Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 20 ñiqin qhulla puquy killapi

**20 ñiqin qhulla puquy killapi** p'unchawqa (**20.01.**, **20-I**, **20ñ inirupi**) Griguryanu kalindaryupi watap chunka pusaqniyuq kaq (20ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 345 p'unchaw (wakllanwatapi 346 p'unchaw) kanayuq.

## Raymikuna

### Kathuliku santukuna

## Ima tukusqakuna

## Yurisqakuna

## Wañusqakuna

---
# Hatun Piritaña

| **Hatun Piritaña** |
| --- |
|  |
| *Three Cliffs Bay*, *Gower*, Urin Kamri, Hatun Piritaña |
| Mama llaqta: |  Inlispampa *(England)*  Iskuthallp'a *(Scotland)*  Kamri *(Wales)* |
| Tiyay | Atlantiku mama qucha, Iwrupa |
| Tinkurachina siwikuna |  |
| Hallka k'iti k'anchar | 229.850 km² |
| Aswan hanaq urqu | Ben Nevis (1344 m) (Iskuthallp'a) |
| Runakuna: | 57,100,000 (2001) |
| Runa ñit'inakuy: |  |
| Aswan hatun llaqta: | Lunrun |
| Karu puriqkuna / wata: |  |
| Pacha suyu: |  |
| **Iwrupapi tiyay** |
|  |
| **Hatun Britanya (NASA)**: |
|  |

**Hatun Piritaña** (inlish simipi: *Great Britain*) nisqaqa Atlantiku mama quchapi huk wat'am, Irlantha wat'ap antinpi, Iwrupaman kapuq. Ilanda wat'apiqa Irlantha ripuwlikam, Hukllachasqa Qhapaq Suyuman kapuq.

## Suyukuna

Hatun Piritañamanqa kay suyukunam kapunku:

* Inlispampa *(England)*
* Iskuthallp'a *(Scotland)*
* Kamri *(Wales)*

## Allpa saywachi

* Aswan hatun urqu: Ben Nevis (1344 m) (Iskuthallp'a)
* Aswan suni mayu:

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Hatun Piritaña**.
# 1639

◄ |
16 ñiqin pachakwata |
**17 ñiqin pachakwata**
| 18 ñiqin pachakwata
| ►

◄ |
1600 watakuna |
1610 watakuna |
1620 watakuna |
**1630 watakuna**
| 1640 watakuna
| 1650 watakuna
| 1660 watakuna
| ►

◄◄ |
◄ |
1635 |
1636 |
1637 |
1638 |
**1639**
| 1640
| 1641
| 1642
| 1643
| ►
| ►►

**1639** wataqa Griguryanu kalindaryukama k'uychichawwan qallarisqa chhasku watam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq atipachawwan qallarisqa chhasku watam).

## Ima tukusqakuna

## Yurisqakuna

## Wañusqakuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **1639**.
# Namipya

Republic of Namibia*
Namipya Ripuwlika**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Laphara | Wallqanqa |

 |
| Llaqta qayanqillqa: *Unity - Liberty - Justice* (inlish simipi: *Huk kay – Qispi kay - Chiqan kay*) |
| Llaqta taki: *Namibia, Land of the Brave* (*Namibia, atirpaypa allpan*) |
|   |
| Situación de Namibia |
|   |
| **Uma Llaqta**  • Runakuna  • Tinkurachina siwikuna | Windhoek 486.169 hab. (2023) 22° 34’ S 17° 05’ E |
| **Aswan hatun llaqta** | Windhoek |
| **LLaqtap simin** | Inlish simi¹ |
| **Kamachiy** | República |
| **Kawpay** |  |
| Presidente Primer ministro | Netumbo Nandi-Ndaitwah Elijah Ngurare |
| **Independencia** - fecha | Uralan Afrikamanta 21 ñiqin pawqar waray killapi 1990 |
| **Mama llaqtap hawan**  • Llapan hallka k'iti k'anchar  • % yakukuna Saywakuna Chalakuna | Ñiqi: 34º 825.418 km² yaqa mana kaq 3.824 km 1.572 km |
| **Runakuna**  • Llapan  • T'iqisqa kay | Ñiqi: 138º 3.092.816 3,7 hab./km² |
| **Brutu ukhu hayt'uy** (**BUH**) - Llaqta ukhu hayt'uy (LUH)  • Llapan (2005)  • BUH, llapan runap | Ñiqi: 127º   US$ 14.198'000.000 US$ 6.658 |
| **HDI** -Runa kururay rikuchiq- (2007) | 0,650 (125º) – medio |
| **Kañina** | Dólar namibio (NAD) |
| **Runa llaqtap sutin** | Namibio, namibia |
| **Pacha suyu**  • Ruphay mit'a | UTC + 1 UTC + 2 |
| **Internet tuyru** | `.na` |
| **Karu rimay tuyru** | `+264` |
| **Ankichiy tuyru** | `V5A-V5Z` |
| **ISO tuyru** | 516 NAM NA |
| Kaypi wankurisqa: Commonwealth, ONU, UA |
|
¹aliman simi, afrikan simipas rimasqa (iskaynintin 1990 watakama tukri simi) |

