Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Islaw rimaykuna

Kunti islaw rimayniyuq mama llaqta

   Anti islaw rimayniyuq mama llaqta

   Uralan islaw rimayniyuq mama llaqta

Islaw rimaykuna
**Islaw rimaykuna** nisqaqa indu iwrupiyu rimaykunap huk urin rimaykunap ayllunmi, Anti Iwrupapi rimasqa.

Kaymi islaw rimaykuna:

* Kunti islaw
	+ Pulaku simi
	+ Chiku simi
	+ Isluwakya simi
* Anti islaw
	+ Rusu simi
	+ Bilurusu simi
	+ Ukranya simi
	+ Rusinu simi
* Uralan islaw
	+ Isluwinya simi
	+ Hurwat simi
	+ Sirbya simi
	+ Busna simi
	+ Bulgarya simi
	+ Makidunya simi

* Islaw rimaykuna-ta: family.asp?subid=292-16
# Unixhina

Unix-Unixhina sistimakunap wiñaynin, 1969 watamantapacha
**Unixhina** icha **Unix-ñiraq**qa (Unix-like Inlis simimanta) Unixhina llamk'aq sistima, llamk'achiq sistimam.
# Inru simikuna

Inru rimaykuna.
**Inru simikuna** icha **Inru-arinu simi** nisqaqa Inru-iwrupiyu simikunap huk urin rimaykunap ayllunmi, Uralan Asyapi rimasqa: Waratpi, Pakistanpi, Nipalpi, huk mama llaqtakunapipas.

Kaymi islaw simikuna:

* Hindustani (Hinri simi, Urthu simi): 540 hunu rimaqkuna
* Banla simi: 200 hunu rimaqkuna
* Panyapi simi: 100 hunu rimaqkuna
* Marathi simi: 90 hunu rimaqkuna
* Gujarati simi: 45 hunu rimaqkuna
* Nipali simi: 40 hunu rimaqkuna
* Oriya simi: 30 hunu rimaqkuna
* Sindi simi: 20 hunu rimaqkuna
* Sinhala simi: 16 hunu rimaqkuna
* Asam simi: 14 hunu rimaqkuna
* hukkunapas
# Chiku simi

| Čeština (Chiku simi) |
| --- |
| **Kaypi rimasqa:** | Chiksuyu |
| **Suyukuna:** |  |
| **Rimaqkuna:**
• Mama rimay:
• Hukkuna: | 12 hunu
•
•  |
| **Ñiqi:** | 73 |
| **Rimaykunap ayllun:** | Indu iwrupiyu rimaykuna
 Islaw rimaykuna
  Kunti islaw rimaykuna
   **Chiku simi** |
| **Qillqa:** | Latin siq'i llumpa |
| Tukri simi: |
| **Kay mama llaqtakunapi:** | Chiksuyu |
| **Kaypa kamachisqan:** |  |
| Tuyrukuna |
| **ISO 639-1** | cs |
| **ISO 639-2** | cze |
| **ISO 639-3** | ces |
| **SIL** | czc |
| {{{mapa}}}Maypim Chiku simita rimachkanku |
|

|  |
| --- |
| Kaytapas qhaway: Rimay - Rimaykunap ayllun - Katiguriya:Rimay |

 |

**Chiku simi(Čeština)* nisqaqa Chiksuyu mama llaqtap rimayninmi, islaw rimaymi. Chunka iskayniyuq hunuchá rimaqninmi kachkan.
# Shanghai

|  |
| --- |
| Shanghai 上海 **(ZH)** |
|   |
|   |
| Kamachiy |
| Mamallaqta
 | Chunwa Runallaqta Republika  |
|  | Chunwa Runallaqta Republika  |
| K'itikuna
 | Huangpu (es) , Xuhui (es) , Changning (es) , Jing'an (es) ,⠀Putuo (es)   |
| Kuraka
 | Gong Zheng (es)   |
| Postal yupaynin
 | `200000`  |
| Runa-kaqnin |
| Runakuna
 | 24 870 895     hab.  |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  **11 995 684 (%48.2)** |  **12 875 211 (%51.8)**  |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

