Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Muzika

**I muzika** vaj **baśaviben** (vaj **baśavipe**) si generalnones phendi te avel i arta te ćhivel ël baśa te kerel varesavi kombinàcia ël formosqi, ël harmoniàqi, ël melodiàqi, ël ritmosqi vaj avere butăqi kaj ekspresil vareso. Ël definìcie ël muziaqe śaj aven ververe palal i kultùra, ama i muzika si jekh aspèkto sa ël manuśikane societèturĕnqo, si jekh kulturàlno universàlno butĭ. Ël siklăvne phenen khethanes kë i muzika si deficinisardi kaθar varesave specifikne elementură, naj jekh baro jekhfălno făliben kaj phenel so si ćhaćhes i muzika. O keriben ël muzikaqo si butvar xulavdo maśkar ël muzikaqe kompoziciàθe, ël muzikaqe improvizăθe thaj ël muzikaqe baśavibnasθe, ama i tèma buxlărel pes anθ-e siklăribnasqe disiplinură, o kritikisariben, i filosofìa thaj o godăqo ʒangliben. I muzika śaj avel baśavdi vaj kerdi labărindoj jekh bari varietèta instrumenturĕnça, kaj znaći vi o manuśesqo vak vaj glàso.

## Anθ-i Rromani Kultùra

I mùzika si jekh vàźno aspèkto ël Rromane kulturàqo.

Avdives i Rromani mùzika si la but varietètură.

Jekh Rromane muzikaqo stìlo si o Punk Rromano vaj Punk Ciganosqo vaj Gipcikano Punk, kaj si jekh muzikaqo stilo kaj xamisarel vaj kerel kombinàcia maśkar i tradicionàlno Rromani muzika thaj o punk rock. O jèkhto manuś te labărel kado termèno sas o Eugene Hütz kaj phendăs kë kadă sas pesqi bànda o Gogol Bordello.

Aver stìlo e Rromane muzikaqo si e Manele (singulàrno *manea*). E manele si jekh stìlo kaj si populàrno anθ-i Rumunia thaj avel kaθar jekh maj baro miśkiben anθ-e Balkane thema, influencisardo vi kaθar e Arabe, kaj si prinʒardo anθ-i Bulgària sar ćalga, anθ-i Sèrbia sar turbofolk, anθ-i Albània sar tallava thaj anθ-i Tùrćia sar arabèsqo stìlo. Isindoj les origine anθ-i Xoraxani muzika kaθar o śirdiben e XIX-to śeliberśesqo, e manele sas baśavde kaθar e komunitetură e läutarenqe (Rromane baśaldenqe) anθar o sùdo thaj o èsto e Rumuniaqo, ama vi anθ-o Banàto.

Vi aver stìlo ël Rromane muzikàqo si o Rromafuturìsmo. Ama o Rromafuturìsmo si ći nùmaj jekh muziqàqo stìlo; vi jekh literaturăqo stìlo si.

Avdives si śajutno vi te aśunel muzika thaj gila vi p-i aplikàcia TikTok, kaj si therdi kaθar o Xitajko Guberno.

## Dikh vi

Gilăviben

Kheliben

Media

Gilavne:

* o Adriyan Myinunye
* O Michael Jackson
* O Elvis Presley
* i Rejxan Angelova
* O Sandu Ćhorba
* o Nikolaje Guca
* i Ezma Redzapova

Muzikaqe grupi

* O Gogol Bordello

Muzikaqe fălură

* i Chalga
* i Elektriko muzika

* o Gypsy Rock vaj Gypsy Punk
* e Manele
# Kiev

Kyiv
Київ|

|  |  |
| --- | --- |
|  | [[Image:|200px|*Kyiv Київ* andi Ukraina]] |
| *stema* | *than* |

 |
| Than | 50°27′N 30°30′E |
| Them | [[Ukraina]] |
|  | [[|]] |
| Janglo andar dokumenturya | 862 |
| Manusha | 2.780.659 (2009) |
| Baripen | km² |
| Butvaripen le manushenge | 3.314 loc./km² |
| Uchimos | m d.u. |
| Shero le forosko |  |
| Dai patrin (website) | Sikavno:Uk icon  |
|  |

**Kyiv** (ukr: *Київ*) si o sherutno foro vi o bareder foro la Ukrainako.
# Rusiya

**Российская Федерация** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| Motto:  *—*  |
| Themesko himno:  *Гимн России*  |
| [[Chitro:|250px|Than \_Rusiya]] |
| **Sherutno foro** | Moskova 55°45′ N 37°37′ E |
| **O bareder foro** | Moskova |
| **Prinjardi(e) ćhib(a)** | Rusikani chhib, aver 30 chhiba ande varesave kotora themeske |
| **Aver ćhib(a)** |  |
| **Guvernamentesko sistemo** Prezidento Ekto-Ministro |  Pash-prezidenteski Republika Vladimir Putin Mikhail Mishustin |
|  **Mestipen**  Kerdo Vakyardo | 862 12 Shovtonai 1990 |
| **Themesko baripen**  • Sa o them    • Pani (%) |   17,075,400 km² (1) 13% |
| **Manusha**  • 2006 est.  • 2002 ginipen  • Butvaripen |   142,754,000 (9) 145,274,019 8.3/km² (209) |
| **ABP** (KKZ)  • Sa o produkto  • Po themutno | 2008 opretele $2 225 biliyonurya (7) $15.727 (59) |
| **IMD** (2008) | 0.806 (65) – mashkaruno |
| **Lovo** | Rubla (`RUB`) |
| **Thanesko vaxt**  • Milai (VUDD) | UOV+2 to +12 UOV+3 to +13 |
| **Internetosko TLD** | .ru (.su arakhlo) |
| **Telefonosko kodo** | `+7` |
|  |

E **Rusiya** (Rusikanes: *Росси́я*) si yek them andi Estutni Europa tay Nordutni Asiya.