**Namipya** llaqtaqa Aphrikapi huk mama llaqtam.

Namipyapiqa 3.092.816 llaqtayuq kawsachkanku.

* Uma llaqta: Windhoek, 486.169 llaqtayuq (2023)
# Madeira

Río Madeira** nisqa mayumanta ñawirinaykipaq qhaway **Hatun Sach'amayu**.*

Madeira, Purtugal

**Madeira** nisqaqa (purtuyis simi, "q'iru") nisqaqa Atlantiku mama quchapi huk wat'am, Purtugal mama llaqtaman kapuq.

Uma llaqtanqa Funchal llaqtam.

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Madeira**.
# 1880

◄ |
18 ñiqin pachakwata |
**19 ñiqin pachakwata**
| 20 ñiqin pachakwata
| ►

◄ |
1850 watakuna |
1860 watakuna |
1870 watakuna |
**1880 watakuna**
| 1890 watakuna
| 1900 watakuna
| 1910 watakuna
| ►

◄◄ |
◄ |
1876 |
1877 |
1878 |
1879 |
**1880**
| 1881
| 1882
| 1883
| 1884
| ►
| ►►

**1880** wataqa Griguryanu kalindaryukama illapachawwan qallarisqa wakllanwatam karqan (Hulyanu kalindaryukamataq atipachawwan qallarisqa wakllanwatam).

## Ima tukusqakuna

## Yurisqakuna

## Wañusqakuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **1880**.
# New York

|  |
| --- |
| New York New York  |
|  New Yorkpa⠀wallqanqan  |  New Yorkpa lapharan  |
|   |
| Kamachiy |
| Mamallaqta
 | Hukllachasqa Amirika Suyukuna  |
|  | New York suyu  |
| K'itikuna
 | Manhattan (es) , Brooklyn (es) , Queens (es) , El Bronx (es) ,⠀Staten Island (es)   |
| Kuraka
 | Zohran Mamdani (es)   |
| Postal yupaynin
 | `10000–10499, 11004–11005, 11100–11499,⠀11600–11699`  |
| Runa-kaqnin |
| Runakuna
 | 8 804 190     hab.  |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  **4 245 512 (%48.2)** |  **3 833 351 (%43.5)**  |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

 |
| Allpa-saywachiy |
| Hanaq-kay
 | 25 m  |
| Kordinadakuna
 | ﻿ / ﻿ |
| Arya
 | 1213,369839    km 2 |
| Ñaña llaqtakuna
 | Budapest, Yerushalayim, Johannesburgo (es) , Qahira, Lunrun, Madrid, Pikkin, Santo Domingo llaqta, Tokyo,⠀Brasilia  |
| Pacha UTC
 | Horario del este de Norteamérica (es) , UTC-05:00 (es) ,⠀UTC−4 (es)   |
| Saywitu |
|  |
| T'inkikuna |
|  |

**Musuq York** icha **New York** llaqtaqa Hukllachasqa Amirika Mamallaqtakuna mama llaqtap aswan hatun llaqtanmi, New York suyupi. New York llaqtapiqa 8.336.697 runakuna (2012) tiyachkan.

New York llaqtapiqa Hukllachasqa kawsayllaqtakunap umallinanmi tiyachkan.

## Pulitika Rakiy

5 *comuna* icha *borough*, taripayt'aqapas (*county*):

* Manhattan (New York county), 1 911 581 runa
* Bronx (Bronx county), 2 561 473 runa
* Brooklyn (Kings county), 2 808 820 runa
* Queens (Queens county), 3 955 175 runa
* Staten Island (Richmond county), 977 377 runa

## Yachachiy

* Wawa wasikuna
* Huch'uy yachay wasikuna
* Chawpi yachay wasikuna
* Yachay sunturkuna:
	+ Columbia University, Manhattanpi.
	+ NYU (New York University), Washington Squarepi.

