Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ñukini

Ñukini wat'a.
**Papwa**, **Ñukini** icha **Musuq Khiniya, Khiña** (inlish simipi: *New Guinea*; tok pisin simipi, hiri motu simipi: *Niugini*) nisqaqa Usiyanya huk hatun wat'am, Awustaralyap chinchayninpi, iskay mama llaqtayuq:

* Papwa Ñukini
* Kunti Papwa (ñawpa pacha *Iryan Yaya*, Inrunisyaman kapuq)
# Kichka k'usillu

| **Kichka k'usillu / Kasha kushillu** |
| --- |
| *Erethizon dorsatum**Erethizon dorsatum* |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Rodentia  |
| Subordo: | Hystricomorpha  |
| Infraordo: | Hystricognathi  |
| Familia: | **Erethizontidae** Bonaparte, 1845 |

 |
| Urin rikch'aq ayllu |
| * Chaetomyinae
	+ genus *Chaetomys*
* Erethizondinae
	+ genus *Coendou*
	+ genus *Echinoprocta*
	+ genus *Erethizon*
	+ genus *Sphiggurus*
 |

**Kichka k'usillu**, kichwapi **Kasha kushillu(familia Erethizontidae)* nisqakunaqa huk khankiq uywakunam, kichkasapa, sach'akunapi kawsaq.

## Rikch'aqkuna

Amarumayu sach'a-sach'a suyupi kay rikch'aqkunam kan:

* Puchan *(Coendou bicolor)*
* *Coendou prehensilis*
* hukkunapas

## Pukyukuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Kichka k'usillu**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Kichka k'usillu**
# Awya Yala Bisunti

| **Awya Yala Bisunti**  Mana llakiq rikch'aq (LC) |
| --- |
|  |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Artiodactyla  |
| Subordo: | Ruminantia  |
| Familia: | Bovidae  |
| Subfamilia: | Bovinae  |
| Genus: | *Bison*  |
| Species: | B. bison  |

 |
| Mit'an kamaypaq sutin |
| Bison bison (Linnaeus, 1758) |
| Urin rikch'aq |
| * Sach'a-sach'a bisunti (*B. b. athabascae*)
* Inkill bisunti (*B. b. bison*)
 |

Awya Yala Bisunti
Kallpachkaq bisunti, 1887 watapi, Eadweard Muybridge-pa hap'isqan rikchakuna.
**Awya Yala Bisunti(Bison bison)* nisqaqa Chinchay Awya Yalap inkill pampakunapi kawsaq iskay ruk'anayuq ñuñuq uywam, qachu mikhuq.

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Awya Yala Bisunti**.
# Iwrupa

**Iwrupa**, **Yiwrupa**, **Yurupa** icha **Khanawi** nisqaqa huk allpa pacham. Iwrupapiqa hatun mitmachaq mama llaqtakunam karqan, Apya Yalata atiqkunapas. Kunan pachaqa Yurupapi Chinchay Apya Yalapipas lliw tiksi muyuntimpi aswan qullqiyuq mama llaqtakunam.

**Iwrupa - Khanawi**|  |
| **Mama llaqtakuna huk suyukunapas Iwrupapi** |
| * Alpaña
* Alimaña
* Anthura
* Hayasuyu
* Asarsuyu
* Awstiriya
* Pilarus
* Pilhika
* Wulqarya
* Pusna-Hirsiquwina
* Chiksuyu
* Chinchay Masithuña
* Dansuyu
* Qirisya
* HQS
* Hurwatsuyu
* Irihallp'a
* Islantha
* Isluwakya
* Isluwinya
* Ispaña
* Iyisti
* Italya
* Kartulsuyu
* Kusuwu

* Liechtenstein
 | * Latwiya
* Lituwa
* Luksimbur
* Mayarsuyu
* Malta
* Multhuwa
* Munaku
* Nuriqi
* Suwami
* Pulunya
* Purtuqal
* Ransiya
* Rumanya
* Rusya
* San Marinu
* Sirpiya
* Suwiriqi
* Suwisa
* Turkiyi
* Ukrayina
* Urasuyu
* Watikanu llaqta
* Yana Urqu
 |
| **Allpa Pacha Urganisasyunkuna:** EU |

