовый дракон) 4517 або 4457     *— до —* 辛巳年 (металовый змій) 4518 або 4458 |
| Коптьскый  | 1537–1538 |
| Етіопскый  | 1813–1814 |
| Гебрейскый  | 5581–5582 |
| Гіндіцькы календарї |  |
|  - *Вікрам Самват* | 1877–1878 |
|  - *Шака Самват* | 1742–1743 |
|  - *Калі Юґа* | 4921–4922 |
| Іраньскый  | 1199–1200 |
| Ісламскый  | 1236–1237 |
| Японьскый  | Бунсей 4 (文政４年) |
| Яваньскый  | 1748–1749 |
| Юліаньскый  | Ґреґоріаньскый мінус 12 д. |
| Корейскый  | 4154 |
| Тайваньскый  | 91 до РК 民前91年 |
| Тайскый сонячный | 2363–2364 |

## Подѣи

## Уродили ся

* 10. януар — Янко Матушка, словацкый поет романтизма, писатель, новинарь, автор текста словацкой гимны
* 4. юн — Аполлон Майков, русскый поет.
* 20. юл — Карой Мейсарош, мадярскый новинарь, правник, историк. што писав и о Русинах.
* 11. новембер - Федор Достоєвскый - російскый писатель і філозоф.
* 28. новембер — Николай Некрасов, класик русской поезии, поет и публициста.
* 12. децембер — Гюстав Флобер, основателя реалистичной школы во французской литературѣ.

## Умерли

* 18. октобер — Иоанникий Базилович, первый карпаторуськый историк, протоигумен Мукачовского Василианского монастыря.
# Еквадор

| Република ЕквадорRepública del Ecuador |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |

 |
| Location of Еквадор   |
| **Головный город** (и майбулшый город) | Кіто ﻿ / ﻿ |
| Офіціалні языкы | іспанськый |
| Форма влады |
|  -  | презідент | Ленін Морено |
|  -  | премєр-міністерка | Марія Алехандра Муньоз |
| Територія |
|  -  | вєдно |  283 561 км2 (73.) |
|  -  | водної поверьхности, % | 5 |
| Обывательство |
|  -  | шацованя (2018) | 17 084 358 (67.) |
|  -  | густота | 61 км2 (151.) |
| **ГВР (ВВП)** | шацованя 2019. року |
|  -  | вєдно | 202,043 міліардув доларув США  |
|  -  | на єдного жителя | $11 701  |
| **ІЛР** (2018) | 0,758 (высокый)  |
| Валута | Америцькый долар (`USD`)  |
| Часова зона | UTC-5 (-6 на о-вах Ґалапаґос) |
| Інтернет-домен | .ec |
| Телефонный код | +593 |

**Еквадор** (ісп. *Ecuador*, [ekwaˈðoɾ]), офіціална назва **Република Еквадор** (*República del Ecuador*) є держава в сіверо-западнуй части Южної Америкы. Граничит из Колумбійов на сівері, из Перу на востоці и юзі, из Тихым океаном на западі. В Еквадор западают ай тихоокеанські островы Ґалапаґос.

Теріторія Еквадора была частьов імперії Інкув уд XV. столітя, пак у XVI. столітю была колонізована Іспанійов. Незалежнов ся стала в 1820. році як часть Великої Колумбії, уд 1830. як окремішна держава. Сліды сих історичных подій мож упознати по населеню країны: из 17,1 млн жителюв булша часть сут метисы, а кроме них сут великі меншины потомкув старожителюв, европейцюв и африканцюв. Офіціалный и майпоширеный язык є іспанськый, айбо констітуція споминає ай 13 старожительськых языкув, напр. кечуанськый и шуарськый, котрі «офіціално ся хоснуют для старожительськых народув».

Біолоґічна розмаитость вадь богатство флоры тай фавны Еквадора є майбулша в світі в перечисленю на квадратный кілометер. Економіка силно зависит уд експорта ропы и земледілськых товарув. В період 2006-2016 ся фіксовав спад бідности (из 36,7% жителюв на 22,5%) и руст ГДП на особу (1,5% ручно), айбо вєдно из тым спав ай індекс економічної нерувности.

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Ecuador на анґліцькій Вікіпедії.*

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# 1831

| Рокы
 |
| --- |
| 1827 ·  1828 ·  1829 ·  1830 — **1831** — 1832 ·  1833 ·  1834 ·  1835
 |
| Десятьроча
 |
| 1810‑ы ·  1820‑ы — **1830‑ы** — 1840‑ы ·  1850‑ы
 |
| Стороча
 |
| XVIII. стороча
— **XIX. стороча— XX. стороча** |

## Подѣи

## Уродили ся

* 7. януар — Гайнрих фон Штефан, реформатор пошты, закладатель *Свѣтовой поштовой унии*.
* 7. октобер — Еммануил Грабарь, русинскый сполоченскый дѣятель, посланець парламента, зять Адолфа Добрянского, отець российскых правника Владимира и маляря Игоря Грабарьох.