 |
| Allpa-saywachiy |
| Hanaq-kay
 | 4 m  |
| Kordinadakuna
 | ﻿ / ﻿ |
| Arya
 | 6341    km 2 |
| Ñaña llaqtakuna
 | Espoo, Yokohama, Ōsaka, Milano, Rotterdam, San Francisco (es) , Zagreb, Hamhung (es) , Manila,⠀Karachi  |
| Pacha UTC
 | UTC+08:00 (es)   |
| Saywitu |
|  |
| T'inkikuna |
|  |

**Shanghai** llaqtaqa Chunwa mama llaqtapi huk hatun llaqtam. Shanghai llaqtapiqa 18.675.000 runakunam kawsachkanku.

## Wiñay kawsay

## Pulitika rakiy

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna

|  Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika) |  |
| --- | --- |
| Pruwinsyakuna
Anhui | Fujian | Gansu | Guangdong | Guizhou | Hainan | Hebei | Heilongjiang | Henan | Hubei | Hunan | Jiangsu | Jiangxi | Jilin | Liaoning | Qinghai | Shaanxi | Shandong | Shanxi | Sichuan | Yunnan | Zhejiang |
| Awtunumu suyukuna
Guangxi | Mungul suyu ukhupi | Ningxia | Tibet Awtunumu Suyu | Sinkiyan Uyq'ur |
| Suyukuna
 Hong Kong |
 Macau |
| Munisipyukuna
Pikkin | Chongqing | Shanghai | Tianjin |
# Ñawiriy wasi

British Museum nisqa musiyupi ñawiriy ukhu.
Carl Spitzweg: *Der Bücherwurm*, "Ñawiripayaq".
**Qillqañawiriy wasi**, kichwapi **Kamukuska** nisqaqa (grigu simipi *βιβλιοθήκη*, "liwru pallasqa", chaymanta kastilla simipi *biblioteca*) liwrusapa kaq hatun wasim, achka runakunap chay liwrukunata ñawirinankupaq, chay ñawiriy wasipi icha liwruta manukuspa kikinpa wasinpi.

Tukuy yachay sunturkunam, yachay wasikunapas ñawiriy wasiyuqmi. Ñawiriy wasikunapiqa runakunap hamut'asqanmi hallch'asqa.

## Pukyukuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Ñawiriy wasi**.
# Harbin

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Harbin** 哈尔滨市 |

 |
|  |
| **Saywitu** | **Wallqanqa** |
| Harbin llaqta, Runallaqta Republika China mama llaqta |
|  |
|  |
| **Unancha** |
|  |
|  |
| . |
| Mama llaqta |  Runallaqta Republika China |
| Pruwinsya | Heilongjiang |
| Runakuna | 10 000 000  (2007) |
| Runa ñit'inakuy | 188 679,25 runa / km² |
| Hallka k'iti kanchar | 53 km² |
| Hanaq kay | 150 m |
| Kuraka | Zhang Xiaolian  (2007-) |
| Karu rimay yupay |  |
| Pacha suyu |  |
| Llika tiyanan | www.harbin.gov.cn |
|  |

Harbin (Heilongjiang)
**Harbin** ( chun simipi: 哈尔滨市, machu chun simipi: 哈爾濱市, phinyimpi: Hā'ĕrbīn, rusiya simipi: Харбин), Chunwa llaqtap, Hebei pruwinsya uma llaqtanmi.

