Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# تیک توک

**تیک تاک** ټیک ټاک) په انګلیسي Tik Tok) یو چینایي ټولنیز وړیا کاریال (آپ) دی، چې ترډیره پکې ټولنیز مسایل د خلکو ترمنځ شریکیږي.

تیک‌تاک|  |
| دوتنه:Tik Tok app Screenshot 2018-08-12.pngاسکرین‌شات په تیک‌تاک کې اګسټ ۲۰۱۸ |
| پرمخ وړونکي | بایت دنس |
| لومړني خپرول | کينډۍ:د کار پایل تاریخ |
| کينډۍ:Infobox software/simple |
| عملیاتي سیسټم | آی‌اواس او اندرویډ |
| Size | ۳۰۸ مګابات (آی‌اواس)
 ۸۰ مګاباټ(اندرویډ) |
| کې شتون لري | ۴۰ languages |
| ډول | د ویډیوګانو وړاندی کونه |
| جواز | وړیا |
| ویب پاڼه | tiktok.com (انګلیسي) douyin.com (چینایي) |

## تاریخ

## اوسمهال
# تولو نادو

**تولو نادو** يا **تولونادو** یا **تولوناد** د هند په سوېل ختيځ ساحل کې يوه سيمه او وړانديز شوی ايالت دی.
د تولونادو وگړي تولويان يا **تلوېر** دي چې په تولو ژبه چې د دراويدي ژبو يوه ژبه ده خبرې کوي او د تولو نادو سيمې ډېرکي وگړي دي.

سوېلي کناډا چې يوه پخوانۍ ولسوالۍ ده، د اوسنۍ دکشينا کناډا(کودلا)، چيکماگلور (الياماگلنور)، حسن (پاسانو) اوډوپي د کرناټکا ايالت د شيموگا ولسوالۍ ځينې برخې، د کاسرگوډ ولسوالۍ (کاسرود) او د کيرالا ايالت د کنور سيمې په تولونادو کې شاملې سيمې دي. دا سيمې د تولوور کلتوري سيمه جوړوي.

تولو نادوತುಳುನಾಡ್ (تولو)

ټوليز مالومات| عمومي مالومات | geographical feature (en)  سيمه پخوانی هېواد  |
| اداري سیمه | Dakshina Kannada district (en)   |
| هېواد |  هند  |

کچه او لوړوالی| د ځای کچه |
۱۰٬۴۳۲ كيلومتر مربع  |

نور مالومات| کورډي‌نېشن | ﻿ / ﻿  |

په تاريخي توگه تولونادو سيمه د گنگاوالي سيند (اوترا کناډا ولسوالۍ) او د پاينور (کنور ولسوالۍ) ترمنځ موقعيت لري.
اوسمهال تولوناډو د کرناټکا ايالت د دکشينا کناډا او اوډپي ولسواليو او د کيرالا ايالت د کاسرگوډ ولسوالۍ څخه جوړه سيمه ده. دا سيمه کوم رسمي اداري واحد نه دی، بلکې يوه کلتوري سيمه ده.

منگلور چې د پراخوالي او نفوس له مخې څلورمه لويه ولسوالۍ ده، د تولوناډو تر ټولو لوی ښار دی.
اوډپي او کاسراگوډ د دې سيمې دوه نور لوی ښارونه دي.

## داهم وگورئ

* تولويان
* تولو ژبه
* هند

## سرچينې
# دولت

**دولت** د ټولنې يو ځانگړى جوړښت دى ، چې د ټاكلې خاورې د ټولو ټولنيزو او كولتوري گټو په واسطه متحد وي ، خپل اداري غونډال ( سېستم ) ، د امنيت غونډال ، كورنۍ او باندينۍ خپلواكي ولري .

## د دولت تعريف

دولت د یوې اوږدمهالې، ورو او پرله پسې ودې ‎پایله ده، خو په دې وده كې يورنگي نه لیدل کېږي. د ځمکې په بېلابېلو برخو کې د مېشتو وگړو د فطري چا پېریال او طبيعي اختلافونو له كبله په مختلفو ځایونو او وختونو کې د دولت ‎پیل په مختلفو حالاتو کې وشو. د دغو مخالفتونو په نتیجه کې د دولت بڼې هم مختلفې پاتې شوې دي.