## Умерли
# 1903

| Рокы
 |
| --- |
| 1899 ·  1900 ·  1901 ·  1902 — **1903** — 1904 ·  1905 ·  1906 ·  1907
 |
| Десятьроча
 |
| 1880‑ы ·  1890‑ы — **1900‑ы** — 1910‑ы ·  1920‑ы
 |
| Стороча
 |
| XIX. стороча
— **XX. стороча— XXI. стороча** |

**1903. рік** подля ґреґоріаньского календаря — непереступный рік, котрый ся зачінав у четверь. То є 1903. рік нашого лїточіслїня, 903. рік 2. тысячроча, 3. рік XX. стороча, 3. рік 1. десятьроча XX. стороча, 4. рік 1900-х років.

1903
в іншых календарях| Ґреґоріаньскый  | 1903 *MCMIII* |
| Ab urbe condita | 2656 |
| Арменьскый  | 1352 ԹՎ ՌՅԾԲ |
| Асірьскый  | 6653 |
| Багайскый  | 59–60 |
| Бенґальскый  | 1310 |
| Берберьскый  | 2853 |
| Будгістьскый  | 2447 |
| Бармскый  | 1265 |
| Візантійскый  | 7411–7412 |
| Кітайскый  | 壬寅年 (водяный тигр) 4599 або 4539     *— до —* 癸卯年 (водяный кролик) 4600 або 4540 |
| Коптьскый  | 1619–1620 |
| Етіопскый  | 1895–1896 |
| Гебрейскый  | 5663–5664 |
| Гіндіцькы календарї |  |
|  - *Вікрам Самват* | 1959–1960 |
|  - *Шака Самват* | 1824–1825 |
|  - *Калі Юґа* | 5003–5004 |
| Іраньскый  | 1281–1282 |
| Ісламскый  | 1320–1321 |
| Японьскый  | Мейдзі 36 (明治３６年) |
| Яваньскый  | 1832–1833 |
| Юліаньскый  | Ґреґоріаньскый мінус 13 д. |
| Корейскый  | 4236 |
| Тайваньскый  | 9 до РК 民前9年 |
| Тайскый сонячный | 2445–2446 |

## Подѣи

## Уродили ся

* 10. януар — Олга Ри́шави, нѣмецка писателька Подкарпатской Руси.
* 7. марец — Томас Белл, америцкый романописець русинского походжѣня.
* 21. май — Василь Караман, русиньскый политичный дѣятель в Пряшовском регионѣ и на Подкарпатской Руси.

## Умерли

* 21. марец — Олив Овтмен, добродѣтелька, позната в истории США як бѣла жена, рабыня Индианох.
* 5. децембер - Євґеній Фенцик - прозаїк, ученый-славіста, поет, просвітитель, редактор духовно-літературного журнала „Листок”, автор учебників для русинських дїтей и сборника церьковных проповідей.
# 1904

| Рокы
 |
| --- |
| 1900 ·  1901 ·  1902 ·  1903 — **1904** — 1905 ·  1906 ·  1907 ·  1908
 |
| Десятьроча
 |
| 1880‑ы ·  1890‑ы — **1900‑ы** — 1910‑ы ·  1920‑ы
 |
| Стороча
 |
| XIX. стороча
— **XX. стороча— XXI. стороча** |

**1904. рік** подля ґреґоріаньского календаря — переступный рік, котрый ся зачінав у пятніцу. То є 1904. рік нашого лїточіслїня, 904. рік 2. тысячроча, 4. рік XX. стороча, 4. рік 1. десятьроча XX. стороча, 5. рік 1900-х років.

1904
в іншых календарях| Ґреґоріаньскый  | 1904 *MCMIV* |
| Ab urbe condita | 2657 |
| Арменьскый  | 1353 ԹՎ ՌՅԾԳ |
| Асірьскый  | 6654 |
| Багайскый  | 60–61 |
| Бенґальскый  | 1311 |
| Берберьскый  | 2854 |
| Будгістьскый  | 2448 |
| Бармскый  | 1266 |
| Візантійскый  | 7412–7413 |
| Кітайскый  | 癸卯年 (водяный кролик) 4600 або 4540     *— до —* 甲辰年 (деревяный дракон) 4601 або 4541 |
| Коптьскый  | 1620–1621 |
| Етіопскый  | 1896–1897 |
| Гебрейскый  | 5664–5665 |
| Гіндіцькы календарї |  |
|  - *Вікрам Самват* | 1960–1961 |
|  - *Шака Самват* | 1825–1826 |
|  - *Калі Юґа* | 5004–5005 |
| Іраньскый  | 1282–1283 |
| Ісламскый  | 1321–1322 |
| Японьскый  | Мейдзі 37 (明治３７年) |
| Яваньскый  | 1833–1834 |
| Юліаньскый  | Ґреґоріаньскый мінус 13 д. |
| Корейскый  | 4237 |
| Тайваньскый  | 8 до РК 民前8年 |
| Тайскый сонячный | 2446–2447 |

## Подѣи

## Уродили ся

* 11. май — Салвадор Далі — каталаньскый малярь, знамый про свої суреалістічны дїла.
* 22. юн — Йосиф Жупан, украинскый писатель, педагог, автор учебникох про националны меншины.
* 12. юл — Пабло Неруда — Чілійскый поет, лавреат Нобелівской премії за літературу.

