# စကြဝဠာ

စကြဝဠာ| ဒေဓာတ်ပုံရေ Hubble Ultra Deep Field ဧ့ ဓာတ်ပုံဖြစ်ပြီး ဘီလီယံပေါင်းတိစွာရေ ကြယ်ရို့ပါဝင်ရေ အမျိုးမျိုးရေ ဂယ်လက်ဆီရို့ကို ပြသထားခြင်းဖြစ်ရေ။ ဓာတ်ပုံတွင် ပြသထားရေ ညဖက်ကောင်းကင်ဧ့ အရွယ်အစားကို ဘယ်ဖက် အောက်ဆုံးထောင့်တွင် ပြသထားရေ။ အသေးဆုံးနန့် အနီရဲဆုံး အခု ၁၀၀ ခန့်မျှ ဟိရေ ဂယ်လက်ဆီရို့မှ အလင်းသုံး တယ်လီစကုပ်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားရေ ဂယ်လက်ဆီတိတွင် အဝီးကွာဆုံးရေ ဂယ်လက်ဆီရို့ဖြစ်ပြီး မစွာစကြဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး ပြီးပြီးချင်း ဖြစ်ပေါ်လာရေ ဂယ်လက်ဆီတိဖြစ်ရေ။ |
| သက်တမ်း | ၁၃.၇၉၉ ± ဝ.၀၂၁ ဘီလီယံနှစ် |
| အချင်း | အနည်းဆုံး ၉၁ ဘီလီယံ အလင်းနှစ် (၂၈ ဘီလီယံ parsec) |
| ထုထည် (သာမန် အရာဝတ္ထု) | အနည်းဆုံး ၁၀၅၃ kg |
| ပျမ်းမျှ သိပ်ရီးမှု | ၄.၅ x ၁၀−၃၁ g/cm3 |
| ပျမ်းမျှ အပူချိန် | ၂.၇၂၅၄၈ K |
| ပင်မ ပစ္စည်းတိ | သာမန် (ဘာယွန်းနစ်) အရာဝတ္ထု (4.9%) ဒြပ်ဖေို့င် (26.8%) စွမ်းအင်ဖေို့င် (68.3%) |
| ပုံသဏ္ဌာန် | အပြား ဖို့းနိုင်ခြီ ဝ.၄ ရာခိုင်နှုန်း |

ရုပ်ဝတ္ထု အနိန်နန့် တည်ဟိရေရေ အရာအားလုံးကို စကြဝဠာဟု သတ်မှတ်ပြီး အချိန်နန့် နီရာ အားလုံး၊ ဒြပ်ထုပစ္စည်း ပုံသဏ္ဌန် အားလုံး၊ စွမ်းအင်နန့် အဟုန်ရို့အပြင် ၎င်းရို့ကို ထိန်းချုပ်ရေ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နိယာမတိနန့် ကိန်းသေတိ ပါဝင်ရေ။ ယကေလည်း တဖဲ့ချေမျှ ကွဲပြားခြားနားရေ အခြီအနေ အရပ်ရပ် ပေါ်တွင် မူတည်ပနာ စကြဝဠာဆိုရေ အသုံးအနှုန်းကို အာကာသ၊ ကမ္ဘာသို့မဟုတ် သဘာဝနန့် ဆိုင်ရေ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်လည်း သုံးစွဲကတ်ရေ။