## Allpa saywachi

* Urqukuna
* Quchakuna
* Mayukuna

## Mama llaqtakuna

Albanya
Andurra
Awstrya
Bilarus
Bilhika
Busna
Bulgarya
Hurwatsuyu
Kuprus
Chiksuyu
Dansuyu
Istunya
Phinsuyu
Ransiya
FR
Alimanya
Grisya
Magyarsuyu
Islandya
Ilanda
Italya
(IT)
(IT)
Litunya
Li.
Lituwa
Luksimbur
Mak.
Malta
Mulduwa
Munaku
Yan.
Urasuyu
Nurgi
Pulska
Purtugal
Rumanya
Rusya
(RU)
S. Mar.
Sirbya
Isluwakya
Isluwinya
Ispaña
Suwidsuyu
Suwisa
Turkiya
Ukranya
Hukllachisqa
Qhapaq
Suyu
Watikanu
## Yurupapi uma llaqtakuna

• Tirana
• Andorra la Vella
• Brussel
• Sarajevo
• Sofiya
• København
• Berlin
• Tallin
• Helsinki
• Paris
• Athina
• Baile Átha Cliath
• Reykjavík
• Roma
• Astana
• Zagreb
• Riga
• Vaduz
• Vilnius
• Luksimbur
• Valletta
• Skopje
• Chişinău
• Munaku
• Podgorica
• Amsterdam
• Oslo
• Wien
• Warszawa
• Lisboa
• Bukuresti
• Moskwa
• San Marino
• Stockholm
• Bern
• Beograd
• Bratislawa
• Ljubljana
• Madrid
• Praha
• Ankara
• Kiyiw
• Budapest
• London
• Watikanu llaqta
• Minsk

## Iñiy

Iwrupapi iñiykuna:

* Kathulisismu
* Orthodoksa Inlisya
* Protestantismu
* Sunni Islam
* Shiya Islam
* Huriyu iñiy
# Quwi

| **Quwi / Saka / Haka / Kuy** |
| --- |
| Wasi quwi *(Cavia porcellus)*Wasi quwi *(Cavia porcellus)* |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Rodentia  |
| Familia: | Caviidae  |
| Genus: | Cavia Pallas, 1766 |

 |
| Rikch'aq |
| * *Cavia anolaimae*
* *Cavia aperea*
* *Cavia fulgida*
* *Cavia guianae*
* *Cavia magna*
* *Cavia nana*
* *Cavia porcellus*
* *Cavia tschudii*
 |

**Quwi**, **Saka** icha **Haka**, kichwapi **Kuy** (genus *Cavia*) nisqakunaqa Awya Yalapi kawsaq ñuñuq, khankiq uywakunam.

**Wishik, wishik, wishik** ninku qiwata muskikur. Allin aswan anti mikuyta ruranku hakawan.Aychan kallpa mirachiq, qhali qukuq.

## Rikch'aqkuna

* Purun quwi *(Cavia tschudii)*
* Sach'a quwi *(Cavia aperea)*
* Wasi quwi *(Cavia porcellus)*

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Quwi**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Quwi**
# Wisk'acha

| **Wisk'acha** |
| --- |
|  |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Rodentia  |
| Familia: | **Chinchillidae** Bennett, 1833 |

 |
| Rikch'ana |
|  *Lagidium*
 *Lagostomus* |

**Wisk'acha(genera Lagidium, Lagostomus)* nisqakunaqa Antikunapi kawsaq ñuñuq, khankiq uywakunam. Runakunaqa chakuspa aychantam mikhunku.

* *Lagidium peruanum*, Machu Pikchu llaqtapi, Piruw

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **viscacias**.
# Chinchilla

| **Chinchilla**  Ancha chikichasqa rikch'aq (CR)  |
| --- |
|  |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Eukaryota  |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Rodentia  |
| Familia: | **Chinchillidae**  |
| Genus: | Chinchilla Bennett, 1829 |

 |
| Maypim Chinchillakuna kawsachkan.
   *Chinchilla brevicaudata*
   *Chinchilla lanigera* Maypim Chinchillakuna kawsachkan.
   *Chinchilla brevicaudata*
   *Chinchilla lanigera* |
| Rikch'aq |
| * *Chinchilla lanigera*
* *Chinchilla brevicaudata*
 |

**Chinchilla(genus Chinchilla, syn. Eriomys)* nisqakunaqa Antikunapi kawsaq ñuñuq, khankiq uywakunam. Runakuna ancha chaniyuq qaranrayku chakuykuptinmi ancha chikichasqam.

## Pukyukuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Chinchilla**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Chinchilla**
# Hayupa

| **Hayupa / Lumucha**  Mana llakiq rikch'aq (LC) |
| --- |
|  |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Vertebrata  |
| Subphylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Rodentia  |
| Subordo: | Hystricognatha  |
| Familia: | Cuniculidae  |
| Genus: | **Cuniculus**  |
| Species: | C. paca  |

 |
| Mit'an kamaypaq sutin |
| Cuniculus paca (L., 1766) |
| Kaqlla mit'an kamaypaq sutinkuna |
| * *Agouti paca*
 |

**Hayupa** (**Jayupa**) icha **Lumucha(Cuniculus paca* syn. *Agouti paca)* nisqaqa huk khankiq uywam, Awya Yalapi paray sach'a-sach'akunapi kawsaq.

## Pukyukuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Hayupa**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Hayupa**
# Kichka ukucha

| **Kichka ukucha / Kasha ukucha** Rumiyasqa: Oligoceno - Reciente |
| --- |
| *Hoplomys gymnurus**Hoplomys gymnurus* |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Rodentia  |
| Subordo: | Hystricomorpha  |
| Infraordo: | Hystricognathi  |
| Familia: | **Echimyidae** Gray, 1825 |

 |
| Urin rikch'aq ayllu |
|
Adelphomyinae
Dactylomyinae
Echimyinae
Eumysopinae
Heteropsomyinae |

**Kichka ukucha**, kichwapi **Kasha ukucha(familia Echimyidae)* nisqakunaqa huk khankiq uywakunam, kichkayuq, ukuchaman rikch'akuq.

## Rikch'aqkuna

Amarumayu sach'a-sach'a suyupi kay rikch'aqkunam kan:

* *Mesomys hispidus* (ramus ukucha, kasha ukucha)
* Pikuru ukucha *(Proechimys)*
	+ *Proechimys cuvieri* (sacha ukucha, pikuru ukucha)
	+ *Proechimys brevicauda* (sacha kuy, sacha ukucha, pikuru ukucha)
	+ *Proechimys quadruplicatus* (chini ukucha, sacha kuy, sacha ukucha, pikuru ukucha)
	+ *Proechimys simonsi*
* hukkunapas

Chay kichka ukuchakunataq kasha ukucha, sacha ukucha, pikuru ukucha, sacha kuy nispa ninku.

## Pukyukuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Kichka ukucha**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Kichka ukucha**
# Chutuchupa ukucha

| **Chutuchupa ukucha** |
| --- |
|  |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Rodentia  |
| Superfamilia: | Muroidea  |
| Familia: | **Cricetidae** J. Fischer, 1817 |

 |
| Urin rikch'aq ayllu |
| * *Arvicolinae*
* *Cricetinae*
* *Neotominae*
* *Sigmodontinae*
* *Tylomyinae*
 |

**Chutuchupa ukucha(familia Cricetidae)* nisqakunaqa huk khankiq uywakunam, ukuchakunam.

Kay rikch'aq ayllumanqa Awya Yalapi kawsaq sallqa ukuchakunam kapunku, ahinataq qachu ukuchakunam.

## Rikch'aqkuna

Kaymi huk rikch'aqninkuna:

* Awya Yala ukucha *(subfamilia Sigmodontinae)*
	+ Qachu ukucha *(genus Akodon)*
	+ Hawa ukucha, "Wasi ukucha" *(Oecomys bicolor)*
	+ Palanta ukucha *(Oecomys concolor)*
	+ Uchpa ukucha *(Hylaeamys perenensis* syn. *Oryzomys perenensis)*
	+ Ukuchacha *(Microryzomys minutus)*
	+ Sampuna, Sambona *(Holochilus sciureus)*
	+ Chimputu *(Neacomys spinosus)*
	+ "Sacha ukucha" *(Neacomys minutus)*
	+ "Sacha ukucha" *(Euryoryzomys nitidus)*
	+ "Sacha ukucha" *(Hylaeamys perenensis)*
	+ "Sacha ukucha" *(Hylaeamys yunganus)*
	+ "Kasha ukucha" *(Scolomys melanops)*