1. دختیځ سلطنت.
2. د یونان مدني دولتونه
3. د روم سلطنت
4. د زورواکانو دولت
5. ملي دولت

## په پوهنه كې د دولت تعريف

## ايتيمولوجي

## د دولت نښې

## دولت او كه هېواد

## د دولت ډولونه

## د دولت تاريخي شاليد

## د لومړني دولت رامنځته كېدل

## د دولت دندې

## د نړۍ دولتونه

## اخځونه

1.
# ګرېنادا

| ګرېنادا |
| --- |
| ګرېنادابیرغ
 | ګرېنادانښان
 |
|

---

 |
| په کوچنی اتيل کې د ګرېنادا نقشهپه کوچنی اتيل کې د ګرېنادا نقشه |
|

---

 |
| شعار
*Ever Conscious of God We Aspire, Build and Advance as One People*،
Винаги със съзнание за Бог, ние се стремим, изграждаме и напредваме като един народ،
*Pure Grenada*،
*Wastad yn Ymwybodol, Dyheuwn, Adeiladwn a Symudwn Ymlaen fel Un Bobl*،
*Grenada Pur*   |
| **ملي ترانه:** |
| ځمکه او استوګنه |
| کوارډينېټ | ﻿ / ﻿    |
| پراخوالی | 348.5 کیلومتره مربع    |
| پلازمېنه | سنت جورجس    |
| رسمي ژبې | انګليسي ژبه    |
| مشرتابه |
| بنسټ اېښودنه او واکمنۍ |
| خپلواکۍ نېټه | ۱۹۷۴   |
| د عمر محدودیتونه |
| د واده عمر | 21 کلن    |
|  نور مالومات
  |
| تګلوری | کيڼ    |
| رسمي وېبپاڼه | د تاييدولو سرچينه   |
| هېواد کوډ | GD   |
| د زنګ وهنې نړیوال کوډ | +1473   |
|  |
|  |

**گرېنادا(په انگرېزي: Grenada)* یو ټاپوزمه هیواد دی چې د کارایب د سیند ختیځ لور ته پروت دی
# درسي پلان

**د درسی پلان تعریف:**

په یوه ساعت، اونۍ، میاشت او یو کال کې د یو مهالي چوکات په مینځ کې د مختلفو مضامینو ساعتوار مهال وېش څخه عبارت دی .

یا په بل عبارت درسی پلان د ښونکي او زده کونکو تر منځ یو منظم فعالیت او نقشه ده چې د هغې په ذریعه معلم اوزده کونکي خپل فعالیتونه اجرا کوي لکه: کلنی میاشتنی، اونیز او ساعتوارپلان .

**د کلنی پلان تعریف:** کلنی پلان د هغې طرحې څخه عبارت دی چې دیوه مضمون ټول یو کلن موضوعات د یوه کال په میاشتو ووېشل شی.

**د میاشتنی پلان تعریف:** میاشتنی پلان عبارت د هغې طرحې څخه دی چې دیوې میاشتې درسی موضوعات د کلنی درسی پلان څخه ترتیب شوی وي.

**د اونیز پلان تعریف:** عبارت د هغه پلان څخه دی چې خپل د یوې اونی پلان د میاشتنی پلان څخه ترتیبوی.

**د ساعت وار پلان تعریف:** عبارت د هغې طرحې او نقشې څخه دی چې ښوونکی خپل فعالیتونه او د زده کونکو فعالیتونه د درس د هدف په خاطر د ټاکلی وخت او درسي موادوپه نظر کې نیولو سره د کاغذ پر مخ لیکي.

**درسی مواد**: عبارت د هغو موادو څخه دی چې د ښوونکي او زده کونکولپاره د درس او زده کړې په چټکتیا کې مرسته کوي لکه: تخته، تباشیر، تخته پاک، قلم ، کاغذ، خط کش، کارت، فلش کارت، فلش چارت او داسی نور.