ဂုလက်ဟိ နက္ခတ်ဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာစူးစမ်းမှုတိ အရေ စကြဝဠာဧ့ သက်တမ်းကို နှစ်ပေါင်း (၁၃.၇၃ ± ဝ.၁၂) ဘီလီယံနှစ်မျှ သက်တမ်းကြာရှည်ပြီဟု ညွှန်ပြနေပြီး လေ့လာစူးစမ်းနိုင်ရေ စကြဝဠာဧ့ အချင်းဖို့ အနည်းဆုံး အလင်းနှစ်ပေါင်း ၉၃ ဘီလီယံ သို့မဟုတ် ၈.၈၀ × ၁၀၂၆ မီတာမျှ ဟိရေ။ (ဂယ်လက်ဆီ နှစ်ခုရေ နှစ်ပေါင်း ၁၃ ဘီလီယံအတွင်း အလင်းနှစ်ပေါင်း ၉၃ သန်းမျှ ဝီးကွာလားရေ ဆိုရေ အချက်ဖို့ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အချက်ပင် ဖြစ်ရေ။ ဇာကြောင့်ဆိုကေ စပယ်ရှယ် ရီလေတီဗတီ သီအိုရီတွင် ဒြပ်ထုရို့ရေ နီရာ-အချိန် (space-time) နယ်ပယ် အတွင်းတွင် အလင်းဧ့ အကေထက်ပိုပနာ အဟိန်မြင့်တင်ခြင်းမပြုနိုင်ဟု ဆိုထားခြင်းကြောင့်ဖြစ်ရေ။) စကြဝဠာဧ့ အရွယ်အစားဖို့ အတိအကျ ဟိရေ သို့မဟုတ် အဆုံးမဲ့ဖြစ်ရေ ဆိုရေ အချက်ကိုမူ အတိအကျ ပြောပနာ မရနိုင်ပေ။

## နာမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း၊ နာမည်တူတိနန့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တိ

စကြဝဠာဧ့ အင်္ဂလိပ် စကားလုံး Universe ရေ ယှေးဟောင်း ပြင်သစ်စကားလုံး *Univers* မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုစကားလုံးဖို့ လက်တင်စကားလုံး *universum* မှ တဆင့် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ရေ။ လက်တင်စကားလုံးကို စီဆာရိုက အသုံးပြုခပြီး နောက်ပိုင်းကျရေ လက်တင်စာရီးဆရာတိဖို့လည်း ခေတ်သစ် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးနန့် တူညီရေ အဓိပ္ပာယ်ဟိရေ အသုံးအနှုန်း အဖြစ် သုံးနှုန်းကတ်ရေ။ လက်တင်စကားလုံးကို လူခရီတီးယတ်စ် (Lucretius) က *De rerum natura* ( အရာဝတ္ထုရို့ဧ့ သဘာဝ) စာအုပ်အမှတ် ၄ စာကြောင်းရေအမှတ် ၂၆၂တွင် စတင်အသုံးပြုခပြီး ကဗျာဆန်ဆန် စကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်သုံးနှုန်းခခြင်းဖြစ်ရေ။ un, uni ဆိုစွာကတော့ခါ တစ်ခုတည်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး vorsum, versum ဖို့ လည်ပတ်နီရေ ပြောင်းလဲနီရေ အရာတစ်ခု ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရေ။ လူခရီတီးယတ်စ် သုံးနှုန်းခရေ အဓိပ္ပာယ်ဖို့ အရာအားလုံးရေ တစ်ခုတည်းအဖြစ် လည်ပတ်ပေါင်းစည်းလားရေ ဆိုရေ အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်ရေ။

## နက်နဲလှစွာ စကြဝဠာ

စကြဝဠာဧ့တည်နီပုံရေ လူ့သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက်၊ ဂုတိုင် မဖြေသျှင်းနိုင်သေးရေ ပြဿနာတစ်ရပ်ဖြစ်ရေ။ ဒေ
ဆောင်းပါးတွင် နက္ခတ္တဗေဒ ပါရဂူတိဧ့ သိပ္ပံနည်းအရ ခေတ်မီစွာ ဆန်းစစ် ရှာမှီးထားရေ စကြဝဠာ အကြောင်းသာမက၊ မြန်မာရို့ဧ့ အစဉ်အလာအားဖြင့် စကြဝဠာနန့် စပ်လျဉ်းပနာ ယူဆယုံကြည်ချက်တိကို တင်ပြထားရေ။