## Wiñay kawsay

## Allpa saywachi

* Urqukuna:
* Mayukuna:

## Pulitika Rakyi

Pulitika Rakiy - Harbin
8 distritukuna, 3 munisipyu-llaqta wan 7 cundadukuna:

## Karu puriy

## Yachachiy

* Yachay sunturkuna:

## Ñaña llaqtakuna

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Harbin**.
* Harbin (inlish simipi)
# Gujarati simi

| ગુજરાતી (Guyarati simi) |
| --- |
| **Kaypi rimasqa:** | Indya (Gujarat) |
| **Suyukuna:** |  |
| **Rimaqkuna:**
• Mama rimay:
• Hukkuna: | 44 hunu
•
•  |
| **Ñiqi:** | 23 |
| **Rimaykunap ayllun:** | Indu iwrupiyu rimaykuna
 Indu iranu rimaykuna
  Indu rimaykuna
   **Guyarati simi** |
| **Qillqa:** | Guyarati siq'i llumpa |
| Tukri simi: |
| **Kay mama llaqtakunapi:** | Indya (Gujarat) |
| **Kaypa kamachisqan:** | Manam kamachisqachu |
| Tuyrukuna |
| **ISO 639-1** | gu |
| **ISO 639-2** | guj |
| **ISO 639-3** | guj |
| **SIL** | GJR |
| {{{mapa}}}Maypim Guyarati simita rimachkanku |
|

|  |
| --- |
| Kaytapas qhaway: Rimay - Rimaykunap ayllun - Katiguriya:Rimay |

 |

**Guyarati simi** (ગુજરાતી) nisqaqa Gujarat suyup rimayninmi, Indyapi. Tawa chunka tawayuq hunuchá rimaqnin kachkan.
# Nikola Tesla

Nikola Tesla.
Nikola Tesla (hatun mast'ariy transfurmaturpa ñawpanpi, New York llaqtapi.
**Nikola Tesla** sutiyuq runaqa (10 ñiqin anta situwa killapi 1856 watapi paqarisqa Smiljan llaqtapi, Hurwatsuyupi; 7 ñiqin qhulla puquy killapi 1943 watapi wañusqa New York llaqtapi), Sirbya-Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq allwiya kamayuq, pinchikilla yachaqsi tariqpas karqan, pinchikilla ruruchina pusaqpas.

Tayta: Milutin Tesla, Mama: Đuka Mandici.

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Nikola Tesla**.
* NikolaTesla.fr - More than 1,000 documents on Tesla
# Silq'uy

**Silq'uy** (latin simipi: *signatura, firma*) nisqaqa ima qillqasqappas qhipanpi runap kikinpa makinwan qillqamusqa sutinmi, sananchanmi, ahinataq arininakuypim, chanin rimariypim. Runaqa silq'uyninwan ninmi: *arí nini, allillanmi*, nispa.
# Wita

Rigveda (19 pachakwatapi qillqasqa).
**Wita** nisqaqa (Sanskrit simipi वेद *veda*, "yachay") Hinduwismup willka qillqankunam, sanskrit simipi tawantin qillqa, dyuspa sunqullisqansi, ancha ñawpa pacha qillqasqa (1200 kñ – 900 kñ).

Kaymi *Wita* nisqa qillqasqakuna:

* Riqwita
* Samawita
* Yahurwita
* Atarwita
# Sullwa

Yupay yachaymanta phurmula (modus ponenkuna)
**Sullwa,Chiqanyuyayuy, Chiqa humu, Chiqan hamut'ay** icha **Umachasqa kutichina** (Kastilla simipi: lógica) nisqaqa allin yuyaymanay icha humumanta yachay. Chaypin kashan phurmal, mana phurmal umachasqa kutichina nisqapis. Phurmal umachasqa kutichina nisqaqa inferenciakuna deductivamente chiqasqa nisqamanta icha umachasqa kutichina chiqa nisqamanta yachay. Purmal hamut'ay nisqa, imaynatas tukupaykuna nisqakuna primisakunamanta qatinku, thima-niwtral nisqapi, yachay mask'anaq. Yupanapaq suti hina llamk'achisqa kaptinqa, "huk umachasqa kutichina" nisqa simiqa huk umaschasqa kutichina phurmal sistima nisqamanta riman, chaymi huk llamiy sistima nisqatam artikulan. Phurmal umachasqa kutichina nisqa mana phurmal umachasqa nisqawan chiqninakun, chay mana phurmal fallasyiakuna nisqawan, kritika nisqa yuyaywan,argumentación ñasa nisqawan ima tinkisqa kachkan. Manaña kanchu acuerdo general imayna phurmal umachasqa kutichinawan mana phurmalwan sapaqchasqa kananmanta, ichaqa huk riqsisqa qhawarinam tupachin waqhinanta sichus chay yachaykunaqa phurmal argumentokuna utaq mama phurmal simikunapi rimasqa kaptin. Umachasqa kutichinaqa achka yachaykunapim chawpi llamk'ayta ruwan, ahinataq yachay wayllukuy, yupay yachay, antañiqiq hamut'ay, simi yachay.