**کارت** : کـــارت عبارت له درسی موادو څخه دی چـــې د یوې موضوع برخه د حروف په شکل د یوې کلمې سره وښایی مثلا: په یوه کارت کې چې د( ب ) حرف صرف یوه موضوع ده.

**چارت**: د هغه درسی موادو څخه عبارت دی چې د درس ټول موضوعات د کلمویا حروفو په شکل په درست ډول بیان کړي مثلاْ : د حروفو چارت، د کلمو چارت، او داسی نور.

**فلش کارت**: د هغه درسي موادو څخه عبارت دی چې د یوې موضوع برخه د عکس په بڼه بیان کړی مثلاْ : د یوه شخص عکس د لمانځه د رکوع په حال کې .

**فلش چارت**: هغه موادو ته وایي چې د درس ټوله موضوع په پوره ډول د عکس په شکل بیان کړي.

              مثلاْ : په یوه وخت کې د لمانځه یوه انځوریزه بڼه.

**د درسی موادو ځانګړتیاوې**: درسی مواد باید د چاپیریال څخه وي، ارزانه وي، اغېزناک او په زړه پورې وي، د کلتور مطابق وي، روښانه او بې خطره وي.

**د تعلیمی پلان تقویمي تعریف**:

تقویمي پلان هغې طرحې او یا نقشې ته وایی چې معلم د جنترۍ په نظر کې نیولو سره د میاشتو، هفتو، ورځې او درسي ساعتونه تعینوي.

**مواد**: د تقویمي پلان مواد له جنترۍ، کتاب، تقسیم اوقات، قلم، کاغذ او خط کش څخه عبارت دي .

**د تقویمی پلان فورمول**:

تعلیمی ورځې له دوهم د حمل نه تر ۳۰ د عقرب پورې محاسبه کیږي.

**تعليمي ورځې** = دمياشتو ټولې ورځې - ( دجمعې ورځې + رسمي رخصتۍ ورځې )

**درسی ورځې** = تعلیمی ورځې ـ غیر درسی ورځې(د معلم رخصتۍ او دڅلور مياشتنۍ ازموينې ورځې )

دیو کال درسي هفتې مساوي دي د درسي ورځو تقسیم د هفتې په ورځو ) د درسي ورځو تقسيم په ۶ (.

همدا رنګه درسي ساعتونه په یوه کال کې = درسي هفتې X په هفته کې دیوه مضمون درسي ساعتونه.

په یوه ساعت کې د درس اندازه، مساوی ده د کتاب دصفحو تقسیم د یوه کال په درسي ساعتونو.

**ورور مو مسعودالرحمن ګاګرزی.**
# تطبيقي پوهنې

کينډۍ:وهه

**عملي ساینس** يا تطبيقي پوهنې چې په فزیکي چاپېریال کې د ساینسي پوهې پلي کولو ته وايي. د انجینرۍ څانګې د پلي شوي علومو سره نږدې اړیکې لري. تطبیقي پوهنې د ټیکنالوژۍ په پراختیا کې مهم رول لوبوي. په صنعتي چاپېریال کې د دې غوښتنلیک معمولا د څېړنې او پراختیا (R&D) په نوم یادیږي.

تطبيقي علوم له بنسټيزو علومو سره توپير لري چې دا علوم تر ټولو بنسټيز توکي او قوتونه بيانوي او په عملي استعمال باندې لږ ټينګار کوي.

## سرچينې

* ويکيپېډيا ګډونوال «Applied sciences». دانګليسي ويکيپېډيا ۱۳۸۹.
# د سږو امبولي

**د سږو امبولي** يا **ریوی امبولی(په انگرېزي: Pulmonary embolism)* د سږو يوه ناروغي ده چې په سږو کې د هر بیگانه جسم یا هر غیرطبعی شی شتون د سږو د شریانونو یا وریدونو یا هم د دواړو د بندېدلو سبب گرځی. هغه څه چې رگونه بندوي د امبولی به نامه سره یا دیږی. امبولی په دری طریقو سره په سږو کې پیدا کیږی.

