Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Papa Ioannis Pavlu II

Pãpãlu Ioannis Pavlu II
**Papa Ioannis Pavlu II** (lat. *Ioannes Paulus PP. II*, it. *Giovanni Paolo II* shi pi pol. *Jan Paweł II*) faptu ca **Karol Józef Wojtyła** /ˈkaɾɔl ˈjuzεf vɔi̯ˈtɨwa/ pi 18 Mai 1920, tu Wadowice, Polandia - muri tu Vatican pi 2 Aprir 2005. Chirolu di cãndu u-ahurhi pontificatlu ãlj-easte di 18 Xumedru 1978 pãnã tu morte-a lui pi 2 Aprir 2005.

Nãs ira al 264-le Papa-a Bisearicãljei Romacatholicã dupu morte-a Pãpãlui Ioannis Pavlu I, a depoia ira mushcinit di Pãpãlu Benedictu XVI.
# Coadâ

Coadã di gãljinã
**Coada** easti mãdularlu di dinãpoi a prãvdzãloru, tsi-ansari dit truplu-a loru, di-aradã, ma nsus di curu, ca unã lugurii lungã shi suptsãri, icã partea cu peani tsi s-aflã tu dinãpoea-a truplui di puljiu; partea di dinãpoi, di-aradã ma suptsãri, a truplui di ndauã prici ca, bunãoarã, pesculu, nipãrtica, etc.

## Vedz shi

* Coada-a calui
* Coada-a cucotlui
* Coada-a njielui
* Coadã-shurichinã

Tu frândza aestâ ari textu di-tu *Dicționarlu alu Tiberius Cunia*, ți lu scriă fârâ ndrepturi di autoru.
# Apunti

Apuntea Acashi-Caicio tu Yiaponii, tu aestu momentu nai ma lunga apunti tu lumea tutã.
**Apuntea** easti constructsii adratã ti tritseari di unã parti pi alantã a locurlor naturali ica adrati di om. Scupolu ali apuntea easti s-agiutã oaminjlj, amãxili shi pamporili s-poatã s-treacã pisti ea. Apuntea poati s-hibã adratã di materiali diferenti. Protili apuntsã eara adrati di lemnu.

Construarea a apuntsãlor ahurhi nica tu chirolu arhaic shi s-deavelopa ashi cum s-developa shi sotsietatea cum shi progreslu tu sferi diferenti di tehnica. Protili apuntsã eara cãdzuti leamni pisti putotslji cari eara ufilisitã ca idei ti adrari apuntsã di lemnu, a ma anclo s-adra apuntsã shi di cheatrã, a dupu atsea shi cu constructsii di metal.

Unã di nai ma cãnãscutili apuntsã tu Machidunii easti Apuntea di cheatrã, tu cãsãbãlu Scopia.

## Apuntea ca temã tu arta shi tu cultura popularã

### Apuntea ca temã tu literatura

* „Pit apuntsãlji“ - poezii a poetesãljei machiduneascã Nicolina Andova di la anlu 2013.
* „Apuntea pi Jepa“ (sãrbeashti: *Most na Žepi*) - pirmif a scriitorlui yiugosloven Ivo Andrich.
* „Nau suntu haudzãts shi nau di ori“ — shcurtu pirmif a scriitorlui dit Austrii Tomas Berhnard di la anlu 1978.
* „Apunti“ - poezii a poetlui yiugosloven Mac Dizdar.
* „Tserbul shi apuntea“ — pirmif ti fumelji a scriitorlui machidunescu Chiro Donev di la anlu 2013.
* „Apuntea pi Rada“ — pirmif ti fumelji al Chiro Donev di la anlu 2013.
* „Apunti“ - poezii a poetlui frantsuzescu Victor Igo.
* „Apuntea“ — poemã a poetlui machidunescu Blaje Coneschi.
* „Apuntea Bruclin“ (ruseashti: *Бруклинскиҋ мост*) - poezii a poetlui rusescu Vladimir Maiacovschi di la anlu 1925.
* „Masturlu shi apuntea“ - poezii a poetlui machidunescu Ante Popovschi.
* „Apuntea di chatrã“ - carti cu poezii di poetlu di Ceshca Yiaroslav Saifert di la anlu 1944.
* „Apuntea di Londra“ - carti a scriitorlui frantsuzescu Lui-Ferdinand Selin di la anlu 1964.
* „Apunti“ - poezii a poetlui di Polsca Leopold Staf.
* „Oaminj pi apuntea“ - poezii a poetesãljei di Polsca Vislava Shimborsca.

### Apuntea ca temã tu muzica

* „Apunti“ - cãntic a grupãljei machiduneascã ti muzicã Anastasia di la anlu 1998.
* „Apuntea“ (anglicheashti: *The Bridge*) — cãntic a cãntãtorlui americhescu Scot Vocher (*Scott Walker*)“ di la anlu 1968.
* „Apunti nji adra nau masturi“ - folc cãntic ali Vasca Ilieva.
* „Apuntsã pisti apili ayri“ (anglicheashti: *Bridge Over Troubled Water*) - poezii di idghiul album al americhescul duo Pol Saimon shi Art Garfanchel di la anlu 1970.
# Pacfoni

Cilechi, unã soi di pacfoni
**Pacfoni** easti atsea tsi ari omlu cãndu ameasticã dauã i ma multi metali icã elemeanti chimici, di-aradã cu tuchirea a loru deadunu, trã a li fatsi s-hibã ma buni, ma duri, s-dãnãseascã ma multu.