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Chutuchupa ukucha**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Chutuchupa ukucha**
# Antharu

| **Waywacha / Antharu** |
| --- |
| Iwrupa antharu (*Sciurus vulgaris*)Iwrupa antharu (*Sciurus vulgaris*) |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Rodentia  |
| Familia: | Sciuridae Linnaeus 1758 |

 |

**Antharu**, **Waywacha**, **Waywachi** icha **Waywashi(familia Sciuridae)* nisqakunaqa huk khankiq uywakunam.

## Rikch'aqkuna

Huk iskay piruwpi kawsaq rikch'aqkuna:

* *Sciurus igniventris* yuraqwiksa waywacha
* *Sciurus spadiceus* puka waywachi (ardilla rojiza)
* *Microsiurus flaviventer* shilltipu

## Pukyukuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Antharu**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Antharu**
# Ukucha

Antañiqiq ukucha** nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.*

| **Ukucha** |
| --- |
| Kastilla sach'a ukucha (*Apodemus sylvaticus*)Kastilla sach'a ukucha (*Apodemus sylvaticus*) |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Rodentia  |
| Superfamilia: | Muroidea Illiger, 1811 |

 |
| Rikch'aq ayllu |
|
Platacanthomyidae
Spalacidae
Calomyscidae
Nesomyidae
Cricetidae
Muridae |

**Ukucha** icha **Huk'ucha** (Buliwyapi: **Juk'ucha**), waywash rimaykunapi **Ukush** nisqakunaqa uchuylla khankiq uywakunam, kay rikch'aq ayllukunaman kapuq:

* Chupasapa ukuchakuna *(familia Muridae)*
	+ Wasi ukucha *(Mus musculus)*
	+ Hatun ukucha *(genus Rattus)*
* Chutuchupa ukuchakuna *(familia Cricetidae)*
	+ Awya Yala ukucha *(subfamilia Sigmodontinae)*
		- Qachu ukucha *(genus Akodon)*
		- Hawa ukucha *(Oecomys bicolor)*
		- Palanta ukucha *(Oecomys concolor)*
		- Ukuchacha *(Microryzomys minutus)*
* hukkunapas

## Kaypipas qhaway

* Kichka ukucha *(familia Echimyidae)*

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Mus**.

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Muroidea**.
# Hatun ukucha

| **Hatun ukucha** |
| --- |
| Paqu hatun ukucha (*Rattus norvegicus*)Paqu hatun ukucha (*Rattus norvegicus*) |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Rodentia  |
| Familia: | Muridae  |
| Subfamilia: | Murinae  |
| Genus: | Rattus  |

 |
| Rikch'aq |
| * *Rattus rattus*
* *Rattus norvegicus*
* *Rattus exulans*
 |

**Hatun ukucha** icha **Hatun huk'ucha(genus Rattus)* nisqakunaqa huk khankiq uywa rikch'anam, hatun ukuchakunam.

## Rikch'aqkuna

* Yana hatun ukucha *(Rattus rattus)*
* Paqu hatun ukucha *(Rattus norvegicus)*
* Pulinisya hatun ukucha *(Rattus exulans)*

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Hatun ukucha**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Hatun ukucha**
# Tawantinsuyu

**Qusqu Tawantinsuyu
 Qhapaq Inka hatun llaqtam**| 1197 - 1572 |
|  |
| Llaqta qayanqillqa: Ama llulla, ama suwa, ama qilla |
|   |
| Situación de Tawantinsuyu |
|   |
| **Uma llaqta**  • Runakuna  • Tinkurachina siwikuna | Qusqu 2 000 000 13°30′ S 71°58′ O |
| **Aswan hatun llaqta** | Qusqu |
| **Tukri simi**  • Huk simikuna | Qhichua simi Pukina (wañusqa), Aymara, hukkunapas |
| **Kamachiy** | Apsulutu qhapaq suyu |
| Sapa Inka | Manku Qhapaqmanta Tupaq Amarukama |
| **Wiñay kawsay**  • Kamasqa  • Puchukasqa |  1197 (Manku Qhapaq) 1572 (Ispaña Atiy) |
| **H. k. k'anchar**  • Tukuy  • % yaku Saywakuna Chalakuna |  ~2.000.000 km² ~0,4% ~12.000 km ~6.000 km |
| **Runakuna**  • Tukuy  • T'iqisqa kay |  15.000.000-chá ~7.5 hab./km² |
| **Distritos** | n/d |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Chinchaysuyu | Antisuyu |
|  |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Kuntisuyu | Qullasuyu |
|  |  |