Wak Artikulup qillqanan

**Yuyay yachay** (Kastilla simipi: lógica). Qallariran Aristutilis, manchay qipata: Russell.

* Willashka: enunciado, proposición.
* Chiqa. Verdad.
* Q'ullmaka. Falsedad.
* Mana yuyasa. Absurdo.
* Manachay. Negación
# Georg Wilhelm Friedrich Hegel

|  |
| --- |
| Georg Wilhelm Friedrich Hegel |
|   |
| Kawsaynin |
| Paqarisqa
 | Stuttgart , awustu 27, 1770  |
| Suyun
 | Reino de Wurtemberg (es)   |
| Mama simin
 | Aliman simi  |
| Wañusqan
 | Berlin , nuwimri 14, 1831  |
| Wañusqanpampa
 | Dorotheenstadt Cemetery (en)   |
| Wañusqanrayku
 | causas naturales (es)   (Q'icha unquy )
 |
| Ayllun |
| Taytan
 | Georg Ludwig Hegel
 |
| Maman
 | Maria Magdalena Louisa Fromm
 |
| Warmin/Qusan
 | Marie von Tucher (es)   (sitimri 15, 1811 -  |
| Wawankuna
 |
view
* Karl Von Hegel (es)
 |
| Wawqipanan/Ñañaturan
 |
view
* Christiane Luise Hegel (es)
 |
| Ascent
 |
view
* Georg Ludwig Christoph Hegel (mul)  (bisabuelo (es) )
 |
| Education |
| Hatun yachay-wasi
 | Tübingen Yachay Suntur Eberhard-Ludwigs-Gymnasium (en)  Universidad de Jena (es)  Tübinger Stift (es)   |
| Yachay wasipi taripasqa
 | doctorado (es)   |
| Thesis director
 | Friedrich Schelling (es)   |
| Doctoral students
 | Johann Eduard Erdmann (es)   |
| Simikunan
 | Latin simi Aliman simi  |
| Yachakuqkunan
 | Max Stirner (es)  Georg Andreas Gabler (es)   |
| Llamk'anan |
| Llamk'anan
 | Yachay wayllukuq, profesor universitario (es) , historiador de la filosofía (es) , qillqaq, filósofo del derecho (es) -wan lógico (es)   |
| Employers
 | Universidad de Jena (es)  Universidad Federico Guillermo (es)  Heidelberg Yachay Sunturnin  |
| Aswan riqsisqa qillqasqan
 | *Lectures on the Philosophy of History (en)  Enciclopedia de las ciencias filosóficas (es)  Science of Logic (en)  Fenomenología del espíritu (es)  Elementos de la filosofía del derecho (es)  Lectures on Aesthetics (en)  Lectures on the Philosophy of Religion (en)  Lectures on the History of Philosophy (en)*  |
| Suñaynin
 |
see
* Orden del Águila Roja de 3.ª Clase  (1831)
 |
| Influenced by
 | Friedrich Schelling (es) , Immanuel Kant, Heráclito (es) , Baruch Spinoza, Montesquieu, Aristotelis, Platon, Pulutinu, Proclo (es) , Anselmo de Canterbury (es) , Nicolás de Cusa (es) , René Descartes, Jean-Jacques Rousseau, Jakob Böhme (es) , Johann Gottlieb Fichte (es) -wan Friedrich Schleiermacher (es)   |
| Movement
 | idealismo alemán (es)  historicismo (es)  hegelianismo (es)   |
| Military service |
| Hawa-puriq |
|  |
| ⠀
 |   |

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831)
**Georg Wilhelm Friedrich Hegel** sutiyuq runaqa (\* 27 ñiqin chakra yapuy killapi 1770 watapi paqarisqa Stuttgart llaqtapi - 14 ñiqin tarpuy killapi 1831 watapi wañusqa Berlín llaqtapi) huk  Alimaña mama llaqtayuq yachay wayllukuqpas karqan.

