Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hong Tianguifu

| Hong Tianguifu |
| --- |
|

| Rey Celestial de Taiping (es)  |
| --- |

 hunyu 6, 1864 - nuwimri 18, 1864  |
| Kawsaynin |
| Paqarisqa |
Huadu (es)  , nuwimri 23, 1849  |
| Suyun |
Reino Celestial Taiping (es)   |
| Wañusqan |
Nanchang , nuwimri 18, 1864  |
| Wañusqanrayku |
wañuy wanay  (muerte por mil cortes (es)  ) |
| Ayllun |
| Taytan |
Hong Xiuquan |
| Llamk'anan |
| Llamk'anan |
Qhapaq  |
| Military service |
| Maqanakusqa kaypi |
Rebelión Taiping (es)   |
| Hawa-puriq |
| Yuyaynin |
| Iñiynin |
Sociedad de los Adoradores de Dios (es)   |

**Hong Tianguifu** (chinu simipi: 洪天貴福), Taiping Hatun Qhapaq (\* 23 ñiqin ayamarq'a killapi 1849 watapi paqarisqa Guangdong llaqtapi - 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1864 watapi wañusqa Nanchang llaqtapi).

Hakka panaqa 1864 wata Chunwa Qhapaq

Tayta: Hong Xiuquan; Mama: Lai Lianying.

## Kaypipas qhaway

* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Hong Tianguifu**.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ñawpaqnin kaq: **Hong Xiuquan** | **Chunwa Hatun Qhapaq** 1864 Chunwa Huangdi (皇帝) | Qhipaqnin kaq: **Zǎichún** |
# Chunwa Aylluchaq Pusana Raki

*Partido Comunista de China* nisqap sananchan
**Chunwa Aylluchaq Pusana Raki** (ChAPR) ( kastilla simipi: *Partido Comunista de China* (*PCCh*)) nisqaqa huk chunwamanta kumunista partidum, 1921 watapi Chen Duxiu-p kamarisqan.
# Phukuna waqachina

"La orquesta de la Ópera" de Edgar Degas, 1870.

Gisle Johansen, saxo tenor.
Erke.
**Phukuna waqachina** nisqa waqachinata phukuspa waqachinchik.

Phukuna waqachinakunap samiyachiynin *(klasifikasyun):*

* Lata phukuna waqachinakuna
* Qiru phukuna waqachinakuna
	+ Sirinkakuna (Flawtakuna)
	+ Wiru raphi waqachinakuna
* Raphicha waqachinakuna
	+ Yatana takiy phukulli *(Fisarmonica,* kastilla simipi: *Acordeón)*

## Yatawakipi phukuna waqachinakuna

Kaymi yatawakipi waqachisqa phukuna waqachinakuna (wichq'achiqpi: *italya simipi*):

**Qiru phukuna waqachinakuna Pitucha *(Flauto piccolo)*
* Pitu *(Flauto traverso)*
* Uwuy pinkuyllu *(Oboe)*
* Inlish pinkuyllu *(Corno inglese)*
* Qipa pinkuyllu *(Clarinetto)*
* Qipa pinkuyllu B
* Hatun pinkuyllu, Phaqut *(Fagotto)*
* Hatunkaray pinkuyllu, Kuntraphaqut *(Contrafagotto)*
* Misk'i sirinka *(Flauto dolce)*

**Lata phukuna waqachinakuna Q'ipa *(Tromba,* kastilla simipi: *Trompeta)*
* Trumpun *(Trombone)*
* Tuwa *(Tuba)*
* Qiqiri *(Corno,* kastilla simipi: *Trompa)*

**Saksuphun** nisqaqa latamanta rurasqam, ichaqa simi rakin qipa pinkuyllu, qiru phukuna waqachinapi hinam. Chayraykum mana qiru phukuna waqachinachu, mana qiru phukuna waqachinachu.

## Tawantinsuyu phukuna waqachinakuna

* Sirinkakuna (Flawtakuna)
	+ Siwina icha K'uypi *(Silbato)*
	+ Qina
	+ Antara
	+ Siku
	+ Pinkuyllu
* Ch'urup sillp'inmanta rurasqa phukuna waqachina
	+ Pututu (wayllaqipa ch'urumanta rurasqa)
* Kachu
* Kipa

## China suyup phukuna waqachinankuna

* Hulusi
* Sheng
* Suona
* Xiao
# Ñan

Huk uchuy ñan, Thaysuyupi.
Niigatapi, Nihun mama llaqtapi huk llusk'a ñan.
Herculano nisqa llaqtapi (Italyapi) huk romanu ñan.
**Ñan** nisqaqa (**kaminu** nisqapas, kastilla simipi: *camino, vía*) huk wasimanta wak wasiman, huk llaqtamanta wak llaqtaman chaynin rina, apaykachaypaq.

