# Шух

| ШУХ |
| --- |
| СИСТЕМ | Империялни (УС) єдинки |
| Мерна єдинка | Длужина |
| Симбол | ft або ′ |
| Претварянє мерних єдинкох |
| *1 ft* | *єднаке зоз:* |
| Империялни (УС) єдинки | 1/3 yd або 12 in |
| Мерни (SI) єдинки | 0.3048 m, 30.48 cm або 304.8 mm |
| * о
* д
* у
 |

**Шух** (серб *стопа*, диял. *шув*, слц. *šúch* „мера за длужину“, карп.укр. (бук.) *шух* „исте“. Од нєм. *Schuch* „исте“ (30,48 cm). Tо мера за длужину, коло трецини метера (длужина, односно ширина двох дланьох кед им вельки пальци нацагнути єден ґу другому и дорушую ше.

**Приклади:**

• *И вец почала шашка исц горе на жито кед жито подросло так дас пол шуха.*

• *Так вода замарзла на єден шух. Ват ше дзелї на шейсц шухи, а шух на шейсц цоли.*

## Стопа

Зєдинєни  Америцки Держави єдина индустриялизована нация хтора хаснує медзинародну меру - *стопа* и ґеодетску меру *стопа*

Явни стандарди мерних єдинкох у Кральовскей опсерваториї (Гринич).(шух) за меранє (звичайну єдинку за длужину) у одношеню на метер у своїх комерциялних, инженєрских и стандардних активносцох.

Стопа (шух) правно призната у Зєдинєним Кральовстве; драгокази муша хасновац империялни єдинки (медзитим, розстояня на драгоказох ше вше означує у мильох або ярдох, а нє у стопох), док їх хасновитосц на широко розширена у британскей явносци за меранє висини. Стопа (шух) призната як алтернативне виражованє длужини у Канади, (6) урядово дефинована як єдинка виведзена зоз метера, гоч Зєдинєне Кральовство и Канада звичайно з часци метриковали свойо мерни єдинки.

Меранє надморскей висини у медзинародней авияциї єдна з ридких обласцох дзе ше стопа (талпа) хаснує звонка анґлийского бешедного подруча.

## Историйне походзенє

Историйно патраци, людске цело похасноване за основу мераня єдинки длужини. Талпа одраснутого хлопа звичайно коло 15,3% його висини, то дава особи висини 175 cm (5 ft 9 in) длужину талпи коло 268 mm (10,6 in), просеково.

Одредзованє линийки, спрам длужини лївей талпи 16 намислом вибраних особох. Древорез обявени у кнїжки за ґеометрию Якоба Кебела (Франкфурт, коло 1535. року).
Археолоґове веря же у прешлосци людзе Єгипта, Индиї и Месопотамиї за меранє преферировали локец, док людзе у Риму, Греческей и Китаю преферировали талпу. Под харапских линеарних мерох, варошох Инда у цеку бронзового периода хасновали талпу зоз 333,5 mm (13,2 in) и локец од 528,3 mm (20,8 in). Єгипетски еквивалент талпи — мера штирох дланьох лєбо 16 пальцох — було познате як джесер и реконструиновани є на коло 30 cm (11,8 in).

Поступок верификациї талпи описани у постхумно обявеним дїлу Якоба Кебела у його кнїжки *Geometrei. Von künstlichem Feldmessen und absehen* зоз 16. вику:

„*Станьце на нєдзелю на церковни дзвери и замодлїце 16 хлопох, високих и нїзких, кед виходза после законченей Служби Божей най дакус останю; потим их замодлїце же би покладли лїву талпу єдну за другу, и так достата длужина будзе точна и законїта полуга за меранє и ґеодетске премерйованє жеми, а шеснаста часц будзе тота ,,права'' (точна) и законїта стопа*.”

## Поровнанє з другима єдинками

Єден интернационални шух єднаки:

Линийка зоз скалу, 1 шух и 300 mm• 0,3048 метери

•12 инчи

• WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 ярди

•1/6 фатоми

## Литература

* *Словнїк руского народного язика* II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 789
* Alder, Ken (2002). The Measure of all Things—The Seven-Year-Odyssey that Transformed the World. London: Abacus.
* *BS350:Part 1:1974 Conversion factors and tables Part 1. Basis of tables. Conversion factors. British Standards Institution. 1974. стр. 5, 91.*
* *Bennett, Keith (2004), The Metrology Handbook, American Society for Quality Measurement, ISBN 978-0-87389-620-7.*

## Вонкашнї вязи

• Stopa, Vikipedija na srpskom jeziku, sr.wikipedia.org, 12. novembar 2006.

• Шув, Викиречник на српском језику, sr.wiktionary.org

## Референци