# ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့

| ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ |
| --- |
| အာကာသမှ ပါရှင်ပင်လယ်ကွေ့ လှမ်းမြင်ရပုံ |
| တည်နီရာ | အနောက်အာသျှ |
| အမျိုးအစား | ပင်လယ်ကွေ့  |
| ပင်မ ရီဝင်စီးကြောင်း | မိုမန်ပင်လယ်ကွေ့ , Shatt al-Arab |
| ရီချိုင့်ဝှမ်းဟိရာ နိုင်ငံတိ | အီရန်နိုင်ငံ, အီရတ်နိုင်ငံ, ကူဝိတ်နိုင်ငံ, ဆော်ဒီအာရီးဘီးယားနိုင်ငံ, ဘာရိန်းနိုင်ငံ, ကာတာနိုင်ငံ, အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ, နန့် အိုမန်နိုင်ငံ |
|  |
| အကျယ်ဆုံး အလျား | ၉၈၉ km (၆၁၅ mi) |
| မျက်နှာပြင် ဧရိယာ | ၂၅၁,၀၀၀ km2 (၉၇,၀၀၀ sq mi) |
| ပျမ်းမျှအနက် | ၅၀ m (၁၆၀ ft) |
| အနက်ဆုံး အနက်အရှိုင်း | ၉၀ m (၃၀၀ ft) |
| ရီထုထည် | တမ်းပလိတ်:Cvt |

၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ISS မှ ညအချိန်မာ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ ။
**ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့**  ၊ တခါတရီမာ **အာရေဗျပင်လယ်ကွေ့**  လို့လေ့ ခေါ်ဆိုကတ်ပြီး စွာ အနောက်အာသျှဟိ မြေထဲပင်လယ်တခုဖြစ်တေ။ ရီပြင်စွာ အာရေဗျ မော် နန့် အီရန် (ပါရှား) အကြားမာ တည်ဟိရေ အာရေဗျပင်လယ် နန့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ကြီးဧ့ တိုးချဲ့မှုတခုဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ အရှိဖက်ဟိ အိုမန်ပင်လယ်ကွေ့ နန့် ဟော်မုဇ်ရီလက်ကြားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားရေ။ ရှတ်အယ်လ်-အာရပ် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသစွာ အနောက်မြောက်ကမ်းရိုးတန်းကို ဖွဲ့စည်းရေ။

## ပထဝီဝင်

ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ စွာ ဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာပေါင်း ၂၅၁,၀၀၀ ခန့် ကျယ်ဝန်းပြီး အရှည် ၉၈၉ ကီလိုမီတာလှောက် ဟိရေ။ ယင်းကို ဝန်းရံထားရေ နိုင်ငံတိမာ-

* အီရန်နိုင်ငံ
* အိုမန်နိုင်ငံ
* အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု
* ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ
* ကာတာနိုင်ငံ
* ဘာရိန်းနိုင်ငံ
* ကူဝိတ်နိုင်ငံ
* အီရတ်နိုင်ငံ

ပင်လယ်ကွေ့ စွာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၅၀ မီတာ (၁၆၀ ပေ) လှောက်သာ နက်သဖြင့် တိမ်သော ပင်လယ်အမျိုးအစားမာ ပါဝင်ရေ။

### သီးသန့်စီးပွားရီးဇုန်

ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ ဟိ သီးသန့်စီးပွားရီးဇုန်များ -

| နံပါတ် | နိုင်ငံ | ဧရိယာ (ကီလိုမီတာ ၂ ) |
| --- | --- | --- |
| ၁ | **တမ်းပလိတ်:IRN** | ၉၇,၈၆၀ |
| ၂ | **တမ်းပလိတ်:ARE** | ၅၂,၄၅၅ |
| ၃ | **တမ်းပလိတ်:SAU** | ၃၃,၇၉၂ |
| ၄ | **တမ်းပလိတ်:QAT** | ၃၁,၈၁၉ |
| ၅ | **တမ်းပလိတ်:KWT** | ၁၁,၇၈၆ |
| ၆ | **တမ်းပလိတ်:BHR** | ၈,၈၂၆ |
| ၇ | **တမ်းပလိတ်:OMN** | ၃,၆၇၈ |
| ၈ | **တမ်းပလိတ်:IRQ** | ၅၄၀ |
| စုစုပေါင်း | **ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့**  | **၂၄၀,၇၅၆** |

