# Композитор

Познати композиторе рижних епохох**Композитор** (Лат. compositor) то особа-уметнїк хтори пише музику. Вираз подрозумює особу хтора пише-компонує музику и виражує ю зоз даєдну файту музичней нотациї, хтора оможлївює другим музичаром же би тоту музику виводзели-репродуковали (интерпретовали). Тот факт роздвоює *композитора* од музичара хтори импровизує. Медзитим дахто може буц композитор без твореня музики у писаней форми, прето же нє маю шицки музични напрями писану нотацию, (напр. електронска музика, композитор свойо музични идеї зоз сучасну технїку такой реализує зоз аудиозаписом). У тим контексту композитор тот цо твори музику вон и найчастейше єй перши виводзач. Познєйше музичаре-виводзаче, (шпиваче лєбо инструменталисти) повторюю / инерпретую музичну композицию хтору чули.

## Главни характеристики

Композиция вокално-инструментална, наступ дзияка (тенор) Френка Бирнбаума "*Ten Shabbat v'Ten Shalom*" у синаґоґи Родеф Шалом, Филаделфиї, Пелислвания 1973 року.\* **Творенє музики:** Пише оригинални музични композициї.

* **Нотация:** Найчастейше хаснує нотни запис, алє нє вше.
* **Рижнородносц:** Може компоновац за розлични медиї, од филмох до класичних дїлох.
* **Визводзнє:** Часто композитор и перши визводзач своїх дїлох, а други познєйше повторюю.

У класичней музики термин композитор значни, и подрозумює ше же то академски музичаре, (особи зоз законченима потребнима школами, академиями и музичним образованьом з тей обласци) док у рок, поп музики и других жанрох прикладнєйше повесц автор писнї часто то можу буц и аматере, без фахового знаня алє маю надареносц-талант за компонованє.

Историят композито

Бах−Рукопис фантазиї и фуґи у д молу, коло 1713. року
## Задатки композитора

Главни задаток композитора же би написал ориґиналну композицию спрам своєй инспирациї лєбо пре даяки уметнїцки проєкт (драма, филм, мюзикл, компютерски бависка, споти, потреби радия и телевизиї и подобне). Тоту компоновану музику познєйше буду виводзиц музичаре, шпиваче, менши ансамбли лєбо вельки оркестри. Прето муши буц розумлїво написана-компонована же би музичаре композицию могли правилно репродуковац и дочарац за проєкт за хтори є наманєна. Музика хтору композитор компонує може буц инструментална, вокална, вокално-инструментална а стили у хторих компонує можу буц рижни: ткв. класични, джез, рок, фолк, церковна музика. Кажди з тих стилох маю и свойо ище подкатеґориї и напрями.

## Квалитети композитора

Композитор першенствено муши мац адекватне образованє-знанє зоз обласци теориї музики, правила композициї и компонованя, оркестрациї, гармониї як и познац музични форми (мали и вельки). Добри композитор муши мац вше швижи и креативни идеї, буц всестрани и любопитлїви, нє бац ше експериментовац, буц комуникативни, и подрозумює ше, мац страсц компонованя и творчи дух. Векшина композиторох позна а и грає на голєм двох лєбо и вецей инструментох.

Иван Ковач, руски композитор А насмпредз муши мац добри слух, поготов такв. нукашнї слух. Способносц чуц з нукашнїм слухом свою нову мелодию, акорди-тонски склад, ритем и кед мелодия викомпонована чуц ю гармонски як звучи.

## Руски композитор

Перши наш руски академски композитор бул Иван Ковач. Оддїл композициї закончел у Беоґрадзе на Факултету музичней уметносци. Спада до плеяди сучасних войводянских композиторох. Иван Ковач преважно компоновал композициї камерного жанра, за камерни смикови оркестер, композицию Прелудиюм и фуґа зоз клавиром и хором, кантати, векше число сонтох за клавир, виолину, виолончело, кларинет, обоу итд. Попри компонованих хорских писньох и дзецинских писньох, тиж значни його зборнїк писньох за дзеци *Чудесни дзвон* зоз провадзеньом клавира.

## Статус композиторох през историю

У цеку штреднього вика, векшина и велї композиторе робели за католїцку церкву и компоновали вирску музику за Служби Божи (Богослуженє). У цеку ренесансней музичней епохи, композиторе робели за аристокрацийних роботодавательох. Углавним аристократи звичайно вимагали од композиторох же би написали значане количество релиґийней музики, як цо то музична форма *миса*. Композиторе тиж писали/компоновали нєрелиґиозни писнї на тему дворянскей любови: почитованя и страхопочитованя спрам ,,велькей” жени з далєка а часто була облапена у їх писньох и иншака тематика зоз звичайного живота. Дворянски любовни писнї були барз популарни у цеку ренесанси. У барокней музичней ери, велї композиторе робели на дворох аристокрациї або як церковни службенїки а найчастейше були и дзиякове.

Под час  класичного периода, композиторе почали орґанизовац вельо вецей явни наступи и концерти пре витворйованє профита, а тото помогло композитором же би були менєй зависни од аристократских або церковених обовязкох и роботох. Таки тренд ше наставел и у романтичней музичней епохи у 19. вику. У 20. вику, композиторе почали глєдац стаємну роботу як професоре на универзитетох и конзерваториюмох. У 20. вику, композиторе доходзели до пенєжу и од предаваня своїх дїлох: нотних публикацийох, своїх писньох або композицийох зоз звучнима знїмками.

## Сучасна едукация композиторох

Професийни композиторе класичней музики често уж маю искуство у виводзню класичней музики ище у  дзециньстве и тинейджрских рокох; як шпиваче у хору, як учашнїки у младежских оркестрох або як визводзаче на соло инструменту (напр. клавиру, орґульох або виолини, на дуйних инструментох флаути, кларинет итд). Млади музичаре хтори жадаю постац  композиторе можу наставиц свойо постсекундарни студиї у рижних формалних образовних установох; висши школи (коледжи), музични факултети-академиї, конзерваториюми и универзитети.

Универзитети понукаю богати и рижни програми оддїла композициї, уключуюци по законченю и дипломи основних студийох, мастер студийох музики и докторских студийох музичних уметносцох. Тиж, исную вельочислени други програми едукациї як цо то лєтни кампи и фестивали класичней музики, хтори студентом оможлївюю нагоду достац знанє од фахових композиотрох.

Нєшкайши час и сучасна технолоґия оможлївює и  такв.,,оналайн'' едукацию и нащивйованє рижних обукох зоз обласци компонованя хтори понукаю вельочислени музични установи у швеце.

## Вонкашнї вязи

* Иван Ковач, композитор Интернет портал *Габи Дунаю*, 11.НОВЕМБЕР 2023. рок
* Philips, Abbey (1 September 2011)The history of women and gendermroles in music *rvanews.com*. Retrieved 20 January 2016.
* Borowiecki, Karol; O'Hagan, John (2012) Historical Patterns Based on Automatically Extracted Data: the Case of Classical Composers, *ideas.repec.org*
* 10 найзначнейши композиторе 20. вику
* Бетовен - глухи композитор – його дїла пременєли швет *nova.rs*

## Референци