Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Paul McCartney

Paul MacCartney (Praha, 2004)
**James Paul MacCartney** sutiyuq runaqa (\*9 ñiqin anta situwa killapi 1942 paqarisqa Liverpool llaqtapi, Inlatirrapi - ) huk Hukllachasqa Qhapaq Suyuyuq *rock* takiqmi, takina qillqaqmi, takichaqmipas karqan.

Tayta: Jim MacCartney, Mama: Mary Mahon.

## Diskukuna

**En Solitari McCartney 1970
* RAM 1971
* McCartney II 1980
* Tug Of War 1982
* Pipes Of Peace 1983
* Give My Regards To Broad Street 1984
* Press To Play 1986
* All The Best (Recopilació) 1987
* CHOBA B CCCP (The Russian Album) 1988
* Flowers In The Dirt 1989
* Tripping The Live Fantastic (Enregistrat en directe) 1990
* Tripping The Live Fantastic - Highlights 1990
* Unplugged (The Official Bootleg) (Enregistrat en directe) 1991
* Off The Ground 1993
* Paul Is Live (Enregistrat en directe) 1993
* Flaming Pie 1997
* Band On The Run (Edició del 25 aniversari) 1999
* Run Devil Run 1999
* Driving Rain 2001
* Back in the US (Enregistrat en directe) 2002
* Back in the World (Enregistrat en directe) 2003
* Chaos And Creation In The Backyard 2005
* Memory Almost Full 2007
* iTunes Festival: London (Enregistrat en directe) 2007
* Good Evening New York City (Enregistrat en directe) 2009
* Live in Los Angeles (Enregistrat en directe) 2010

**Àlbums amb *Wings Wild Life 1971
* Red Rose Speedway 1973
* Band On The Run 1973
* Venus And Mars 1975
* Wings At The Speed Of Sound 1976
* Wings Over America (enregistrat en directe) 1976
* London Town 1978
* Wings Greatest (recopilació) 1978
* Back To The Egg 1979
* Wingspan: Hits and History 2001

**Àlbums amb *The Fireman Strawberries Oceans Ships Forest 1994
* Rushes 1998
* Electric Arguments

**Àlbums de música clàssica Paul McCartney`s Liverpool Oratorio 1991
* Selections from Paul McCartney`s Liverpool Oratorio 1992
* Standing Stone 1997
* Working Classical 1999
* Ecce Cor Meum 2006

**Àlbums experimentals Thrillington 1977
* Liverpool Sound Collage 2000
* Twin Freaks 2005

## Kaypipas qhaway

* The Beatles

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Paul McCartney**.

* Uficial qillqa web (inlish simipi)
# Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1982

**Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1982** (inlish simipi: *1982 FIFA World Cup*, kastilla simipi: *Copa Mundial de Fútbol de 1982*) nisqaqa 1982 watapi Ispaña mama llaqtapi XII ñiqin Piluta Hayt'ay Pachantin Kupam.

* Atipaq:  Italya
	+ Piluta hayt'aq: 1. Dino Zoff - 2. Franco Baresi - 3. Giuseppe Bergomi - 4. Antonio Cabrini - 5. Fulvio Collovati - 6. Claudio Gentile - 7. Gaetano Scirea - 8. Pietro Vierchowod - 9. Giancarlo Antognoni - 10. Giuseppe Dossena - 11. Giampiero Marini - 12. Ivano Bordon - 13. Gabriele Oriali - 14. Marco Tardelli - 15. Franco Causio - 16. Bruno Conti - 17. Daniele Massaro - 18. Alessandro Altobelli - 19. Francesco Graziani - 20. Paolo Rossi - 21. Franco Selvaggi - 22. Giovanni Galli
	+ Pukllaykamachiq: Enzo Bearzot
* Iskay ñiqin:  Alimaña.
* Kimsa ñiqin:  Pulunya.
* Tawa ñiqin:  Ransiya.

