Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Теметов

Валалски теметов у Руским Керестуре (2025.)
**Теметов** то простор дзе ше хова умартих. Першобутно теметови були змесцени коло святих храмох, а познєйше на окраїскох населєних местох. Попри святого храму и церковней порти, теметов тиж святе место.

Одношенє, односно почитованє людзох ґу умартим манифестує ше през випатрунок надгробних памятнїкох, алє и самого теметова. Познаванє теметова важне за виучованє розличних културох (окреме старших) и уметнїцких стилох.

Почитованє и пошвецанє местох дзе ше хова умартих замерковани ище у каменим чаше. Окремну повагу умартим особом и местом дзе ше их хова давали ище стари Єгиптянє, хтори попри покойних, до гроба кладли и драгоцини предмети як цо то злато, стрибло и рижни прикраски. Попри того, ґу умартому кладли и рижни предмети зоз каждодньового живота, понеже верели до живота по шмерци. Єгипетски гроби були розкошни, окреме пирамиди до хторих ше ховало фараонох.

## Етимолоґия

Анґлийске слово cemetery (од греческого κοιμητήριον, „место за спанє”) наводзи на оградзене место — теметов.

## Типи теметовох

**Городски теметов** ше находзи у населєним месце. Вчасни городски теметови були змесцени коло святого храму, алє после одредзеного часу настала потреба одредзиц простор за хованє на другим месце. Таки теметови були нєздрави, бо при отвераню крипти требало и вилуфтирац. Зоз розкладаньом цела ше ошлєбодзую бактериї и вируси хтори можу спричинїц наставанє рижних хоротох, а тиж так велї теметови були над под'жемнима водами, а о тим ше нє водзело рахунку. Попри того, сучасни способи хованя оможлївюю ошлєбодзованє арсену, формалдегиду и желєза (балзамованє цела). Лади (труни) можу ошлєбодзиц арсен (хтори ше хаснує за защиту древа), формалдегид (состойна часц лаґох и средствох за затиканє розпуклїнох у древе) и токсичних металох як цо то бакар, олово и цинк (зоз ручкох).

Пановало думанє же ше мегки часци цела розпадню за коло 25 роки, а хаснованє єдного места за шлїдуюце хованє оможлївює нєпреривни пенєжни приход так же теметови вше крашнє попораєни. То ше нє случує вшадзи, велї теметови запущени, дом су рижним животиньом, птицом и рошлїном хтори нє мож видзиц индзей.

**Валаски теметов** ше першенствено правело коло церкви, а познєйше пре нєдостаток простору за хованя мушело ше пренайсц одвитуюце место. То було звичайно на окраїску валала, дзе було надосц и тунєй жеми. Перши таки теметов обдумал Кристофер Рен у Анґлиї, 1711. року. Вон ше закладал за ушорени теметови зоз дражками и желєнїдлом.

**Теметов на желєней поверхносци** ше звичайно состої зоз меншого числа гробох окружених зоз квецом и древами.

**Почитац:**

• Керестурски теметови
## Литература

* Дзвони, християнски часопис, число 3, марец 2009. рок, бок 12.

## Референци