စကြဝဠာသေးတစ်ခုမှ ကမ္ဘာမြေဧ့ တည်နီရာ
## စကြဝဠာ

နက္ခတ္တဗေဒအရ ကျွန်ုပ်ရို့ဧ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှ ကကောင်း ဝီးကွာရေ ကြယ်တိအထိ အရာခပ်သိမ်းရို့ရေ စကြဝဠာတွင် အပါအဝင်ဖြစ်ရေ။ စကြဝဠာရေ အဆုံးသတ်မဟိ သို့မဟုတ် ဟိရေဆိုရေအချက်ကိုမူ ကျွန်ုပ်ရို့ မသိရပေ။ ဇာကြောင့်ဆိုကေ ကျွန်တော်ရို့ရေ လေ့လာနိုင်ရေစကြဝဠာနယ်ပယ်အတွင်းကိုသာ တွိ့နိုင်ရေကြောင့် ဖြစ်ရေ။ ခေတ်သစ်သီအိုရီအရမူ စကြဝဠာကြီးရေ မစွာစကြဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး (Big Bang) မှစတင်ခရေလို့ဆိုရေ။ ယကေ မစွာပေါက်ကွဲမှုမတိုင်ခင် ဇာပိုင်ဇာပုံဖြစ်ပွားခလဲဆိုစွာကိုတော့ခါ ဇာသူလဲ သေချာမသိကတ်သိမ်းချေ။

## လူဧ့သမိုင်းစဉ်

သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် စကြဝဠာနန့် စပ်လျဉ်းရေ ယူဆချက်ရို့ရေ အစဉ်ပြောင်းလဲလျက်ဟိရေ။ ရှေးလူတိသိရေ စကြဝဠာရေ သူရို့နီထိုင် လားလာနီရေ ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်း၊ သူရို့ကြားဖူးရေ ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်းမျှသာ ဖြစ်ရေ။ ယင်းအစိတ်အပိုင်း ရို့ကို ကြည့်ပနာ ဆင်ခြင် သုံးသပ်ရာ၌ ရှေးသူစွောင်း အချို့ရို့ရေ ကောင်းကင်၌ မြင်ရရေ ကြယ်တိကား ကမ္ဘာမြေကြီးမှ ကောင်းကင်သို့ ဘုန်းသမ္ဘာသျှင်ရို့က ယူဆောင်လားရေ လူနန့် တိရစ္ဆာန်ရို့ဧ့ ခန္ဓာကိုယ်တိ ဖြစ်ရေဟု အယူဟိကတ်ရေ။ နေနန့် လရို့ကိုမူ နတ်တိ ဖြစ်ရေဟု ယူဆကြလီရေ။

ရှေးလူတိရေ စကြဝဠာ အကြောင်းကို သူရို့သိရေ အမျိုးမျိုး သျှင်းလင်းဖော်ပြခကတ်ရေ။ ဒေပိုင်ဖော်ပြကြရာမှ ပုံဝတ္ထု အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်လာခလီရေ။ ရှေးသိုးဆောင်းနိုင်ငံတိတွင် အချို့က စကြဝဠာရေ ကုန်းလိပ်ကြီးဧ့ ကျောပေါ်၌ ဟန်လျက် တည်ဟိနေရေဟု ယုံကြည်ကတ်ရေ။ ဂရိလူမျိုးရို့က ကမ္ဘာကို အက်တလတ်ဆိုရေ နတ်က ပခုံးပေါ်၌ တင်ထားရေဟု ယုံကြည်ကတ်ရေ။ ရှေးလူရို့ရေများရေအားဖြင့် စကြဝဠာ ဗဟို၌ ကမ္ဘာမြေ တည်ဟိရေဟု ထင်မှတ်ကတ်ရေ။ နေ၊ လ၊ ကြယ်ရို့ရေ ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်ပနာ လားကတ်ရေဟု ယုံကြည်ကတ်ရေ။ အချို့က ကမ္ဘာမြေကြီး ပြားရေဟု ယုံကြည်ကြပနာ အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်ဘက်သို့ ခရီးဝီးဝီးလားကေ ကမ္ဘာအစွန်းမှ လိမ့်ကျလီဖို့ဟု ယုံကြည်ကြလီရေ။

