Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Магатма Ґанді

Магатма Ґанді, тридцяты рокы 20. стороча
**Магатма Ґанді**, цїлым іменом **Могандас Карамчад Ґанді** (в деванаґарі मोहनदास करमचन्द गांधी; 2. октобра 1869, Порбандар, Катгіавар Аґенсі, Брітаньска Індія – 30. януара 1948, Нове Діллі, Індія) — быв єден з найвекшых політічных і духовных ведучіх Індії і індійского руху за независлость.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Вануату

Островный штат,
Країна| Вануату |
| --- |
| Ripablik blong Vanuatu, République du Vanuatu, Republic of Vanuatu, Vanuatu |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Герб Вануату | Прапор Вануату |

 |
|  |
|  |
| **Основны інформації** |
| 17°S, 168°E
 |
| Часть од | Меланезія, European Union tax haven blacklist |
| Засноване | 30 юлія 1980 |
| Жытелїв
 | 300 019 (2020) |
| Розлога
 | 12 190 Квадратный кілометер
 |
| Часова зона | UTC+11, Pacific/Efate |
| Подїл
  | Провінція Малампа, Провінція Пенама, Провінція Санма, Провінція Шефа, Тафеа, Провінція Торба |
| Назва жытелїв | vanuatui, Ni-Vanuatu, Vanuatuano, فانواتوي, فانواتوية, فانواتويون, ונואטי, ונואטית, ভানুয়াটু, ভানুয়াটীয়, vanatuano, vanatuana, vanatuani, vanatuane, Vanuatuan, vanuatu, vanuatuanu, vanuatuana, Vanuatuano, Vanouatais, Vanouataise, Vanuatuans, Vanuatuaner, Vanuatuanerin, vanatuana, vanatuane, vanatuani, vanatuan, ڤانواتوي, ڤانواتوية, ڤانواتويين, ڤانواتويات, Vanuatúach, Vanuatujec, Vanuatujka |
| Історія | Історія Вануату |
|  |  |
| **Штатный уряд** |
| Вебова сторінка
 |  |
|  Медіа у Вікісклад

---

VIAF:142471172;GND:4062334-8;OSM:2177246;

---

Encyclopædia Britannica, 11th edition |

**Вануа́ту** офіціална назва **Республіка Вануату** (бисл. *Vanuatu*) (анґл. *Vanuatu*) (фран. *Vanuatu*) — островна крайна у Меланезії. На севері граничить из Соломоновыми островами, на западі из водами Австралиї на юзі из Новыв-Каледоніёв, на выході из водами Фіджі. Крайна ся находить на 83 островах «Новы Ґібріды». Площадь суши — 12 190 км² . Обывательство — 292 680 обывателю̄в.

## Історія

3000 рокӯв назад до Вануату добралися переселенці из Тайваня.

У 1606 році Вануатьскый острӯв Еспіріту-Санту удкрытый Испанцями, ёго приняли за часть «Южной земли», у 1768 році Луі Антуан де Буґенвиль удкрыв го наново.[*жрідло?*]

У 1825 році Петер Діло увідів на єдному из островӯв зарослі сандалового дерева, котры рубали до 1830 року.[*жрідло?*]

1879 рӯк. На острові робить Микула Миклухо-Маклай, ёго записи зыграли важну роль у сохранинёви културы Вануату.[*жрідло?*]

9 авґуста 1889 року село Порт-Вілла стало независныв крайнов Франсвіл, там мали выборноє право всі жителі.[*жрідло?*]

У 1940-ых на Вануату появилися перві націоналістичны орґанізації, силами тых орґанізацій 30 юла 1980 року Вануату провозгласило независность.[*жрідло?*]

## СМИ

Екзістує крайнова телерадіокомпанія SRTV (Société de Radiodiffusion et de Télévision de Vanuatu — Телерадіовіщателна корпорация Вануату) у яку входят канал *Télévision Blong Vanuatu* и радіостанція *Radio Vanuatu*.[*жрідло?*]

## Удкликованя

Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Вануату на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Ултраправы

