Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tibetu birmanu rimaykuna

**Tibetu birmanu rimaykuna** nisqaqa Sinu tibetu rimaykunaman kapuq urin ayllunmi, Asyapim, qanchis chunka hunuchá rimaqniyuq. Rakikuq rimaykunam.

Lliwmanta aswan rimaqniyuq tibetu birmanu rimaykunaqa birmanu simim (tawa chunka hunuchá rimaqniyuq), yi simim (Chunwapi), tibet simim.

## Tibetu birmanu rimaykuna

* **Tibetobirmanu**
	+ **Bod**
		- Tibetanu
			* Tibet simi Dzonkha simi hukkunapas
		- Tamang-Ghale
		- Tshangla
		- Takpa
		- Dhimal-Toto
	+ **Kunti himalaya**
	+ **Mahakiranti**
		- Kiranti
		- Newari-Thangmi
			* Niwari simi
		- Magar-Chepang
	+ **Chincha Assam**
		- Tani (Abor-Miri-Dafla)
		- Khowa-Sulung
		- Miju (Deng)
		- Idu-Digaru
	+ **Hrus**
	+ **Bodo-Konyak-Jingpho**
		- Bodo-Koch (Bar)
		- Konyak (Nord-Naga)
		- Jingpho-Sak (Kachin-Lu)
	+ **Kuki-Chin-Naga**
		- Mizo-Kuki-Chin
		- Ao
		- Angami-Pochuri
		- Zeme
		- Tangkhul
		- Meithei (Manipuri)
		- Karbi (Mikir)
	+ **Qiang-Gyalrong**
		- Xixia-Qiang und Gyalrong
	+ **Nung**
	+ **Karen**
	+ **Lolo-Birmanu**
		- Lolo (Yipho): Yi simi
		- Birmanu simi mana klasiphikasqa:
	+ Pyu †
	+ Dura †
	+ Lepcha
	+ Mru
	+ Naxi
	+ Tujia
	+ Bai
# Louisiana suyu

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Louisiana** |

 |
|  |
| Louisiana Bayou |
| **Saywitu** | **Wallqanqa** |
|  |
|  |
|  |
| **Unancha** |
|  |
|  |
| . |
| Mama llaqta |  HAM |
| Tinkurachina siwikuna |  |
| Uma llaqta | Baton Rouge |
| Runakuna | 4,410,796 (2008) |
| Runa ñit'inakuy | 39.61 runa / km² |
| Hallka k'iti kanchar | 135,382 km² |
| Hanaq kay | 30 m |
| Kamasqa wata |  |
| Kuraka | John Bel Edwards |
| Karu rimay yupay |  |
| Pacha suyu |  |
| Llika tiyanan | www.louisiana.gov |
|  |

**Louisiana** nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk suyum. Uma llaqtanqa Baton Rouge llaqtam.

## Allpa saywachi

## Chiriqunuy

## Runakuna

## Hatun llaqtakuna

* + New Orleans, 336.644 runa
	+ **Baton Rouge**, 224.097 runa
	+ Shreveport, 198.675 runa
	+ Lafayette, 110.275 runa
	+ Lake Charles, 71.757 runa

## Hawa t'inkikuna

* www.louisiana.gov
# Wanwatu

Ripablik blong Vanuatu
Republic of Vanuatu
République du Vanuatu*
Wanwatu Republika**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Laphara | Wallqanqa |