Tu frândza aestâ ari textu di-tu *Dicționarlu alu Tiberius Cunia*, ți lu scriă fârâ ndrepturi di autoru.
# Athine

Pãrlãmentlu ali Gãrtsii
**Athine** i **Athinã** (gãrtseashti: **Αθήνα**) easti nai ma mari cãsãbã shi cãsãbãlu capital ali Gãrtsii.

**Athina** easti unã di cama marili cãsãbadz tu Balcan.

Isturia a populatsiiljei : **1833**(4000) **1870**(44,500) **1896**(123,000) 718,000 **1921**(718,000) **1971**(867,023) **1981**(885,737) **1991**(772,072) **2001**(745,514) **2011**(664,046)
# Turchia

|  |
| --- |
| **{{{Numa-acasâ}}}** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 125px|center|Flâmburâ-a Turchiiljei | Ethnosimvolo-a Turchiiljei |
| *Flâmburâ* | *Ethnosimvolo* |

 |
| Hymna naționalâ: {{{Hymna-naționalâ}}} |
|  [[{{{Hartâ}}}|270px|center|Locația-a Turchiiljei]]  |
| **Câsâbâ capital** | {{{Câsâbâ-capital}}} 39°55'48.00′N 32°50′E |
| **Nai ma mare câsâbă** | {{{Nai-ma-mare-câsâbă}}} |
| **Limba ofițialâ** | Turtseashce |
| **Sistemu politic** | Republica parlamentarã |
|  - Prezidentu | Recep Tayyip Erdoğan |
| **Fața-a loclui** |   |
|  - Tutâ | {{{Fața-a-loclui}}} km² ({{{Fața-a-loclui-loc}}}º) |
| **Populația** |   |
|  - {{{an}}} | {{{Populația}}} bân. ({{{Populația-loc}}}º) |
|  - Rufosâ | {{{Rufosâ}}} bân./km² ({{{Rufosâ-loc}}}º) |
| **BPA** | {{{BPA\_PPC\_an}}} |
|  - Tutâ | ${{{BPA-tutâ}}} (Loclu 113º) |
|  - Pi cap | $$9,107 |
| **IDO** (2006) | 0.757 (92mº) – di mese |
| **Monetâ** | {{{Monetâ}}} (`{{{Monetâ-ISO}}}`) |
| **Locu sâhate** | {{{Loc-sâhate}}} |
| **Ḑuaa naționalâ** | {{{Ḑua-naționalâ}}} |
| **Domeniu di Internetu** | .tr |
| **Prefixu di telefonu** | `+{{{Prefix-telefonic}}}` |
| 1U-alãxi Lira veacljã ãnturtsescã |

**Turchia** (tr: **Türkiye**) easte stat tu Europa shi Azia. Cãsãbãlu capital easte Ancara, alla nai ma mare cãsãbã easte Istanbul pri armãneashci Poli.

## Gheoyrafilj

### Cãsãbadz

* Ancara (cãsãbã capital)
* Istanbul
* İzmir
* Edirne
* Konya
* Adana
* Bursa
* Gaziantep

**Europa**

Andorra | Arbinișia | Armenia | Austria | Azerbaidjan | Belarus | Belgia | Bosnia și Herțegovina | Cehia | Chipro | Croația | Danimarca | Estonia | Finlanda | Franța | Georgia | Germãnia | Gârția | Irlanda | Islanda | Italia | Letonia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburg | Machedonia di Nord | Malta | Republica Moldova | Monaco | Muntenegru | Norvegia | Olanda | Polonia | Portogallia | Regatul Unit | Romãnia | Rusia | San Marino | Sãrghia | Slovacia | Slovenia | Spania | Suidia | Elveția | Turchia | Ucraina | Ungaria | Vatican | Vurgaria

Format:Asia
# Bisearicã Cãtulicã

**Bisearica Cãtulicã** easti unã di biseritsli crishtineshti. Tu caplu-a aishtiljei bisearicã easti Pãpãlu.
Pãpãlu di tora easti Pãpãlu Benedictu al XVIlu

## Vedz shi

* Relighie
# Șvaițã

Flambura di Shwaitsã
Ethnosimvolo ali Shwaitsã
Shwaitsã tu Europa
**Federatsia Shvaitsã** icã **Elvetsia** (de:*Schweizerische Eidgenossenschaft*, fr: *Confédération suisse*, it: Confederazione Svizzera, rm: Confederaziun svizra) easte stat tu Europa.

## Relighia

## Culturã

## Isturia

## Resursi

## Icunumia

## Alti

## Izvuri di Nuntru

* Vãsãliili di pi Terra
* Limbili asburãti pi Terra

## Izvuri di Nafoarã

## Biblioyrathilj

**Europa**

Andorra | Arbinișia | Armenia | Austria | Azerbaidjan | Belarus | Belgia | Bosnia și Herțegovina | Cehia | Chipro | Croația | Danimarca | Estonia | Finlanda | Franța | Georgia | Germãnia | Gârția | Irlanda | Islanda | Italia | Letonia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburg | Machedonia di Nord | Malta | Republica Moldova | Monaco | Muntenegru | Norvegia | Olanda | Polonia | Portogallia | Regatul Unit | Romãnia | Rusia | San Marino | Sãrghia | Slovacia | Slovenia | Spania | Suidia | Elveția | Turchia | Ucraina | Ungaria | Vatican | Vurgaria