### ကမ်းရိုးတန်းများ

ကမ်းရိုးတန်းအရှည် အလိုက် နိုင်ငံများ

| နံပါတ် | နိုင်ငံ | အရှည် (ကီလိုမီတာ) |
| --- | --- | --- |
| ၁ | **တမ်းပလိတ်:IRN** | ၁,၅၃၆ |
| ၂ | **တမ်းပလိတ်:SAU** | ၁,၃၀၀ |
| ၃ | **တမ်းပလိတ်:ARE** | ၉၀၀ |
| ၄ | **တမ်းပလိတ်:QAT** | ၅၆၃ |
| ၅ | **တမ်းပလိတ်:KWT** | ၄၉၉ |
| ၆ | **တမ်းပလိတ်:BHR** | ၁၆၁ |
| ၇ | **တမ်းပလိတ်:OMN** | ၁၀၀ |
| ၈ | **တမ်းပလိတ်:IRQ** | ၅၈ |
| စုစုပေါင်း | **ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့**  | **၅,၁၁၇** |

ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ မာ အာရပ်နိုင်ငံတခုဖြစ်ရေ ဘာရိန်းပိုင်ယှောင် ကျွန်းများစွာဟိရေ။ ပထဝီဝင်အနိန်အထားအရ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ ဟိ အကြီးဆုံးကျွန်းမာ အီရန်ပိုင် ကွစ်ဟမ်ကျွန်း ဖြစ်ပြီးကေ ဟော်မုဇ်ရီလက်ကြား မာ တည်ဟိရေ။ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ ဟိ အရာအရေးပါသောကျွန်းများမာ အီရန်အုပ်ချုပ်ရေ Greater Tunb ၊ Lesser Tunb နန့် Kish ၊ ကူဝိတ်အုပ်ချုပ်ရေ Bubiyan ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျအုပ်ချုပ်ရေ Tarout နန့် UAE အုပ်ချုပ်ရေ Dalma ရို့ ပါဝင်ရေ။ မကြာသိမ့်ခင်နှစ်များအထဲ ဒူဘိုင်း ဟိ The World Islands နန့် ဒိုဟာ ဟိ The Pearl Island ပိုင်ယှောင် ခရီးလားသိမ်းသွင်းမှု တိအတွက် လူလုပ်ကျွန်းတိကို ထပ်မံထည့်သွင်းလာကတ်တေ။ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ ကျွန်းများစွာ သမိုင်းကြောင်းအရ အရေးပါသောကျွန်းများဖြစ်ပြီးကေ ပေါ်တူဂီ နန့် ဗြိတိသျှ ပိုင်ယှောင် ကိုလိုနီအင်အားကြီးနိုင်ငံတိက အတိတ်ကာလက ယင်းရို့၏ ကုန်သွယ်မှုမာ သို့မဟုတ် ယင်းရို့၏ အင်ပါယာတိအတွက် ဝယ်ယူမှုတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်တေ။

## သမုဒ္ဒရာဗေဒ

ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ စွာ ဟော်မုဇ်ရီလက်ကြားကတဆင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနန့် ဆက်သွယ်ထားပြီးသား ယင်းဧ့ ရေပမာဏမျှခြေကို သဘာဝအလျောက် ထိန်းညှိဗျာယ်ဟိရေ။ ဒေသမား အပူချိန်မြင့်မားမှုကြောင့် ရေဖေသာ့ပျံနှုန်းမာ ကောင်းကောင်းများလှသဖြင့် အီရန်နန့် အီရတ်နိုင်ငံရို့မှ စီးဝင်လှာသော မြစ်ရီတိနန့် မိုးရီချိန်ပမာဏရို့ ပေါင်းစပ်လျှင်ပင် ရေဆုံးယှုံးမှုကို မကာမိဘဲ တနှစ်လျှင် ရီကုဗမီတာအမြောက်အမြား လိုဖေသာပြဗျာယ်ဟိရေ။ ဒေကွာဟချက်ကို ဖြည့်ဆည်းဖို့အတွက် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာမှ ဆားငန်ဓာတ်နည်းသော ရီများစွာ ရီလက်ကြားဧ့ အပေါ်ယံပိုင်းကတဆင့် ပင်လယ်ကွေ့ ထဲကို စီးဝင်လှာပြီး၊ ဆားငန်ဓာတ် ပိုပြီးကေများပြားကာ လီးလံသော ပင်လယ်ကွေ့ ရီများစွာ ရီလက်ကြားဧ့ အောက်ခြီအလွှာကတဆင့် ပြန်ပနာစီးထွက်ခြင်းနန့် ရေဝင်ရီထွက်ကို မျှတအောင် ထိန်းညှိပီးနေခြင်းဖြစ်တေ။