 |
| Llaqta qayanqillqa: *Long God Yumi Stanap* (Bislama simipi: *«Nosotros seguimos a Dios»*) |
| Llaqta taki: *Yumi, Yumi, Yumi* |
|   |
| Situación de Wanwatu |
|   |
| **Uma Llaqta**  • Runakuna  • Tinkurachina siwikuna | Wila Wamp'urani 29.400 (1999) 17°45' S 168°18' E |
| **Aswan hatun llaqta** | Wila Wamp'urani |
| **LLaqtap simin** | Bislama simi, Ransiya simi, Inlish simi |
| **Kamachiy** | República parlamentaria |
| **Kawpay** |  |
| Presidente Primer ministro | Iolu Johnson Abil Sato Kilman |
| **Independencia**  • Fecha | Del Reino Unido y Francia 30 de julio de 1980 |
| **Mama llaqtap hawan**  • Llapan hallka k'iti k'anchar  • % yakukuna Saywakuna Chalakuna | Ñiqi: 155º 12.189 km² Despreciable 0 km 2.528 km |
| **Runakuna**  • Llapan  • T'iqisqa kay | Ñiqi: 172º 207.000 (2005) 16.96 hab./km² |
| **Brutu ukhu hayt'uy** (**BUH**) - Llaqta ukhu hayt'uy (LUH)  • Llapan (2005)  • BUH, llapan runap | Ñiqi: 182º   US$ 741 millones US$ 3.397 |
| **HDI** -Runa kururay rikuchiq- | n/d |
| **Kañina** | Vatu (`VUV`) |
| **Runa llaqtap sutin** | Vanuatense |
| **Pacha suyu**  • Ruphay mit'a | UTC+ 11 UTC+ 11 |
| **Internet tuyru** | `.vu` |
| **Karu rimay tuyru** | `+678` |
| **Ankichiy tuyru** | `YJA-YJZ` |
| **ISO tuyru** | 548 / VUT / VU |
| Kaypi wankurisqa: Commonwealth, ONU |

**Wanwatu** nisqaqa Usiyanyapi huk mama llaqtam, wat'akunam. Uma llaqtanqa Wila Wamp'urani llaqtam.
# Google Tikray

Google Tikray
**Google Tikray** icha **Google T'ikray**qa (Inlish simimanta *Google Translate*) huk achka simiyuq kikillanmanta tikray llikacham, Googlepa ruwasqan, qusqanpas, huk simimanta wak simiman chay pachallapi qillqata, kunkata, rikch'ata utaq kuyuq rikch'ata tikranapaq. Huk web chawpin uyata qun, chaymanta apaychana chawpin uyakunata iOSpaq, Androidpaq ima, chaymanta huk APIwan, mayqinchus wiñarichiqkuna wamp'uq mast'ariykunata, ruwachinakunata chaymanta wak llamp'ukaq ruwanapaq llamk'achiy atikunku. Google Tikray 133 simikunaman tikray atiyniyuq hukniray patakunapi, llikacha huk yanqalla qaranata qun chaymanta sapa p'unchaw 200 hunumanta aswan runakuna llamk'achinku.

Hinallataq huk mast'ariy Google Chrome wamp'uqpaq kan; Pawqar waray killa, 2010 watapi, Google Tikray, Google Chrome wamp'uqpa unanchachisqapi t'inkisqa karqan, qhawasqa web p'anqata kikillanmanta tikrananpaq.

Kay appqa chay pachallapi qillqata tikray atiyniyuq karurimana q'illaysapap rikch'a hap'iqninta llamk'achispa, "Instant" akllananintakama. K'uyukuq ankucha llikap llamk'aynin.

## Hawa t'inkikuna

* Tukri webk'iti

## Pukyukuna
# Himalaya

Himalaya urqukuna; Chomolungma (chawpipi).
**Himalaya** nisqaqa Tiksimuyuntinpi lliwmanta aswan hatun urqukuna, Asya suyupi.
Lliwmanta aswan hatun urqunqa Chomolungmam.
# Hampiy yachay

Q'umir Hampiy yachay Chakana (wakin kuti Bowl of Hygieia nisqawan qatasqa), Iwrupa, Indiyapipas anchata llamk'achisqa hamiyuq wasiqta huqari qillqa icha hawan qillqasqakunapi.
**Hampiy yachay** nisqaqa hampikunata tariy, ruway, wakichiy, quy, qhaway chaymanta qhaway yachaymi, hampikuna mana imamanta manchakuspa, allin, mana qullqipaq llamk'achiyta munaspa. Imaymana yachaymi, qhali kaymanta yachaykunata hampi yachaykunawan, pachamama yachaykunawanpas tinkuchispa. Kay profesional ruwayqa aswan clínicamente orientasqa kachkan imaraykuchus aswan hampikuna kunan ruwasqa kanku kay industrias farmacéuticas kaqwan. Kay churayman hina, farmacia ruwayqa ayllu utaq institucional farmacia hina clasificasqa. Institucional farmaciakuna ayllupi unqusqakunata chiqan qhawayta quyqa puñunaman hamuq hampiy yachayhina qhawasqa.

