Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Istunya

Eesti Vabariik*
Istunya Ripuwlika**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Laphara | Wallqanqa |

 |
| Llaqta qayanqillqa: No tiene |
| Llaqta taki: *Mu isamaa, mu õnn ja rõõm* |
|   |
| Situación de Istunya |
|   |
| **Uma Llaqta**  • Runakuna  • Tinkurachina siwikuna | Tallinn 401.821 (2005) 59°26′ N 24°45′ E |
| **Aswan hatun llaqta** | Tallin |
| **LLaqtap simin** | Istunya |
| **Kamachiy** | República parlamentaria |
| **Kawpay** |  |
| Presidente Primer Ministro | Kersti Kaljulaid Kaja Kallas |
| **Independencia**  • Declarada  • Reconocida  • Perdida Independencia  • Re-declarada | De la Rusia Imperial 24 de febrero de 1918 2 de febrero de 1920 16 de junio de 1940 De la Unión Soviética 20 de agosto de 1991 |
| **Mama llaqtap hawan**  • Llapan hallka k'iti k'anchar  • % yakukuna Saywakuna Chalakuna | Ñiqi: 133º 45.226 km² 4,56% 633 km 3.794 km |
| **Runakuna**  • Llapan  • T'iqisqa kay | Ñiqi: 148º 1.332.893 (2005 est.) 29,8 hab./km² |
| **Brutu ukhu hayt'uy** (**BUH**) - Llaqta ukhu hayt'uy (LUH)  • Llapan (2006)  • BUH, llapan runap | Ñiqi: 106º   US$ 24.494 millones US$ 18.216 (2006) |
| **HDI** -Runa kururay rikuchiq- (2006) | 0,858 (40º) – Elevado  |
| **Kañina** | Krun (`EEK`) |
| **Runa llaqtap sutin** | Estonio, estonia |
| **Pacha suyu**  • Ruphay mit'a | EET (UTC+2) EEST (UTC+3) |
| **Internet tuyru** | `.ee` |
| **Karu rimay tuyru** | `+372` |
| **Ankichiy tuyru** | `ESA-ESZ` |
| **ISO tuyru** | 223 / EST / EE |
| Kaypi wankurisqa: UE, ONU, OTAN, OSCE |

Saywitu: Istunya

**Istunya, Istuña** icha **Iyisti** utaq **Istisuyu** (Istunya simipi Wiru simipipas: *Eesti*) nisqaqa Iwrupapi huk mamallaqtam. Uma llaqtanqa Tallin llaqtam.

## Pulitika Rakiy

15 distritu (*maakond*)

Istunyapi distritukuna
* Harjumaa
* Hiiumaa
* Ida-Virumaa
* Järvamaa
* Jõgevamaa
* Läänemaa
* Lääne-Virumaa
* Pärnumaa
* Põlvamaa
* Raplamaa
* Saaremaa
* Tartumaa
* Valgamaa
* Viljandimaa
* Võrumaa

## Hatun llaqtakuna

| Llaqta | Distritu | Runakuna |
| --- | --- | --- |
| 31-III-2000 | 1-I-2005 |
| Tallin | Harjumaa | 400.378 | 396.010 |
| Tartu | Tartumaa | 101.169 | 101.483 |
| Narva | Ida-Virumaa | 68.680 | 67.144 |
| Kohtla-Järve | Ida-Virumaa | 47.679 | 46.032 |
| Pärnu | Pärnumaa | 45.500 | 44.396 |
| Viljandi | Viljandimaa | 20.756 | 20.354 |
| Sillamäe | Ida-Virumaa | 17.199 | 16.678 |
| Rakvere | Lääne-Virumaa | 17.097 | 16.786 |
| Maardu | Harjumaa | 16.738 | 16.601 |
| Kuressaare | Saaremaa | 14.925 | 14.897 |
| Võru | Võrumaa | 14.879 | 14.609 |
| Valga | Valgamaa | 14.323 | 13.980 |
| Jõhvi | Ida-Virumaa | 12.112 | 11.533 |
| Haapsalu | Läänemaa | 12.054 | 11.809 |
| Paide | Järvamaa | 9.642 | 9.744 |
| Keila | Harjumaa | 9.388 | 9.401 |
| Kiviõli | Ida-Virumaa | 7.405 | 6.992 |
# María Eva Duarte

**Evita**
(1919 - 1952)
**María Eva Duarte** sutiyuq warmiqa, icha **Eva Perón** (\* 7 ñiqin aymuray killapi 1919 watapi p'unchawpi paqarisqa Los Toldos llaqtapi, Arhintinapi - † 26 ñiqin anta situwa killapi 1952 watapi wañusqa Buynus Ayris llaqtapi) huk  Arhintina mama llaqtayuq aranway pukllaq, pulitikupas warmim karqan.

Juan Domingo Perón sutiyuq umalliqpa warmin kaptinmi, **Eva** icha **Evita Perón** nirqanku.

Llamk'aqkunap hayñinkunapaq, warmikunap akllanakuna hayñinpaqpas rurarqan. *Fundación Eva Perón* nisqa qullqi qullqatam kamarqan.

Qusan: Juan Domingo Perón
Churinkuna: Blanca (1908-2005), Elisa (1910-1967), Juan Ramón (1914-1953), Erminda Luján (1916-2012) & Eva María (1919-1952).