1. هوا
2. د وینی لخته (گروم) کیدل
3. د شحمی یا چربی قطرونو څخه مینځ ته راځی.

په امبولی کی ورید کوږ وږ (کج وپیچ) چی وینه بی حرکته وی معلومیږی.

## نښې نښانې

نفس کوتاهی – د سینی دقفس درد- مریض وارخطا معلومیږی – خولی کیدل- ټوخی له وینی سره- کله کله ضعف کیدل – نرمه تبه- د زړه ضربان پورته ځی – په اصغاسره امکان لری نارمل آواز ولری او یاهم رال او ویز واوریدای شی فلی بایتس امکان لری په پښو کی موجود وی.
تداوی:- انتی کوگونتس یعنی ضد علقه (کتله) دواگانی – اسپرین.
# سویډن

**سویډن هیواد** (د سویډن مشروطه سلطنت) (سویډني Konungariket Sverige) د سکانډيناويا يو سويلي هېواد دی. د دې هېواد په لوېديځ کې ناروې، په سهېل ختيځ کې فینلنډ، په سوېل لوېديځ کې د سکاګرراک او کاته ګات سټرايټ، په ختيځ کې بالتیک سمندر او د بوتنیا خلیج پراته دي.

| سویډن |
| --- |
| سویډنبیرغ
 | سویډننښان
 |
|

---

 |
| سویډن |
|

---

 |
| **ملي ترانه:** |
| ځمکه او استوګنه |
| کوارډينېټ | ﻿ / ﻿    |
| پراخوالی | 447425.16 کیلومتره مربع  (۲۰۲۲)   |
| پلازمېنه | استکهلم |
| رسمي ژبې | سویډني ژبه    |
| مشرتابه |
| حکومت ډول | مشروطه پاچهي    |
| بنسټ اېښودنه او واکمنۍ |
| خپلواکۍ نېټه | تړون 900   |
| د عمر محدودیتونه |
| د واده عمر | 18 کلن    |
| بې کارۍ کچه | 8.4 سلنه  (۲۰۲۰)   |
| اوسط عاید | 50514 امريکايي ډالر    |
|  نور مالومات
  |
| بېړنۍ ټليفون شمېره | ۱۱۲    |
| تګلوری | ښي لورۍ    |
| رسمي وېبپاڼه | د تاييدولو سرچينه   |
| هېواد کوډ | SE   |
| د زنګ وهنې نړیوال کوډ | +46   |
|  |
|  |

سویډن د اروپا په شمال کې په اسکندونیایي ټاپو وزمه .کې موقیعت لرې چې د وګړو شمیر یې ۳۸۹'۰۶۰'۱۰ تنوته رسیږي. د سويډن پلازمینه استکهلم ښار دی او مساحت یې ۶۶۴'۴۴۶ کیلومتره مربع دی. ددی هیواد د حکومت ډول مشروطه پادشاهي ده او رسمي ژبه یې سویډني ده.

## جغرافیه

لاپلند سیمه.

## وګړي

سویډن کابو ۹ میلیونه وګړي لري، د هندو اروپایي قومونو څخه دي چې اصلیت یې وایکینګیانو ته رسیږي.

## ایداري ویش

**د سویډن هیواد د ولایتونو نوملړ** (آیالاتونه)

د سویډن ولایتونه.

* - بلکینګه
* - بوهوسلن
* - دالارنا
* - دالسلاند
* - ګوتلاند
* - ګستریکلاند
* - هاللاند
* - هلسینګلاند
* - هریدالن
* - یمتلاند
* - لاپلنډ (سویډن)
* - مدلپاد
* - نوربوتن
* - نرک
* - اسکونه
* - سمالنډ
* - سودرمانلاند
* - اوپلاند
* - ورملاند
* - وستمانلاند
* - وستربوتن
* - وسترګوتلاند
* - انګرمانلاند
* - اولاند
* - اوسترګوتلاند

## کلتور

## تاریخ

## اقتصاد

## سرچینې

|  |
| --- |
|

 |
# هيلري کلنټن

هيلري کلنټن
**هيلري کلنټن** چي پخوانی نوم ئي هيلري ډاين رودهام دی په ۱۹۴۷ ز کال د اکتوبر پر ۲۶ د شيکاگو پر شاوخوا د ايلينويس په ښار کښي په هغه کورنۍ کي دنيا ته راغلې چي رېښه ئي انگليسي ده .

