Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ထုတ်လုပ်မှု

ထုတ်လုပ်ခြင်း သံသရာစက်ဝိုင်း
**ထုတ်လုပ်မှု** (သို့) **ထုတ်လုပ်ခြင်း**ရေ ပစ္စည်း၊ စက်ကိရိယာ၊ နန့်အလုပ်သမားတိကို အသုံးပြုပနာ အရာဝတ္ထုတိအား ပြုလုပ်ရန် ယပိုင်မဟုတ်ကေ ရောင်းချရန် ယပိုင်မဟုတ်ကေ အသုံးပြုရန် အတွက်သုံးနှုံးရေ။ ရှေးယခင်က လူသားရို့ရေ လက်နန့်ပြုလုပ်လာခရာမှ ယနေ့ခေတ်တွင် အဆင့်မြင့် နည်းပညာတိ၊ ကွန်ပျူတာ နည်းပညာတိအထိရို့းတက်ပနာ ကုန်ပစ္စည်းတိအား ထုတ်လုပ်လာနိုင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်း ပြောဆိုခြင်းဖြစ်ရေ။ ၎င်းစကားစုရေ ယေဘုယျအားဖြင့်စက်မှုလက်မှု ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းတိအတွက်လည်း ခေါ်ဆိုအသုံးပြုနိုင်ရေ။ စက်မှုလက်မှု ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းဆိုစွာမှာ ကုန်ကြမ်းတိမှ အကောင်းဆုံးရေအဆင့်မြင့် ကုန်ချောအဖြစ်ထိ ရောက်ဟိလာစီရန် ပြုလုပ်ခြင်းကို ဆိုလိုရေ။ ဥပမာအနိန်နန့်အုန်းသီးဧအခွံတိမှ ခြေသုတ်ခုံ ပိုင့်ရေ၊ ကြိုး ပိုင့်ရေ အိမ်သုံးကုန်ပစ္စည်းတိ အဖြစ်ထိ ရောက်ဟိလာအောင် လက်အားဖြင့်ကေလည်းကောင်း၊ စက်အားဖြင့်ကေလည်းကောင်း ပြုလုပ်ပြီးကေ ကုန်ရို့က်တိတွင် သိုလှောင်ခြင်း၊ ထိုမှတဆင့် လက်လီ၊ လက်ကားရောင်းချနိုင်ရေ ကုန်ရေကြီးတိထံသို့ ရောင်းချခြင်း၊ ၎င်းကုန်ရေကြီးတိမှ တဆင့် နောက်ဆုံးအနိန်နန့်ဝယ်ယူစားသုံးရေ ပြည်သူတိ၊ စားသုံးသူတိထံ ရောက်အောင် ရောင်းချခြင်းတိကို စက်မှုလက်မှု ထုပ်ကုန်လုပ်ငန်းဟုခေါ်ရေ။

## ကိုးကား
# ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ်

ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ်
## ရပ်ဆဲ၊ ဗာထရန်(ခရစ် ၁၈၇၂ ဖွား)

