Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Saywiti

Gerard van Schagen sutiyuq runap ruwasqan tiqsimuyu saywitin, Amsterdam, 1689 watapi
 *CIA World Factbook* nisqamanta tiqsimuyu saywiti, 2016 watapi
**Saywiti**, **SaywaLast'ayu, Saywa Mast'ara** icha **SaywaT'astara** (Kastilla simipi: Mapa) nisqaqa huk rikch'anachiy sanancha rukuchinam, wakin hallp'ap nipankunapura tinkuyninkunata aswanta kallpachaspa, ahinataq imakuna, suyukuna, icha rikch'ayninkuna.
# Lunq'u

Rump'u (Lunq'u)
**R/Lump'u** icha **Lunq'u** nisqaqa (*Runp’u, Lonq’o*, grigu simipi: *σφαίρα [sphaíra]*, chaymantam kastilla simipi *esfera*) huk muyu-muyulla kaq pachankam. Hawanqa maypipas chawpinmantaqa kaqlla karum.
# Chawpipacha

Ikwayur** mama llaqtamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.*

Chawpipacha, Tiqsimuyupi
**Chawpipacha** (latin simipi: *aequator*, kastilla simipi: *ecuador*) nisqaqa Tiqsimuyupi chinchay qhipap hurin qhipap chawpinpi kaq, t'urpinwan Chiqan chhukapi kaq, p'allta muyu kaq siq'im, 40.000 mitru suni kaq.

Chawpipacha siq'iqa Ikwayur mama llaqtantapis purinmi.

* Chawpipacha, Ikwayur mamallaqtapi
* Chawpipacha, Inrunisya mamallaqtapi
* Chawpipacha, Parasil mamallaqtapi
# Lunrun

|  |
| --- |
| Lunrun London  |
|   |
|   |
| Kamachiy |
| Mamallaqta
 | Hukllachasqa Qhapaq Suyu  |
|  | Hatun London  |
| Kuraka
 | Sadiq Khan (es)   |
| Postal yupaynin
 | `E, EC, N, NW, SE, SW, W, WC, BR, CM, CR, DA, EN, HA, IG, KT, RM, SM, TN, TW, UB,⠀WD`  |
| Runa-kaqnin |
| Runakuna
 | 8 799 728     hab.  |
| Allpa-saywachiy |
| Hanaq-kay
 | 4 15m, 11 m,⠀36 ft Catégorie:Page incorrectement traitée par le Module:Unité
 |
| Kordinadakuna
 | ﻿ / ﻿ |
| Arya
 | 1572    km 2 |
| Ñaña llaqtakuna
 | Berlin, Mumbai, New York, Argel (es) , Sofiya, Moskwa, Tokyo, Pikkin, Karachi,⠀Zagreb  |
| Pacha UTC
 | UTC±00:00 (es) , Tiempo medio de Greenwich (es) , UTC+01:00 (es) ,⠀Europe/London (mul)   |
| Saywitu |
|  |
| T'inkikuna |
|  |

*Tower Bridge* (Tower chaka), London
**Lunrun** icha **Lunris** (Inlis simipi: London, Kastilla simipi: *Londres*) hatun llaqtaqa Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtap uma llaqtanmi.

## Kawpay Rak'iy

Lunrun llaqtapi *borough*kuna (munisipyukuna)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1. City of London (mana huk Lunrun broughchu)
2. Westminster Llaqta
3. Kensington Chelsea
4. Hammersmith Fulham
5. Wandsworth
6. Lambeth
7. Southwark
8. Tower Hamlets
9. Hackney
10. Islington
11. Camden
12. Brent
13. Ealing
14. Hounslow
15. Richmond
16. Kingston
17. Merton
 |  | 1. Sutton
2. Croydon
3. Bromley
4. Lewisham
5. Greenwich
6. Bexley
7. Havering
8. Barking Dagenham
9. Redbridge
10. Newham
11. Waltham Forest
12. Haringey
13. Enfield
14. Barnet
15. Harrow
16. Hillingdon
 |

## Lunrun boroughkunap suti huñun

Lunrun iskay siwipi rak'isqa:

* Hawa Lunrun
* Ukhu Lunrun

## Wiñaykawsay

## Hawa tinkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Lunrun**.

## Pukyukuna
# Thaypiy

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Thaypiy 台北 Táiběi** |

 |
|  |
| **Saywitu** | **Wallqanqa** |
|  |
| T'aypik llaqta unancha |
|  |
| **Unancha** |
| T'aypik llaqta unancha |
|  |
| . |
| Mama llaqta |  Chunwa Republika |
| Runakuna | 2 606 151  (2010) |
| Runa ñit'inakuy | 9 588 runa / km² |
| Hallka k'iti kanchar | 271,77 km² |
| Hanaq kay | m |
| Kuraka | Ko Wen-je (TPP) |
| Karu rimay yupay |  |
| Pacha suyu |  |
| Llika tiyanan | www.taipei.gov.tw |
|  |

T'aypik llaqta
**Thaypiy**, **Taypiy** (chunwa simipi: 台北, pinyin: Táiběi, Kastilla simipi: Taipéi) icha **Taipei** hatun llaqtaqa Chunwa Republika mama llaqtap, uma llaqtami.