Taytan: Georg Ludwig Hegel.
Warmi: Marie von Tucher (1811 watamanta).
Churi: Karl von Hegel.

## Kaypipas qhaway

* Alimanyapa yachay wayllukuynin
* Friedrich Schelling
* Adam Smith
* Emmanuel Kant
* Karl Marx

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Georg Wilhelm Friedrich Hegel**.
# Ripuwlika

**Ripuwlika** icha **Ripuplika**qa (kastilla simimanta: *República*, latin simipi: *res publica*) mama llaqtayuq runakuna kamachiyniyuq mama llaqtam. Manam huklla sapan qhapaqchu kan. Ripuwlikap umalliq nisqa pusaq runantaqa mama llaqtayuq runakunam akllanku.

Huk ripuwlika nisqakuna:

* Arxintina, Brasil, Bulibiya, Chili, Ikwadur, Kulumbiya, Parawayi, Piruw, Uruwayi, Winiswila

Ispañaqa manam ripuwlika nisqachu, qhapaq suyum.
# Na diné rimaykuna

Na diné rimaykunap ñawpa pacha suyunkuna.
**Na diné rimaykuna** nisqaqa huk Awya Yala rimaykunap ayllunmi, Chincha Awya Yalapi.

## Na diné rimaykuna

* Tlingit simi: 700 rimaqkuna (Michael Krauss, 1995)
* Athapaska-Eyak
	+ Eyak simi: 2008 watapi wañusqa
	+ Athapaska rimaykuna
		- Chincha athapaska rimaykuna
		- Pasiphiku chala athapaska rimaykuna
		- Apachi rimaykuna (Urin athapaska rimaykuna)

## Pukyukuna
# Willay pukyu

**Willay pukyu** nisqaqa k'uskiykuqpa icha willay kamayuqpa llamk'achisqan pukyum, imamantachus willakunata chaskin, liwrupas, willay p'anqapas, ima qillqapas, ichataq rikch'apas - llimphisqapas, siq'isqapas, hap'isqa rikch'a (phutu) nisqapas -, ima willayta atiqpas.

K'uskikuspaqa, pukyumanta willananchikmi tiyan, takyachisqanchikkunata khaqnaqchanapaq.

Willay pukyukunataqa kay hinatam rakinachinchik:

* Qallariy pukyu: imatachus ima runapas nirqan, imatachus qillqarqan. Wiñay kawsay yachaypiqa chay qallariy pukyukunallawanmi imakunatapas khaqnaqchanchik.
* Qatiq pukyu: imatapas yachaqkuna, k'uskiykuqkuna, willay kamayuqkuna imamantapas willarqan.
# Nawa

*Ama Piruwpi kawsaq Nawa nisqapas **Yura runa** nisqakunawan pantaychu.*

Mishikupi Nawa rimaqkuna
**Nawa** nisqa runakunaqa (nawa simipi: *Nāhuatlācah, "allin rimaq runakuna"*) Mishiku mama llaqtapi kawsaq, nawa simita rimaq runakunam, iskay hunu runachá.

Mishikakunas hukpas nawa runa llaqtas karqan.
# Ristuman iñiq inlichha

Inlisya** nisqa wasimanta qhawanaykipaqqa chaypi qhaway.*
**Kiristupi iñiq Inlichha** icha **Kiristiyanu inlisya** nisqaqa (grigu simimanta: *εκκλησία (ekklīsía)* "qayakusqa [runakuna]", chaymanta kastilla simipi: *iglesia*) kristiyanu iñiykama, Thiyuspa Simin Qillqapi qillqamusqa Hisuspa kamasqankama tukuy iñiqnin runakunap kuskachakusqanmi.

