Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# زده کړه

زده کړه

ټوليز مالومات| عمومي مالومات |
د علم څانګې topic (en)  service type (en)   |
| ځانګړې وېشنيزه | service (en)  knowledge sharing (en)  social process (en)   |

نور اړين مالومات| برخې | educational activity (en)  زده کړه teaching (en)  self-education (en)   |

زده‌کړه یا تعلیم هغه بهیر يا پروسې ته ویل کېږي چې په ترسره کولو سره یې انسان ته پوهه، مهارتونه، ارزښتونه او اخلاق ور په برخه کېږي. تعلیم انسان ته دا توان ورکوي چي لږ بهتره ژوند وکړي، خپلې ستونزي حل کړي، او د ټولني یو فعال غړی شي.

## دزدکړې ارزښت

1. تعلیم د ذهني ودې سبب ګرځي.
2. تعلیم د ژوندانه ستونزي حل کوي.
3. تعلیم انسان ته اخلاق، ادب، او تمدن ورزده کوي.
4. تعلیم د ټولني پرمختګ ته لاره هواروي.

## د تعلیم ډولونه

1. رسمي تعلیم (Formal Education):
دا هغه تعلیم دی چې په ښوونځیو، کالجونو، او پوهنتونونو کې ورکول کېږي. په کي‌ درسي کتابونه، استادان، او یو ټاکلی نصاب وي.
2. غير رسمي تعلیم (Informal Education):
 دا هغه تعلیم دی چې له کورنۍ، ټولنې، تجربو، او ورځني ژوند څخه ترلاسه کېږي.
3. نیمه رسمي تعلیم (Non-formal Education):
 دا زده کړه د کورسونو، ورکشاپونو، یا روزنیزو پروګرامونو له لارې کېږي چې د ښوونځي یا پوهنتون برخه نه وي.

## سرچينې
# هدیره

په ماراکيچ مراکش کې د لمر لوېدو پرمهال د مسلمانانو د هديرې انځور
هدیره هغه ځای دی چې د مړو د قبرونو لپاره ځانګړی شوی وي.

هدیره د مړو يا انسانانو د جسدونو د ښخولو ځای دی. په ځینو هېوادونو کې (لکه د هند یوه برخه) مړي سوځول کيږي، مګر د نړۍ په ډېرو برخو کې دوی مړي ښخوي، په دې توپیر سره چې عیسویان مړی په تابوت کې ښخوي او مسلمانان په هدیره کې له تابوت پرته.

## سرچينې:

1. «*مزارستان*» [*باستان‌شناسی*] هم‌ارزِ «*graveyard*»؛ منبع:
# واشنګټن پوسټ (ورځپاڼه)

د واشنګټن پوسټ چي په سیمه ایزه توګه د* *پوسټ په نوم پیژندل کیږي او په غیر رسمي توګه WaPo یا WP په نوم پېژندل سوې ده یوه امریکایی ورځپاڼه ده چي د متحده ایالاتو په واشنګټن، DC کي خپریږي. دا د واشنګټن په میټروپولیټان سیمه کي ترټولو پراخه خپرېدونکې ورځپاڼه ده او زیات مینه وال لري. تر 2023 پوري واشنګټن *پوسټ* 135,980 چاپ پیرودونکي او 2.5 ملیون ډیجیټل پیرودونکي درلودل، چي دواړه *د نیویارک ټایمز* او *وال سټریټ ژورنال* وروسته د متحده ایالاتو ورځپاڼو کي دریم لوی مقام وګڼل سو.

واشنګټن پوسټ (ورځپاڼه)The Washington Post (انگليسي) نښان

اړوند| په نوم د |
واشنګټن ډي سي  |

ټوليز مالومات| عمومي مالومات | daily newspaper (en)  ورځپاڼه  |
| مرکز |
واشنګټن ډي سي  |
| غړی د | Inter American Press Association (en)  MDDC Press Association (en)  Virginia Press Association (en)   |
| هېواد |  د امریکا متحده ایالات  |
| څښتن |
جېف بېزوس  |
| چلوونکی | WP Company (mul)   |

اړين مالومات| مهمې پېښې | * Washington Post 2011 data breach (en)
 |

نور اړين مالومات| برخې | Presidential (mul)   |
| پيل موده |
۶ ډېسمبر ۱۸۷۷  |

جوړښت| بنسټګر | Stilson Hutchins (en)   |
| جایزې |   لړۍ...
* Pulitzer Prize for Explanatory Reporting (en)  (۲۰۲۰)
* Pulitzer Prize for National Reporting (en)  (۲۰۱۸)
* George Polk Award (mul)  (۲۰۱۷)
* Pulitzer Prize for National Reporting (en)  (۲۰۱۶)
* George Polk Award (mul)  (۲۰۱۵)
* Pulitzer Prize for Public Service (en)  (۲۰۱۴)
* Pulitzer Prize for Public Service (en)  (۲۰۰۸)
* Pulitzer Prize for Breaking News Reporting (en)  (۲۰۰۸)
* Pulitzer Prize for National Reporting (en)  (۲۰۰۲)
* Pulitzer Prize for Public Service (en)  (۲۰۰۰)
* Pulitzer Prize for Public Service (en)  (۱۹۹۹)
* Pulitzer Prize for Public Service (en)  (۱۹۷۳)
 |

نور مالومات| وېبپاڼه |
washingtonpost.com (انګليسي ژبه) proquest.umi.com… washingtonpost.com  |

*واشنګټن پوسټ* په 1877 کي رامنځ ته سوه. د 2013 په اکتوبر کي د ګراهام کورنۍ واشنګټن پوسټ ورځپاڼه د نیش پر هولډینګز چي د جیف بیزوس ملکیت دی په 250 ملیون ډالرو وپلورل.