**Ултраправы** (тыж **крайнї правы**) є політолоґічне понятя, котре ся ужыває к общому означіню політічных ідеолоґій дїючіх на основі авторітарства, крайнёго націоналізму і шовінізму, етноцентрізму аж до расізму і ксенофобії. В основному згодны в заперечінї рівности вшыткых людей, роблячі акцент на етнічній або расовій приналежности.
# Гімалаї

**Гімалаї**, (हिमालय, «сердце снігів») — найвысшы горы на Земли, в Южній Азії міджі Тібетьскым нагір'ям на севері і Індо-Ґанґсков рівнинов на югу. В шыршому розуміню ся пошырюють на Каракорум, Гіндукуш, Тоба Какар і на богато іншых невеликых хребтів, што ся роспочінають од Паміру. У Кітаї, Індії, Непалі, Бутані та Пакістані; довжка 2500 км, середня вышка близко 6000 м.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Драма

**Драма** (*грец.* *δρᾶμα* — дѣя, чин) — род диалоговой литературы, основаный на имитации, модельованю дѣи, назначеный про представлѣня актерами на сценѣ.

Драма тыж твор, основаный на остром конфликтѣ, створюючом напятость дѣи, якый одображать компликованы переживаня персонажи.

## Жанры драмы

### Комедия

Комедия (*грец.* κῶμος — весела процесия и ᾠδή — спѣванка) — драматичный твор, в яком сатиричныма и гумористичныма способами зображене смѣшне в животѣ, высмѣяны перверзны сполоченскы и бытовы явы, негативны черты характеру люди.

### Трагедия

Трагедия (*грец.* τραγῳδία — цаповый спѣв од τράγος — цап i ᾠδή — пѣсень, якбач иде о жертвенного цапа) — драматичный твор, в основу якого покладеный барз острый конфликт, якый приведе ку трагичному розузлѣню — герой, вступаючи в борьбу, гыне тѣлесно або духовно.

## См. тыж

* Сатирова драма

## Жерела и одказы

* Білоус П.В. Вступ до літературознавства. Навчальний посібник. Київ. Видавничий центр «Академія». 2011.

## Референции
# Евергринскый штатный коледж

Експерименталный коледж| Евергринскый штатный коледж |
| --- |
| The Evergreen State College |
|  Корпус Seminar II |
| Гесло | Omnia Extares Най вшитко выясниш |
| Заложена | 1967 |
| Тип | штатный |
| Персонал | 554 |
| Штуденты | 4089 (2016) |
| Професоры | 229 |
| Сѣдлиско | Олимпия,  Вашингтон, США 2700 Evergreen Pkwy NW, Olympia, WA, 98505-0001 |
| Веб-сайт |  |
| Евергринскый штатный коледж на Викискладѣ |

**Евергринскый штатный коледж**, англ. *The Evergreen State College* — експерименталный штатный коледж слободных умѣнь в Олимпии, в штатѣ Вашингтон.

## История

Коледж быв створеный рѣшѣньом влады штату *HB 596 (Chapter 47, Laws of 1967)* и од 24. януара 1968 достав свое днешне имя. В добѣ 1960–1970-х было створено веце такых коледжи, котры означовали за експерименталны, але з током часу они або заникли, або перешли на традичны методы едукации. Евергринскый штатный коледж в сучасности еден з немногых, котры зоставають вѣрны своему зачаточному напряму.

В истории коледжа ставали ся политичны шкандалы, котры негативно вплывали на его репутацию. Подля традиции штуденты самы выберають особу, котра повѣсть напутне слово дипломуючым абсолвентам коледжа при их промоции. В роках 1993 и 1999 такыма особами были выбраны засуджены на доживотя за забивство политичны меншиновы активисты. В року 2017 в коледжу взникли непорядкы на расовой основѣ. Резултатом е, же число охотных учити ся в коледжу падать, што веде ку ненаповнености буджета и вымушеному звекшѣню вартости наукы и додаточных коштох про штудентох.