## Llaqtapi paqarisqa

## Ñaña llaqtakuna

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Tokio, Nihun (1960)
* Beijing, Chunwa (1980)
* Madrid, Ispaña (1982)
* El Cairo, Ihiptu (1982)
 | * Santo Domingo llaqta, Thuminikana (1983)
* Roma, Italya (1992)
* Budapest, Hungría (1992)
* Jerusalén, Israyil (1993)
 | * London, Hukllachasqa Qhapaq Suyu (2001)
* Johanesburgo, \*Urin Aprika (2003)
 |

## Kaypipas qhaway

## Puykukuna

## Hawa tinkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **New York**.
* NYC.gov — Sitio Oficial de la Ciudad de Nueva York (inglish simipi)
* GuiadeNuevaYork.com — Guía turística de Nueva York (kastilla simipi)
* ForoNuevaYork.com — La mayor comunidad en español hablando de Nueva York
* Guía de Nueva York kastilla simipi
* Guia de Nueva York
* ViveNuevaYork.com — Guía de Nueva York para visitantes y residentes (kastilla simipi)
* Guía de Nueva York
* InfoNuevaYork.com — Guía turística donde poder conocer los entresijos de la ciudad de Nueva York y la información necesaria para viajar a Manhattan
* sounds of New York — Sonidos de Nueva York (en francés e inglés)
* Guía turística de Nueva York
* New York Constitution (inglish simipi)
* Estudio de Brookings Institution, *New York in Focus: A Profile from Census 2000*, accesible a 23-VII de 2007 (inglish simipi)
* Walk in New York
# Bob Hope

| Bob Hope |
| --- |
|   |
| Kawsaynin |
| Tukuy sutin |
Leslie Townes Hope  |
| Paqarisqa |
Eltham (mul)  , mayukilla 29, 1903  |
| Suyun |
Hukllachasqa Amirika Suyukuna Hukllachasqa Qhapaq Suyu  |
| Mama simin |
Inlis simi  |
| Wañusqan |
Toluca Lake (es)  , hulyu 27, 2003  |
| Wañusqanpampa |
Cementerio de la Misión de San Fernando (es)   |
| Wañusqanrayku |
causas naturales (es)   (neumonía (es)  ) |
| Ayllun |
| Warmin/Qusan |
Dolores Hope (es)   (phiwriru 19, 1934 -  hulyu 27, 2003)  |
| Wawqipanan/Ñañaturan |

view
* Jack Hope (es)
 |
| Education |
| Simikunan |
Inlis simi  |
| Llamk'anan |
| Llamk'anan |
comediante (es) , aranway pukllaq, Takiq, guionista (es) , actor de televisión (es) , boxeador (es) , personalidad de radio (es) , actor de cine (es) , presentador de televisión (es) , actor de teatro (es) , actor de voz (es) , bailarín (es) , activista (es) , productor (es) , vaudeville performer (en) , Q114919269 -wan músico (es)   |
|
Plantilla:Bio/sport |
| Suñaynin |

see
* Caballero Comendador con Estrella de la Orden de San Gregorio Magno  (1998) Premios Peabody  Medalla Nacional de las Artes  Medalla Presidencial de la Libertad : Lyndon Johnson  (1969)  Caballero de la Orden de San Silvestre Premio Humanitario Jean Hersholt  (awril 4, 1960)  Premio Ronald Reagan a la Libertad Library of Congress Living Legend Medalla de Oro del Congreso de los Estados Unidos premio de Honor del Sindicato de Actores Medal of Liberty Horatio Alger Award  Premio Kennedy Center Honors Salón de la Fama del Golf Mundial honorary doctor of the Ohio State University  Comendador de la Orden del Imperio británico Golden Plate Award  (1961) Premios Globo de Oro Premios Emmy Premios del Sindicato de Actores Estrella del Paseo de la Fama de Hollywood Óscar honorífico  (1941) Óscar honorífico  (1945) Óscar honorífico  (1953) Óscar honorífico  (1966) Trustees Award  (1959)
 |
| Music instrument |
voz (es)   |
| Record label |
RCA Victor (es)   |
| Hawa-puriq |
| Yuyaynin |
| Iñiynin |
catolicismo (es)   |
| Kawpay huñuynin |
Partido Republicano (es)   |
| IMDb |
nm0001362  |
|
bobhope.com  |
|   |

Bob Hope 1990)
**Leslie Townes Hope** sutiyuq runaqa, **Bob Hope** (\* 29 ñiqin aymuray killapi 1903 paqarisqa London llaqtapi - † 27 ñiqin anta situwa killapi 2003 wañusqa Toluca Lake llaqtapi, California suyupi) huk  HQS  HAM mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan. Oskar Suñaytas chaskirqan.

