Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ціпрус

Ціперьскый прапор
Мапа Ціпрусу
**Цíпрус**, ці **Кіпр** (ґрец. Κύπρος, тур. *Kıbrıs*, анґл. *Cyprus*), офіціално **Цíперьска републіка** або **Кі́перьска републіка** (ґрец. Κυπριακή Δημοκρατία, тур. *Kıbrıs Cumhuriyeti*) — островный штат на выходї Середоземного моря. Головне і найвекше місто є Нікозія.

На острові ся крем штату Ціпрус (Ціперьска републіка) находить і Турції никым неузнаный штат Турецька републіка северного Ціпруса. Ціпрус є членом Европской унії од року 2004. На Ціпрусе є офіціална мена Евро. Густота залюднїня — 123/км².

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Чорна Гора

| Чорна Горачорногор. *Crna Gora, Црна Гора* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |

 |
| Location of Чорна Гора   |
| **Головный город** (и майбулшый город) | Подґоріца ﻿ / ﻿ |
| Офіціалні языкы | чорногорлськый |
| Етнохоронім | чорногорці
 |
| Форма влады |
|  -  | президент | Міло Джуканович |
|  -  | премєр-міністер | Душко Маркович |
| Територія |
|  -  | вєдно |  13 812 км2 (156.) |
|  -  | водної поверьхности, % | 2,6 |
| Обывательство |
|  -  | шацованя (2018) | 622 359 (169.) |
|  -  | густота | 45 км2 (133.) |
| **ГВР (ВВП)** | шацованя 2020. року |
|  -  | вєдно | 13,081 міліарда доларув США  |
|  -  | на єдного жителя | $20 977  |
| **ІЛР** (2018) | 0,816 (дуже высокый)  |
| Валута | Евро (`EUR`)  |
| Часова зона | UTC+1 |
|  -  | У літі | UTC+2 |
| Інтернет-домен | .me |
| Телефонный код | +382 |

**Чо́рна Го́ра** (чорногор. *Crna Gora, Црна Гора*, [tsr̩̂ːnaː ɡǒra) — є держава в юго-восточнуй Европі, на ядранськум березі Балканського пувострова. Маймала змежи словянськых держав по площі и населеню. Граничит из Хорватійов, Боснійов и Герцеговинов, Сербійов, Косовом и Албанійов. Столиця и майбулшый варош є Подґоріца, за історичну и културну столицю ся держит варош Цетінє.

Днешня чорногорська територія западала в розличні ранно середньовічні княжества: Дуклю, Травунію и Рашку. По наслідных двох стогудях у сербськуй державі (XII-XIV. ст.) удокремило ся княжество Зета, пак прозваноє Чорнов Горов. Чорна Гора прияла османськый протекторат у 1496. годі. Остаточно ся турецькый вплыв на Чорну Гору кончив по войні 1876-78. годув. По Першуй світовуй войні Чорна Гора ся стала частьов Югославії. По розпадови Югославії Сербія и Чорна Гора ся обстали в сполочнуй федерації. В 2006. годі ся Чорна Гора позад рішеня на референдумі стала независимов державов.

Чорнов Горов уд 1990. года безперервно правит Демократична партія соціалістув Чорної Горы (лідер Міло Джуканович) вєдно из меншыми коаліційными партнерами. Чорна Гора є членом НАТО уд 2017. года, уд года 2010 є офіційным кандидатом на членство в ЕУ.

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Montenegro на анґліцькій Вікіпедії.*

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# 1974

| Рокы
 |
| --- |
| 1970 · 1971 · 1972 · 1973 — **1974** — 1975 · 1976 · 1977 · 1978
 |
| Десятьроча
 |
| 1950‑ы · 1960‑ы — **1970‑ы** — 1980‑ы · 1990‑ы
 |
| Стороча
 |
| XIX. стороча
— **XX. стороча— XXI. стороча** |

**1974. рік** подля ґреґоріаньского календаря — непереступный рік, котрый ся зачінав у віторок. То є 1974. рік нашого лїточіслїня, 974. рік 2. тысячроча, 74. рік XX. стороча, 4. рік 8. десятьроча XX. стороча, 5. рік 1970-х років.

