Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# اوپرا

د اوپرا نندارتون
**اوپرا** د موسيقي او نندارمې يوه گډوله ده چې د اوپرا د ممثلينو لخوا وړاندې کېږي. د دې لپاره چې د اوپرا ممثلين يو حقيقي انځور وړاندې کړي نو د اوپرا ممثلين بايد په موسيقي او تمثيل په ډگرونو کې مسلکي وي چې په هنري لحاظ يې ونډه د اوپرا په تخليق کې وشمېرل شي. په اوپرا کې اکثراً داستانونه او کيسې د موسيقي سره يوځای نغاړل کېږي او بيا د سټېج په سر د موسيقی سره يوځای وړاندې کېږي. اوپرا په اروپايي هېوادونو کې دود ده.
# دفاکتو

**دفاکتو** په انګريزي (*de facto*) چي معنی يي **(اصلې)** ټکي تشریح کوي. مطلب د دفاکتو ټکی د اصل په معنا دی. او دفاکتو د لاتینی ژبې يو ټکي دي.

### ددي ټکي معنی

د دفاکتو ټکي د لاندې ټولو ټکو لپاره يا د هغو ټولو په معنی کارول کېږي.

* په اصل کې
* په رښتیا کې
* حقیقت کې
* په عمومي توګه
* په سمه توګه
* اصلی واکمن

## د دفاکتو ټکي مثالونه

کیم جونګ اون؛ د شمالي کوريا دفاکتو واکمن
په لاندې لړليک کي د دفاکتو ټکي کارونه:

1. رباني د افغانستان ولسمشر وو خو دفاکتو يعنې اصلي واکمن ولسمشر ملا محمد عمر وو.
2. د روس لمړی وزير چي هرڅوک وي خو د روسیې دفاکتو واکمن ولادیمیر پوتین دي.
3. په افغانستان کې وس مهال اشرف غني ولسمشر دی، خو دفاکتو واک د امریکايي ځواکونو او سياسيونو په لاس کې دی.
4. د اسټرالیا ملکه وس هم اليزابت برطانوي ده، خو د هيواد دفاکتو واک ددي ځاي د لمړي وزير سره دي.
5. په کندهار او د افغانستان په ټولو ولایتونو کي د اساسي قانون په چوکاټ کې والي ډير واک لري، خو په کندهار ولايت دفاکتو واکمن د ۲۰۰۵ څخه تر ۱۲ جولای ۲۰۱۱ پورې احمد ولي کرزی او د ٢٠١١ څخه تر اکتوبر ٢٠١٨ پورې جنرال عبدالرازق وو.
6. په پاکستان کې د اساسي قانون په چوکاټ کې لومړی وزیر د هيواد واکمن دی، خو هر وخت دفاکتو واکمن پاکستانی پوځ وي او دی.
7. شمالي کوریا د هغه ځای د قانون په چوکاټ کې ډیموکراټیک جمهوریت دی، خو دفاکتو (په اصل کې) يو د بشري ناورین سره مخ بشپړ ديکتاتور هيواد دی.

## سرچینې
# کهواري ژبه

کهواري ژبهکھووار (کهواري)

ټوليز مالومات| عمومي مالومات | طبيعي ژبه ژوندۍ ژبه  |
| ځانګړې وېشنيزه | Chitrali (en)   |
| ليکدود | عربي الفبا Khowar alphabet (en)  عربي ليکدود  |
| ويونکو شمېر |
۲۹۰٬۰۰۰ (۲۰۰۴)  |
| د توکمپوهنې ژبې حالت | ۳ پراخه اړيکه  |
| د ژبې کوډ |
khw  |
| هېواد |  پاکستان  |

**چترالي ژبه** يا **کهووار ژبه**، يوه داردي ژبه چې د پاکستان پښتونخوا په چترال ولسوالۍ کې ويل کېږي، ددې څخه علاوه د گلگت بلتستان په غذر ولسوالۍ کې او د افغانستان بدخشان ولايت کې يو څو زره کسان په دې ژبه غږېږي.

