Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1974

◄ |
19 ñiqin pachakwata |
**20 ñiqin pachakwata**
| 21 ñiqin pachakwata

◄ |
1940 watakuna |
1950 watakuna |
1960 watakuna |
**1970 watakuna**
| 1980 watakuna
| 1990 watakuna
| 2000 watakuna
| ►

◄◄ |
◄ |
1970 |
1971 |
1972 |
1973 |
**1974**
| 1975
| 1976
| 1977
| 1978
| ►
| ►►

**1974** wataqa Griguryanu kalindaryukama atipachawwan qallarisqa chhasku watam karqan.

## Ima tukusqakuna

## Yurisqakuna

## Wañusqakuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **1974**.
# Pacha Qullqiwasi

Pacha Qullqiwasip tiyana wasin, Washington DC llaqtapi.
**Pacha Qullqiwasi** nisqaqa (inlish simipi: *World Bank*, kastilla simipi: *Banco Mundial*) mama llaqtapura kapuqninmi, pichqantin tantanakuypa ch'antasqan mama llaqtapura qullqi wasim.

Iskay ñiqin pachantin maqanakuy tukusqa karqaptinsi, Pacha Qullqiwasitas kamarirqanku thuñichipayasqa mama llaqtakunata musuqmanta wasichaywan yanapanapaq. Kunankamapas tukuy Tiksimuyuntinpi hatun ruraykamaykunatam yanapanmi.

Kaymi Pacha Qullqiwasiman kapuq pichqantin tantanakuykuna:

* Sayachina Kururana Mamallaqtapura Qullqiwasi (inlish simipi: *International Bank for Reconstruction and Development* – IBRD; World Bank)
* Mamallaqtapura Kururana Tantanakuy (inlish simipi: *International Development Association* – IDA)
* Mamallaqtapura Qullqikamaq Tantanakuy (inlish simipi: *International Finance Corporation* – IFC)
* Tawrakinray Qullqiquna Kacharina Wasi (inlish simipi: *Multilateral Investment Guarantee Agency* – MIGA)
* Qullqiquna Rimanakuy Paskana Mamallaqtapura Chawpi (inlish simipi: *International Centre for Settlement of Investment Disputes* – ICSID)

Pacha Qullqiwasip umalliqninqa tukuy pichqantin tantanakuyninkunap umalliqninmi.

## Kaypipas qhaway

* Mamallaqtapura Qullqi Qullqa
# Q'uñi kay

*Ama **Q'uñi chhika** (calor) nisqawan pantaychu.*

**Q'uñi kay** (kastilla simipi: *temperatura*) nisqaqa huk chhikan kaymi, imayaypa maychika q'uñi icha chiri kachkayninmi. Q'uñi kayqa imayaypa iñukukunap, iñuwakunap mana rikunalla kuyuykuyninmi.

Q'uñi kaytaqa q'uñi tupuna *(termometro)* nisqawanmi tupunchik.

Kaymi huk q'uñi kay tupukuna:

* Rilatiwu q'uñi kay, **θ**:
	+ Celsius k'atma (°C):
		- 0 °C := Yakup puriqchana iñun (wayra pacha ñit'iy 1013,25 hPa kaptinqa)
		- 100 °C := Yakup wapsichana iñun (wayra pacha ñit'iy 1013,25 hPa kaptinqa)

* Apsulutu q'uñi kay, **T**:
	+ Kelvin (K):
		- 0 K := Mana q'uñi kachkay (mana kuyuykuq iñukukuna, iñuwakuna)
		- 1 K := 273,16 kaq yakup kimsantin iñunpa rakin
		- 273,15 K = 0 °C
# Purun

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 5 | Pirilyu ← Purun → K'illimsayaq |
| - ↑ B ↓ Al |

|  |
| --- |
| Qallawap ñiqi rakirinkuna |

 |

 |
| Sapsi |
| Qallawap sutin, sananchan, yupaynin | Purun, B, 5 |
| Qallawa tawqa | Yaqa q'illaykuna |
| Huñu yupay, ñiqi rakiri yupay, bluki ñiqi | 13, 2, p |
| Llimphi, rikch'aynin | yana/ch'umpi  |
| Iñuku wisnu | 10.811(7) g·mol−1 |
| Iliktrun kumphigurasyun | 1s2 2s2 2p1 |
| Iliktrunkuna iñuku qaraman | 2, 3 |
| Pachaykamay kayninkuna |
| T'inki kachkay (KPP-pi) | Sinchiyasqa |
| Kikin wisnu (KPP-pi) | 2.34 g·cm−3 |
| Puriqlla kikin wisnu puriqchana iñupi | 2.08 g·cm−3 |
| Puriqchana iñu | 2349 K (2076 °C, 3769 °F) |
| Wapsichana iñu | 4200 K (3927 °C, 7101 °F) |
| Huñuna q'uñichiy | 50.2 kJ·mol−1 |
| Wapsichana q'uñichiy | 480 kJ·mol−1 |
| Q'uñichina atipay | (25 °C) 11.087 J·mol−1·K−1 |
|

Wapsi ñit'iy| *P*/Pa | 1 | 10 | 100 | 1 k | 10 k | 100 k |
| at *T*/K | 2348 | 2562 | 2822 | 3141 | 3545 | 4072 |

 |
| Iñukup kayninkuna |
| Umiña llika | rhombohedral |
| Muksichana yupaykuna | 3 (aslla p'uchqu muksi) |
| Iliktrunigatiwu kay | 2.04 (Pauling iskala) |
| Iyunchana michakuna (aswan) | 1st: 800.6 kJ·mol−1 |
| 2nd: 2427.1 kJ·mol−1 |
| 3rd: 3659.7 kJ·mol−1 |
| Iñuku illwa | 85 pm |
| Iñuku illwa (yupasqa) | 87 pm |
| Kuwalinti illwa | 82 pm |
| Hukkuna |
| Maqnitu ñiqichay | mana maqnitiku |
| Pinchikilla ankalliy | (20 °C) 1.5×104Ω·m |
| Q'uñi pusay | (300 K) 27.4 W·m−1·K−1 |
| Q'uñipi mirakuy | (25 °C) 5–7 µm·m−1·K−1 |
| Ruqya t'ihuña (ñañu k'aspi) | (20 °C) 16200 m/s |
| Bulk modulus | (β form) 185 GPa |
| Mohs sinchi kay | 9.3 |
| Vickers sinchi kay | 49000 MPa |
| CAS ñiqi yupay | 7440-42-8 |
| Huk isotopunkuna |
|

Uma qillqa: Purun qallawap isotopunkuna| iso | NA | kuska kawsay mit'a | DM | DE (MeV) | DP |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 10B | 19.9%\* | B-qa takyaqmi, 5 niwtrunnin kaptinqa |
| 11B | 80.1%\* | B-qa takyaqmi, 6 niwtrunnin kaptinqa |
| \*Boron-10 content may be as low as 19.1% and as high as 20.3% in natural samples. Boron-11 is the remainder in such cases. |

 |
| References |
| Kay suyuchata qhaway • rimanakuy • llamk'apuy |

Boru
**Purun**, **B** (inlis simipi: *Boron*) nisqaqa huk yaqa q'illaymi.