 |

Tiqsi muyupi Tawantinsuyu saywitu.
**Tawantinsuyu** nisqaqa Inkakunap mama llaqtankus karqan, tawantin suyuyuq kaq. Qusqu llaqtas uma llaqtan kaptin, unanchankutaq wiphalas karqan. Kunan pachaqa Antikunap runankunam kikinkunatapas llaqta suyunkunatapas kawsay saphintapas Tawantinsuyu nikunku.

## Inkakunap tawantin suyun

Qusqu, Inkakunap uma llaqtanñas ñawpa pachañas Qusqu qhapaq suyu pachañas tawantin llaqta suyuyuqsi karqan. Chaypacha *Hanan Qusqu*, *Urin Qusqu* suyus karqan, chay iskay suyutaq iskaymansi rakisqa karqan, tawantin suyus.

1438 watapi Pachakutiq Inka Yupanki Chanka runakunata atipaspa hatunkaray suyuta hap'iptinsi, Inkakunap atiynin, mama llaqtan anchata mast'arikurqansi. Ñawpa pacha hina, manas qhapaq llaqtallapichu, ichataq tukuy atipasqan suyuntinpis tawantin rakin kamarirqanku. Chay tawantin suyunkaqa karqan: Chinchaysuyu, Antisuyu, Kuntisuyu, Qullasuyu. Suyunkunap kuchunkunaqa uma llaqtapi, Qusqupi, tarikurqanku. Tawa suyumanta *Tawantinsuyu* suti hamun.

## Suyukuna

#### Chinchaysuyu

* Chinchaysuyu.

#### Antisuyu

* Antisuyu.

#### Kuntisuyu

* Kuntisuyu.

#### Qullasuyu

* Qullasuyu.

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: **Tawantinsuyu**.
* Inka taytanchiskunaq kawsayninta yacharispa. Instituto Superior Público la Salle, proyecto CRAM II, Urubamba, Qusqu 2002.
* Inkakunap paqarisqanmanta: Titiqaqa quchamanta ñawpa willakuy, Ayar wawqikunamanta ñawpa willakuy. Runasimi.de, Waskaran portalmanta hamuq.

|  Tawantinsuyu |  |
| --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Suyukuna: | Antisuyu | Chinchaysuyu | Kuntisuyu | Qullasuyu |
| Unancha: | Wiphala |
| Uma llaqta: | Qusqu |

 |
# Diné

| **Diné / Nawahu** |
| --- |
|  |
| Diné runakuna, Utah suyu, ~ 1880 waatapi |
| Mama llaqta |  HAM |
| Riqyun | Chinchay Awya Yala |
| Tiyay | Arizona, Colorado, Musuq Mishiku, Utah |
| Runakuna | 178.000 |
| Simi | Diné simi |
| Iñiy |  |
|  |
|  Tiyay |
|  |
|  Diné runakunap unanchan |

**Diné** (diné simi, "runa") icha **Nawahu** nisqa runakunaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunapi, *Dinétah* icha *Diné bikéyahdi* nisqa mama suyunpi, Arizona, Colorado, Musuq Mishiku, Utah suyukunapi kawsaq indihina runa llaqtam, Chinchay Awya Yalapi lliwmanta aswan hatun runa llaqtam, 178.000 runam, diné simita rimaq.
# Hinitika

Man kann Wikipedia sehr leicht ändern!

**Hinitika** icha **Ginitika** (latin simimanta: *Genetica*) nisqaqa
kawsaqkunapa ima kayninkuna mirayninkunaman chimpakuymanta pawachasqa yachaymi, mama taytap wawankunaman, churinkunaman ima kayninkunata qarayninmanta chaskiyninmanta.

Kawsaqpa saqina willankunaqa kawsaykuqninpa huk'inpi waqaychasqam, saqi *(gen)* nisqakunapi, huk'i p'uchqu nisqapi.