## Pukyukuna
# Bob Marley

Bob Marley - (Zurich, 1980)
**Robert Nesta Marley** sutiyuq runaqa, icha **Bob Marley**, (\* [6 ñiqin hatun puquy killapi 1945 watapi paqarisqa Nine Miles llaqtapi, Saint Ann Parish suyupi, Shamaykapi - † 11 ñiqin aymuray killapi 1981 watapi wañusqa Miami llaqtapi) huk  Shamayka mama llaqtayuq tintawku waqachiq, takichaq wan *Reggae* takiqsi karqan.

Taytan: Norval Marley; Maman: Cedella Booker, shamaykayuq.
Warmi: Rita Anderson (Rita Marley).
Churinkuna: Damian Marley, Ziggy Marley, Stephen Marley, Ky-Mani Marley, Rohan Marley, Julian Marley.

## Diskukuna

| Album | Banda | Wata | Discográfica |
| --- | --- | --- | --- |
| *The Wailing Wailers* | The Wailers | 1965 | Studio One |
| *Soul Rebels* | The Wailers | 1970 | Upsetter/Trojan |
| *Soul Revolution* | The Wailers | 1971 | Upsetter/Trojan |
| *Soul Revolution Part II* | The Wailers | 1971 | Upsetter/Trojan |
| *Best of the Wailers* | The Wailers | 1972 | Beverley's |
| *African Herbsman* | The Wailers | 1973 | Upsetter/Trojan |
| *Catch a Fire* | The Wailers | 1973 | Island/Tuff Gong |
| *Burnin'* | The Wailers | 1973 | Island/Tuff Gong |
| *Rasta Revolution* | Bob Marley & The Wailers | 1974 | Upsetter/Trojan |
| *Natty Dread* | Bob Marley & The Wailers | 1974 | Island/Tuff Gong |
| *Rastaman Vibration* | Bob Marley & The Wailers | 1976 | Island/Tuff Gong |
| *Exodus* | Bob Marley & The Wailers | 1977 | Island/Tuff Gong |
| *Kaya* | Bob Marley & The Wailers | 1978 | Island/Tuff Gong |
| *Survival* | Bob Marley & The Wailers | 1979 | Island/Tuff Gong |
| *Uprising* | Bob Marley & The Wailers | 1980 | Island/Tuff Gong |
| *Confrontation* (álbum póstumo) | Bob Marley & The Wailers | 1983 | Island/Tuff Gong |

Bob Marley - Brasil
## Kaypipas qhaway

* Reggae
* The Wailers (1964-1974)
* Bob Marley & The Wailers (1974-)

## Hawa t'inkikuna

{{commonscat}

* Bob Marley Music Inc. oficial qillqa de (inlish simipi).
* Bob Marley (kastilla simipi)
* Bob Marley (kastilla simipi)
# Hunu

**Hunu**, **yaku**, **waranqa-waranqa** icha **millun** nisqaqa tiyaq yupaymi. Hunuqa waranqa kuti waranqam.

Ñiqi yupayninqa *hunu ñiqi* icha *hunu kaq*.

Yupay sanampanqa **1 000 000**, huqarisqa hina qillqasqataq **106**.
# Romeowan Juliet

*Romeo and Juliet*, balkun rikcha nisqapi, Ford Madox Brown-pa llimphisqan.
**Romeowan Juliet** (Inlish simipi: *Romeo and Juliet*), nisqaqa William Shakespeare-pa 1595 watapi inlish simipi qillqasqan trahidyam, *Romeo* sutiyuq maqt'ap *Juliet* sutiyuq p'asñawanpas khuyayninmanta, wañuyninkukamas.
# Trenton (New Jersey)

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Trenton** |

 |
|  |
| **Saywitu** | **Wallqanqa** |
|  Trenton llaqta |
| [[Rikcha:|70px|center|]] |
|  |
| **Unancha** |
|  |
|  |
| . |
| Mama llaqta |  USA |
| Tinkurachina siwikuna | 40°13′18″N 74°45′22″E |
| Suyu | New Jersey suyu |
| Runakuna | 84.913 (31 XII 2010) |
| Runa ñit'inakuy | 4 024.3 runak./km² |
| Hallka k'iti kanchar | 21.1 km² |
| Hanaq kay |  |
| Kamasqa wata |  |
| Kuraka | Eric Jackson (2014- ) |
| Karu rimay yupay |  |
| Pacha suyu |  |
| Llika tiyanan | www.trentonnj.org |
|  |

**Trenton** nisqa llaqtaqa, New Jersey suyup, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk hatun llaqtam. Trenton llaqtapiqa 84.913 runakuna (2010) tiyachkan.