လူတိရေ တဖြည်းဖြည်း စကြဝဠာ အကြောင်းကို ပိုပနာ နားလည်လာကြဧ့။ ခရစ် ၁၄ဝဝ နန့် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်တိ အတွင်း၌ အနောက်နိုင်ငံသားရို့ရေ နယ်သစ်တိကို ယှာဖွီတွိ့ဟိခကြခြင်းကြောင့် လူရို့ရေ ကမ္ဘာမြေကြီးဧ့ သာမန် ပုံသဏ္ဌာန်ကို သိဟိလာကတ်ရေ။ နက္ခတ္တဗေဒပါရဂူတိ ဖြစ်ကတ်ရေ ကော်ပါးနိကပ်စ်၊ ပိုက်သာဂိုးရပ်၊ ဂယ်လီလီယို၊ ကပ်ပလာ၊ နယူတန်ရို့ဧ့ သိမှုတွိ့မှုတိကြောင့် ကမ္ဘာမြေကြီးရေ စကြဝဠာဧ့ ဗဟို၌ မဟိကြောင်းကို နားလည်လာကတ်ရေ။

ကမ္ဘာမြေကြီးရေ မြောက်မြားစွာရေဂြိုဟ်တိအနက် တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ပနာ ထိုဂြိုဟ်တိအားလုံးက နေကိုလှည့်ပတ်လျက် လားလာနေကြောင်းကိုပါ သိလာကတ်ရေ။ ထို့ပြင် နေရေ နဂါးငွေ့ တန်းအတွင်းဟိ အသိန်းအသန်းပေါင်း တိစွာရေ ကြယ်ရို့အနက် အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်တစ်လုံးမျှသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိလာကတ်ရေ။

မျက်မှောက်ခေတ် နက္ခတ္တဗေဒပညာသျှင်တိရေ စကြဝဠာကို ပိုပနာ နက်နဲစွာ ကြံဆကတ်ရေ။ စကြဝဠာတွင် ကြယ်ရို့ရေ အခရာဖြစ်ကြောင်း သူရို့သိဟိကတ်ရေ။ ကြယ်တိ စုပြုံလျက်ဟိရာဖြစ်ရေ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီအတွင်း၌ ကျွန်ုပ်ရို့ ကမ္ဘာမြေ ဟိရေ။ နဂါးငွေ့အတွင်း၌ ကြယ်အများအပြားဟိသကဲ့သို့ စကြဝဠာ အတွင်း၌လည်း နဂါးငွေ့အများအပြားဟိရေကို နက္ခတ္တဗေဒပညာသျှင်တိ ဂုအခါ သိလာကတ်လီရာ။ ထိုနဂါးငွေ့တိ အားလုံး စုပေါင်းပနာ ဖြစ်ရေ စကြဝဠာကြီးဧ့ အရွယ်ပမာဏကို တိုင်းတာရေအခါ အလင်းနှစ် အသန်းအထောင်နန့် တိုင်းတာရလီရေ။ အလင်းနှစ်ဆိုစွာကတော့ခါ တစ်နှစ်အတွင်း အလင်းလားရေခရီးကို ဆိုလိုရေ။ အလင်းရေ တစ်စက္ကန့်၌ မိုင်ပေါင်း ၁၈၆,ဝဝဝ လားရေ။ အလင်းနှစ် တစ်နှစ်ရေ မိုင်ပေါင်း ခြီာက်ထရီလီယံနန့် ညီမျှရေ။ တစ်တြီလယန်ရေ အင်္ဂလိပ် စံနစ်အရ တစ်နောက် သုညဆယ့်ရှစ်လုံး ပါရေ။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မောင့်ဝီလဆင် နက္ခတ်မျှော်စင်၌ အချင်း လက်မ ၁ဝဝ ဟိရေ အဝီးကြည့်မှန်ပြောင်းကြီး တစ်ခု ဟိရေ။ ထိုမှန်ပြောင်းကြီးဖြင့် အလင်းနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ၌ဟိရေ ကြယ်တိကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးယူနိုင်ပေပြီ။ ထိုထက်ပိုပနာအားကောင်းရေ အချင်းလက်မ ၂ဝဝ ဟိ မှန်ပြောင်းကြီးကို မောင့်ပလိုမာ၌ တပ်ဆင်ပြီးရေအခါတွင် ထိုအကွာအဝီးထက် နှစ်ဆမျှတိုးပနာ မြင်နိုင်ပေလီဖို့။ ယကေ ထိုမှန်ပြောင်းကြီးနန့်ပင် ကြည့်စေကာမူ နဂါးငွေ့ အားလုံးရေ သေးငယ်ပြီး မှေးမှိန်လျက်ပင် ဟိပေဦးမည်ဟု ဆိုလီရေ။