1974
в іншых календарях| Ґреґоріаньскый  | 1974 *MCMLXXIV* |
| Ab urbe condita | 2727 |
| Арменьскый  | 1423 ԹՎ ՌՆԻԳ |
| Асірьскый  | 6724 |
| Багайскый  | 130–131 |
| Бенґальскый  | 1381 |
| Берберьскый  | 2924 |
| Будгістьскый  | 2518 |
| Бармскый  | 1336 |
| Візантійскый  | 7482–7483 |
| Кітайскый  | 癸丑年 (водяный бик) 4670 або 4610     *— до —* 甲寅年 (деревяный тигр) 4671 або 4611 |
| Коптьскый  | 1690–1691 |
| Етіопскый  | 1966–1967 |
| Гебрейскый  | 5734–5735 |
| Гіндіцькы календарї |  |
|  - *Вікрам Самват* | 2030–2031 |
|  - *Шака Самват* | 1895–1896 |
|  - *Калі Юґа* | 5074–5075 |
| Іраньскый  | 1352–1353 |
| Ісламскый  | 1393–1394 |
| Японьскый  | Сьова 49 (昭和４９年) |
| Яваньскый  | 1905–1906 |
| Календарь чучхе | 63 |
| Юліаньскый  | Ґреґоріаньскый мінус 13 д. |
| Корейскый  | 4307 |
| Тайваньскый  | РК 63 民國63年 |
| Тайскый сонячный | 2517 |
| Час Unix | 126230400 – 157766399 |

## Подѣи

* Ернев Рубік вынайшов механічну головоломку Рубікова коцка.

## Уродили ся

* 25. юн — Роман Пищальник - русиньскый поет. Лауреат «Русской премии 2009».

## Умерли

* 21. октобер — Якым (Яша) Баков — шпортовець, шпортовый организатор, педагог, русинскый поет з Дюрдьова.
* 25. новембер — Василь Гренджа-Донскый, украинскый писатель Чехословакии.
# Світова банка

**Світова банка**, заснована была в 1944 роцї, є єднов з найвекшых орґанізацій на світї, котры давають поміч з цїлём розвоя. Банка, котра дала у фінанчнім роцї 2002 країнам-клієнтам пожычкы на цїлкову суму 19,5 млрд дол. США, в тот час дїять в бівше як 200 країнах, якы ся розвивають, додаваюча фінанчну і конзултачну поміч з метов підвышіня рівня жытя і полїпшаня жытя найбіднїшого обывательства. Банка розроблять стратеґії помочі про кажду із своїх країн-клієнтів в кооперації з державныма орґанами, невладныма орґанізаціями і пріватным сектором.

## Референції

*Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Світовий банк на україньскій Вікіпедії.*

## Вонкашнї лінкы

* Офіціалный сайт Світовой банкы
* Worlbank Data Catalog.
* The World Bank: розподїл голосів (стан: апріль 2009) (нїм.)

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Вага

**Вага**́ є сила дії тіла на опору, пудвіс у полі притяжіня. В системі SI єдиницьов выміру вагы є нютон.

## Референції

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.
# Уран (елемент)

Клатик очищеного урана-235
**Ура́н**, **U**, лат. *uranium*; — радиоактивный хемичный елемент с атомовым числом 92 в III. групѣ периодичной системѣ, атомова маса — 238,029; односить ся ку актиноидам.

Природны формы и властности
В природѣ стрѣчають три изотопы:
* 238U (99,282%; полчас роспаду 4510 милионы рокы)
* 235U (0,712%; полчас роспаду 713 милионы рокы)
* 234U (0,006%; полчас роспаду 248 тысячи рокы)

Уран — стрѣбернисто-бѣлый блискачый метал, в металичном видѣ первый раз го достав Е. Пелиго в року 1841. Во формѣ оксида UO2 объявив го М.-Г. Клапрот в року 1789. В земной корѣ чинить 2,5·10-4%.

Хоснованя
Уран ся поуживать переважно як паливо в ядровых реакторах и на атомовы зброи. Свѣтова добыча в року 1977 чинила 30 тысяч тон (без социалистичных держав).
## Жерела и одказы

* **Кнунянц И. Л.** (гл. ред.): Химический энциклопедический словарь. — Москва: Советская энциклопедия. 1983. — 792 с. русс. Сс. 605–606.

## Референции
# Дінастія Ган

Росширѣня династии Ган
**Дінастія Ган** є кітайска дінастія, котра владла в часі 206 п.н.е. аж 220 н.е. Предходила єй дінастія Чхін і по нїй наслїдовала ера трёх кралёвств.

 *Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите*.