## Allpa saywachi

## Chiriqunuy

## Yachachiy

## Hawa t'inkikuna

* www.trentonnj.org
# Bruce Springsteen

| Bruce Springsteen |
| --- |
|   |
| Kawsaynin |
| Tukuy sutin |
Bruce Frederick Joseph Springsteen  |
| Paqarisqa |
Long Branch (es)  , sitimri 23, 1949  (run 76) |
| Suyun |
Hukllachasqa Amirika Suyukuna  |
| Mama simin |
Inlis simi  |
| Ayllun |
| Warmin/Qusan |
Julianne Phillips (es)   (1985 -  1989) Patti Scialfa (es)   (1991 -  |
| Qhariwarmi |
Karen Darvin (mul)   |
| Wawankuna |

view
* Jessica Springsteen (es)
 |
| Wawqipanan/Ñañaturan |

view
* Pamela Springsteen (es)
 |
| Education |
| Hatun yachay-wasi | Freehold High School (en)  El Centro de Educación Temprana (es)   |
| Simikunan |
Inlis simi  |
| Llamk'anan |
| Llamk'anan |
Takiq, compositor de canciones (es) , pianista (es) , Sinru qillqa: Ancha riqsisqa kitara waqachiq, productor discográfico (es) , artista discográfico (es) , takichaq, actor de televisión (es) , actor de cine (es) , kuyu walltay pusaq-wan músico (es)   |
| Hatun kaynin |
1,77 m  |
| Suñaynin |

see
* persona del año MusiCares  (2013) Salón de la Fama del Rock  (1999)  Medalla Presidencial de la Libertad : Barack Obama (mul)   (2016) New Jersey Hall of Fame  (2008)  Premio Kennedy Center Honors MTV Video Music Award for Best Male Video  (1985) : I'm on Fire (es)  MTV Video Music Award for Best Stage Performance  (1985) : Dancing in the Dark (es)  MTV Video Music Award – Viewer's Choice  (1985) MTV Video Music Award for Best Video from a Film  (1994) : Streets of Philadelphia (es)  Óscar a la mejor canción original  (marsu 21, 1994) : Streets of Philadelphia (es)
 |
| Nominated to |

see
* [[Óscar a la mejor canción original (es) ]] (phiwriru 13, 1996) : [[Dead Man Walkin' (en) ]]
 |
| Membership |
E Street Band (es)  Academia Estadounidense de las Artes y las Ciencias (es)   |
| Artistic movement |
Rock  |
| Voice type |
barítono (es)   |
| Music instrument |
kitara armónica (es)  Yatana qallwa  |
| Record label |
Columbia Records (es)   |
| Hawa-puriq |
| IMDb |
nm0819803  |
|
brucespringsteen.net  |

**Bruce Frederick Joseph Springsteen** sutiyuq runaqa, icha **Bruce Springsteen** (\* 23 ñiqin tarpuy killapi 1949 watapi paqarisqa Long Branch llaqtapi - ) huk  HAM Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq rock takichaq, kitara wan yatana qallwa wasichaq wan takiqsi qarqan.

Taytan: ; Maman:
Warmi: Patti Scialfa (1991- )
Churinkuna: Evan James (1990), Jessica Rae (1991) wan Sam Ryan (1994).

