# Биномна номенклатура

*Betula alba* L. - Била бреза
**Биномна (бинарна) номенклатура** то способ даваня єдинствених менох у биолоґиї. Тот способ менованя живих єствох почал шведски ботанїчар и зоолоґ Карл Лине (1707―1778), у науковим швеце познати и як творитель таксономиї – биолоґийней дисциплини хтора ше занїма зоз науковим и практичним дефинованьом и менованьом ґрупох орґанизмох спрам своїх подобносцох. Свою роботу Карл Лине обявел у дїлу *Species* *Plantarum* (рус. Система природи) 1753 року.

Зложене слово биномна походзи од латинского слова *би* - двойнїсте и греческого *номос* – мено, закон, наука. Слово номенклатура походзи од латинских словох *номен* – мено и *каларе* – наволац.

Же би нє пришло до нєпорозуменя кед ше исту файту наволує зоз розличнима менами, у науки ше хаснує лєм латинску назву.

Бинарна номенклатура (двоменови файти) то способ менованя зоз хторим ше каждей файти додзелює назву зоз двох словох. При менованю ше почитує правила латинскей ґраматики, алє и нє муши, односно, мож хасновац и слова зоз других язикох, наприклад старогреческого. Перша слово мена означує род хторому файта припада, а друге слово мена означує файту. Наприклад людзе, односно *Homo sapiens*, як файта sapiens припадаю роду Homo.

## Часци наукового мена файти

Наукове мено файти у биномней номенклатури ше состої зоз двох словох.

Перше слово одредзує припадносц даєдней висшей ґрупи зродних файтох, на основи подобних прикметох важних часцох цела. Наприклад, кед часци квитку и плоду, форма и збудова лїсца, стебла и кореня препознатлїви при вецей рошлїнох хтори у узко повязаних одношеньох зродства, вец ше тоти рошлїни ґрупує до єдного роду и вони доставаю заєднїцке мено або мено роду. Заєднїцки прикмети шицких файтох истого роду волаю ше прикмети роду.

Друге слово блїзше описує конкретну файту орґанизма, даяки єй деталь, специфичносц хтору лєгко мож мерац и поровнац, бивальнїк на хторим жиє, державу у хторей є першираз описана, мено або презвиско даєдней славней историйней особи або науковца хтори ю перши описал.

Мена роду и файти ше вше пише зоз зукосима буквами (италиком/курзативом) . Мено роду ше пише зоз вельку початну букву, док ше друге слово, звичайно прикметнїк, пише зоз малу букву.

Приклад : медведжа цибулька, дзиви цеснок, сремуш – народна назва

|  |
| --- |
| *Allium ursinum* L. (1761)
 |

Дзиви цеснок
- перше слово *Allium* представя мено роду: цеснок
- друге слово *ursinum* означує прикмету (епитет) файти – медведжи (слово *ursus* на латинским значи медведз)
- буква L початна буква презвиска ботанїчара хтори перши описал тоту файту. У тим прикладзе то праве Карл Лине.
- 1761. рок означує рок кеди тота файта першираз описана
Назва епитету файти хтори ше додаваю ґу мену роду и зоз хторима ше дефиную науково мена векшини єствох єст вельо, а даєдни од нїх то:

|  |  |
| --- | --- |
| •*albus* (лат.) — били
 | •*arctos* (греч.) — сиверни
 |
| •*arvensis* (лат.) — польски
 | •*borealis* (лат.) — сиверни
 |
| •*brevis* (лат.) — кратки
 | •*chloreus* (греч.) — желєни
 |
| •*domesticus* (лат.) — домашнї
 | •*maximus* (лат.)— найвекши
 |

Значносц биномней номенклатури

Наукове мено файти значне першенствено пре широке хаснованє и стабилносц прилапеного мена одредзебей файти живих єствох:

▶ Кажде єство ше може нєдвосмислово меновац лєм зоз двома словами.
▶ Єдинствена назва прилапена у цалим швеце и нє исную забунки при прекладаню на рижни язики.
▶ Гоч є далєко од совершенства, стабилна є. Наприклад, при спознаню нових информацийох и можебуц премесцаньом медзи ґрупами, дате мено остава занавше.
## Вонкашня вяза

* Биномна номенклатура, *prezi.com*
* Називи биљака - Биномна номенклатура, *mojedvoriste.in.rs*

## Референци