## Pulitika Rakiy

12 lisritukuna

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Lisritu |  |  | Runakuna | Hallka k'iti kanchar | Chaski siphra |  |
|  | Hanyu Pinyin | 漢字 | Wade-Giles | *2009* | *km²* |  |
| ■ Zhongzheng | 中正區 | Chung-cheng | 159 464 | 7,60 | 100 |
| ■ Datong | 大同區 | Ta-t'ung | 124 466 | 5,68 | 103 |
| ■ Zhongshan | 中山區 | Chung-shan | 218 551 | 13,68 | 104 |
| ■ Songshan | 松山區 | Sung-shan | 209 903 | 9,28 | 105 |
| ■ Da'an | 大安區 | Ta-an | 313 371 | 11,36 | 106 |
| ■ Wanhua | 萬華區 | Wan-hua | 190 050 | 8,85 | 108 |
| ■ Xinyi | 信義區 | Hsin-yi | 227 232 | 11,20 | 110 |
| ■ Shilin | 士林區 | Shih-lin | 285 459 | 62,36 | 111 |
| ■ Beitou | 北投區 | Pei-t'ou | 249 319 | 56,82 | 112 |
| ■ Neihu | 內湖區 | Nei-hu | 267 120 | 31,57 | 114 |
| ■ Nangang | 南港區 | Nan-kang | 113 462 | 21,84 | 115 |
| ■ Wenshan | 文山區 | Wen-shan | 261 523 | 31,50 | 116 |

## Yachachiy

* Yachay sunturkuna: Chunwa Mama llaqtap Yachay Suntur

## Ñaña llaqtakuna

* Parawayi: Asunción
* Unduras Tegucigalpa
* Swasisuyu Mbabane
* HAM San Francisco
* Tayhan Siul
* Mungulsuyu Ulán Bator
* Lituwa Vilnius
* Chiksuyu Praha
* Libirya Monrovia
* HAM Los Ángeles
* Mihiku Guadalajara
* Tuqu Lomé
* Purkina Phasu Uagadugú
* HAM Dallas
* HAM Phoenix
* Latwiya Riga
* Pulunya Warszawa
* Nikarawa Managua
* Duminikana Santo Domingo
* Gambya Banjul
* Salwadur San Salvador

## Kaypipas qhaway

* Chunwa

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Thaypiy**.
* Vídeo de Edificio de Taipei 2006
* T'aypik oficial web (chunwa wan inlish simipi)
# Google Maps

Google Mapspata riqsinapaq rikch'an
**Google Maps** huk web saywiti ruway patapata chaymanta rantiq ruwana Google kaqmanta qusqa. Chayqa antakillamanta rikch'akunata, hawamanta lantiqillqay nisqakunata, ñan saywitikunata, 360° ruwaypurakuq liwrikuna nisqa qhawaykunata ñankunamanta (Ñan Rikuna), chiqap-pacha antawapura tantakunata, chaymanta ruta musikayta qun chakipi, antawawan, iskaymuyuwan, wayrawan (beta nisqapi) chaymanta llaqtapaq apaykachanawan purinapaq. 2020 watamanta pacha, Google Maps nisqataqa 1 waranqa hunumanta astawan runakunam sapa killa tiksimuyuntinpi llamk'achirqanku.

## Pukyukuna
# Asia (allpa pacha)

**Asia - Aruchaka**|
 |
| **Mama llaqtakuna huk suyukunapas Asiapi** |
| * Aqanisuyu
* Anti Timur
* Hayasuyu
* Asarsuyu
* Paqrayin
* Panlathis
* Purunay
* Phutan
* Chunwa
* Chusun
* HAI
* Hurdanya
* Indunisya
* Inriya
* Iran
* Iraq
* Israyil
* Kambuya
* Kartulsuyu
* Kirkisuyu
* Kuwait
* Laws
* Libanu
* Malasya
 | * Maldiwakuna
* Mungulsuyu
* Myanmar
* Nihun
* Nipal
* Pakistan
* Philipinakuna
* Qasaqsuyu
* Qatar
* Rusya
* Sawud Arabya
* Singapur
* Sirya
* Sri Lanka
* Tayhan
* Taylandya
* Taywan
* Tayiksuyu
* Turkiyi
* Turkminsuyu
* Uman
* Usbiksuyu
* Witnam
* Yaman
 |

**Asia** icha **Aruchaka** nisqaqa lliwmanta aswan hatun hallp'a pacham.

Asya suyupi aswan achka runayuq suyupa mapan, aychapi, pulitikapi, runapa imayna kayninta qawachispan, 2018 watapi hina
# Kalallitsuyu