ကျွန်ုပ်ရို့ စကြဝဠာ မည်မျှ ကြီးမားရေကို ဇာသူလဲျ အမှန်အကန် မသိချေ။ အိုင်းစတိုင်းဧ့ ရယ်လတစ်ဗတီသီအိုရီ အရဖို့ စကြဝဠာကြီး၌ တိကျရေအရွယ် ဟိရေလို့ဆိုရေ။ ယကေ ကျွန်ုပ်ရို့ရေ စကြဝဠာဧ့ နယ်နိမိတ် အကန့်အသတ်ကို မမြင်နိုင်ကြချေ။

ဇာကြောင့်ဆိုကေ အာကာသရေ ခုံးလျက်ဟိပြီး ကမ္ဘာမြေကြီးဧ့ မျက်နှာပြင်ဖို့ကဲ့သို့ တိကျရေ နယ်နိမိတ်တိ မဟိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ရေ။ သို့ဖြစ်ပနာ ကြယ်တစ်လုံးမှ အလင်းရောင်ခြည်ရေ အာကာသအတွင်းသို့ ရောက်လားပြီး ပျောက်ရေဟူပနာ မဟိပေ။ ပမာအားဖြင့်၊ ကမ္ဘာ မြေကြီးပေါ်တွင် တစ်နီရာမှစပနာ ခရီးထွက်ကေ နောက်ဆုံး၌ ကမ္ဘာကိုပတ်ကာ ထိုနီရာသို့ ပြန်ပနာ ရောက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်ရေ။ ကျွန်ုပ်ရို့ဧ့ စကြဝဠာရေ အချိန်ဟိသရွေ့ ကျယ်ပြန့်ကြီးထွားလျက်ဟိရေဟုလည်း အိုင်းစတိုင်းက ဆိုသေးရေ။ ဝီးကွာရေ နဂါးငွေ့တိရေ နေမှ ကေမြန်စွာ ခွာလျက် ဟိပုံရရေ။ အဝီးဆုံးဟိ နဂါးငွေ့တန်းတိရေ အမြန်ဆုံး ခွာလျက် ဟိပုံရရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် ဒေ စကြဝဠာကြီးရေ လေစည်ဖောင်း ပြန့်ကားသကဲ့သို့ ပြန့်ကားလျက်ဟိပုံရရေ။ အချို့နက္ခတ္တဗေဒဆရာတိကမူ စကြဝဠာကျယ်ပြန့်ရေထက် ပြန့်လျက်ဟိရေဆိုရေ ယူဆချက်တိကို မယုံကြည်ကြချေ။ သူရို့ရေ နဂါးငွေ့တိ နေမှခွာပနာ ရွေ့ရှားပုံရကြောင်းကို သျှင်းလင်းနိုင်ရေ နိယာမကို ကြံဆလျက် ဟိကတ်ရေ။

