Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Цінк

**Цінк** — хемічный елемент з протоновым чіслом 30, проста субстанція якого — вязкий бланкітно-сирый метал. Цінк належить до 12 ґрупы періодічной табліцї і по своїх хемічных властностях близкый до маґнія в тому сенсї, же мать ступінь окыслїня +2. Цінк 24-ый по росшырености хемічный елемент в земній корї. Найчастїше ся він находить у формі сулфіду, його основна порода — сфалеріт (цінкова обманка).

## Референції

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Цинк на україньскій Вікіпедії.*

## Література

* Глосарій термінів з хімії // Й.Опейда, О.Швайка. Ін-т фізико-органічної хімії та вуглехімії ім.. Л. М. Литвиненка НАН України, Донецький національний університет — Донецьк: «Вебер», 2008. — 758 с. ISBN 978-966-335-206-0

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Монґолія

| МонґоліяМонгол Улс ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |

 |
| Location of Монґолія   |
| **Головный город** (и майбулшый город) | Уланбатор ﻿ / ﻿ |
| Офіціалні языкы | монґольскый |
| Форма влады |
|  -  | презідент | Халтмаґін Баттулґа |
|  -  | премєр-міністер | Ухнаґін Хурелсух |
| Територія |
|  -  | вєдно |  1 566 000 км2 (18.) |
|  -  | водної поверьхности, % | 0,67 |
| Обывательство |
|  -  | шацованя (2020) | 3 353 470 (134.) |
|  -  | густота | 2,07 км2 (194.) |
| **ГВР (ВВП)** | шацованя 2019. року |
|  -  | вєдно | 47 міліардув доларув США  |
|  -  | на єдного жителя | $14 270  |
| **ІЛР** (2018) | 0,735 (высокый)  |
| Валута | Туґрик (`MNT`)  |
| Часова зона | UTC+7/+8 |
|  -  | У літі | UTC+8/+9 |
| Інтернет-домен | .mn, .мон |
| Телефонный код | +976 |

**Монґолія** (монґ. Монгол Улс [mɔŋɢəɮ ʊɮs], у традиційнум писмі ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ) — внутроземна держава в Азії. Находит ся межи Російов на сівері и Китайом на югови. По величині занимат 18. місто, другоє місто змежи внутроземных держав, айбо из 3,3 млн жителями є майрідко заселенов державов у світі. Булша часть країны лежит у степовуй зоні. У столици Уланбаторі жиє приблизно 45% населїня.

Дас третина монґолув сут кочовникы вадь пувкочовникы, конярьство дотеперь має важну културну роль. Булшина населеня є монґолська по народности тай будгістська по вірі, меншины (напр. казахы ци тувинці) жиют майбулш на западі країны.

Історично теріторія теперішньої Монґолії западала у розличні кочовні імперії. В році 1206 Чінґізхан заосновав Монґолську імперію, другу майбулшу в історії. Внук му Кублай завойовав Китай и заосновав династію Юан. Потому як династія скраховала, монґолы ся вернули домув. Тібетськый будгізм ся почав ширити из Китая у XVI. столітю, пак у XVII. столітю Монґолія пудпала пуд кітайску династю Чін. Монґолія ся стала независимов у 1911. и пак повторно в 1921. році, на сесь раз из помочов Совєтьского союза. У 1924. році была заоснована соціалістична Монґолська людова републіка. Демократічна револуція ся стала в 1990. році.

Економіка Монґолії ся ныні скоро розвиват. Традіційным сектором є кочовноє пастырьство, выроба и експорт вовны, кожі и кашміра. Монґолія має и експортує ай многі природні ресурсы: мідь, угля, молібден, цін, волфрам и золото.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Mongolia на анґліцькій Вікіпедії.*
# 25. марец

|  |
| --- |
| ← **Марец** →
 |
| Пн
 | Вт
 | Ср
 | Чт
 | Пт
 | Сб
 | Нд
 |
|  |  |  |  |  |  | 1
 |
| 2
 | 3
 | 4
 | 5
 | 6
 | 7
 | 8
 |
| 9
 | 10
 | 11
 | 12
 | 13
 | 14
 | 15
 |
| 16
 | 17
 | 18
 | 19
 | 20
 | 21
 | 22
 |
| 23
 | 24
 | 25
 | 26
 | 27
 | 28
 | 29
 |
| 30
 | 31
 |  |  |  |  |  |
| 2026 |

**25. марец** — 84. день рока (85. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать 281 днїв.

## Подѣи

* 1901 — выпродуковане перве авто значкы Мерцедес, продуцент Daimler Motoren Gesellschaft.
* 1918 — выголошеня независлости Білоруськой людовой републікы.

## Уродили ся

* 1786 — Йоанн Фогараший, подкарпатскый русинскый етнограф, языкознатель, священик и педагог.
* 1871 — Игорь Грабарь, русинского походжѣня российскый и совѣтскый академичный малярь, историк умѣня, рештавратор, педагог.
* 1935 — Юрій Чорі, русиньскый писатель, етноґраф, фолклоріста.

## Умерли

* 1918 — Клод Дебюссі, французькый композитор, музикалный крітік.
# ЮНЕСКО

Застава ЮНЕСКО
**ЮНЕСКО, UNESCO** є анґліцьке скорочіня респ. акронім назвы *United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization*, што значіть **Орґанізація ОСН про едукацію, науку і културу**. *ЮНЕСКО* є єдна зо 14 міджіштатных фаховых орґанізацій (аґентур) ОСН. Резіденцію мать в Паріжі.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Вікі

**Вікі** є означіня вебу (або обще гіпертекстовых документів), котры уможнюють хоснователям придавати обсяг, подобно як в інтернетовых діскузіях, але навеце їм уможнює мінити екзістуючій обсяг; в перенесенім змыслї ся як вікі означує софтвер, котрый такы вебовы порталы створює.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.