Warmikuna: Dolores Hope

## Pilikulakuna

## Suñaykuna

* Oskar 1941, 1945, Oskar 1953, Oskar 1966 (Oskar Hunurifiku)

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway

* Kuyu walltay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Bob Hope**.
* ImDb: Bob Hope
# 27 ñiqin qhulla puquy killapi

**27 ñiqin qhulla puquy killapi** p'unchawqa (**27.01.**, **27-I**, **27ñ inirupi**) Griguryanu kalindaryupi watap chunka pusaqniyuq kaq (27ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 338 p'unchaw (wakllanwatapi 339 p'unchaw) kanayuq.

## Raymikuna

### Kathuliku santukuna

## Ima tukusqakuna

## Yurisqakuna

## Wañusqakuna

---
# Miki Ukucha

**Miki Ukucha**, inlish simipi **Mickey Mouse**, nisqaqa 1928 watapi rurasqa pilikula runa hinam, kuyuchisqa siq'isqa pilikulapim, siq'isqa rikchasapa willakuykunapipas, Walt Disneypa rurasqan.

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Miki Ukucha**.
# Marwikus

**المملكة المغربية
*Al-Mamlaka al-Magribiya*
Marwikuspa Qhapaqllaqtan**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Laphara | Wallqanqa |

 |
| Llaqta qayanqillqa: *Allāh, al-Watan, al-Malik* (Arabya simi: «Dyus, Taytallaqta, Qhapaq») |
| Llaqta taki: *Al-nashid al-sharif* |
|   |
| Situación de Marwikus |
|   |
| **Uma Llaqta**  • Runakuna  • Tinkurachina siwikuna | Rabat 1.200.000 (2005) 34°02′N 6°51′O |
| **Aswan hatun llaqta** | Ad Dar al Bayda |
| **LLaqtap simin** | Arapya simi1 |
| **Kamachiy** | Hatun kamachiyuq qhapaq suyu |
| **Kawpay** |  |
| Qhapaq Ñawpaq ministru | Mohammed VI (محمد السادس, ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ) Aziz Akhannouch (ⵄⴰⵣⵉⵣ ⴰⵅⵏⵓⵛ, عزيز أخنوش) |
| **Kachariy**  - Fransyamanta Ispañamanta rimarisqa |  2-III/7 ñiqin ayriway killapi 1956 |
| **Mama llaqtap hawan**  • Llapan hallka k'iti k'anchar  • % yakukuna Saywakuna Chalakuna | Ñiqi: 57º 446.550 km² yaqa 0 % 2.018 km 1.835 km |
| **Runakuna**  • Llapan  • T'iqisqa kay | Ñiqi: 35º 33,241,259 70 hab./km² |
| **Brutu ukhu hayt'uy** (**BUH**) - Llaqta ukhu hayt'uy (LUH)  • Llapan (2007)  • BUH, llapan runap | Ñiqi: 54º   $ 159.064 mil $5.176 |
| **HDI** -Runa kururay rikuchiq- (2006) | 0.640 (123º) – medio |
| **Kañina** | Dirham (`MAD`) |
| **Runa llaqtap sutin** | Maruki |
| **Pacha suyu** | UTC |
| **Internet tuyru** | `.ma` |
| **Karu rimay tuyru** | `+212` |
| **Ankichiy tuyru** | n/d |
| **ISO tuyru** | 504 / MAR / MA |
| Kaypi wankurisqa: LA, ONU, UMA |
| 1 Aslla simi, manam tukrichu: Biribir simi *(Tamazight, Tashelhit)*. |

**Marwuykus, Marwikus** icha **Maruwikus** (Amasiq simipi: ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ, Arapya simipi: *المغرب* *[al-Maghrib]*, fransis simipi: *Maroc*, kastilla simipi: *Marruecos*) nisqaqa chinchay Aprikapi huk mama llaqtam.

Marwikupiqa 33.241.259 runakunam kawsachkanku.

* Uma llaqta: Rabat, 1.200.000 runakuna (2005)

## Simikuna

* Arapya simi (>70 %, tukri simi)
* Amasiq simi (*Tamazight, Tashelhit*, >35 %)
* Qhatuna simikuna: Pharansis simi, Kastilla simi

## Pukyukuna