မစွာပေါက်ကွဲမှုမှရေ စကြဝဠာဧ့ သမိုင်းအကျဉ်း
စကြဝဠာနန့်စပ်လျဉ်းပနာ မြန်မာရို့ဧ့ ရှေးအယူအဆတိကိုလည်း ဖော်ပြရပေမည်။ ထိုအယူအဆတိဖို့ ရှေးဟိန္ဒူကျမ်းတိမှ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာရေ အယူအဆတိ ဖြစ်ရေ။ ယကေ ထိုအယူအဆတိရေ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်တိနန့်ဆက်စပ်အကျုံးဝင်လျက်ဟိရေဟု အချို့က ယူဆကြဧ့။ မြန်မာစာပေ အစဉ်အလာ တစ်လျှောက်တွင်လည်း အောက်၌ဖော်ပြအံ့ရေ အယူအဆတိကို လက်ခံ ကိုးကားမှီငြမ်းပြုပနာ ပျို့၊ ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊ ရတု စရေရို့ကို ရီးသားခကြဧ့။ မြန်မာရို့ရီးခရေ ရာဇဝင်တော်ကြီးတိ၌လည်း ကမ္ဘာတည်ဟန်နန့် ကမ္ဘာဦးလူရို့အကြောင်းမှ ချီပနာ ရီးသားဖော်ပြလေ့ဟိရာ စကြဝဠာတည်ပုံ၊ ပျက်ပုံ စရေကို ထည့်သွင်းဖော်ပြကြဧ့။ စကြဝဠာနန့်စပ်လျဉ်းပနာ စစ်ကဲတော်ကြီးဦးရွှေနော် ပြုစုခရေ အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်းရေ အကိုးကားခံရဆုံး၊ အပြည့်စုံဆုံးကျမ်း ဖြစ်လီရေ။

စကြဝဠာ ဆိုရေ ဩကာသ လောကတွင် အပါအဝင်ဖြစ်ရေ ရေမြေတောတောင် အနေအထားအဖွဲ့အစည်းကို ပိုင်းခြားပနာ ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ရေ ဝေါစွာရဖြစ်ဧ့။ မြင်းမိုရ်တောင်ကို ဗဟိုပြုပနာ ဝန်းရံလျက်ဟိရေ ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနန့် အရန်ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်ကို နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းက အလှည့်ကျ အလင်းရောင် ပီးလျက်ဟိဧ့။ ယင်းပိုင် နေတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းနန့် အတူတကွ၊ လေးကျွန်းတစ်မြင်းမိုရ်အစုအဝီးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ရေ။ စကြဝဠာ တိရေ မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် မြောက်မြားစွာ တည်ဟိဧ့။ တစ်ထောင်ရေ စကြဝဠာအစုကို စူဠလောကဓာတ်ဟု ခေါ်ဧ့။ ထိုအစုဆယ်စု (ဝါ) စကြဝဠာတစ်ရေင်းကို၊ မဇ္ဈိမလောကဓာတ်ဟု ခေါ်ဧ့။ စကြဝဠာတိရေ အမြဲတည်နီရေ မဟုတ်ပေ။ ဖြစ်ပေါ်လိုက် ပျက်စီးလိုက်ဟိဧ့။ အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်ဖြစ်ဖက်၊ ပျက်ဖော် ပျက်ဖက်ဖြစ်ကုန်ရေ စကြဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်းစုကို မစွောလောကဓာတ်ဟု ခေါ်ဧ့။ ထိုထက်များပြားပနာ ရေတွက်ခြင်းငှာ မဆုံးနိုင်ရေ စကြဝဠာအစုကိုမူကား အနန္တ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်ဧ့။ ဂု ကျွန်ုပ်ရို့ မှီတင်းနီထိုင်ရေ စကြဝဠာကား မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်ရေ စကြဝဠာ တစ်ရေင်းစုဧ့ အလယ်ဗဟို၌ တည်ဟိဧ့။ စကြဝဠာ တစ်ခုလုံးကို အစိုးရရေ မင်းကို စကြဝတေးမင်းဟု ခေါ်ဧ့။