Hisus huklla inlisyatam kamarqaptinpas, hanaq pachaman risqanmantapacha kristiyanukuna achka pisilla iñiykunaman rakikurqanku. Chayrayku kunan pacha achka inlisyakunam:

* Katuliku inlisya
* Urthuruksu inlisya
* Anqallaq: Martin Lutherpa, huk rifurmatur nisqa runakunap kamasqan

Kiristiyanukunap rakikusqankuna iñiypa paqarisqanmanta.
# Yuriqi runa

Dong warmikuna wan qhari wan, Guizhou, Chunwa
Sami runa
**Yuriqi runa, Paqariqi runa, ñawpaq runa,Inrihina** icha **pachan runa** (kastilla simipi: *indígena*, latin simimanta: *indigenus* "chaypi paqarisqa") nisqaqa unay, ñawpa pachamantaña kawsayninpa llaqtanpi kawsasqa machu yayakunayuq runam, huk llaqtap ñawpaq kaq runankunam.

Apya Yalapi yuriqi runakunataqa kastilla runakuna *indio* ("Inriya mama llaqtayuq runa") nirqankus, Inriyapi kachkayta iñirqaspansi. Kunan pachaqa manañam chayta munankuchu, chayraykum *inrihina* ninkum.

Manan runa simipi, kunan niyanchu *inrihina*, aswan niyan *pachan runa*, manaqa *patsan runa*; mayqan simi taqipas manam 'inrihina' simita huyñunchu.

## Apya Yalapi yuriqi runa llaqtakuna

* Qhichwa runa
* Aymara runa
* Awahun
* Shuwar
* Ashaninka
* Machiqinqa
* Waraniyi
* hukkunapas

## Rikch'akuna

* Wichol qhari, Mishiku
* Tuareg, Niqir
* Kayapo, Parasil

## Kaypipas qhaway

* Runa llaqta
* Ikwayurpi Indirina runa llaqtakuna
# Waranqawata

**Waranqawata(millennium)* nisqaqa waranqantin watakunam.

Kristup paqarisqanmanta waranqawatakunaqa kay hinatam yupanchik: Ñawpaq ñiqin waranqawataqa 1 ñiqin qhulla puquy killapi 1 watapi qallarisqam, 31 ñiqin qhapaq raymi killapi 1000 watapitaq puchukasqam. Kay hinatam qati-qatilla kunankama.

Chayrayku kunan waranqawataqa 3 ñiqin waranqawatam: 1 ñiqin qhulla puquy killapi 2001 watapim qallarirqan, 31 ñiqin qhapaq raymi killapi 3000 watapitaqmi puchukanqa.
# Aplikasyun

OpenOffice.org Writer
Llamk'aykuna llikachap ruwachinan.
**App, Kamachina, Llamk'achina, Purichina, Ruwachina llamp'ukaq** icha **Ruwachina wakichi**, icha **Churaypa llamp'ukaqnin** nisqapisqa (Inlish simipi: *application, app*) antañiqiqpi tiyachisqa llamp'u kaq wakichim, sapaqlla ruwanakunata tukuchinapaq, sinchi kaqwan llamk'aykuna llikachanta willanakuq. Ruwachina wakichikunaqa antañiqiqwan ruwaq runapaq allin hap'iqanallam kanan.
# Chuck Norris

Chuck Norris
**Carlos Ray Norris** sutiyuq runaqa; icha **Chuck Norris** (\* 10 ñiqin pawqar waray killapi 1940 watapi paqarisqa Ryan llaqtapi – 19.03.2026) huk  HAM Hukllachasqa Amirika Suyukuna kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan. Mamallaqtapura karate atipaq.

Taytan: Ray Norris; Maman: Wilma Scarberry.
Warmi: Diane Holechek (1958-1988) / Gena O'Kelly (1998 watamanta).
Churinkuna: Mike Norris (1963), Dina Norris (1964), Eric Norris (1965), Dakota Alan Norris (2001) wan Danilee Kelly Norris (2001).

