Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Telegram

Telegram riqsinapaq rikch'a
**Telegram Messenger**qa huk tiqsimuyuntinpi hayk'uy atiy phirimiyum nisqa (freemium), tukuy patapatapi llamk'aq, ukhullisqa, phuyupi-takyasqa chaymanta chawpichasqa chaylla qillqanakuy (Inlish simipi: Instant Messaging) qaranam. Yanapakuyqa akllana tukukuymanta tukukuykama hark'asqa rimanakuykunatapas qun, riqsisqa pakasqa rimanakuy chaymanta kuyuq-rikch'a waqyana, VoIP, willañiqi rak'inakuy chaymanta achka wak ruwanakuna. 14 ñiqin Anta situwa killa 2013 watapi iOS nisqapaq, 20 ñiqin Chakra yapuy killa 2013 watapi Android nisqapaqpas qallarirqan.

Telegrampa qaraqninkunaqa tiksi muyuntinpi rak'isqam kachkan pichqa willaypa chawpinkunawan hukniray pachakunapi, llamk'ana wasitaq Thupayi, Hukllachasqa Arapya Imiratukuna llaqtapi tiyan. Imaymana ruwaq ruwanakuna Hamp'ara kaqpaq chaymanta apaychana patapatakunapaq kanku chaymanta tukri ruwanakuna Android kaqpaq, iOS, Windows, macOS, chaymanta Linux kaqpaq (icha ñawpaq yaqunaykipaq huk iOS utaq Android llamk'aykuna llikachakuna karurimana yupayta munan). Hinallataq iskay tukri Telegram web t'ira ruwanakuna kanku, WebK chaymanta WebZ, chaymanta achka mana tukri ruwaqkuna Telegrampa purutukulunta llamk'achinku.

Telegrampa tukri nipakunaninqa kicha pukyu qillqa kanman, ichaqa qaraqninqa mama kichachu, chayqa huk wichq'asqa-pukyu qillqa, kapuqniyuq ima.

## Hawa t'inkikuna

* Telegram
* Telegram Web

## Pukyukuna
# Arkansas suyu

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Arkansas** |

 |
|  |
| Ouachita qucha |
| **Saywitu** | **Wallqanqa** |
|  |
|  |
|  |
| **Unancha** |
|  |
|  |
| . |
| Mama llaqta |  HAM |
| Tinkurachina siwikuna |  |
| Uma llaqta | Little Rock |
| Runakuna | 2.855.390 (2008) |
| Runa ñit'inakuy | 19.82 runa / km² |
| Hallka k'iti kanchar | 137,002 km² |
| Hanaq kay | 198 m |
| Kamasqa wata |  |
| Kuraka | Asa Hutchinson |
| Karu rimay yupay |  |
| Pacha suyu |  |
| Llika tiyanan | www.arkansas.gov |
|  |

**Arkansas** nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk suyum. Uma llaqtanqa Little Rock llaqtam.

## Allpa saywachi

## Chiriqunuy

## Runakuna

## Hatun llaqtakuna

* + **Little Rock**, 187.452 runa
	+ Fort Smith, 83.461 runa
	+ Fayetteville, 67.158 runa
	+ Springdale, 45.798 runa
	+ Jonesboro, 64.358 runa

## Hawa t'inkikuna

* www.arkansas.gov
# Thasnuq

Qusqupa thasnuqkunanin
Ninata thasnuchkaq thasnuqkuna.
Yaku pilayuq thasnuqkuna.
**Thasnuq** nisqaqa runakunaqa mana munasqa ninakunatam - wasipi, maypipas - thasnunmi, yakuwan, thasnuna phusuquwan, chimlasaywan.

## Kaypipas qhaway

* Thasnuna
# Baltimore (Maryland)

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Baltimore** |

 |
|  |
| **Saywitu** | **Wallqanqa** |
|  Baltimore llaqta |
|  |
|  |
| **Unancha** |
|  |
|  |
| . |
| Mama llaqta |  USA |
| Tinkurachina siwikuna | 39°17′0″N 76°37′0″E |
| Suyu | Maryland suyu |
| Runakuna | 637.418 (31 XII 2009) |
| Runa ñit'inakuy | 3,045.7 runak./km² |
| Hallka k'iti kanchar | 238.5 km² |
| Hanaq kay |  |
| Kamasqa wata |  |
| Kuraka | Brandon Scott |
| Karu rimay yupay |  |
| Pacha suyu |  |
| Llika tiyanan | www.baltimorecity.gov |
|  |

 **Baltimore** nisqa llaqtaqa, Maryland suyup, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk hatun llaqtam. Baltimore llaqtapiqa 637.418 runakuna (2009) tiyachkan.