3rd Earl ဘွဲ့ရ ရပ်ဆဲဧ့ နာမည်အပြည့်အစုံမာ ဗာထရန်
အာသာဝီလျံရပ်ဆဲ ဖြစ်တေ။ ရပ်ဆဲစွာ အင်္ဂလန်ပြည်ဧ့
နိုင်ငံရီးလောကမာ ထင်ရှားရေမျိုးရိုး ဆင်းသက်လာသူ ဖြစ်
ကေလေ့ သင်္ချာပညာနန့် ဒဿနိကဗေဒ ပညာဘက်မာ
ထူးချွန်သူအဖြစ် နာမည်ထင်ရှားရေ။ ၁၈၇၂ ခုနှစ် မေလ
၁၈ ရက်နိမာ ဝေလနယ် ထရဲလက်မြို့မာ ဖွားမြင်လို့ ကိမ်း
ဗရစ်တက္ကသိုလ်၊ ထရင်နီတီကောလိပ်ကျောင်းမာ ပညာသင်
ကြားခရေ။ ထိုတက္ကသိုလ်မှာပင် ကထိကအဖြစ် အမှုထမ်းခ
ရာ ၁၉၁၆ ခုနှစ်မာ သူ၏ငြိမ်းချမ်းရီး အယူအဆတိကြောင့်
နုတ်ထွက်ရလီရေ။ ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားနေစဉ် အစိုးရ
ဝါဒနန့် ဆန့်ကျင်ရေ အယူအဆတိကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီသဖြင့်
ထောင်ဒဏ် အပြစ်ပီးခံရရေ။ ထောင်ထဲမာ သင်္ချာဒဿနိက
ဗေဒ အခြီပြကျမ်းကို ရီးခရေ။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၂၁ ခုနှစ်အထိ တရုတ်နိုင်ငံ ပီကင်း
တက္ကသိုလ်မာ ဒဿနိကဗေဒပညာရပ်ကို သင်ကြားပို့ချခ
ရေ။ အမေရိကန်နိုင်ငံ လော့အိန်းဂျလီးမြို့ဟိ ကာလီဖိုးနီးယား
တက္ကသိုလ်မာလည်း ပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ ၁၉၃၁
ခုနှစ်မာ 3rd Earl ဘွဲ့ကို ဆက်ခံရဟိဧ့။
ရပ်ဆဲစွာ စဉ်းစားဆင်ခြင်ဖွယ်ရာများ ပါဝင်ရေ
အတွေးအခေါ် နက်နဲရေ စာပီတိကို ပြုစု ရီးသားသူ
အဖြစ် ထင်ရှားရေ။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်မာ စာပီဆိုင်ရာ နိုဗယ်
ဆုကို ရဟိလီရေ။

## ကိုးကား
# နယူထရွန်ကြယ်

နယူထရွန်ကြယ် RX J185635-3754 အား မြင်နိုင်ရေ အလင်းထဲတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ရိုက် စောင့်ကြည့်လေ့လာမှု
**နယူထရွန်ကြယ်** ရေ ဒြပ်ဆွဲအားပြိုကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်တည်လာရေ သိပ်ရီးရေ ကြယ်ဖြစ်ရေ။ ယင်းရို့ဧ့ မူလကြယ်တိရေ ကကောင်းကြီးမားလှပြီး
ဆူပါနိုဗာ ဖြစ်စဉ်ပြီးမှ ဖြစ်တည်လာကတ်ရေ ကြယ်ဖြစ်ရေ။ နယူထရွန်ကြယ်တိရေ စကြဝဠာတွင် အသေးဆုံးကြယ်တိဟု သတ်မှတ်နိုင်ပြီး အချင်းအားဖြင့်
၁၂-၁၃ ကီလိုမီတာ (၇ မိုင်) ခန့်သာဟိရေ။ နယူထရွန်ကြယ်တိရေ ကြယ်တစ်ခုလုံးအား နူထရွန်တိဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရေ။ နူထရွန်တိရေ အက်တမ်ထက်
သေးငယ်ရေ အမှုန်တိဖြစ်ကာ ပရိုတွန်ထက် တဖဲ့ချေသာ ကြီးမားရေ။ နယူထရွန်ကြယ်တိရေ ကကောင်း ပူပြင်းမည်ဟု ယူဆရရေ။ နယူထရွန်ကြယ်တစ်စင်းရေ နေထုထည်ဧ့ အနည်းဆုံး ၁.၁ မှ ၃ ရာခိုင်နှုန်းသာ ဟိရေ။ များရေအားဖြင့် အပူချိန်ရေ ~၆×၁၀၅ K ဟိရေ။ နယူထရွန်ကြယ်တွင်ဟိရေ သာမန်မီးခြစ်အရွယ်အစား အရာဝတ္ထုတစ်ခုရေ တန်ချိန်ပေါင်း ၅ ထရီလီယံနီးပါးခန့် အလေးချိန်ဟိမည်ဖြစ်ရေ။

## ယှာဖွီတွိ့ဟိမှုသမိုင်း

၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် Walter Baade နန့် Fritz Zwicky ဆိုသူရို့က နယူထရွန်ကြယ်တည်ဟိကြောင်း အဆိုပြုခရေ။ တစ်နှစ်ကြာကေ James Chadwick မှ
နယူထရွန်ကြယ်အား ယှာဖွီတွိ့ဟိခရေ။