## Diskukuna

### Albumkuna

## Pilikulakuna

## Suñaykuna

* Oskar 1994: Streets of Philadelphia

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway

* Billy Joel
* Johnny Cash
* Sinru qillqa: Ancha riqsisqa kitara waqachiq

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Bruce Springsteen**.
* Uficial site
* IMDb
# Wisconsin suyu

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Wisconsin** |

 |
|  |
| Milwaukee |
| **Saywitu** | **Wallqanqa** |
|  |
|  |
|  |
| **Unancha** |
|  |
|  |
| . |
| Mama llaqta |  HAM |
| Tinkurachina siwikuna |  |
| Uma llaqta | Madison |
| Runakuna | 5.627.967 (2008) |
| Runa ñit'inakuy | 38.13 runak./km² |
| Hallka k'iti kanchar | 169.639 km² |
| Hanaq kay | 320 m |
| Kamasqa wata |  |
| Kuraka | Tom Barrett (D) |
| Karu rimay yupay |  |
| Pacha suyu |  |
| Llika tiyanan | www.wisconsin.gov |
|  |

**Wiskunsin** icha **Wisconsin** nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunap huk suyunmi. Uma llaqtanqa Madison llaqtam.

## Allpa saywachi

## Chiriqunuy

## Runakuna

## Hatun llaqtakuna

* + Milwaukee, 602.782 runa
	+ Madison, 223.389 runa
	+ Green Bay, 101.203 runa
	+ Kenosha, 96.845 runa
	+ Racine, 79.592 runa

## Hawa t'inkikuna

* www.wisconsin.gov
# Rutistantismu

**Rutistanti yuyay**, **hatariqpa yuyaynin** icha **Rutistantismu**qa chunka suqtayuq kaq pachakwatapi Katuliku Inlisyamanta rakisqa icha qhipaqnin pachapi paqarisqa Ristuman iñiq inlisyakunam.

Martin Luther sutiyuq aliman munqhiqa Kathuliku Inlisyata allinchayta munarqan, manam inlisya runakunachu, ichaqa Dyusllam apunchik, manam qullqita qunawanchu qispichikusunchik - *Iñiylla, Dyuspa Grasyanlla, Jesukristulla, Dyuspa Simin Qillqalla* nispa. Tayta Papa, uralan Iwrupapi kaq qhapaqkunapas ama niptinsi Iwanhiliku Inlisya nisqa Katuliku Inlisyamantas rakikurqan.

Kunan pacha Abya Yalapi prutistanti inlisyakunam anchatam miraykun Dyuspa Simin Qillqata runapura mast'aspa.

## Huk prutistanti inlisyakuna

Wawakunatapas bawtisaqkuna:

* Lutheranukuna (Martin Lutherpa kamarisqan inlisya)
* Kalwinistakuna (Jean Calvinpa kamarisqan inlisya)
* Anlikanukuna (Inlatirrap Inlisyan nisqapas)
* Zwinglianukuna (Ulrich Zwinglip kamarisqan inlisya)
* Methodista Inlisya
* Presbiteryana Inlisya

Wiñasqaña, chiqapta iñiq runakunallata bawtisaqkuna:

* Anabaptistakuna (16 ñiqin pachakwatapi)
* Baptistakuna
* Menonitakuna
* Huteritakuna
* Amishkuna
* Pintikustal
* Kharismatika iñiqkuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Rutistantismu**.
# Methodista Inlisya

Methodista Inlisyap sananchan.
**Methodista Inlisya** nisqaqa huk prutistanti inlisyam, arminyanu, John Wesleypa dyusmanta yachachiyninmanta sunqunchasqa.

Ninku: Manam kikinpa rurasqankunawanchu, ichataq Dyuspa Grasyallanwanmi qispichisqa kasunchik, nispa. Manam Kalwinista hinachu kaytam ninku: Manam ñawpaqmanta saminchik (*predestinación* nisqa) kanchu. Llapa runam amutayta atin, Jesukristupi iñinichu manachu, nispa.

## Hawa t'inkikuna

* Hukllachasqa Methodista Inlisya (United Methodist Church), inlish simipi
* Piruwanu Methodista Inlisya (Iglesia Metodista del Perú), kastilla simipi
# Siyu rimaykuna

Siyu rimaykunap ñawpa pacha suyunkuna.
**Siyu rimaykuna** nisqaqa huk Awya Yala rimaykunap ayllunmi, Chincha Awya Yalapi.

Lliwmanta aswan rimaqniyuq siyu rimayqa Lak'ota-Dak'ota-Nak'ota simim (26.000 rimaqniyuq).