## زده کړې

هغې په ۱۹۷۳ ز کال داييل پوهنتون د حقوقو فاکولته پاي ته ورسوله. په همدغه پوهنتون کي په ۱۹۷۰ کال د خپل راتلونکي مېړه بل کلنټن سره هم معرفي سول .

## سياسي ژوند

هيلري کلنټن په ۱۹۹۲ کال کي دماساچوسيت په ښارکي د ماشومانو د دفاع په فونډ کي حقوقي مشاوري دنده پر غاړه لرل. او په ۱۹۷۴ کال په واشنگتن کي د امريکا د کانگريس د حقوقي چارو دکميټې په اپارات کي مقرره سوله.

هغې دواترگيت د مسلې او د ريچارد نيکسن پر خلاف چي بايد له مقامه گوښه سي د دوسې په څېړونو کي هم برخه اخيستې ده. په ۱۹۷۵ کال ارکنزاس ته ولاړه، او په همدې کال ئي دبيل کلينتون سره واده وکړ .

په ۱۹۹۲ کال د بل کلنټن په انتخاباتي کمپاين کي ئې فعاله ونډه واخيسته. د هغه تر ټاکل کېدو وروسته ئي په ۱۹۹۳ کال کي دجمهوري رياست په چوکاټ کښي دروغتيايي خدماتو دکمېټې د مشري دنده پر غاړه درلوده.

په ۱۹۹۴ کال کي د وايټواټر Whitewater په مسله کي چي د ارکنزاس په ښارکي د ۱۹۷۰ نه تر ۱۹۸۰ کال پوري د بل کلنټن دغير منقول جايداد دمالې پر سر لانجه وه، يوه له مهمو څېرو څخه وه، دا په دې معنا چي دغه دعوه هغې پر مخ وړله. البته دا يو بله لويه قيصه ده چي د ددوي دزراعتي مځکو دمالي پر سره راپيدا سول او دا وايټواټر د مسلې په نامه ئې شهرت پيداکړ.

کله چي په ۱۹۹۸ کال په سپينه ماڼۍ کښي ديوې پراکتيک کونکی انجلی، مونيکا ليوينسکي سره د بل کلنټن د نامشروع اړيکو راز رسوا شواو د دې مسلې پر س لانجه راپيداسول، دا مسله د سياسي رقابتو نوله مخي دومره گټه سول چي بايد بل کلنټن د جمهوري رياست له مقامه گوښه سوي واي. په همدي وخت کي هيلري کلنټن د خپل مېړه بل کلنټن په پلوی ودرېدله اوهغه ته ئي نجات ورکړ .

په ۲۰۰۰ کال کي د دموکرات گوند لخوا د نيويورک د ښار نه کانديده هيلري کلنټن په ۲۰۰۱ کال د سناتور په توگه د امريکا په کانگريس کي دنده پر مخ بيايي. هيلري په ۲۰۰۶ کال کي د دوهم ځل لپاره بياهم دهمدې ښار نه دسناتور په توگه وټاکل سوه. هيلري د يوشمیر قوانينو په ليکلو کي فعاله ونده اخيستې او په ۲۰۰۲ کال کي ئي دامريکا په کانگرس کي د عراق پر خلاف دجگړې د پيل په پلوی رايه ورکړه. خو اوس په دي ورستيو وختوکې دعراق څخه امريکايي پوځونو دايستلو سرسخته پلوی ده.

هیلاری دبیل کلینتون دخانمي له ۱۹۹۳ کال نه تر۲۰۰۱ کال پوري په سپينه ماڼۍ کي ژوند وکړاود امريکا لومړی مقام لرونکې ښځه وه .

