# Tiqsimuyu

**Tiqsimuyu**  | Apollo 17 nisqap hap'isqan Tiksimuyumanta llimphiyuq rikch'a. "Blue Marble; Hanqas Kanikas" nisqa Tiqsimuyumanta rikch'a, Apollo 17 nisqap hap'isqan. |
| Muyuyninpa kayninkuna |
| Epoch J2000 |
| Intimanta aswan karu kay: | 152,097,701 km (1.016 710 333 5 AU) 94,509,130 mi |
| Intimanta aswan sispay: | 147,098,074 km (0.983 289 891 2 AU) 91,402,725 mi |
| Kuskan hatun t'urpi: | 149,597,887.5 km (1.000 000 112 4 AU) 92,956,041 mi |
| Kuskan uchuy t'urpi: | 149,576,999.826 km (0.999 860 486 9 AU) 92,943,062 mi |
| Iruru muyu: | 924,375,700 km (6.179 069 900 7 AU) |
| Iruru muyup hallka k'iti k'ancharnin: | 7.029 754 4×1016 km² (3.141 154 4  AU²) |
| Chawpi hawa kay: | 0.016 710 219 |
| Sidiryal mit'a: | 365.256 366 days (1.000 017 5 wata) |
| Kuskanchaku muyuy utqay: | 29.783 km/s (107,218 km/h) |
| Aswan muyuy utqay: | 30.287 km/s (109,033 km/h) |
| Aswan pisi muyuy utqay: | 29.291 km/s (105,448 km/h) |
| Chinruy (inklinasyun): | Churasqa tiksi (0) (7.25° intip chawpipachanman) |
| Wichaq muqup suni kaynin: | 348.739 36° |
| Sispaypa argumintun: | 114.207 83° |
| Satilitinkuna: | 1 (killa) |
| Pachaykamay kayninkuna |
| Lump'u kay: | 0.003 352 9 |
| Kuskanchaku illwa: | 6,372.797 km |
| Chawpipachap illwan: | 6,378.137 km |
| Qhipakunap illwan: | 6,356.752 km |
| Aspect Ratio: | 0.996 647 1 |
| Chawpipachap iruru muyun: | 40,075.02 km |
| Qhipakunap iruru muyun: | 40,007.86 km |
| Kuskanchaku iruru muyu: | 40,041.47 km |
| Hallka k'iti k'anchar: | 510,065,600 km² |
| Allpa hawa: | 148,939,100 km² (29.2 %) |
| Yaku hawa: | 361,126,400 km² (70.8 %) |
| P'ulin: | 1.083 207 3×1012 km³ |
| Wisnu: | 5.9736×1024 kg |
| Kuskanchaku kikin wisnu: | 5,515.3 kg/m³ |
| Chawpipachapi Hawapi llasaq kay: | 9.78033 1 m/s² (0.997 32 *g*) |
|  Ayqiy utqay: | 11.186 km/s (40,270 km/h) 6.95 mi/s (25,022.34 mph) |
| Sidiryal muyukuy mit'a: | 0.997 258 d (23h 56m 04.09054s) |
| Chawpipachapi muyukuy utqay: | 465.11 m/s |
| T'urpi chinru: | 23.439 281° |
| Albedo: | 0.367 |
| Hawapi q'uñi kay:    Kelvin    Celsius |

| min | mean | max |
| --- | --- | --- |
| 185 K | 287 K | 331 K |
| -88.3 °C | 14 °C | 57.7 °C |

 |
| Wak hinayachiqkuna: | Tiristri, Teluriku, Tiksimuyup |
| Wayra pacha  |
| Hawapi wayra pacha ñit'iy: | 101.3 kPa (MSL) |
| Ch'anta (kumpusisyun): | 78.08% N2 20.95% O2 0.93% Arqun 0.038% Chimlasay Aslla yaku wapsi (chiriqunuymanta wachariq) |

**Tiqsimuyu** (**Tiqsi muyu**), (QSHKS qillqaypi *teqsi muyu, teqse muyu*) icha **Tiyana Hallp'a, Pacha hallp'a**, **Pacha allpa**; **Patsa**, Qhichwa I simipi nisqaqa (Latin simipi: *Terra,* Ilinusuyu simipi: *Γη [gī]*, Kastilla simipi: *Tierra*) intimanta kimsa karu kaq puriq quyllurmi inti llikachapi. Ñuqanchikpa, runakunap tiqsimuyunchikmi. Kaypiqa kawsanchik. Chayraykum *kay pacha* nispa ninchikpas.

Tiqsi muyup rak'inkunaqa allpa pacha, yaku pacha, wayra pacham ima. Tukuy kawsaqnintinkunatataq kawsay pacha ninchikmi.

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Tiqsimuyu**.

| Inti Llika |
| --- |
|  |
| **Inti** · Qatuylla · Ch'aska · Tiksi muyu · Awqakuq · *Siris* · Pirwa · Hawcha · Uranu · Niptun · *Urqu* · *Plutun* · *Hawumiya* · *Quwawar* · *Makimaki* · *Qunqun* · *Iris* · *Sitna* |
| **Killa Satilitikuna**: *Tiksi muyup · Awqakuqpa · Puriq quyllurchap · Pirwap · Hawchap · Uranup · Niptunpa · Plutunpa · Hawumiyap · Irispa* |
| **Puriq quyllurkuna** · **Tuna puriq quyllurkuna** · **Luqa Kurkunkuna**:   Mitiwruwitukuna · Puriq quyllurchakuna (Wanku) · Sintawrukuna · TNO-kuna (Kuiper-pa Wankun/Ayphu P'allta Muyu) · Aquchinchaykuna (Oort-pa Phuyun) |
| Quyllur yachay imakuna, inti llika imakuna qillqa **Quyllur Yachay Qillqapas** rikuypas. |