تر 2024 پوري دې ورځپاڼي د خپل کار له امله 76 ځله د پولیټزر جایزه وګټل، او *د نیویارک ټایمز* وروسته دویمه ستره خپرونه سوه. واشنګټن پوسټ په متحده ایالاتو کي د ریکارډ ورځپاڼه ګڼل کیږي *او* ژورنالیستانو یې 18 د نییمان فیلوشپس او 368 د سپیني ماڼۍ د نیوز عکاسانو ټولني جایزې ترلاسه کړي دي. دا پاڼه د خپل سیاسي راپور ورکولو لپاره خورا مشهوره ده او یو له څو هغه امریکایی ورځپاڼو څخه ده چي بهرنۍ بیورو چلوي، او په لندن او سیول کي د نړیوالو تازه خبرونو مرکزونه هم لري.
# ګټه (اقتصاد)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

د نوي کلاسیک مایکرو اقتصاد په تیوري کې **ګټه** دوه اړونده مګر جلا ماناوې لري.

|  |
| --- |
| **وټپوهنه** |
|  |
|   **وتې د سیمو له مخې**
افریقا **·**  شمالي امریکا
سویلي امریکا **·** آسیا
اروپا **·** اقیانوسیه
 |
| وټه |
|
کوچنی وټه **·**  لویه وټه
د وټیزو آندونو مخینه
څېړندود
سیاسي وټه
د بازار وټه  **·**  د بازار ډولونه
غوښتنه  **·**  وړاندیز  **·**  پیسې
ډډون  **·**  غونجېدنه  **·**  سوداگري |
| ټولیزه وټپوهنه |
|
وټيزه تگلاره  **·**  وټ اټکلونه
بهرنۍ سوداگري  **·**  بنسټیزه وټه
د بازار تعادل  **·**  لمن لگښت
گټندوی  **·**  د نش تعادل  |
| ډگرونه او څېرمه ډوگرونه |
|
چلندیز **·**  هڅوبیزه **·**  بشپړتیایي
وده **·**  پراختیایي **·**  پېښلیک
نړیوال **·**  وټیز غونډال
پولي او مالي وټه
ټولوگړیز او وټیزه ښېگڼه
روغتیایي **·**  پوهنه **·**  ښېگڼه
نفوس **·** کارگر **·** مدیریتي
سوداگري **·** مالومات
صنعتي سازمانونه **·**  قانون کرهڼه **·**  طبعي سرچینې چاپېریالي **·**  چاپېریالپوهنیزه
ښاري **·**  کلیوالي **·**  سیمه ییز **·**  ځمکپوهنه |
| **لړونه** |
|
ورځپاڼې · خپرونې
ویشنیزې · سرلیکونه · وټپوهان

 |
| **وټه: مفهوم او مخینه** |
| د سوداگرۍ او وټپوهنې تانبه |
| This box: view • talk • edit |

**اقتصادي ګټه** د محاسبې ګټې ته ورته ده، مګر کوچنۍ ده ځکه چې دا د پانګه اچوونکي لپاره د خطر ټول فرصت لګښت (دواړه ښکاره او ناښکاره ) منعکس کوي. **عادي ګټه** هغه حالت ته اشاره کوي چېرې چې اقتصادي ګټه صفر وي. یو اړوند مفهوم، کله ناکله په ځینو شرایطو کې د ګټې سره برابر ګڼل کیږي، کرایه ده.
اړوندې پوښتنې
* د مصرف کونکي اضافي
* کرایه
* اړخيزه اغېزه
* د محاسبې ګټه)

سرچينې
* انګليسي ويکيپېډيا ۱۳ اکتوبر ۲۰۱۴.
 |
# مالي کال

**مالي کال** او يا د **بودجه کال** په نوم هم ياديږي، يوه موده ده په کوم کې چې د سوداگرو او سازمانونو کلني مالي چارې شمېرل کيږي. مالي کال د جنتري کال پر خلاف د کال په هره مياشت کې پيلېدای شي، چې دا په هر هېواد کې توپير لري. لکه د افغانستان مالي کال هر کال د مرغومې په مياشت کې پيليږي.
# خیریه ټولنه

خیریه ټولنه د بې وزلو انسانانو سره د مرستې کولو یو حکومتي يا غیرحکومتي سازمان دی، خو په افغانستان کې تقريباً ټولې خیریه ټولنې غیرحکومتي دي. دا ډوله سازمانونه د يوې ځانګړي تګلارې په پلي کولو سره د بېوزله ماشومانو او يا په عمومي توګه بې وزله خلکو ته د ګټې اخيستنې ځايونه برابروي، لکه کورونه، څاګان يا لارې ورته جوړوي او يا نغدي مرستې ورسره کوي.