## Anav

## Puranipen

## Forovipen

## Phuvipen

## Kidipen

## Manushanipen

## Sanskrtipen

**Thema thai teritorurya la Europake**

Andorra | Armeniya2 | Austriya | Azerbaijan1 | Bari Britanya thai Nordutno Irland | Belarus | Beljiya | Bosniya thai Hercegovina | Bulgariya | Kroatiya | Chipro2 | Chexiya | Danemarka | Elveciya | Estoniya | Finland | Franchiya | Grechiya | Island | Irland | Italiya | Jermaniya | Jorjiya1 | Kazakhstan1 | Latviya | Liechtenstein | Lituaniya | Luksemburgo | Malta | Moldova | Monaco | Montenegro | Nordutni Makedoniya | Norvejiya | Olanda | Polska | Portugaliya | Rumuniya | Rusiya1 | San Marino | Serbiya | Shkiperiya | Slovakiya | Sloveniya | Spaniya | Sveko | Turkiya1 | Ukraina | Ungariya | Vatican

**Aver teritorurya:** Akrotiri thai Dhekelia2 | Dvipa Faroe | Jibraltar | Guernsey | Jan Mayen | Jersey | Isle of Man | Svalbard

**Biprinjarde thema:** Abkhaziya | Nagorno-Karabakh2 | Sudutni Ossetia | Transnistriya | I Turkikani Republika le Nordutne Chiproski2

Phuvipnaske xalyarimata: (1) Numa ek kotor andi Asiya; (2) Sa o them andi Asiya, si numa sanskrtipnaske-forovipnaske phandimata la Europyasa.
# George Washington

O George Washington (22 februari 1732 - 14 decembro 1799) sas Amerikano Dad, militarno oficer, thaj politikano savo kerdas buti sar o angluno prezidento le Amerikake Staturengo katar o 1789 ʒi ko 1797. Prinʒardo katar o Dujto Kontinentalno Kongreso sar komandanto le Kontinentalno Armia ko 1775 berś, o Washington ingerdas e Patriotne marutne ki viktorija ko Amerikano Revolucionàro Maripen thaj palal kodoja kerdas buti sar prezidento e Konstitucionalo Konvenciaqo ko 1787, savi kerdas i akanutni Konstitucia e Amerikaqi. O Washington kerdas pes pindžardo sar "O Dad leske Themesko".

O Washingtonesqo angluno publikano ofiso, katar o 1749 źi ka o 1750, sas sar geodèto anθ-o Culpeper County anθ-i Kolonia e Virginiaqi. Ko 1752 berś, vov lias militarno treningo thaj sas dino o rango sar maj baro ko Virginia Regiment. Ko vakti e Francuzosko thaj Indiako maripnasko, o Washington sas promovirimo sar lejtenanto-kolonel ko 1754 thaj palo odova kerdas pes šerutno e Virginiako Regimento ko 1755. Vov sas maj palal alosardo ko Virginia House of Burgesses thaj sas dino anav sar delegato ko Kontinentalno Kongreso ki Filadelfia, savo alosardas les sherutno komandanto e Kontinentalno Armiako. O Washington ingerdas e Amerikake marutne te len jekh decizivno viktorija upral e Anglikane ando Revolucionarno Maripe, so kerdas e Anglikane te xramosaren o Tratato le Parisosko, savo pindžardas o suvereniteto thaj i independencia le Amerikake Staturenqi. Vov mukhlja peski komisia ko 1783 bersh palo agorisardipe e Revolucionarno maripnasko.

O Washington kheldǎs jekh indispensabilno rola ano adoptiribe thaj ratifikàcia e Konstituciaqi, savi lǎs o than e Artiklosqo e Konfederaciaqo anθ-o 1789. Vov sas alosardo dujvar sar prezidento jekhutnes katar o Electoral College anθ-o 1788 thaj 1792. Sar o angluno U.S. prezidento, o Washington implementisarda jekh zuralo, laćhe finansirisardas o nacionalno gavermento, ačhilo bi-partikano ande jekh zurali rivaliteta savi kerdili maškar e membrura katar o kabineto o Thomas Jefferson thaj o Alexander Hamilton. Ko vakti e Francijako Revoluciako, vov proklamisarda politika e neutralitetosko thaj vi sankcionirisardas o Jay Tratato. Vov thovdas dureder precedentura vash o ofiso e prezidentosko, mashkar lende o republikanizmo, jekh pachako transfero e zorako, o hasnipe e titlosko "Mr. President", thaj e duj-terminoski tradicia. Lesko 1796-to berśesqo laćharipen kerdilo jekh maj importanto deklaràcia pal-o republikanizmo anθ-o savo vov xramosardas pal-i importanca e naciònalo jekhimatenqi thaj e pharipa save o regionalizmo, o partizanizmo thaj e avrutni influènca keren lesqe.

O Washingtonesko dikhipe si ikona e Amerikaki kulturaki. Vov sas memorializirimo katar monumentura, jekh federalno prazdniko, diferentno medijake sikavimata, geografikane thana sar so si o nacionalno sherutno foro, o Them Washington, marke thaj love. Ko 1976 berś, o Washington sas promovirime palal o meripe ko rango e generalo e Armatengo, o maj baro rango ki U.S. Armia. O Washington si sajekh rangjardo ande duj popularne thaj ande śkolake anketa sar jekh katar e maj bare prezidentura ande Amerikaki historija.

## Xalyarimata