## Siyu rimaykuna

Parks, Douglas R.; & Rankin, Robert L. (2001) nisqankama:

I. Missouri Mayu Siyu rimaykuna (a.k.a. Crow-Hidatsa)

1. **Apsaloke** (Crow, Absaroka, Apsaroka, Apsaalooke, Upsaroka)
2. **Hidatsa** (Gros Ventre, Minitari, Minnetaree)
II. Mandan Siyu rimaykuna

3. **Mandan**
a. Nuptare
b. Neutare
III. Mississippi Qhichwa Siyu rimaykuna icha Chawpi Siyu rimaykuna (Central Siouan)

A. Dakotan (a.k.a. Sioux-Assiniboine-Stoney)
4. **Lakhota-Dakhota-Nakhota** (Lak'ota simi)
a. Dakhota (Santee-Sisseton, Santee, Eastern Sioux, Dakota)
i. Santee
ii. Sisseton
b. Nakhota (Yankton-Yanktonai, Yankton, Central Sioux, Dakota)
i. Yankton
ii. Yanktonai
c. Lakhota (Teton, Lakhota, Lakota, Western Sioux)
i. Northern Teton
ii. Southern Teton
5. **Asiniboyin** (Assiniboine, Assiniboin)
6. **Nakoda** (Stoney, Alberta Assiniboine)
B. Chiwere-Winnebago (a.k.a. Chiwere)
7. **Chiwere** (a.k.a. Ioway-Otoe-Missouria, Ioway-Otoe)
a. Iowa (Ioway)
b. Otoe (Oto, Jiwere)
c. Missouria (Missouri)
8. **Winnebago** (Hocák, Hochunk, Hochank, Hocangara, Hotcangara, Hochangara)
C. Dhegiha (Dhegihan)
9. **Omaha-Ponca**
a. Omaha
b. Ponka (Ponca)
10. **Kansa-Osage**
a. Kansa (Kanza, Kaw) *(†)*
b. Osage
11. **Quapaw** (Kwapa, Kwapaw, Arkansas) *(†)*
IV. Ohio Qhichwa Siyu rimaykuna icha Uralan Anti Siyu rimaykuna (Southeastern Siouan)

A. Virginia Siyu rimaykuna
12. **Tutelo**
13. **Saponi** (Saponey) *(†)*
14. **Moniton** (Monakan) *(†)*
15. **Occaneechi**
B. Mississippi Siyu rimaykuna (Ofo-Biloxi) *(†)*
16. **Biloxi(†)*
17. **Ofo** (Ofogoula) *(†)*
*(†)* - Wañusqa rimay

## Pukyukuna
# Simanoli

**Simanoli** icha **Siminula(Seminole, Seminola)* nisqa runakunaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunapi (Oklahoma, Florida suyukunapi) kawsaq indihina runa llaqtam, maskoki simita mikasuki simitapas rimaq, 18.600-chá runa. Pichqantin Siwilchasqa Runallaqtamansi kapurqan.
# Florida suyu

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Florida**  |

 |
|  |
| Everglades mamallaqta parkipi |
| **Saywitu** | **Wallqanqa** |
|  |
|  |
|  |
| **Unancha** |
|  |
|  |
| . |
| Mama llaqta |  HAM |
| Tinkurachina siwikuna | 24°27′ N 80°02′ O |
| Uma llaqta | Tallahassee |
| Runakuna | 18.328.340 (2005) |
| Runa ñit'inakuy | 130.67 runa / km² |
| Hallka k'iti kanchar | 170.304 km² |
| Hanaq kay | 30 m |
| Kamasqa wata | 1845 |
| Kuraka | Ron DeSantis |
| Pacha suyu | -5/-4 |
| Llika tiyanan | www.myflorida.com |
|  |

**Florida** nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk suyum. Uma llaqtanqa Tallahassee llaqtam.

## Allpa saywachi

## Chiriqunuy

## Runakuna

## Hatun llaqtakuna ativar yuotube

* + Jacxxksonville (794.555 runa)
	+ Miami (404.048 runa)
	+ Tampa (345.556 runa)
	+ Orlando (220.186 runa)
	+ Saint Petersburg (248.098 runa)