ကမ္ဘာတည်ပြီးနောက် ဗြဟ္မာရို့ရေ ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ စုတေပနာ လူ့ပြည်၌ ဥပပတ်ကိုယ်ထင် ဖြစ်လာဧ့။ ယပြီးနောက် သူရို့ဧ့ ဘုန်းကံဓမ္မတာကြောင့် နေ၊ လ ပေါ်လာဧ့။ ဒေပိုင်ပေါ်ရေနေ့၌ပင်ကေ မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊သီတာ၊ သမုဒ္ဒရာ လေးဆင်း၊ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်း၊ ကျွန်းငယ် နှစ်ထောင်၊ ဟိမဝန္တာတာ၊ မြစ်ကြီး၊ အိုင်ကြီးနန့် စကြဝဠာတောင်ရေ ပေါ်လာဧ့။ ထိုစကြဝဠာတောင်ရေ မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊ သမုဒ္ဒရာ လေးစင်း၊ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်းစည်ကို ပတ်ပတ်လည် တံတိုင်းကြီးသဖွယ် ဝန်းရံထားဧ့။ ရေမှပေါ်ထွက်လာရေ ဒေ စကြဝဠာတောင်ကြီးကို အစွဲပြုပနာ လေးကျွန်း တစ်မြင်းမိုရ် အစုအဝီးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ဝေါ်ဧ့။ စကြဝဠာတောင်ဧ့ အမြင့်ကား၊ ရေပေါ်၌ ယူဇနာ ရှစ်ရေင်းနှစ်ထောင်ဟိဧ့။ ရေအောက်သို့လည်း ဇောတပထဝီအထိ ယူဇနာ ရှစ်ရေင်းနှစ်ထောင်ဟိဧ့။ ဇောတပထဝီကို လွန်လျက် သီလာပထဝီအထိ ယူဇနာ ခုနှစ်ရေင်းရှစ်ထောင် ထပ်မံပနာ အောက်သို့ နက်လျက်တည်ဟိဧ့။ စကြဝဠာတောင်ရေ သီလာပထဝီပေါ်တွင် အခြီစိုက်လျက် ဟိဧ့။ သိလာ ပထဝီဧ့ နိမိတ်အဝန်းရေ စကြဝဠာတောင်ပင်ဖြစ်ဧ့။ သီလာပထဝီမျက်နှာပြင်မှ စကြဝဠာတောင်ထွတ်အထိ ယူဇနာပေါင်း နှစ်သိန်းလေးရေင်း နှစ်ထောင်ဟိဧ့။ စကြဝဠာတောင်အထွတ်တိရို့ရေ ကျေးနှုတ်သီးကဲ့သို့အတွင်း၌ ကွေးညွှတ်ယောင်ယောင်ဟိဧ့။

စကြဝဠာတောင်နန့် စကြဝဠာအပါအဝင် ကမ္ဘာကြီး ပျက်ပုံ၊ တည်ပုံကို ဇာပိုင်သိဟိရလဲဟူမူ လောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့ရေ၊ စကြဝဠာတံတိုင်းမှ ဆင်မြင်းအရွယ်ပမာဏဟိရေ အက္ခရာတိကို ဖန်ပုရပိုက်ပုလဲ ကညစ်ရို့ဖြင့် ရီးကူးခပနာ ရသေ့ အဆင့်ဆင့်ရို့ ရီးသားစွောခရေမှ သိရရေ။ ထိုလောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့ရေ ပထမ မစွာသမ္မတမင်းဧ့တူ ဖြစ်ဧ့။ မစွာသမ္မတမင်းရေ စကြဝဠာတောင်ခြီ၌ဟိရေ ဓမ္မသတ် ကျမ်းဂန်တိကို ရီးကူးစေပနာ ထိုကျမ်းဂန်တိနန့် အညီ တရားဆုံးဖြတ်စီရင်တော်မူဧ့ဟုဆိုလီရေ။

## အခြားကြည့်ရန်

* မစွာပေါက်ကွဲမှု
* နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ

## ကိုးကား