## ډولونه

‌خيريه ټولنې بېلابېل ډولونه لري او په هره برخه کې خپله تګلاره لري، د بېلګې په توګه ځينې خيريه ټولنې د ماشوم روزنې په برخه کې فعاليت کوي، ښوونځي يا وړکتونونه جوړوي او د ماشومانو مالي او د روزنې په برخه کې د اړتيا وړ مرستې کوي.

ځينې یې د بېوزله خلکو سره اوږدمهالې يا لنډمهالې مرستې کوي، بې کوره خلکو ته کورونه جوړوي يا ځينې وړې مالي مرستې کوي. ځينې يې د لارې جوړولو په برخه کې د ټولګټو چارو په برخه کې عامو خلکو ته کار کوي د بېلګې په توګه ځينو غريبو سيمو څاګانې کيني ترڅو خلک له اوبو ګټه واخلي او اسانتياوې ورته برابرې شي.

## تامين

خيريه ټولنې د خپلو لګښتونو پيسې له عامو خلکو يا حکومتونو راټولوي. د بېلګې په توګه د افغانستان زياتره خيريه ټولنې په فېسبوک او ورته ټولنيزو رسنيو کې د غريبو خلکو اړوند ويډيوګانې جوړوي ترڅو خلک له دوی سره مرسته وکړي او دوی يې په غريبو خلکو ووېشي.

## په افغانستان کې

په افغانستان کې په پراخه کچه وړې او غټې خيريه ټولنې شتون لري چې د غريبو خلکو سره د وړو يا منځنيو مرستو لپاره د عامو خلکو څخه پيسې راټولوي.

تر ډېره په ټولنيزو رسنيو لکه فېسبوک او يوټيوب کې ويډيوګانې جوړوي چې د غريبو خلکو ژوند پکې ښيي ترڅو نور خلک تر ډېره بهرمېشت افغانان دوی ته پيسې راولېږي.

## ناوړه ګټه اخيستنې

خيريه ټولنې په افغانستان کې په پراخه کچه د ناوړه ګټه اخيستنو او غلاوو سرچينې ګڼل شوي، ځينې داسې ټولنې افشا شوي چې پيسې ترلاسه کوي او بيا خلکو سره مرسته نکوي او خپل ځانونو ته يې اخلي. خو ځينې ټولنې بيا ادعا کوي چې د مرستو ويډيوګانې کوي او هغه خلکو ته حساب ورکوي چې دوی ته يې د غريبو خلکو سره د مرستې لپاره پيسې ورکړي.

## ورته ليکنې

غيرانتفاعي سازمان

## سرچينې
# سوداگري

|  |
| --- |
| **وټپوهنه** |
|  |
|   **وتې د سیمو له مخې**
افریقا **·**  شمالي امریکا
سویلي امریکا **·** آسیا
اروپا **·** اقیانوسیه
 |
| وټه |
|
کوچنی وټه **·**  لویه وټه
د وټیزو آندونو مخینه
څېړندود
سیاسي وټه
د بازار وټه  **·**  د بازار ډولونه
غوښتنه  **·**  وړاندیز  **·**  پیسې
ډډون  **·**  غونجېدنه  **·**  سوداگري |
| ټولیزه وټپوهنه |
|
وټيزه تگلاره  **·**  وټ اټکلونه
بهرنۍ سوداگري  **·**  بنسټیزه وټه
د بازار تعادل  **·**  لمن لگښت
گټندوی  **·**  د نش تعادل  |
| ډگرونه او څېرمه ډوگرونه |
|
چلندیز **·**  هڅوبیزه **·**  بشپړتیایي
وده **·**  پراختیایي **·**  پېښلیک
نړیوال **·**  وټیز غونډال
پولي او مالي وټه
ټولوگړیز او وټیزه ښېگڼه
روغتیایي **·**  پوهنه **·**  ښېگڼه
نفوس **·** کارگر **·** مدیریتي
سوداگري **·** مالومات
صنعتي سازمانونه **·**  قانون کرهڼه **·**  طبعي سرچینې چاپېریالي **·**  چاپېریالپوهنیزه
ښاري **·**  کلیوالي **·**  سیمه ییز **·**  ځمکپوهنه |
| **لړونه** |
|
ورځپاڼې · خپرونې
ویشنیزې · سرلیکونه · وټپوهان

 |
| **وټه: مفهوم او مخینه** |
| د سوداگرۍ او وټپوهنې تانبه |
| This box: view • talk • edit |

یوه **سوداگري** (چی همدارنگه **ملتون** یا **تشبث** هم بلل کیږي)یو قانوني پیژندل شوي سازمان دی چی مصرف کونکو ته د توکو او خدمتونو په برابرولو په برخه کې کار کوي.
.

## سرچینې