Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ဗဟိုခွာအား

**ဗဟိုခွာအား** (အင်္ဂလိပ်: Centrifugal force) ဆိုရေမှာ နယူတန်ဧ ရွေ့ခြားခြင်းဆိုင်ရာ မူဘောင်တိတွင်ပါဝင်ရေ အီနားရှားအား  inertial force တစ်မျိုးဖြစ်ရေ။ သတ်မှတ်ထားသည့် လှည့်ပတ်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွင်း (rotating reference frame) ပါဝင်ရေ အရာအားလုံးဧ ဗဟိုမှ ဝီးရာသို့ လားမြဲလားလိုရေ အားကို ဗဟိုခွာအားဟုခေါ်ရေ။

ဗဟိုခွာအားကို သွေးရည်ကြည်လှည့်စက်တိ၊ ကားလမ်း ရထားလမ်း အကွေ့တိ၊ အဟိန်ထိန်းစက်တိမှ အစပြုပနာ ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းတိ တွက်ချက်ခြင်းအထိ အမျိုးမျိုး အသုံးပြုကတ်ရေ။

## နိဒါန်း

ဗဟိုခွာအားရေ ပြင်ပသို့သက်ရောက်ရေအားဖြစ်ပြီး မူလသက်မှတ်ထားရေအဖွဲ့အစည်းဧ မူဘောင်တိ inertial frame of reference. အတွင်း တိုင်းတာ မတွိ့နိုင်ပေ။

ဆိုလိုစွာမှာ အရာဝတ္ထုတိဧ တည်နီရာတိ ရွေ့လျားခြင်းတိကို ဖော်ပြရာတွင် သက်မှတ်ထားရေ မူဘောင်တိအရသာ ဖော်ပြပနာရရေ။  အလွန်လျင်မြန်စွာလားနီရေကားအတွင်း အချင်းချင်း ပစ်ရေ ခဲလုံးဧ အားတွင် ကားဧ ရွေ့လျားနှုန်းကို ထည့်တွက်စရာမလိုပေ။ ထိုကားပေါ်မှ လမ်းဘေးတွင်ရပ်နီရေလူတစ်ယောက်အား ခဲဖြင့်ပစ်ရာတွင် ကားဧ ရွေ့လျားနှုန်းအားထည့်တွက်ရပေမည်။
ထိုကားပေါ်မှ ကမ္ဘာဧ အပြင်ဘက်မှ လူကိုပစ်ပါက ကမ္ဘာဧ ရွေ့လျားနှုန်းကိုပါထည့်တွက်ရဖို့ဖြစ်ရေ။

ယင့်ချင့်ကြောင့် ကားပေါ်တွင် ကားဧ ရွေ့လျားနှုန်းမပါဝင်သကဲ့သို့ ဗဟိုခွာအားရေလဲ မူလမူဘောင်တိအတွင်း တိုင်တာမတွိ့နှိုင်ပေ။

In an inertial frame, an object that has no forces acting on it travels in a straight line, according to Newton's first law. When measurements are made with respect to a rotating reference frame, however, the same object would have a curved path, because the frame of reference is rotating. If it is desired to apply Newton's laws in the rotating frame, it is necessary to introduce new, fictitious, forces to account for this curved motion.

The concept of the reactive centrifugal force is sometimes used in mechanics and engineering. It is sometimes referred to as just *centrifugal force* rather than as *reactive* centrifugal force
although this usage is deprecated in elementary mechanics.

## အခြားလီ့လာစရာတိ

* Centrifugal mechanism of acceleration
* Equivalence principle
* Folk physics
* Lamm equation
* Lagrangian point
* Balancing of rotating masses

