Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 20. януар

**20. януар** — 20. дзень у року по Григориянским календаре. До конца рока єст ище 345 днї (346 днї у преступним року).

## Подїї

* 1990 – У Беоґрадзе почал остатнї конґрес Союзу комунистох Югославиї. Позарядови 14. конґрес СКЮ отримани од 20. по 22. януар у беоґрадским центре *Сава*. Присуствовали делеґати зоз шицких републикох и покраїнох тедишнєй СФРЮ, як и партийна делеґация ЮНА. Конґрес нїґда нє закончени.
* 2009 – Барак Хусеин Обама постал 44. предсидатель ЗАД и перши афроамериканєц на тей функциї.
* 2022 – Язик Руснацох з Войводини урядово реґистровани у Медзинародним стандарду за реґистрованє язикох ISO 639-3, достал идентификацийни код rsk а пoд меном Rusyn, Ruthenian, як активни, живи и окремни (individual) язик. З тим язик Руснацох з Войводини постал ровноправни язик зоз шветовима язиками зоз хторима ше у пракси стретаме скоро каждодньово у живоце и на интернету.

* Нєшка ше означує Дзень свидомосци о пинґвинох. Пре пошвидшане вше менше число тих птицох цо нє лєца нєшкайши дзень пошвецени едукованю явносци о пинґвинох.

## Народзени

* 1775 – Народзени Андре-Мари Ампер (Лион 20. януар 1775 – Марсей, 10. юний 1836), французки физичар и математичар, член Паризкей академиї наукох и член велїх иножемних академийох наукох. Снователь електродинамики. Засновал теорию маґнетизма у нєроздвойней вязи зоз електрицитетом и преучел взаємне дїйство електричних струйох. Йому на чесц єдинка за моц струї наволана ампер, єдинка за количество електрицитету амперсекунда и ампергодзина, а инструмент за меранє моци струї амперметер.
* 1888 – Йоан Полянски, лемковски народни активиста, священїк Грекокатолїцкей церкви, поет, историчар и мемоариста.
* 1920 – Народзени италиянски филмски режисер и сценариста Федерико Фелини (Римини, 20. януар 1920 – Рим, 31. октобер 1993). Тримани є за критичара дружтвених зявеньох у италиянским гражданским дружтве у чаше после Другей шветовей войни. Добитнїк є трох Оскарох – награди за уметнїцку и технїчну роботу у филмскей индустриї.

## Умарли

* 1995 – Драґутин – Драґен Колєсар (\*10. новембер 1929—†20. януар 1995), єден спомедзи найпознатших ґлумцох зоз шорох рускей заєднїци у Войводини хтори охабел глїбоки шлїд на театралним и филмско-телевизийним полю.
* 2025 – Дюра Будински (\*14. фебруар 1961 - †20. януар 2025), музични редактор у Радио-телевизиї Войводини, мулти-инструменталиста, композитор.
# 27. януар

**27. януар** — 27. дзень у року по Григориянским календаре. До конца рока єст ище 338 днї (339 днї у преступним року).

## Подїї

* У Сербиї ше означує Школска слава святи Сава, як памятка на св. Саву першого сербского архиепископа. Як школска слава 27. януар ше означує од 1840. року. После Другей шветовей войни у школох ше престало означовац школску славу, а од 1990. року ше ознова Школска слава святи Сава означує у школох у Сербиї. Школи маю роботни, алє нєнаставни дзень, а звичайно ше у школох орґанизує рижни програми, представи, академиї.
* Нєшка Медзинародни дзень здогадованя на жертви Голокауста. На тот дзень 1945. року Червена армия ошлєбодзела концентрацийни лаґер Аушвиц. Дзень установени зоз Резолуцию 60/7 Ґенералней скупштини Зєдинєних нацийох, хтора принєшена 1. новембра 2005. року.

## Народзени

* 1756 – Народзени австрийски композитор и пияниста Волфґанґ Амадеус Моцарт (Јоханес Крисостомус Волфгангус Теофилус Моцарт; Салцбурґ, 27. януар 1756 – Беч, 5. децембер 1791) єдeн зоз найвиначнєйших и найугляднєйших шветових музичарох; композиторох класичней музики, визначних инструменталистох и композиторох рижнородних музичних формох свойого часу.
* 1777 – Народзени сербски владика и писатель Лукиян Мушицки (Темерин, 27. януар 1777 – Карловци, 15. марец 1837).
* 1913 – Народзени др Гавриїл Букатко, (Долнї Андриєвци, Славония, 27. януар 1913 – Вербас, 19. октобeр 1981), беоґрадски надбискуп и крижевски владика.

## Умарли

* 1916 – Мигаль Финцицки, русински фолклориста, толмач, вельорочни городоначальнїк Ужгорода.
* 1941 – Яков Медвецки, грекокатолїцки священїк, доктор теолоґиї, администратор Апостолскей Администрациї Лемковини.