Yachaywasi: .

## Pilikulakuna

* *La mansión de los siete placeres* (1969)
* *Way of the Dragon* (1972)
* *The Student Teachers* (1973)
* *Slaughter in San Francisco* (1974)
* *Breaker! Breaker!* (1977)
* *Good Guys Wear Black* (1978)
* *A Force of One* (1979)
* *The Octagon* (1980)
* *An Eye for an Eye* (1981)
* *Silent Rage* (1982)
* *Forced Vengeance* (1982)
* *Lone Wolf McQuade* (1983)
* *Missing in Action* (1984)
* *Missing in Action 2: The Beginning* (1985)
* *Code of Silence* (1985)
* *Invasion U.S.A.* (1985)
* *El Templo del oro* (1986)
* *Fuerza Delta* (1986)
* *Braddock: Missing in Action III* (1988)
* *Hero and the Terror* (1988)
* *Fuerza Delta 2: La conexión colombiana* (1990)
* *Fuerza Delta 3: El juego de un asesino* (1991)
* *The Hitman* (1991)
* *Sidekicks* (1992)
* *Wind in the Wire* (1993)
* *Walker, Texas Ranger* (1993-2001)
* *Hellbound* (1994)
* *Top Dog* (1995)
* *Forest Warrior* (1996)
* *Logan's War: Bound by Honor* (1999)
* *The President's Man* (2000)
* *The President's Man 2: A Line in the Sand* (2002)
* *Bells of Innocence* (2003)
* *Dodgeball: A True Underdog Story* (2004)
* *The Contender* (2005)
* *The Cutter* (2005)
* *Walker, Texas Ranger: Trial by Fire* (2005)
* *The Expendables 2 (2012)*

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway

* Bruce Lee

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Chuck Norris**.
# YouTube

**YouTube**pi riqsinapaq rikcha (2017 - kunankama)
**YouTube** nisqaqa tiksi muyuntinpi intirnitpi kuyuq rikch'akuna (Wiryukuna) rak'inakuymi, qutukawsay chawpin nisqapipas umalliq wasiyuqmi San Bruno llaqtapi, California suyupi. 14 ñiqin pawqar waray killapi 2005 watapi Steve Chen, Chad Hurley, Jawed Karim sutiyuq runakunap qallarichisqan. Google kaqpa kaqninmi, iskay kaq astawan watukusqa webk'itim, Google Mask'aymanta qhipaman. YouTube nisqapiqa sapa killa 2.5 hunu hunumantapis astawan llamk'aqkunam huñusqa sapa p'unchay huk hunu pachamanta astawan kuyuq rikch'akunata qhawanku. 2019 mayu killapi, kuyuq rikch'akunatan sapa minutu 500 hura aswannin kuntiniduta churasharqanku.

**YouTube** nisqaqa Hukllachasqa Amirika Mamallaqtamanta webk'itim, kuyuq rikch'akunata rak'inapaq. Chayqa imaymana clips kuyuq wankikunamanta, TV rikuchiykunamanta, kuyuq rikch'a takikunamanta ima rikuchin, chaymanta amateur contenido vlogging hinallataq YouTube Pukllayhina. Kay patapatapaq contenido ruwaq runakuna tukuypaq YouTubeyaqkunahina riqsisqa kanku YouTube huk internetpi pukllaq HTML5 kaqpi llamk'achin, mayqinchus W3C riqsichisqanmanta pisi pachamanta riqsichisqa karqa chaymanta aswan riqsisqa web mask'aqkunawan yanapasqa. Pukllaqnin Adobe Flash kaqwan llamk'aq karqa, ichaqa kay yanapakuyqa 2016 watapi qullusqa karqa.YouTube kuyuq rikch'akunaman t'inkikuna blogs kaqman chaymanta sapalla webk'itikunaman APIkuna llamk'achispa utaq wakin HTML codigo churaspa churakunmTube nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq web kitim, kuyuq rikch'akunata rakinapaq. Chayqa imaymana clips kuyuq wankikunamanta, TV rikuchiykunamanta, kuyuq rikch'a musicalkunamanta ima rikuchin, chaymanta amateur contenido vlogging hinallataq YouTube Gaminghina. Kay patapatapaq contenido ruwaq runakuna tukuypaq YouTuberkunahina riqsisqa kanku.