## ကိုးကား
# ဟေဗြဲဘာသာစကား

**ဟေဗြဲဘာသာစကား**၊ ရဟူဒီဘာသာစကား သို့မဟုတ် ဟီဘရူးဘာသာစကား (Hebrew language)ရေ စီမီတစ် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး အစ္စရီးနိုင်ငံတွင် အသုံးပြုရေ။ ယင်းဘာသာစကားကို ရဟူဒီလူမျိုးတိကအသုံးပြုကတ်ရေမှာ ဘီဘယ်ဟုခေါ်သည့် ရှေးဟောင်းစာပေရီးသားခသည့်ခေတ်မှစ၍ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာပြီးဖြစ်ရေ။ ဘေဘီလိုးနီးယရို့ဧ တိုက်ခိုက်ခြင်းခံခရရေ ဂျူးဒက်နိုင်ငံ ပျိုကွဲပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဂျူးလူမျိုးရို့ရေ ဘေဘီလုံ၌ မြို့တည်ပြီး အာရမစ်စကားကို စတင်အသုံးပြုခကတ်ရေ။ ဟီဘရူးဘာသာစကားကိုကား ဂနိခေတ်တွင် အသုံးပြုမှုတိပြားခြင်း မဟိကေလည်း ဘာသာတရားလေ့လာကြသည့် ဂျူးလူမျိုးအချို့ရေသာ သိဟိနားလည်ကြလီရေ။

၂၀ ရာစုနှစ်တွင် ဂျူးလူမျိုးအများစုက ဟီဘရူးဘာသာစကားကို ပြန်လည် အသုံးပြုရန် အတွက်ဆုံးဖြတ်ခကတ်ရေ။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် အသစ်ဖြစ်တည်လာသည့် အစ္စရီးနိုင်ငံဧ ဘာသာစကားအဖြစ် ရောက်ဟိလာခရေ။ နီရာဒေသများစွာမှ လူတိရေ အစ္စရီးနိုင်ငံသို့ရောက်ဟိလာပြီး ဟီဘရူးဘာသာစကားကို လေ့လာရန်ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းကို ပြောဆိုအသုံးပြုနိုင်ခလီရေ။

ဟီဘရူးဘာသာစကားရေ အာရပ်ဘာသာစကားနန့် နီးစပ်ရေ။ စာလုံးတိရေ ပုံစံတစ်ခုနန့်အတူ အခြီတစ်ခုပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားကတ်ရေ။ အစ္စရီ ဟီဘရူးဘာသာစကားတွင် အချို့ရေ စကားလုံးတိတွင် အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမန်နန့် ရုရှားပိုင် ဥရောပနိုင်ငံတိဧ ဘာသာစကားတိကို ဘာသာပြန်ဆိုထားရေကိုလည်း တွိ့ဟိရရေ။ ရှေးဟောင်းသမာကျမ်းမှ စကားလုံးပေါင်းမြောက်မြားစွာရေ အစ္စရီ ဟီဘရူးထဲသို့ အဓိပ္ပာယ်အသစ်ပေါင်းများစွာကို ပီးထားခရေ။ ဟီဘရူးဘာသာကို လေ့လာသူတိရေ သရတိမပါပဲ အစီစဉ်အတိုင်း မှန်ကန်စွာ ဖတ်နိုင်ရန်အတွက် ရှေးဦးစွာ "သဒ္ဒါ" ကို လေ့လာတတ်မြောက်ထားရန် လိုအပ်ရေ။ အစ္စရီဟီဘရူးတွင် မျက်မှောက်ကာလပြရန်အတွက် ကြိယာ

## ပြင်ပလင့်ခ်တိ

* History of the Ancient and Modern Hebrew Language by David Steinberg
* Short History of the Hebrew Language by Chaim Menachem Rabin
* Fully Transliterated Modern Hebrew Course Archived 21 August 2021 at the Wayback Machine. (with listing of verb roots and derived verbs)
* Modern Hebrew for Beginners at the University of Texas at Austin College of Liberal Arts
* Morfix online dictionary
* USA Foreign Service Institute (FSI) Hebrew basic course
* Hebrew language, alphabet and pronunciation
* Early Hebrew Newspapers Archived 18 May 2011 at the Wayback Machine., thousands of pages of mid- to late-19th-century and early 20th-century Hebrew newspapers.
* Categorized Hebrew language study resources
* Biblical Hebrew Poetry and Word Play – Reconstructing the Original Oral, Aural and Visual Experience
* Hebrew Pronunciation, Rabbi Gil Student about how Hebrew should be pronounced in prayer, in accordance with Halakha and Poskim
* Hebrew fonts Archived 6 September 2015 at the Wayback Machine.
* Jewish Story Writing Resource for Jewish writers.
* Hebrew Phrases with Audio