Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sulluchiy

**Sulluchiy(abortio)* nisqaqa runap munasqan, qallarichisqan sulluymi. Chay sulluywanqa sullu nisqa runachaqa wañunmi.

Achka mama llaqtapiqa chay sulluchiy ati q'umam, huk mama llaqtakunapitaq wiksayaypa ñawpa killa pachankunapi saqillasqam. Kristiyanu Inlisyaqa sulluchiyman ama ninmi, warmi hayñikunapaq llamk'aykuq tantanakuykunataq sulluchiy hayñipaqmi riman.
# Makiyuq

| **Makiyuq (Primates)** |
| --- |
| Pawyan *(Papio)*, huk k'ullkusinqa k'usilluPawyan *(Papio)*, huk k'ullkusinqa k'usillu |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Subphylum: | Vertebrata  |
| Superclassis: | Tetrapoda  |
| Classis: | Mammalia  |
| Subclassis: | Theria  |
| Infraclassis: | Placentalia  |
| Superordo: | Euarchontoglires  |
| Ordo: | **Primates** Linnaeus, 1758 |

 |
| Maypim makiyuqkuna kawsan Maypim makiyuqkuna kawsan |
| Urin rikch'aq ñiqi |
| * Strepsirrhini
	+ Infraordo Lemuriformes
	+ Infraordo Lorisiformes
* Haplorrhini
	+ Infraordo Tarsiiformes
	+ Infraordo Simiiformes
 |

**Makiyuq**, kichwapi **Makiyuk(Primates)* nisqakunaqa huk ñuñuq uywa rikch'aq ñiqim. Makiyuq nisqakunaqa allin tawa maki hina chakiyuq kaspam allin lluq'aq uywakunam. Achka makiyuqkunam sach'akunap k'allmankunapim kawsan. Kay rikch'aq ñiqiman tukuy chiqap k'usillukunam kapun, ichataq runapas.

## Mitan kamay

* Huq'usinqa makiyuq *(Strepsirrhini)* - Madagaskar wat'api kawsaq
	+ Limuri *(Lemuriformes)*
	+ Luri *(Lorisiformes)*
* Chakisinqa makiyuq *(Haplorrhini)*
	+ Ñawisapa *(Tarsiiformes)* - Indunisya, Malasya wat'akunapi kawsaq
	+ K'usillu *(Simiiformes)* - lliw Tiksimuyuntinpi kawsaq
		- Pallt'asinqa k'usillu *(Platyrrhini)* - Awya Yalapi kawsaq
		- K'ullkusinqa k'usillu *(Catarrhini)* - Asyapi, Aphrikapi kawsaq

## Pukyukuna

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Makiyuq**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Makiyuq**
# Liyun

| **Liyun**  Chullchu rikch'aq (VU) |
| --- |
|  |
| **Mit'an kamay** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regnum: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Subphylum: | Vertebrata  |
| Classis: | Mammalia  |
| Ordo: | Carnivora  |
| Familia: | Felidae  |
| Genus: | *Panthera*  |
| Species: | Panthera leo  |

 |
| Mit'an kamaypaq sutin |
| Panthera leo Linnaeus 1758 |
| Maypim Afrikapi liyun kawsan Maypim Afrikapi liyun kawsan |

**Liyun(Panthera leo,* kastilla simimanta: *león)* nisqaqa huk sallqa aycha uquq ñuñuq uywam, Afrikapi kawsaq. Ñawpa pachas uralan Iwrupapi Asyapipas kawsasqa, kunantaq chaypi wañusqañam, manataq 300-lla liyun Barat mama llaqtapi (Gujarat suyupi).

Liyunqa Afrikapi lliwmanta aswan hatun aycha uquqmi. Kanchakunapim chakun, aswantaq chinakunam. Huk kanchapi huklla urqum aswan chinakunawan.

## Hawa t'inkikuna

* Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: **Liyun**.

* Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: **Liyun**