## လည်ပတ်မှု

နယူထရွန်ကြယ်တိရေ ကကောင်းမြန်ဆန်စွာ လှည့်ပတ်ကတ်ရေ။ မွီးကင်စကြယ်တိရေလည်း တစ်စက္ကန့်ကေ အကြိမ်ပေါင်းတိစွာ
လှည့်ပတ်ကတ်ရေ။ နယူထရွန်ကြယ်တိရေကား တစ်စက္ကန့်ကေ အကြိမ်ရာပေါင်းတိစွာ လှည့်ပတ်ကတ်ရေ။ အကြောင်းမူ အနီးအနားဟိ
အဖော်ကြယ်ဆီမှ အရာဝတ္ထုတိကို စုပ်ယူကာ အဟိန်တင်သကဲ့သို့ဖြစ်ရေကြောင့်ပေတည်း။ အချိန်ကြာလာကေ လည်ပတ်နှုန်းရေ
ကျဆင်းလားကတ်ရေ။ သက်တမ်းရင့်ရေနယူထရွန်ကြယ်တိရေ တစ်စက္ကန့်ကေ အကြိမ်ရေတိစွာခန့်သာ လည်ပတ်ကြတော့ရေ။

## သိပ်ရီးမှုနန့် အကွာအဝီးတိ

ဂုလက်ဟိအချိန်တွင် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီနန့် မစ်ဂဲလ်လစ်နစ် တိမ်တိုက်တွင် နယူထရွန်ကြယ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ အထိ သိဟိထားရေ။ အများစုဖို့
ရေဒီယို ပါလဆာတိအဖြစ် ခြီရာခံမိထားရေ။ အချို့ရေ အနီးစပ်ဆုံး နယူထရွန်ကြယ်တိဖို့ RX J1856.5-375 (အလင်းနှစ် ၄ဝဝ အကွာခန့်) နန့်
PSR J0108-1431 (အလင်းနှစ် ၄၂၄ အကွာ) ရို့ဖြစ်ကတ်ရေ။

## ဒွိနယူထရွန်ကြယ်တိ

အကျွန်ရို့သိရေ နယူထရွန်ကြယ်တိဧ့ ၅ ရာခိုင်နှုန်းရေ အဖော်ကြယ်တိဧ့အဖွဲ့ဝင်တိဖြစ်ကတ်ရေ။ ဒွိနယူထရွန်ကြယ်တိဧ့ ဖွဲ့စည်းပုံနန့်
ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုတိရေ ရှုပ်ထွီးလှရေ။ အဖော်ကြယ်ရေ သာမန်ကြယ် သို့မဟုတ် ကြယ်ဖြူပု သို့မဟုတ် အခြားနယူရွန်ကြယ်တိ ဖြစ်နိုင်ရေ။ ခေတ်သစ်သီအိုရီတိအရ နယူထရွန်ကြယ်တိရေ တွင်းနက်အဖော်တိနန့် တည်ဟိနိုင်ရေလို့ဆိုရေ။ ယင်းဒွိစနစ်တိရေ ဒြပ်ဆွဲအားလှိုင်းတိဧ့ အဓိကပင်ရင်းဖြစ်နိုင်ရေ။ ဒွိကြယ်စနစ်တွင်ဟိရေ နယူထရွန်ကြယ်တိရေ X-ray တိအား ထုတ်ပီးရေ။

Circinus X-1: ဒွိစနစ်နယူထရွန်ကြယ်မှ X-ray ရောင်ခြည်၊ (၂၄ ဇွန်လ ၂ဝ၁၅) Chandra X-ray Observatory
## ပြခန်း

* ဗီဒီယို - ထုထည် အချင်းမိုင် ၁၆ (၂၅ ကီလိုမီတာ) ဟိရေနယူထရွန်ကြယ်တွင် ကမ္ဘာအလုံးပေါင်း ၅ဝဝဝဝဝ ထည့်ထားနိုင်ရေ။
* ဗီဒီယို - နယူထရွန်ကြယ် တိုက်မိပုံ (သရုပ်ဖော်ပြချက်)။
* ဗီဒီယို - နယူထရွန်ကြယ် ထိတိုက်မိခြင်း။

## အခြားကြည့်ရန်

* ဧရာမ ကြယ်နီ
* ကြယ်ဖြူပု
* တွင်းနက်

## ကျမ်းကိုး