Kalaallit Nunaat
Grønland*
Kalallitsuyu**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Laphara | Wallqanqa |

 |
| Llaqta qayanqillqa: No tiene |
| Llaqta taki: *Nunarput utoqqarsuanngoravit* *Der er et Yndigt Land* |
|   |
| Situación de Kalalit Nunat |
|   |
| **Uma Llaqta**  • Runakuna  • Tinkurachina siwikuna | Nuq *(Godthåb)* 14.501 (2005) 64° 10' N 51° 43' O |
| **Aswan hatun llaqta** | Nuq2 |
| **LLaqtap simin** | kalalit simi (inuyt simi), dan simi |
| **Kamachiy** | Parlamintu dimukratiya
(Dansuyup qhapaqninqa Kalalit Nunatpapas qhapaqninmi) |
| **Kawpay** |  |
| Jefe de Estado Alta Comisionada Primer Ministro | Frederik X Mikaela Engell Múte Bourup Egede |
| **Awtunumiya**  • -manta | Dansuyumanta 1 ñiqin aymuray killapi 1979 |
| **Mama llaqtap hawan**  • Llapan hallka k'iti k'anchar  • % yakukuna Saywakuna Chalakuna | Ñiqi: 13º 2.166.086 km² 81.1 0 km 44.087 km |
| **Runakuna**  • Llapan  • T'iqisqa kay |  57.100 (2006 est.) 0.026 hab./km² |
| **Brutu ukhu hayt'uy** (**BUH**) - Llaqta ukhu hayt'uy (LUH)  • Llapan   • BUH, llapan runap |   n/d n/d |
| **HDI** -Runa kururay rikuchiq- (1998) | 0.927 (22º) – alto |
| **Kañina** | Corona danesa1 (`DKK`)  |
| **Runa llaqtap sutin** | Kalallitsuyupa |
| **Pacha suyu** | UTC-31 |
| **Internet tuyru** | `.gl` |
| **Karu rimay tuyru** | `+299` |
| **Ankichiy tuyru** | n/d |
| **ISO tuyru** | 304 / GRL / GL |
| Kaypi wankurisqa: OTAN, Consejo Nórdico |
| 1 Excepto en una región frente al mar de Groenlandia, que es UTC; en Ittoqqortoormiit (o *Scoresbysund*), que es UTC-1, y en Qaanaaq (o *Thule*), que es UTC-4.  |

**Kalallitsuyu** icha **Qunlantiya** nisqaqa (kalallit simipi: *Kalaallit Nunaat*, dan simipi: *Grønland*) Tiksimuyuntinpi lliwmanta aswan hatun wat'am, chullu-chullunkusapa, Chinchay mama quchapi, Chinchay Awya Yalaman kapuq.

Kalalit Suyuqa huk mama llaqtam, Dansuyumanta warkukuq. Inuwit runakunap mama llaqtanmi.

## Allpa saywachi

* **Urqukuna: **Quchakuna: **Mayukuna:**
# Paltiku hatun qucha

|  **Paltiku hatun qucha** |
| --- |
|  |
| Sudak (Yana hatun qucha) |
| Tiyay: | Suysya, Phinsuyu, Pulunya, Alimanya, Rusiya, Dansuyu |
| Tinkurachina siwikuna |  |
| Hallka k'iti k'anchar | 377,400 km² |
| Aswan ukhu kay: | 459 m |
| Purimuq mayukuna: | Neva - Dalälven - Luleälven - Oder - Daugava |
| Purikuq mayukuna: |  |
| Hanaq kay: |  |
| Llaqtakuna: | Gdańsk - Stockholm - Helsinki - Riga - Sankt Peterburg - Tallinn |
| Wat'akuna: | Åland - Gotland - Saaremaa - Öland |
| **Tiyay** |
|  Paltiku hatun qucha |

**Paltiku hatun qucha** (suysya simipi: *Östersjön*, chaymanta Aliman simipi: *Ostsee*, Phinsuyu simipi: *Itämeri*, rusu simipi: *Балтийское море*) nisqaqa Iwrupap, Suysyap, Phinsuyup, Rusyap, Alimanyap, Dansuyup, Pulunyap, Rusiyap, Istunyap, Litunyap, Litwanyap chawpinpi huk hatun qucham, Öresundpiqa, Kattegatpi, Skagerrakpi Chinchay hatun quchawan t'inkisqa.

## Hatun llaqtakuna

* Stockholm
* Sankt Peterburg
* Helsinki
* Riga
* Gdańsk
* Tallinn
# Hatun Chinusuyu

Chunwa** nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; **Chunwa (sut'ichana)** rikuy.*

Chunkuk nisqa sanancha.
Chun suyup wiñay kawsasqanpi hukchasqankuna.
**Chunsuyu** icha **Chunkuk** (*Chun-kuyik*?; han simipi: 中国 *Dyung-cuec*, icha **Chunwa** (*Chun-huwa*?; han simipi: 中華 *Dyung-hua*, Wade–Gilespi: Chung¹-hua², phinyimpi: Zhōnghuó) icha “*Chunwa*” (kastilla) nisqaqa anti Asyapi huk mawk'a mama llaqtam. 1948 watamantapacha Chunkuk mama llaqta iskaynintam rakisqa kachkan (1948 Chunwa maqanakuy):

* Chunwa Runallaqta Ripuwlika, Asya allpa pachapi ancha hatun rakinmi;
* Chunwa Ripuwlika (T'aywan) wat'api kaq uchuylla rakinmi.