## Kaypipas qhaway

* Khillayñan
# Suqus

Suqus llaqtamanta** ñawirinaykipaq chaypi qhaway.*

| **Suqus** |
| --- |
|  |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Plantae  |
| Divisio: | Magnoliophyta  |
| Classis: | Liliopsida  |
| Ordo: | Poales  |
| Familia: | Poaceae  |
| Subfamilia: | Arundinoideae  |
| Tribus: | Arundineae  |
| Genus: | Phragmites  |
| Species: | *P. australis*  |

 |
| Mit'an kamaypaq sutin |
| Phragmites australis (Cav.) Trin. ex Steud. 1841 |
| Urin rikch'aq |
| * *P. australis* (Cav.) Trin. ex Steud. subsp. *altissimus* (Benth.) Clayton
* *P. australis* (Cav.) Trin. ex Steud. subsp. *americanus* Saltonst.
* *P. australis* (Cav.) Trin. ex Steud. subsp. *australis*
 |

**Suqus** icha **Sukcha(Phragmites australis* syn. *Phragmites communis)* nisqaqa uqu puystukunapi, mayup, quchap patanpi wiñaq qachu yuram, tukuy Tiksimuyuntinpi.

Huk yachaqkunaqa ninku, suqus *(Phragmites)* rikch'anapi hukllam rich'aq, hukkunataq tawantinmi rikch'aqman rakinku.

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Suqus**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Suqus**
# Qian Zhongshu

Qian Zhongshu
**Qian Zhongshu** (chunwa simi: 钱锺书 o 钱钟书, chunwa simi tradicional: 錢鍾書, pinyin: Qián Zhōngshū, Wade-Giles: Ch'ien Chung-shu; sutiyuq runaqa (\* 21 ñiqin ayamarq'a killapi 1910 watapi paqarisqa Wuxi llaqtapi - 19 ñiqin qhapaq raymi killapi 1998 watapi wañusqa Pikkin llaqtapi ) huk  Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtami qillqaq qarqan.

Taytan: Qian Jibo, Maman: .
Warmi:
Yang Jiang (1935–1998).

## Qillqasqankuna

* *La fortaleza asediada*

## Kaypipas qhaway

* Mao Dun

## Hawa t'intikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Qian Zhongshu**.
# Malayu simi

| Bahasa Melayu / بهاس ملايو (Malayu simi) |
| --- |
| **Kaypi rimasqa:** | Malasya, Bruniy, Singapur, Indunisya, uralan Thaysuyu, Ququs wat'akuna |
| **Suyukuna:** | {{{zona}}} |
| **Rimaqkuna:**
• Mama rimay:
• Hukkuna: | 18 hunu
• 7-8 hunu
• 11 hunu |
| **Ñiqi:** | {{{rank}}} |
| **Rimaykunap ayllun:** | Awstrunisyu
 Malayu-Pulinisyu
  Kunti malayu-pulinisyu
   Sundiku
    Malayiku
     **Malayu simi** |
| Tukri simi: |
| **Kay mama llaqtakunapi:** | Malasya, Bruniy, Singapur |
| **Kaypa kamachisqan:** | Dewan Bahasa dan Pustaka (Institute of Language and Literature) |
| Tuyrukuna |
| **ISO 639-1** | ms |
| **ISO 639-2** | may (B), msa (T) |
| **ISO 639-3** | mly |
| **SIL** | MLI |
| Maypim Malayu simita rimachkanku |
|

|  |
| --- |
| Kaytapas qhaway: Rimay - Rimaykunap ayllun - Katiguriya:Rimay |

 |

**Malayu simi** nisqaqa uralan anti Asyapi rimasqa rimaymi, Malayusuyup, Purunaypa, Sinqapurpa tukri siminmi, pusaq hunuchá mama rimaqniyuq.

Malayu simimantaqa Indunisya simis paqarirqan, huk simikunamanta rimakunata chaskispa.
# Texas suyu

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Texas** |

 |
|  |
| Allpa wira |
| **Saywitu** | **Wallqanqa** |
|  |
|  |
|  |
| **Unancha** |
|  |
|  |
| . |
| Mama llaqta |  HAM |
| Tinkurachina siwikuna |  |
| Uma llaqta | Austin |
| Runakuna | 24.326.974 (2008) |
| Runa ñit'inakuy | 30.75 runak./km² |
| Hallka k'iti kanchar | 696,241 km² |
| Hanaq kay | 520 m |
| Kamasqa wata |  |
| Kuraka | Greg Abbott |
| Karu rimay yupay |  |
| Pacha suyu |  |
| Llika tiyanan | www.texasonline.com |
|  |

**Texas** nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunap huk suyunmi. Uma llaqtanqa Austin llaqtam.

## Allpa saywachi

## Chiriqunuy

## Runakuna

## Hatun llaqtakuna

* + Houston, 2 208 180 runa
	+ San Antonio, 1 328 984 runa
	+ Dallas, 1 232 940 runa
	+ Fort Worth, 681 818 runa
	+ El Paso, 624 365 runa

## Hawa t'inkikuna

* www.texasonline.com