## Allpa saywachi

## Chiriqunuy

## Yachachiy

## Hawa t'inkikuna

* www.baltimorecity.gov
# Reddit

redditpa riqsinapaq rikch'an
**Reddit**qa (**reddit**hina huch'uy qillqapi qillqasqa) Hukllachasqa Amirika Llaqtakunamanta kapuqiyuq parlapana willaychaykunata tantaykuq, hurum parlapana willanakuypa hamun web k'itim.

## Pukyukuna
# Hampikamayuq

"Hanpikamayoq", Samuel Luke Fildes-pa 1891 watapi siq'isqan
**Hampikamayuq** icha **Midiku** (kastilla simipi: *médico*) runaqa hampikunata quspa unqusqa runakunatam hampiykunmi. Hampikamayuq tukunapaqqa hatun yachay wasipi hampi yachaykunata yachakunanmi.

### Hampikamayuq kaykuna (qhichwa simipiwan kastilla simipi)

Sunqu hampikamayuq - cardiólogo

Kuchuspa hampikamayuq - cirujano

Kiru hampikamayuq - dentista

Qara hampikamayuq - dermatólogo

Hampi qhatuq, Hampiqhatuq - farmacéutico

Warmi unquy hampikamayuq - ginecólogo

Puñuchiq hampikamayuq - médico anestesista

Kulla wawa hampikamayuq - neonatólogo

Wachachiq - obstetriz

Ñawi hampikamayuq - oculista

Tullu unquy hampikamayuq - ortopedista

Wawa hampikamayuq - pediatra

Unu hispay hampikamayuq - urólogo

## Hawa T'inkikuna

* *Quechua Médico. Profesiones relacionadas con la medicina.* ...
* *Quechua Médico. Preguntas y frases mas usuales que se utilizan en la consulta médica.*
* Quechua Médico. Unkuykuna: Kastilla simipi - Quechwasimipi (Lista)
* *Quechua Médico. Glosario de signos, síntomas, y enfermedades más conocidas en quechua.*
# Wayt'ay

Rikcha:Braza.JPGWayt'achkaq runa: qhasqu wayt'ay.
**Wayt'ay** nisqaqa yakupi runap kuyukuspan puriyninmi, yakup hawanpi kakuspa, mana yakup ukhunman urmaspa. Kallpasapa wayt'ayqa kurku kallpanchaymi.

Kaymi ulimpiku nisqa wayt'ay layakuna:

* Qispi wayt'ay *(estilo libre, estilo crawl, crol)*
* Pillpintu wayt'ay *(estilo mariposa)*
* Qhasqu wayt'ay *(estilo braza, pecho)*
* Wasa wayt'ay *(estilo espalda, dorso)*

## Kaypipas qhaway

* Ulimpiku pukllaykuna

## Hawa t'inkikuna
# National Health Service

National Health Servicepa riqsinapaq rikch'a (Inlispampa)
**National Health Service** (**NHS**) icha **Kawsayllaqta Qhalikay Qarana** nisqaqa Hukllachasqa Qhapaq Suyu (HQS) mama llaqtap qullqichasqa qhali kay llikachakunam. 1948 watamanta pacham impuesto general nisqamanta qullqita qurqaku. Kimsa llikachakuna kanku mayqinkunachus "NHS" sutita llamk'achispa riqsichikunku (NHS Inlispampa, NHS Iskuthalp'a chanta NHS Kamri). Chinchay Irlantha kaqpi Qhalikay, Qutukawsay Yuyapuy ima sapanmanta ruwasqa karqa chanta sapa kuti llaqtapi "kay NHS" nispa sutichasqa. Tawa llikachakunaqa 1948 watapi iskay ñiqin pachantin maqanakuy qhipaman hatun kawsay musuqyachiypa hukninmi karqan. Kay fundador principios kaqkunaqa karqa kay servicios tukuypaq, universal chanta gratis kananku tiyan kay punto de entrega kaqpi —huk servicio de salud necesidad clínica kaqpi sayasqa, mana qullqi quy atiypichu. Sapa yanapakuy huk tukuypaq qhali kay qaranakunata qun, mana qullqiyuq kay punto de uso kaqpi runakunapaq ordinariamente Reino Unido kaqpi tiyakuqkunapaq kiru hampiymanta chaymanta óptico qhawaymanta. Inlispampa suyupiqa NHS unqusqakunaqa receta nisqamanta qullqita qunanku tiyan; wakinqa, ahinataq 60 watayuqmanta wichayman, otaq wakin beneficio estatalpi kaqkunapas, mana chaskisqachu kanku.

## Pukyukuna