## Kaypipas qhaway

* Karl-Heinz Rummenigge
* Zbigniew Boniek
* Zico
* Alain Giresse
* Falcão
* Gerry Armstrong

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1982**.
# Wiki

Wiqi** nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.*

**Wiki** nisqaqa (hawayi simimanta: "utqaylla") antañiqiq llikapi, internetpipas llikaman yaykusqa ruraqkunapaq atinalla llamk'apunapaq p'anqakunap llikanmi, wiki llamp'u kaq *(wiki software)* nisqawan atichisqa.

Wikimedia foundation sutiyuq ruruchinaqa huk wikikunatam rurachinmi, ahinataq Wikipidiya *(Wikipedia)*, Wikisimitaqi *(Wiktionary)*, Wikiliwrukuna *(Wikibooks)*.
# 1991

◄ |
19 ñiqin pachakwata |
**20 ñiqin pachakwata**
| 21 ñiqin pachakwata

◄ |
1960 watakuna |
1970 watakuna |
1980 watakuna |
**1990 watakuna**
| 2000 watakuna
| 2010 watakuna

◄◄ |
◄ |
1987 |
1988 |
1989 |
1990 |
**1991**
| 1992
| 1993
| 1994
| 1995
| ►
| ►►

**1991** wataqa Griguryanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.

## Ima tukusqakuna

## Yurisqakuna

## Wañusqakuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **1991**.
# Elvis Presley

| Elvis Presley |
| --- |
|   |
| Kawsaynin |
| Tukuy sutin |
Elvis Aaron Presley  |
| Paqarisqa |
Tupelo (es)  , iniru 8, 1935  |
| Suyun |
Hukllachasqa Amirika Suyukuna  |
| Tiyaq wasin |
Graceland (es)   |
| Mama simin |
Inlis simi  |
| Wañusqan |
Memphis (es) -wan Graceland (es)  , awustu 16, 1977  |
| Wañusqanpampa |
Graceland (es)   |
| Wañusqanrayku |
causas naturales (es)   (Sunqu p'itiy ) |
| Ayllun |
| Taytan |
Vernon Presley |
| Maman |
Gladys Presley |
| Warmin/Qusan |
Priscilla Presley (es)   (mayukilla 1, 1967 -  uktuwri 9, 1973)  |
| Qhariwarmi |
Anita Wood (es)  Ginger Alden (es)   |
| Wawankuna |

view
* Lisa Marie Presley (es)
 |
| Wawqipanan/Ñañaturan |

view
* Jessie Garon Presley (es)
 |
| Ascent |

view
* Brandon Presley (es)  (primo segundo (es) )
 |
| Education |
| Hatun yachay-wasi | Humes Preparatory Academy Middle School (en)  hunyu 1953)  |
| Simikunan |
Inlis simi  |
| Llamk'anan |
| Llamk'anan |
Takiq, actor de cine (es) , takichaq, aranway pukllaq, militar (es) , awqaq pusaq, filántropo (es) , activista (es) -wan músico (es)   |
|
Plantilla:Bio/sport |
| Suñaynin |

see
* Premio Grammy a la carrera artística  (1971) Gospel Music Hall of Fame Salón de la Fama del Rock  (1986) Ciudadano de honor de Budapest  (2011) Estrella del Paseo de la Fama de Hollywood  Medalla Presidencial de la Libertad : Donald Trump (mul)   (2018)
 |
| Artistic movement |
rock and roll (es)  pop rockabilly (es)  música country (es)  góspel (es)  rhythm and blues (es)  blues (es)  pop rock (es)  country rock (es)  Rock  |
| Voice type |
barítono (es)   |
| Music instrument |
kitara Yatana qallwa voz (es)  wasu  |
| Record label |
Sun Records (es)  RCA Victor (es)   |
| Military service |
| Military branch |
Ejército de los Estados Unidos (es)   |
| Degree |
sargento (es)   |
| Hawa-puriq |
| IMDb |
nm0000062  |
|
elvisthemusic.com  |
|   |

**Elvis Aaron Presley**, *el Rey*, sutiyuq runaqa (\* 8 ñiqin qhulla puquy killapi 1935 watapi paqarisqa Tupelo llaqtapi, Misisipi suyupi - † 16 ñiqin chakra yapuy killapi 1977 watapi wañusqa Memphis llaqtapi, Tennessee suyupi) huk *Rock* takiqsi karqan, takichaq, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.