## Школне и додаточны поплаткы

В академичном року 2018–2019 школне про резиденты штата Вашингтон чинить $6 800, про нерезиденты — $25 000. Але окрем школного штудент платить учебны приручкы и книгы, убытованя и кост, транспорт ай персоналны потребы, так же цѣлково выйде рочно понад $22 326 про резиденты и понад $40 842 про нерезиденты. Але штудент може достати финанчну помочь аж до вышкы 47%, зависимо од успѣшности. В академичном року 2016–2017 62% штудентох доставали даяку финанчну помочь.

## Штудийны програмы

Коледж не мать повинны програмы. Штудент сам собѣ выбере, якы предметы буде штудовати, выбраный предмет може быти выучованый од 3 до 9 мѣсяци а принесе штудентови до 16 пункты в припадѣ повного освоѣня. Про ступѣнь бакаларя мусить довъедна набрати 180 пунктох. Зависимо од выбраного предмета може мати до трьох выучуючых професорох.

Окрем програм бакаларскых штудий коледж готовить на ступень *магистра екологии*, *магистра администрации*, а од року 2021 штартуе програма *магистер педагогикы*, котра е в стадии приготовлѣня, але уж мож ся на ню наперед голосити. Магистерскый ступень мож зыскати не одрываючи ся од роботы, в вечерных годинах.

## Одказы

* Evergreen, Olympia, Washington (по англ.) (**Official site**).  [перевірено 2019-08-24].

## Референции

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Evergreen State College на анґліцькій Вікіпедії.*

Панорама кампуса, в серединѣ библиотека Даниела Дж. Еванса и годинкова турня
# Протестантство

Латинскый криж протестантскых Церков
**Протестантство**, або **протестантизм** — еден з главных конарьох христианства, загорнюючых до себе групу независимых Церков, котры вышли з реформных набоженскых рухох антикатолицкого характера, взниклых в 16. сторочу в Европѣ.

## История

Импулзом ку зачатку Реформации стало ся побурѣня части вѣруючых и духовенства розмножившими ся знеужитями католицкого клера. Так, познатый выступ Лутера против продажу одпусток (1517) завершив ся формулованьом его реформаторскых поглядох в «Девятьдесять пятьох тезах», а за тым и его разрывом с Римом. Дефинитивне витязство идей Реформации настало в добѣ религийных войн 16.-17. стороч.

По Вестфалском миру (1648) протестантство доповнило ся еще иншыма христианскыма реформныма напрямами. Протестанты тыж ся означують як *евангелици*, понеже еден з их главных принципох, платных про вшиткы конарѣ протестантства — *Sola Scriptura (лем Святе Писмо)* — вызнаня Святого Писма единым авторитетом про Церковь, не обтяженым Церковным або Папскым посередництвом и учительством. Тот принцип привюг протестантох ку опорѣ на оригиналный текст, непринятю неточного латинского текста Вулгаты и зготовлѣню перекладох Библии на народностны языкы, што тыж обясняли они потребов зробити Святе Писмо людово приступным, и што вызначно стимуловало розвитя книгопечатаня. В протестантствѣ каждый вѣрник мать право на самостойне читаня и толкованя Святого Писма, што недопустимо в католицизмѣ и православии.

## Жерела и одказы

* Энциклопедия религий / Под ред. А.П. Забияко, А.Н. Красникова, Е.С. Элбакян. — М.: Академический Проект (ISBN 978-5-8291-1084-0), Гаудеамус (ISBN 978-5-98426-067-1), 2008. — 1520 с.

## Референции
# Флоріда

прапор Флоріды
**Флорі́да** є єден зос штатів США.[*жрідло?*] Лежыть на юго-выході федерації на півострові у побережя Атлантічного океана, котрый несе таку істу назву.[*жрідло?*]Головным містом Флоріды є Таллагассі.[*жрідло?*]
Флоріда мать 18,8 міліонїв обывателїв a мать розлогу 170.451 км2.[*жрідло?*]
# Сенеґал

| Република СенеґалRépublique du Sénégal |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |

 |
| Location of Сенеґал   |
| **Головный город** (и майбулшый город) | Дакар ﻿ / ﻿ |
| Офіціалні языкы | французькый |
| Лінґва франка | волоф |
| Форма влады |
|  -  | президент | Макі Салл |
| Територія |
|  -  | вєдно |  196 712 км2 (86.) |
|  -  | водної поверьхности, % | 2,1 |
| Обывательство |
|  -  | шацованя (2018) | 15 854 323 (72.) |
|  -  | густота | 68,7 км2 (134.) |
| **ГВР (ВВП)** | шацованя 2020. року |
|  -  | вєдно | 66,438 міліарда доларув США  |
|  -  | на єдного жителя | $3 675  |
| **ІЛР** (2018) | 0,514 (низкый)  |
| Валута | Западноафриканськый франк ЦФА (`XOF`)  |
| Часова зона | UTC+0 |
| Інтернет-домен | .sn |
| Телефонный код | +221 |

**Сенеґал** (франц. *Sénégal*), офіціално **Република Сенеґал** (франц. *République du Sénégal*) — є держава в западнуй Африці. Сосідит из Маврітанійов, Малі, Ґвінейов, Ґвінейов Біссау, Ґамбійов и Кабо Верде (по морю). Столиця, разом економічный и політичный центер є Дакар.

Країна ся называт по ріці Сенеґал, з котров граничит на сівері тай востоці. Сенеґал быв частьов Французької Западної Африкы, независимусть дустав у 1960. році. Французькый язык має офіціалный статус. Населеня державы числит приблизно 16 міліонув, котрі належат ид усякым културным и етнічным ґрупам. Майбулші з них сут волофы, фулбы тай сереры. Язык волоф фунґує ги лінґва франка.

Сенеґал ся держит за бідну державу з высоков задовженостьов (в класіфікації МВФ и Світового банка). Булшина жителюв робит у земледілстві ци иншых конарях поживового промысла. Змежи другых важных індустрій сут гурництво, турізм и службы. Кліма сахелська, айбо є сезон дожджув. Тым не менше, зміна клімы изнизила обєм упадкув, проґнозує ся звышеня температуры.

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Senegal на анґліцькій Вікіпедії.*

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Арабскый язык

Арабскый язык
**Арабскый язык** (араб. اللغة العربية) є семітьскый язык. Суть значны роздїлы міджі кодіфікованов арабчінов і реґіоналныма говоровыма языками (наприклад: еґіптьсков, сірьсков, ірацьков, мароцьков говоровов арабчінов). Кодіфікована арабчіна ся лем мало одрїзнять од языка Корану, але актівно єй знать лем інтеліґенція. В єднотливых говоровых языках ся обявують сепаратівны тенденції, такы якы наприклад одкапчали романьскы языкы од даколи єднотной латины. На роздїл од романьскых языків ся але роздїлы лем в малій мірї проявують в писаній формі языка, а то і наперек тому, же дакотры писателї пишуть в реґіоналный варіантах. Прічін є пару - арабске писмо незахоплює зміны в куртых гласных звуках, змінены согласны звукы собі зясь охабляють оріґіналный запис (напр. ج, звычайно переписованый і чітаный як [дж], ся в Еґіптї высловлює [ґ], а пише ся все так само).

## Екстерны одказы

* лекції арабскым голосом

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Часопис

**Часо́пис** або **журнал** од нѣм. *Zeitschrift*, фр. *journal* — печатна nериодична публикация, еден з масмедий.

Подля периодичности можуть быти: тыжденник, двотыжденник, мѣсячник, двомѣсячник, кварталник и др.
Подля обсягу: сполоченско-политичный, белетристичный, шпортовый, сатиричный, научно-популарный, научно-информативный и др. Подля шпецифичного читателя: дѣточый, молодежный, женскый.

Од новинок ся одличуе своим замѣряньом на узшу групу читательох, меншым форматом, меншов периодичностьов, лѣпшов графичнов обрядов, векшым числом сторон и высшов цѣнов.

Примѣром русинского часописа може быти двомѣсячник *Бесѣда*.

## Жерела и одказы

* «Казахстан» Национальная энциклопедия т. 2. Г–Й / Гл. ред. Б. Аяган. — Алматы: Главная редакция «Казак энциклопедиясы», 2005 — 560 с. ISBN 9965-9746-3-2
* Часопис *Бесіда*

## Референции