## Умерли

* 13. фебруар — Иван Силвай, грекокатолицкый священик, русинскый писатель, етнограф, културный дѣятель на Угорской Руси.
* 5. май — Антонін Дворжак — чеськый композитор.
* 15. юл — Антон Павлович Чехов — російскый драматік і прозаік.
# 1914

| Рокы
 |
| --- |
| 1910 ·  1911 ·  1912 ·  1913 — **1914** — 1915 ·  1916 ·  1917 ·  1918
 |
| Десятьроча
 |
| 1890‑ы ·  1900‑ы — **1910‑ы** — 1920‑ы ·  1930‑ы
 |
| Стороча
 |
| XIX. стороча
— **XX. стороча— XXI. стороча** |

**1914. рік** подля ґреґоріаньского календаря — непереступный рік, котрый ся зачінав у четверь. То є 1914. рік нашого лїточіслїня, 914. рік 2. тысячроча, 14. рік XX. стороча, 4. рік 2. десятьроча XX. стороча, 5. рік 1910-х років.

1914
в іншых календарях| Ґреґоріаньскый  | 1914 *MCMXIV* |
| Ab urbe condita | 2667 |
| Арменьскый  | 1363 ԹՎ ՌՅԿԳ |
| Асірьскый  | 6664 |
| Багайскый  | 70–71 |
| Бенґальскый  | 1321 |
| Берберьскый  | 2864 |
| Будгістьскый  | 2458 |
| Бармскый  | 1276 |
| Візантійскый  | 7422–7423 |
| Кітайскый  | 癸丑年 (водяный бик) 4610 або 4550     *— до —* 甲寅年 (деревяный тигр) 4611 або 4551 |
| Коптьскый  | 1630–1631 |
| Етіопскый  | 1906–1907 |
| Гебрейскый  | 5674–5675 |
| Гіндіцькы календарї |  |
|  - *Вікрам Самват* | 1970–1971 |
|  - *Шака Самват* | 1835–1836 |
|  - *Калі Юґа* | 5014–5015 |
| Іраньскый  | 1292–1293 |
| Ісламскый  | 1332–1333 |
| Японьскый  | Тайсьо 3 (大正３年) |
| Яваньскый  | 1843–1845 |
| Календарь чучхе | 3 |
| Юліаньскый  | Ґреґоріаньскый мінус 13 д. |
| Корейскый  | 4247 |
| Тайваньскый  | КР 3 民國3年 |
| Тайскый сонячный | 2456–2457 |

## Подѣи

* 28. юла — начало Первой свѣтовой войны, Австро-Угорьско начала войну проты Кральовства Сербии.
* 6. авґуста — Австро-Угорьска империя начала войну проты Российской империи, а Кральовство Сербия была проты Нѣмецкого цѣсарства.

## Уродили ся

## Умерли

* 10. фебруар — Кирил Сабов, русинскый педагог, выдаватель, народный дѣятель.
* 6. септембер — Максим Горлицкый (Сандович), православный священик лемковского походжѣня, святый великомученик.

## Глави штатів

### Африка

### Азія

### Европа

## Історіко-ґеоґрафічне положіня

Світ в 1914 році
# Панамскый канал

**Пана́мскый кана́л** (ісп. *Canal del Panamá*, анґл. *Panama Canal*) є наморный канал в Середнїй Америцї. Веде через Панамску шыю і споює Атлантічный і Тихый океан (конкретнїше Карібске море і залів Панама). Канал є довгый 81,6 км і шырокый 150 аж 305 м. Канал має 6 здымадел, з того дві на тихоморьскій сторонї в Педро Міквуел і в Мірафлорес. Вода є до здымадел напущана з Ґатуньского озера, через котре канал веде. Будованый Французами в роках 1880 аж 1889 і Америчанами в роках 1901 аж 1914.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# 1977

| Рокы
 |
| --- |
| 1973 ·  1974 ·  1975 ·  1976 — **1977** — 1978 ·  1979 ·  1980 ·  1981
 |
| Десятьроча
 |
| 1950‑ы ·  1960‑ы — **1970‑ы** — 1980‑ы ·  1990‑ы
 |
| Стороча
 |
| XIX. стороча
— **XX. стороча— XXI. стороча** |

## Подѣи

* 10. септембер — в Марсею, Франция проведена послѣдна судова екзекуция з помочов гилотины.

## Родили ся

## Умерли

* 1. август — Френсис Гери Пауерс, пилот шпионажного U-2, зострѣленого над СССР.
* 16. авґуст - Елвіс Преслі - америцькый співак і актор.
* 5. новембер — Федор Лабош, економ, історік, дїятель серед Русинів у Войводинї.
* 25. децембер - Чарлі Чаплін - актор, сценаріста, режісер.