هيلري کلنټن په ۲۰۰۸ کال کې ئي د جمهوري رياست د مقام لپاره د دموکرات گوند دوهمې استازي په توگه له باراک اوباما څره سخته سيالي وکړه، خو دنومبر پر ۷ مه له دې سياليو نه ووتله او خپله ناکامي ئي ومنله. پس له هغه نه ئې د باراک اوباما په پلوی ئي فعاليت پيل کړ. دا دي اوس د دسمبر په لومړۍ ورځ ۶۱ کلنه هيلري کلنټن د باراک اوباما لخوا د امريکا دبهرنيو چارو د وزيرې په توگه ونومول شوه.
# ریډیټ

ریډیټReddit **ناسم ژبکوډ.** نښان

ټوليز مالومات| عمومي مالومات |   لړۍ...
د ټولنیزو شبکو خدمتونه social news website (en)  aggregator (en)  user-generated content platform (en)  online community (en)  news aggregation website (en)  art-sharing website (en)   |
| مرکز |
سان فرانسسکو  |
| غړی د | Internet Association (en)   |
| هېواد |  د امریکا متحده ایالات  |
| څښتن | Condé Nast (mul)  (۲۰۰۶ – ۲۰۱۱) Reddit Inc. (mul)   |
| چلوونکی | Reddit Inc. (mul)   |

اړين مالومات| مهمې پېښې | * Reddit 2018 data breach (en)
* AMA (mul)
 |

جوړښت| بنسټګر | Alexis Ohanian (mul)  Steve Huffman (mul)  Aaron Swartz (mul)   |

نور مالومات| تاسیسات | * **subreddit (en) **redditor (en)**
 |
| وېب‌پاڼه |
reddit.com (multiple languages (en) )  |

 **ریډیټ** د امریکا د ټولنیزو خبرونو مجموعه ، د منځپانګې درجه بندي ، او د فورم ټولنیز شبکه ده. راجستر شوي کارونکي (په عموم ډول د "ریډیټرز" په نوم یادیږي) سایټ ته مینځپانګې وسپاري لکه لینکونه، متن پوسټونه، انځورونه او ویډیوګانې، چې بیا د نورو غړو لخوا رایه ورکول کیږي یا ښکته ("اپته رایه" یا "ناوړه رایه"). پوسټونه د موضوع له مخې د کارونکي لخوا رامینځته شوي بورډونو کې تنظیم شوي چې د "فریډډیټس" په نوم یادیږي. سپارښتنې د ډیرو رایو سره د دوی د فرعي ریډیټ پورتنۍ برخې ته ښکاري او که چیرې دوی کافي رایې ترلاسه کړي، په نهایت کې د سایټ په لومړي مخ کې. د ریډیټ مدیران ټولنې منځته راوړي. اعتدال هم د ټولنې د ځانګړو منځګړو لخوا ترسره کیږي، کوم چې بې معاشه رضاکاران دي. دا په سان فرانسسکو کې میشته د **Reddit, Inc.** لخوا پرمخ وړل کیږي.

د دسمبر ۲۰۲۴ پورې، ریډیټ په نړۍ کې اتمه ترټولو لیدل شوې ویب پاڼه ده.
# زېږوني درملګري

**زېږوني درملګري** (انګلیسي: Obstetrics)د درملو یو له ځانګړو برخو څخه دی چې د میندوارۍ ، زېږون او تر زېږون وروسته دورې پورې اړه لري يانې د درملو او جراحۍ څانګه ده چې د ماشوم زېږون او د زېږون مېرمنو پاملرنې پورې اړه لري. ( د نوي زېږون پاملرنې په شمول) . نسايي ډاکټره او قابله د دې برخې متخصصين دي. دا طبي څانګه په ایران کې "تخصص زنان و زایمان" په نوم پېژندل کیږي.

## انځورونه

* ترېډي التراساونډ of ۳-انچه (۷۶ mم) جنين په (څوارلسمه اونۍ کې د ميندوارۍ عمر)
* جنين په اووه لسمه اونۍ کې
* جنين په شلمه اونۍ کې

## اړوندې پوښتنې

* د مېرمنو او نوزېږو جراحي
* د ښځو درملګري
* د زېږون وروسته دوره

## سرچينې