Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Атеізм

**Атеізм** (з ґрецького α, а запорный префікс + θέος, тгеос „бог“) є в шыршім змыслї одмоганя ся віры в єствованя Бога ці божества.

Іншы поважують атеізм за віру своёй сорты, за пересвідчіня ці суджіня, же не єствує жадный бог ці надприродны быдля вообще, та же скорше за якысь "антітеізм".

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Саміця

Сімбол самічого поглавя
**Саміця** є поглавя орґанізмів, котре продукує яїчковы бункы.

Яїчко (лат. *ovum*) є дефіноване як векша з ґамет репродукчной сістемы, кым меншу звычайно рушаючу бунку (спермію) продукує самець. Самічій єдинець неспособный сексуално ся розмножовати без приступу ку ґаметам самця. Дакотры орґанізмы суть способны і сексуалного і асексуалного розмножованя.

## Референції

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Samica на словеньскій Вікіпедії.*

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Корова

Корова з телятом
**Корова домашня** ці **Скот домашнїй** (*Bos primigenius* f. *taurus*) є здоместікованый парнокопытнатый ссавець цїлосвітово годованый на господарьскый хосен. Біля пацятя є єдным з найхосновнїшых годованых звірят. Саміцю кличеме **корова**, самця **бык**. Вымішкованый бык ся означує словом **віл**, віл є менше аґресівный, легше опановательный. Молодя ся зове **теля**. Корова, котра іщі не родила є **ялівка**. Саміця, котра породила говориме, же ся отелила.

В польногосподарстві ся выужывать на мясо, молоко, але і на роботу на тяганя ладунків.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Паритет накупной силы

ГДП (ПНС) в року 2015,
 подля Межинародного Монетарного Фонда
ГДП (ПНС) в Европѣ року 2024,
 подля Свѣтового банку
**Паритет накупной силы (ПНС)** (*англ.* PPP - purchasing power parity) — сполуодношѣня межи валутами двох держав, вызначеное з их накупной силы ку становеной фиксованой гарнитурѣ товарох и служб в тых державах.

## Опис

Сполуодношѣня межи двома валутами подля их накупной силы ку вызначеному комплексу товарох и служб обычайно не згодуе ся с бурзовым курзом валут. Понеже цѣны на товары и службы не суть всягды еднакы, поважуе ся, же *паритет накупной силы* вецей адекватно указуе сполуодношѣня реалной вартости валут на територии конкретной державы. Про то, кедь вырахуеме ГДП на особу не подля бурзового курзу, але подля *паритету накупной силы*, обычайно в бѣдных державах, де цѣны суть низшы, достанеме векшы числа ГДП.

На практицѣ паритет накупной силы служить за основу формованя валутного курзу, про поровнаня штандартох живота в розличных штатах, при розрахунках грубого домашного продукту на особу обывательства ай про иншы меджинародны поровнаня.

Правила вырахованя *паритету накупной силы* суть становены нормами каждой державы, але тоты мають одповѣдати догоднутым межинародным штандартам, час од часу обновльованым.

## Жерела и одказы

* **Філіпченко В. І.**: Паритет купівельної спроможності //Українська дипломатична енциклопедія у п'яти томах Том 4. /Гол. ред Лимаренко К. В. ISBN 978-966-03-6649-7 укр. C. 110.
* **Паритет покупательной способности** // Национальная экономическая энциклопедия русс.

## Референции
# Гора

Дуриньскы верхы
**Гора** є верх, вывышене місто над околичнов країнов.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Друкарство

Друкованя в 16. сторочу
**Друкарство** є способ механічного розмножованя тексту або образу створюючі ідентічны копії друком з вышкы. Початкы ёго масового хоснованя на друкованя книжок ідуть на перелом лїт 1447/1448 і суть споєны з особов Йоганна Ґутенберґа. Вынайджіня основане на здоконалїню процесу друку зложеного зо серіово одлїваных друкарьскых літер. По половинї 15. стороча ся друкованя книжок скоро росшырїло по Европі і наслїдно до цїлого світа.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Людвіґ ван Бетховен

Людвіґ ван Бетховен
**Людвіґ ван Бетховен** (1770 – 1827) быв вызначный нїмецькый музичный складатель.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Слободны умѣня

**Сѣм слободных умѣнь (з книгы Herrad von Lansberg Hortus delicarium (1180).** В серединѣ горѣ в полукругу алегорична фигура Филозофии, под нев Сократ и Платон. Доокола алегоричны образы Граматикы, Реторикы, Диалектикы. Музикы, Астрономии, Геометрии, Аритметикы
**Слободны умѣня**, з лат. *liberalis ars* — термин, котрый походить з античного свѣта, де слободныма умѣнями поважовали предметы общого розвою интелекту штудента в протикладѣ зоз професионалныма або техничныма предметами, потребныма про фахову приготовку. Иншака назва: гуманитарны умѣня.