## Pukyukuna
# Wiyulin

| Wiyulin  |
| --- |
| ital.: *violino*, frz.: *violon* |
|  |
| Klasifikasiyun |
| *Cordófono* |
| ... : |
|  |
| ... : |
| Wiyula, Chilu
 |
| Waqachiqkuna |
| Lista: Ancha riqsisqa llikilliki waqachiq Katiguriya:Llikilliki waqachiq |

**Wiyulin** (italya simimanta: *violino*) nisqaqa huk phiskuna tiwlli waqachinam. Llikillikitaqa rikrapi hap'ispa antutawan phiskuspa waqachinchik.

* **Riqullku** = violín Ankash qallupi

Wiyulinpa tawa waska Wiyulinqa tawa waskayoq : Mi, La, Ri, Sul takinku. Kam t'iwkawan

takin. Kay t'iwka kawallupa chukchayuq, kam waskata kulufuniyawan chamkan.

* Wiyulin
* Stradivari wiyulin, (Palacio Real, Madrid)
* Wiyulin
*
*
*
*
*
*
* Hins Anders *dibujo de* Anders Zorn, 1904

## Wiyulinpaq ancha riqsisqa ñawra takikuna

(simikuna:de/fr)

* Johann Sebastian Bach, sonates et partitas pour violon solo (BWV 1001 à 1006), 6 sonates pour violon et clavecin (BWV 1014 à 1019), 2 concertos pour violon (la mineur, BWV 1041, et mi majeur, BWV 1042), concerto pour deux violons (BWV 1043) ;
* Béla Bartók, sonate pour violon seul, 2 sonates pour violon et piano, 2 concertos pour violon ;
* Alban Berg, Concerto à la mémoire d'un ange, concerto pour violon et orchestre (1935) ;
* Luciano Berio, Sequenza pour violon seul, Corale pour violon et ensemble ;
* Ludwig van Beethoven, concerto pour violon en ré majeur, sonate pour violon n° 9, sonate pour violon n° 5 ;
* Johannes Brahms, concerto pour violon en ré majeur, sonates pour violon et piano (op. 78, op. 100, op. 108) ;
* Max Bruch, concerto pour violon n° 1 en sol mineur ;
* Claude Debussy, sonate pour violon et piano ;
* Antonín Dvořák, concerto pour violon en la mineur (op. 53 B108) ;
* César Franck, sonate pour violon et piano ;
* Fritz Kreisler, Liebesleid und Liebesfreud ;
* Felix Mendelssohn, le concerto pour violon en mi mineur (op. 64 n° 2) ;
* Wolfgang Amadeus Mozart, 5 concertos pour violon (KV 207, 211, 216, 218, 219), symphonie concertante (KV 364) ;
* Niccolò Paganini, 4 premiers concertos, 24 caprices, Movimento Perpetuo (op. 11) ;
* Sergeï Prokofiev, concerto pour violon n°1 en ré majeur et n°2 en sol mineur ;
* Maurice Ravel, sonate pour violon et piano, Tzigane ;
* Pablo de Sarasate, Fantaisie de concert de Carmen, Zigeunerweisen, Habanera ;
* Jean Sibelius, concerto pour violon en ré mineur ;
* Igor Stravinski, concerto pour violon ;
* Pyotr Ilyich Tchaikovsky, concerto pour violon en ré majeur ;
* Henri Vieuxtemps, 6 concertos pour violon ;
* Antonio Vivaldi, Les Quatre Saisons, concerto en la mineur, concerto en sol mineur ;
* Eugène Ysaÿe, sonates pour violon solo, op. 27