Tayta: Vernon Elvis Presley (\*10-IV 1916 – †26-VI 1979),; Mama: Gladys Love Smith (\*25-IV 1912 – †14-VIII 1958)

Warmi: Priscilla Ann-Beaulieau (Priscila Presley)

Wawa: Lisa Marie Presley

## Hawa t'inkikuna
# Hong Kong

|  |
| --- |
| Hong Kong 香港  |
|  Hong Kongpa⠀wallqanqan  |  Hong Kongpa unanchan  |
|   |
| Kamachiy |
| Mamallaqta
 | Chunwa Runallaqta Republika  |
|  | Chunwa Runallaqta Republika  |
| K'itikuna
 | Distrito de las Islas (es) , Kwai Tsing (es) , Distrito Norte (es) , Sai Kung (es) ,⠀Sha Tin (es)   |
| Kuraka
 | John Lee (es)   |
| Postal yupaynin
 | `sin valor`  |
| Runa-kaqnin |
| Runakuna
 | 7 413 070     hab.  |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  **4 030 800 (%54.4)** |  **3 382 300 (%45.6)**  |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

 |
| Allpa-saywachiy |
| Hanaq-kay
 | 7 m  |
| Kordinadakuna
 | ﻿ / ﻿ |
| Arya
 | 1105,69    km 2 |
| Ñaña llaqtakuna
 | Thupayi  |
| Pacha UTC
 | UTC+08:00 (es) , Asia/Hong\_Kong (mul) ,⠀huso horario de China (es)   |
| Saywitu |
|  |
| T'inkikuna |
|  |

**Hunj Kunj** (chun simipi: 香港) nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika chalanpi huk hatun llaqtam.

## Pulitika rakiy

18 distritu.

Pulitika Rakiy (Hong Kong)
1. Islas
2. Kwai Ting
3. Norte distritu
4. Sai Kung
5. Sha Tin
6. Tai Po
7. Tsuen Wan
8. Tuen Mun
9. Yuen Long
10. Kowloon
11. Kwun Tong
12. Sham Shui Po
13. Wong Tai Sin
14. Yau Tsim Mong
15. |Central wan Oeste
16. Este
17. Sur
18. Wan Chai

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Hong Kong**.
* Portal - El Gobierno de Hong Kong
* Hong Kong and the Positive Impact of Economic Globalization

﻿ / ﻿
# Hiroyuki Sanada

Hiroyuki Sanada (1960-)
Hiroyuki Shimosawa (下澤 廣之, Shimosawa Hiroyuki), icha **Hiroyuki Sanada** (nihun simi: 真田 広之, Sanada Hiroyuki) sutiyuq runaqa (\* 12 ñiqin kantaray killapi 1960 watapi paqarisqa Shinagawa llaqtapi - ) huk  Nihun mama llaqtayuq aranway pukllaq runam qarqan.

Warmi: Satomi Tezuka (1990–1997).
Churinkuna: (2).

## Pilikulakuna

## Kaypipas qhaway

* Kajirō Yamamoto
* Rie Miyazawa
* Nenji Kobayashi
* Tadanobu Asano
* Ren Osugi

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Hiroyuki Sanada**.
* IMDb
# Yuyaysapa karurimana

Yuyaysapa karurimanawan llamk’aq runa
**Yuyaysapa karurimana**, **waruwaqyana, yuyaysapa silular** icha **yuyaysapa tilihunu** (Inlish simipi: smartphone, kastilla simipi: teléfono inteligente) kayqa huk huch'uy apaychana antañiqiq, chay ankichiy karimanawan, antañiqiqwan huñusqa qamun purispa llamk'anapaq.