## Сѣм слободных умѣнь

Еще инша назва, **сѣм слободных умѣнь**, была в широком хоснованю в середновѣку. Не были то умѣня в сучасном вызнамѣ, але включали и основны наукы, котры еще ибыли лем во своем зачатку. Школны програмы дѣлили ся на два курзы, котры обнимали довъедна сѣм предметох.

I. **Trivium** – три предметы
1. Grammatica – Граматика
2. Retorica – Реторика
3. Dialectica – Диалектика

II. **Quadrivium** – четыри предметы
1. Astronomia – Астрономия
2. Aritmetica – Аритметика
3. Geometria – Геометрия
4. Musica – Музика

## Сучасны програмы

В сучасном вызнамѣ понятя *слободны умѣня* обсягують литературу, языкы, филозофию, историю, математику и др. наукы.

## Жерела и одказы

* **Дзюба О.М**.: Сім вільних наук, сім вільних мистецтв. //Енциклопедія історії України : у 10 т. / Смолій В. и др. (ред.). Інститут історії України НАНУ. — К. : Наук. думка, 2003-2013. ISBN 966-00-0632-2 Том 9. ISBN 978-966-00-1290-5 С. 576.
* Liberal arts (по англицкы). **Encyclopaedia Britannica**.  [перевірено 2019-08-26].

## Референции
# Обєктово орьєнтоване проґрамованя

**Обєктово орьєнтоване проґрамованя** (скорочоване на *OOP*, з анґліцького **object-oriented programming**) є методіка вывоя софтверу, основана на наступных ідеях, концепціях:

## Концепція

* *Обєкты* – єднотвливы елементы моделованой реаліты (як дата, так повязану функчность) суть в проґрамі зґрупованы до ентіт, званых обєкты. обєкты собі памятають свій статус і навонка додавають *операції* (доступны як методы про кликаня).

* *Абстракція* – проґраматор, ці тыж проґрам, котрый створює, може абстраговати од дакотрых детайлів роботы єднотливый обєктів. Каждый обєкт працує як чорна скринька, котра годна выконовати становлены дїї і комуніковати з околіцёв, без того жебы пожадовала знаня способу, котрым днука працує.

* *Капсулація* – ґарантує, же обєкт не може прямо приступовати до „внутрїшностей“ іншых обєктів, што бы могло вести к неконзістенції. Каждый обєкт з вонкашнёго погляду сприступнює *інтерфейс*, за помочі котрого (і нияк іншак) ся з обєктом працує.

* *Складаня* – Обєкт може обсяговати іншы обєкты.

* *Делеґованя* – Обєкт може хосновати службы іншых обєктів так, же їх пожадать о проведжіна операції.

* *Дїдиня* – обєкты суть орґанізованы стромовым способом, коли обєкты даякой сорты можуть *дїдити* з іншой сорты обєктів, чім переберають їх споснобности, ку котрым лем додавають свої властны росшырїня. Тота ідея ся звычайно імплементує за помочі роздїлїня обєктів до *клас*, причім каждый обєкт є інштанціов становленок класы. Кажда класа пак може дїдити ід іншой класы (в дакотрых языках проґрамованя і з пару іншых клас).

* *Поліморфізм* – одказованый обєкт ся веде на основі того, якой класы є інштанціов. Кідь пару обєктів додавать такый самый інтерфейс, працує ся з нима тым самым способом, але їх конкретне хованя ся одрізнять залежно од їх імплементації. В поліморфізму условного дїдинём тото значіть, же на місце, де є чекана інштанція даякой класы, можеме досадити і інштанцію хоцякой єй підкласы, бо інтерфейс підкласы є підмножинов інтерфейсу класы. В поліморфізму безусловного дїдинём старчіть, кідь ся інтерфейсы (або їх пожадованы части) в різных класах згодують, пак суть взаємно поліморфны.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Гамилтон (Онтарио)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Приставный город в Канадѣ
Гамилтон англ. Hamilton

|  |
| --- |
| Застава |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Держава | КанадаКанада |
| Провинция | ОнтариоОнтарио |
| Координаты | 43.256667, -79.86916743°15′24″ с. ш. 79°52′09″ з. д.﻿ / ﻿43.256667° с. ш. 79.869167° з. д.    |
| Найвысша точка | 324 м |
| Обывательство | 536 917 особ (2016) |
| Часова зона | UTC-5, влѣтѣ UTC-4 |
| Телефонный код | +1 226, 289, 519, 365, 905 |
| Поштовый индекс | L8E дo L8W, L9A дo L9C, L9G дo L9H, L9K |
| Официалный сайт |  англ. |

|  |
| --- |
| Гамилтон |

**Гамилтон** на Викискладѣ |

Дѣловый центер Гамилтона
**Гамилтон** — город на крайном югу Канады, в провинции Онтарио, приставный город на западном березѣ озера Онтарио.