## Hawa t'inkikuna

* www.myflorida.com
# Siniqal

République du Sénégal*
Siniqal Ripuwlika**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Laphara | Wallqanqa |

 |
| Llaqta qayanqillqa: Un Peuple, Un But, Une Foi (Francés: Huklla Llaqta, Huklla Taripana, Huklla Iñiy) |
| Llaqta taki: *Pincez tous vos koras, frappez les balafons* |
|   |
| Situación de Siniqal |
|   |
| **Uma Llaqta**  • Runakuna  • Tinkurachina siwikuna | Dakar 1.009.256 (2004) 14º40'N 17º25'O |
| **Aswan hatun llaqta** | Dakar |
| **LLaqtap simin** | Ransis simi  Wolof simi (lliwmanta aswanta rimasqa.) |
| **Kamachiy** | República |
| **Kawpay** |  |
| Presidente Primer Ministro | Bassirou Diomaye Faye Ousmane Sonko |
| **Independencia**  - Ransiyamanta |  20 ñiqin inti raymi killapi 1960 |
| **Mama llaqtap hawan**  • Llapan hallka k'iti k'anchar  • % yakukuna Saywakuna Chalakuna | Ñiqi: 87º 196.190 km² 2,1%  |
| **Runakuna**  • Llapan  • T'iqisqa kay | Ñiqi: 70º 11.987.121 52 hab./km² |
| **Brutu ukhu hayt'uy** (**BUH**) - Llaqta ukhu hayt'uy (LUH)  • Llapan (2005)  • BUH, llapan runap | Ñiqi: 54º   US$ 20.504 millones $1.759 |
| **HDI** -Runa kururay rikuchiq- (2007) | 0,499 (156º) – Bajo |
| **Kañina** | Franco CFA (`XOF`) |
| **Runa llaqtap sutin** | Senegalés |
| **Pacha suyu** | UTC |
| **Internet tuyru** | `.sn` |
| **Karu rimay tuyru** | `+221` |
| **Ankichiy tuyru** | n/d |
| **ISO tuyru** |  |
| Kaypi wankurisqa: ONU, UA |

**Siniqal** llaqtaqa Aphirikapi huk mama llaqtam.

Sinigalpiqa 11.658.000 runakunam kawsachkanku.

* Uma llaqta: Dakar, 1.030.594 runakuna (2006)
# Arapi simi

| العربية (Arapya simi) |
| --- |
| **Kaypi rimasqa:** | Chinchay Aprika, urin kunti Asya. |
| **Suyukuna:** |  |
| **Rimaqkuna:**
• Mama rimay:
• Hukkuna: | 225 hunu
•
•  |
| **Ñiqi:** | 5 |
| **Rimaykunap ayllun:** | Aphuruasyatiku simikuna   Simitu rimaykuna      Urin simitu;                **Arapya simi** |
| **Qillqa:** | Arapya siq'i llumpa |
| Tukri simi: |
| **Kay mama llaqtakunapi:** | Sawutya Arapya, Alhirya, Bahrayn, Iqiptu, Hukllachasqa Arab Imiratukuna, Iraq, Hurdanya, Kuwait, Libanu, Liwiya, Maruku, Mawritanya, Uman, Palistinu suyukuna, Qatar, Sirya, Sudan, Tunisya, Yaman Huk simikunawan: Chad, Kumurakuna, Sumalya, Yibuti, Kunti Sahara, Israyil; Huñusqa Nasyunkuna |
| **Kaypa kamachisqan:** | Manam kamachisqachu |
| Tuyrukuna |
| **ISO 639-1** | ar |
| **ISO 639-2** | ara |
| **ISO 639-3** | ara |
| **SIL** | ARA |
| Maypim Arapya simita rimachkanku |
|

|  |
| --- |
| Kaytapas qhaway: Rimay - Rimaykunap ayllun - Katiguriya:Rimay |

 |

**Arawiya simi** icha **Arapya simi** nisqaqa Kunti Asyapi, Chincha Aprikapipas, achka mama llaqtakunapi rimasqa rimaymi. Ancha rimaqsapam, 225 hunu rimaqninmi.

Arapya simitaqa Arapya siq'i llumpawan qillqanku.
# Riwista

Riwistakuna, Göttingen llaqtapi tindapi, Alimanyapi.
**Riwista**, kichwapi **Sachamu** (kastilla simipi: *revista*) nisqaqa liwru hina t'inkisqa qillqana p'anqakunayuq willay p'anqam, sapa simana icha killa kutiykuq, ch'ipachisqa qillqam.

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Riwista**.

## Pukyukuna