## Pilikulakuna

## Qillqasqankuna

* *La razón de mi vida* (1951).
* *Mi mensaje* (1952).

## Kaypipas qhaway

* Juan Duarte
* Agustín Magaldi
* Marcos Zucker
* Ángel Borlenghi
* Hernán Benítez
* Victoria Ocampo

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **María Eva Duarte**.
# 11 ñiqin kantaray killapi

**11 ñiqin kantaray killapi** p'unchawqa (**11.10.**, **11-X**, **11ñ uktuwripi**) Griguryanu kalindaryupi watap 284 kaq (284ñ - wakllanwatapi 285ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 81 p'unchaw kanayuq.

## Raymikuna

### Kathuliku santukuna

## Ima tukusqakuna

## Yurisqakuna

## Wañusqakuna

---
# 719

◄ |
7 ñiqin pachakwata |
**8 ñiqin pachakwata**
| 9 ñiqin pachakwata
| ►

◄ |
680 watakuna |
690 watakuna |
700 watakuna |
**710 watakuna**
| 720 watakuna
| 730 watakuna
| 740 watakuna
| ►

◄◄ |
◄ |
715 |
716 |
717 |
718 |
**719**
| 720
| 721
| 722
| 723
| ►
| ►►

**719** wataqa Hulyanu kalindaryukama intichawwan qallarisqa chhasku watam karqan.

## Ima tukusqakuna

## Yurisqakuna

## Wañusqakuna
# Chukcha

Chukchap saphin.
Runa chukcha, 200 kuti hatunchasqa.
**Chukcha** icha **Aqcha** nisqakunaqa runap, ñuñuq uywappas qaranpi wiñaq kiratinamanta llañu, suyt'u kaqkunam, kurkuta chirimanta amachanapaq.

Kutu, chutu chukchakunataqa, ahinataq runap, uywasqa khuchippas kurkunpi, suphu ninchikmi.

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Chukcha**.
# Kimsantin Dyus

*Trinidad*, Andréi Rubliov-pa llimphisqan 1410 watapi, Galiriya Tretyakov, Moskwa.
"Kimsantin Dyuspa Wallqanqan" nisqa, latin simipi. EST = kanmi, NON EST = manam kanchu.
DEUS = Dyus, PATER = Tayta,
FILIUS = Churi, SPIRITUS SANCTUS = Ch'uya Ispiritu.
**Kimsantin Dyus** nisqaqa (grigu simipi: Αγία Τριάδα, latin simipi: *Trinitas*, chaymanta kastilla simipi: *Trinidad*) kristiyanu iñiypi kimsantin hina Dyusmi, huklla Dyus kaspapas:

* Yaya Dyusqa hanaq pachapi kamaqmi.
* Jesu Kristuqa Dyuspa churinmi. Iñiqnin runakunata huchankumanta qispichinapaq, hanaq pachapi wiñay kawsanankupaq kikinpa kawsanta Kruspi qurqan.
* Ch'uya Ispirituqa *(Ispiritu Santu)* iñiq runakunata pusanmi.

Dyuspa Simin Qillqa chay "Kimsantin Dyus" yuyaymantaqa manam willanchu, ichtaq huklla kutim chay kimsa dyuspa kayninkunata Yaya, Dyus, Ispiritu nisqakunata nin: Mathiyuqa qillqasqanpa puchukayninpi willan, wañusqamanta sayarisqa Jesus disipulunkunaman nin, tukuy runakunata disipulukunaman tukuchispa bawtisaychik Yayap, Churip, Ch'uya Ispiritup sutinpi, nispa (Mathiyu *28:19* ). Chayrayku kunankunapas musuq iñiqkunata Yayap, Churip, Ch'uya Ispiritup sutinpim bawtisanku.

Kristiyanu Duktrina nisqaqa kaytam nin: *Astawanraq yachay, churi, kay qhapaq Dyus kristiyanukunap much'asqaykum, Dyus Yaya, Dyus Churi, Dyus Ispiritu Santu, kimsa persona kaspapas manam kimsa Dyuschu. Huk Dyusllam. Kay kimsantin persona Yaya Churi Ispiritu Santu kimsa kaspapas huk kayniyuqllam, huk Dyusllam. Kay qhapaq Dyusllam chiqanpuni Dyusqa. Manam huk huk Dyusqa kanchu. Machuykichikkunap Dyusta hina much'asqan wak'ankunaqa llulla supaymi. Manam chayqankunaqa Dyuschu. Kaytawanpas yachaytaq. Kay qhapaq Dyuspa Churin Jesu Kristu sutiyuqmi wiñay Wirhin Santa Mariyap wiksanpi runa tukurqan, paymantataq paqarimurqan.*

Kimsantin Dyustaqa Kimsantin Dyus raymipim phistanku.

## Pukyukuna

* *Doctrina Christiana y catecismo para instruccion de los Indios, y de las demas personas, que han de ser enseñadas en nuestra sancta Fé. Con un confessionario, y otras cosas necessarias para los que doctrinan, que se contiene en la pagina siguiente. Compuesto por Auctoridad del Concilio Prouincial, que se celebro en la Ciudad de los Reyes, el año de 1583. Y por la misma traducida en las dos lenguas generales, de este Reyno, Quichua y Aymara.*

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Kimsantin Dyus**.
* Gerald Taylor: La Platica Breve de la Doctrina Christiana (1584)