## Економика

Гамилтон важный желѣзничный и воднотранспортный узел. Рочный накладовый оборот пристава 15 млн тон. Великый центер металургии (прозывка *Steeltown*), машинарство, електротехничный промысел, спрацьованя металох,хемичный и потравиновый промысел.

## Интересны факты

* В Гамилтонѣ суть понад 100 водопадох.
* В Гамилтонѣ положена найвекша ботанична загорода Канады (980 га).
* На улицях Гамилтона суть 153 км бицигльовых пругох.
* В Гамилтонѣ фунгуе найвекша пекарня Канады.

## Жерела и одказы

* Трёшников А.Ф. Географический энциклопедический словарь: Географические названия. /Гл. ред. А. Ф. Трёшников. — 2-е изд., доп. — М.: Сов. энциклопедия, 1989.— 592 с. ISBN 5-85270-057-6
* Hamilton: History, Facts, & Points of Interest //Britannica.com

## Референции
# Автоматична телефонна стация

Автоматична телефонна стация
Nortel DMS-100
**Автоматична телефонна стация** (**локална централа**) — аппаратура, што забезпечуе автоматичне (без участи оператора або телефонисткы) споеваня и подтриманя телефонной звязи межи абонентами, властниками телефонных аппаратов, факсов и др. Обычайно така стация е узлом дакоторой телефонной сѣти — тогды она забезпечуе споеваня и подтриманя телефонной звязи зо вшиткыма абонентами сѣти — и своей локалной централы, и другых узлов сѣти. Автоматична телефонна стация мать функции такы, як и телефонный коммутатор, але е сполягливша, скорша и тунша в експлуатации.

## Функции и фунгованя

* Стация роспознавать сигнал инициации воланя од абонента, коли он здойме слухавку, або натискне гомбик воланя.
* Подасть тому абоненту сигнал готовости до приниманя од него управляючой информации (звычайно непрерывне писканя);
* Прийме информацию о выволеном номерѣ, коли абонент крутить циферник або натискать гомбикы.
* Затямить зволеный номер.
* Найде и выбере доступну линию звязи од едного абонента до другого (кедь то абонент той самой централы), або до канала в напрямѣ локалной централы вызываного абонента. Кедь доступных линий не е — верне сигнал вызываючому абоненту (обычайно часте прерывисте писканя, которе зачне звучати даколи уже в серединѣ выволѣня номера).
* Забезпечить коммутацию, циже споѣня выбраной доступной линии звязи, и далшый контакт абонентов.
* Передасть сигнал вызова вызываному абоненту (прерывисты писканя его телефонного аппарата). Едночасно вызываючому абоненту зашле контролный сигнал посланого вызова.
* Забезпечить розговор вызваного абонента, по знятю ним слухавкы свого телефонного аппарата, або натискнутю гомбика принятя вызова.
* Прийме сигнал розрыва споѣня от едного з абонентов, коли тот покладе слухавку або натискне гомбик конця говора. Ослободить линию и зафиксуе час говора, кедь е тарификованый.

## История

Перву идею телефонного коммутатора подав мадярскый вынаходник Тивадар Пушкаш (1877) .
Первый патент на автоматичну телефонну стацию, US Patent No. 447918 10/6/1891, быв выданый уже через 11 рокы по появѣ ручных коммутаторов, року 1889, америцкому вынаходнику Елмону Стровджеру, котрый придумав и телефонны аппараты з дисковыми циферниками.

## Жерела

* SLOBODA, Jaroslav, et al. Telekomunikačná technika, Diel 2. : Prenos dát, spojovacie a prenosové systémy. 1. vyd. Praha : Hüthig & amp; Beneš, 1999. 142 s. ((ISBN| 80-901936-4-109258456126}}

## Референции
# Бунгалов

Бунгалов на ранчу в Калифорнии
**Бунгалов**, англ. *bungalow* — партеровый дом зо спадовов стрѣхов, обычайно невеликый и часто обколесеный торнацом. Назва походить од индийского слова, котре означуе хыжу в бенгалском штилу, и пришло до Англии в добѣ британского панованя в Индии. Тот штил достав популарность в америцкых варошах в 1920-х рокох. Згрубша, його планованя таке: высока повала, великы дверѣ и облакы, торнац або стрѣшка, што давать тѣнь и чинить бунгалов барз комфортным при горячой климѣ. Зато бунгалов доднесь часто ся будуе як лѣтный котедж або обытный дом в теплых регионах, такых, як Калифорния.

## Жерела и одказы

* **Адамчик М.** Архитектура. Краткий справочник. — Минск: Харвест, 2004. — 624 с. ISBN 985-13-1842-6 русс. С. 62.

## Референции