## မြို့တိနန့် လူဦးရွီ

ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ တလျှောက်မာ နိုင်ငံသျှစ်နိုင်ငံစွာ ကမ်းရိုးတန်းတိဟိပါယင့်- ဘာရိန်း ၊ အီရန် ၊ အီရတ် ၊ ကူဝိတ် ၊ အိုမန် ၊ ကာတာ ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ နန့် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု ။ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ ဧ့ မဟာဗျူစွာကျသော တည်နီရာကြောင့် အချိန်ကြာလာရေနန့်တတူ လူသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် စံပြနီရာတခု ဖြစ်လာခရေ။ ဒေနိခေတ်မာ အရှိအလယ်ပိုင်းဟိ အဓိကမြို့ကြီးများစွာရေ ဒေဒေသမာ တည်ဟိရေ။

|  |
| --- |
| * ကစ်ရှ်ကျွန်း ၊ အီရန်
* ကူဝိတ်မြို့ ၊ ကူဝိတ် မြို့
* အဘူဒါဘီ ၊ ယူအေအီး
* ဒူဘိုင်းမြို့၊ ဒူဘိုင်းမြို့ ၊ ညည့်ခါသား မိုးကုပ်စက်ဝိုင်း
* ဘန်ဒါ အဘတ်စ် ၊ အီရန်
* ခါဆက် ၊ မူဆန်ဒမ် ၊ အိုမန်
* ဂျူဘိုင်းလ် ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ
* အယ်လ်-အာဆာ အိုအေစစ် ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ
* ဒိုဟာ ၊ ကာတာ
* မနာမာ ၊ ဘာရိန်း
* အယ်လ်-ဖော ၊ အီရတ်
 |

## ရီနံနန့် သဘာဝဓာတ်ငွိ

ရီနံ နန့် သဘာဝဓာတ်ငွိပိုက်လိုင်း တိနန့် လယ်ပြင်များ
ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ နန့် ယင်းဧ့ကမ်းရိုးတန်းဒေသများစွာ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရီနံအရင်းအမြစ်တခုတည်းဖြစ်ပြီးကေ ဆက်စပ်စက်မှုလုပ်ငန်းများစွာ ဒေသမားကို လွှမ်းမိုးထားရေ။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကမ်းလွန်ရီနံမြေဖြစ်ရေ Safaniya ရီနံမြေစွာ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ မာ တည်ဟိရေ။ ကာတာနန့် အီရန်ရို့စွာ နယ်မြီအလယ်မျှိုင်းတလျှောက်ဟိ ဧရာမမြီကွက်တခုကို မျှဝီသုံးစွဲခြင်းနန့် ကြီးမားရေဓာတ်ငွိတွိ့ဟိမှုတိလေ့ ဟိခရေ (ကာစွာကဏ္ဍမာ မြောက်ပိုင်းမြီကွက်၊ အီရန်ကဏ္ဍမာ တောင်ပိုင်းပါ့စ်မြီကွက်)။ ဒေဓာတ်ငွိကို အသုံးပြုပနာ ကာစွာရေ ကကောင်းများလွန်းရေ အရည်ပျော်သဘာဝဓာတ်ငွိ (LNG) နန့် ရီနံဓာတုဗေဒလုပ်ငန်းကို တည်ဆောက်ခရေ။

၂၀၀၂ ခုနှစ်မာ ဘာရိန်း၊ အီရန်၊ အီရတ်၊ ကူဝိတ်၊ ကာတာ၊ ဆော်ဒီအာရေဗျနန့် ယူအေအီးရို့ပါဝင်သော ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ နိုင်ငံများစွာ ကမ္ဘာ့ရီနံဧ့ ၂၅% လောက်ကို ထုတ်လုပ်ခပြီး ကမ္ဘာ့ ရီနံစိမ်းသိုက် ဧ့ သုံးပုံနှစ်ပုံနီးပါးနန့် ကမ္ဘာ့ သဘာဝဓာတ်ငွိ သိုက်ဧ့ ၃၅% လောက်ကို ထိန်းချုပ်ထားရေ။ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ မာ ကမ်းရိုးတန်းဟိရေ ရီနံကြွယ်ဝသောနိုင်ငံများ ( အီရတ် မှအပ) ကို ပါ *ရှန်းပင်လယ်ကွေ့ နိုင်ငံများ* ဟု ရည်ညွှန်းရေ။ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ သို့ အီရတ်ဧ့ ထွက်ပေါက်စွာ ကျိုင်းမြောင်းပြီး အလွယ်ချေ ထီးထားပြီးသား ယူဖရီးတီးစ် နန့် တိုက်ဂရစ် မြစ်တိ၏ ရီတိကို သယ်ဆောင်လာရေ ရှတ်အယ်လ်အာရပ် မြစ်ဧ့ ဗိတ်ကျူတ်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ပါဝင်ဗျယ် အရှိဖက်ကမ်းကို အီရန်က ထိန်းချုပ်ထားရေ။

## ဆက်ပနာ ဖတ်ရှုရန်

* ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ

## မှတ်စုများ

## ကိုးကားချက်တိ