Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Frândzâ

Frãndzã
**Frãndzã** suntu lucrili verdzã (ca nãshti acoali njits, multi ori lundzi icã arucutoasi) tsi crescu pri lumãchili di arburi (icã esu di-tu truplu di earbã, lilici etc., tsi treamburã cãndu li bati vimtu, tsi s-usucã sh-cadu earna) sh-cu cari arburlji (erghili, lilicili) adilji shi potu s-ufiliseascã energia a soarilui. Sinonimi: *frundzã, foalji*.

## Frãndzã2 (frắn-dzã) sf frãndzã (frắn-dzã)

1: cumatã di carti ti scriari; cumatã dit-un lucru (ca vilendza, bunãoatã) tsi sh-u-adutsi ca unã acoalã; carti, coalã, acoalã;

2: acoala cu cari suntu fapti cãrtsãli (librili, vivlia); filã, padzinã;

3: acoali mãri di carti, ligati deadun sh-vinduti di-aradã cati dzuã, tu cari s-aflã tipusiti hãbãrli shi nalili tsi s-fac tu lumi; timiridã, fimiridã, gazetã, dzuar;

(expr:)

1: s-alãxeashti frãndza = s-alãxescu lucrili, s-alãxeashti catastisea, chirolu;

2: tornu frãndza = nj-alãxescu mintea, pãrearea; alas (agãrshescu) atseali tsi s-featsirã sh-trag calea nãinti)

{ro: foaie de hîrtie; foaie (pagină) de caRTE/ziar}

Frãndzili suntu maxusi trã clorofilã.

## Tipuri di frãndzã

1. *frãndzã compusã* – frãndzã ma mari, adratã di-tu ma multi frãndzã ma njits, tsi pãrnjescu (i) di-tu unu singur loc icã (ii) di pri unã njicã lumãchitsã (axã);
2. *frãndzã palmatã* – frãndzã tsi sh-adutsi ca palma di la mãna omlui;
3. *frãndzã uvalã* – frãndzã sprilungã, arucutoasã, tsi sh-u-adutsi cu oulu di gãljinã;

## Tu populu

S-dzãtsi cã vãrnu *taljie frãndzã a cãnjiljor* cãndu nu fatsi tsiva di hãiri.Format:Citation needed

## Bibliografie

* *Dicționarlu* alu Tiberius Cunia

Tu frândza aestâ ari textu di-tu *Dicționarlu alu Tiberius Cunia*, ți lu scriă fârâ ndrepturi di autoru.
# Alcoolu

Formula di alcoolu tu chimie
Tu lao, **aloolulu** (cu numãli alternativi di *alcohol, shpirtu, tsipurishi*) easti unã muljiturã ishitã di-tu fermentarea (aprindearea) a zahariljiei di-tu dzama di-auã (di-tu fructi, di-tu grãni, etc.), tsi s-aflã amisticatã tu birã, yinu, arãchii, etc., sh-cari lu mbeatã omlu tsi bea multã di ea.

Tu chimie, ari numa di alcoolu unu compusu organicu hidroxilicu, tsi ari unã grupã hidoxilu -OH ligatã di unu atomu di carbonu saturatu.

Tu frândza aestâ ari textu di-tu *Dicționarlu alu Tiberius Cunia*, ți lu scriă fârâ ndrepturi di autoru.