Paykunaqa ruwana tiliphunukunamanta sapaqchasqa kanku aswan kallpasapa sinch'i kaq atiyninkuwan chaymanta hatun kuyuchina llamk'anakuna, mayqinkunachus astawan hatun llamp'u kaq, intirnit (kayhina web wamp'uq kuyuchina sakha wanda kaqpi), chaymanta multimitya ruwanakuna (kayhina taki, kuyuq rikch'a, r**ikch'a hap'ina**kuna, chaymanta phuqllay), nukliyuphunuwan kuska ruwaykuna kunkawan waqyay, qillqanakuy ima. Yachayniyuq tiliphunu huk yupay q'illay–uqidu–chawpipi-kunduktur (Inlish simpi: metal–oxide–semiconductor) sirkuyitu churasqawan (Inlish simipi: integrated circuit) chipkuna kaqwan kanku, imaymana sinsurkuna kaqwan kanku mayqinkunachus ñawpaqmanta churasqa chaymanta kimsa kaq llump'u kaq kaqwan apruwichayta atinku (ahinataq huk maqnitmitru, qaylla sunsurkuna, warumitru, qiru-iskupiyu, asilirumitru kaymanta astawan), chaymanta mana alanriyuq willanakuy prutukulukuna yanapakuy (kayhina Bluetooth, Wi-Fi, utaq antakilla puriy). Kunanpachaqa yachaynuyuq tiliphunu ruwaqkuna antakilla willay tinkuyta chaymanta antakilla imirhinsiya qaraqkuna llamk'anakunaman tinkuyta qallarinku karu suyukunapi llamk'anapaq, maypichus mana kanchu hallp'api llika atikuq.

## Wiñay-kawsay qillqa

 IBM Simon wan hut'achina pampa (1994)
### Waqhina rikukuq, llamk'aykuna llika sistima tikrakuykuna

 LG Prada hatun atinniyuq taktil qhawanapmapayuq 2006 watapi riqsichisqa
 Ñawpaq kaq Apple iPhone; riqsichiyninta qatispa chay kumun rikukunanpampa phaktur hatun taktil qhawanapampa llamp'ukaq chawpi uya mana sinch'i yatana llumpa kaqkunaman tikrasqa
### Yuyana qap'ina ñawpaqman puriykuna

## Patarakuq yuyaysapa karurimana

 Nokia 9 PureView nisqaqa pichqa lintiyuq rikch'a hap'ina matrixwan Zeiss uptikawan, llimp'iwan hukkrumuwan chaqrusqawan.
 Huawei P30 kimsa qhipaman qhawaq rikch'a hap'ina lintikunayuq Leica uptikawan.
## Pukyukuna
# Allpa yaku kawsaq

| **Allpa yaku kawsaq** |
| --- |
| Quri hamp'atu *(Bufo periglenes)*Quri hamp'atu *(Bufo periglenes)* |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Subphylum: | Vertebrata  |
| Classis: | **Amphibia**  |

 |
| Rikch'aq ñiqi |
| * Wata-wata (Caudata)
* K'ayra / Lachak (Anura)
* Tapyamach'aqway (Gymnophiona)
 |

**Allyawiq** (kichwapi **Allyawik**) icha **Allpa** icha **hallp'a yaku kawsaq** nisqakunaqa *(classis Amphibia)* chiwiklla, huq'u qarayuq uywakunam, surq'anniyuq, wayra samaq, yakupi icha allpa patapi kawsaq. Lullunkunaqa, huq'ullu nisqa, yakupi kawsaspa challwa hina yawsamaq nisqawan saman.

Allpa yaku kawsaqkunaqa ancha llamp'u, ñut'u runtukunatam yakuman wachan. Chay runtumantaqa huq'ullu t'uqyan.

## Allpa yaku kawsaq rikch'aq ñiqikuna

* Wata-wata / Salamandra *(Caudata)*
* K'ayra / Lachak *(Anura)* (Hamp'atu nisqakunapas)
* Tapyamach'aqway *(Gymnophiona)*

## Pukyukuna

## Pukyukuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Allpa yaku kawsaq**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Allpa yaku kawsaq**