## نور ولوالئ

* ژبه
* واخي ژبه
* کالاشه ژبه

## سرچينې
# یاهو!

د یاهو نښان
**یاهو** یوه امریکایي گڼ ملیتي انټرنټي شرکت دی چې مرکزي دفتر یې د امریکا د متحده ایالاتو د کالیفورنیا په ښار دی. د یاهو ویبپاڼه د خپل پراخه د لټون ماشین او سربېره پر دې د بریښنالیک د غوره چوپړتیاوو د درلو له امله په نړۍ ډیر مینه وال لري چې د دې ویبپاڼې د کتونکو شمیر په میاشت کې ۷۰۰ میلیونو تنو ته رسیږي او له دې امله یاهو د امریکا له سترو ویبپاڼو څخه یوه ده.

یاهو!نښان

ټوليز مالومات| عمومي مالومات | web portal (en)  ویب خدمات  |
| مرکز | Sunnyvale (mul)   |
| هېواد |  د امریکا متحده ایالات  |
| څښتن | Yahoo Inc. (mul)  (۲۰۱۷ – )  |
| چلوونکی | Yahoo Inc. (mul)  (۲۰۱۷ – ) Altaba (en)  (۱۹۹۵ – ۲۰۱۷)  |

اړين مالومات| مهمې پېښې | * Yahoo! data breaches (en)
* 2012 Yahoo! Voices hack (en)
* Yahoo 2013 data breach (en)
* Yahoo 2014 data breach (en)
 |

جوړښت| بنسټګر | David Filo (en)  Jerry Yang (en)   |
| جایزې | * Silver Anvil Award (en)  (۲۰۱۲)
 |

نور مالومات| وېب‌پاڼه |
yahoo.com (انګليسي ژبه)  |

## سرچينې
# ۲۰۱۸

٢٠١٨

ټوليز مالومات| عمومي مالومات | کليز کال common year starting and ending on Monday (en)   |
| پېښې نېټه |
۲۰۱۸ (۲۰۱۸)  |

نور اړين مالومات| برخې | غځول  لړۍ...
April 2018 (en)  August 2018 (en)  February 2018 (en)  January 2018 (en)  July 2018 (en)  June 2018 (en)  March 2018 (en)  May 2018 (en)  October 2018 (en)  September 2018 (en)  November 2018 (en)  December 2018 (en)   |
| برخه د | 2010s (en)  — ګرېګوري کلیز  |
| پيل موده |
۱ جنوري ۲۰۱۸  |
| پای |
۳۱ ډېسمبر ۲۰۱۸  |

2017 2019 (en)
۲۰۱۸ د عیسوي کلونو څخه یو کال دي. چي د ۱۳۹۶-۱۳۹۷ هجري لمريز کال سره برابرېږي.

## سیالۍ

* د ۲۰۱‍۸ کال ژمني اولمپیک
* د ۲۰۱۸ کال فوټبال نړیوال جام سیالۍ

## پيښې

#### هدفي وژنې

* نقیب مسید
* جنرال عبدالرازق اڅکزی (*دوسيه*: د جنرال رازق وژنه)
* عبدالجبار قهرمان
* اسلم بلوڅ

#### وفات سوی

سټيفن هاوکينګ
* ۱۴ مارچ ۲۰۱۸: سټيفن هاوکينګ  چې د نړۍ تر ټولو مشهوره  فزیکپوه د ٧۶ کالو په عمر کې ومړ.

شري دېوي
* ٢۴ فیبروري ۲۰۱۸: شري دېوي یو هندي لوبګره وه چي د ۵۴ کالو په عمر کې مړه سوه.

## سیاست

* ۱٨ مارچ ۲۰۱۸: ولادمير پوتين د دريم ځل لپاره د روس ولسمشرۍ ماڼۍ خپله کړه.
* شي جین پنګ د چين هیواد په اساسي قانون کې بدلون راوست، او د خپل عمر تر پایه یی د ولسمشر ځای خپل کړ.

### لانجې

* د غني او عطا نور لانجه
* د ټرمپ او شمالي کوریا لانجه

#### پاڅونونه

* منظور پښتين د پښتون ژغورنې غورځنګ مشری وکړه، او د پاکستان د دولت څخه یی د پښتون وژنې د درولو غوښتنه وکړه.
* د ۲۰۱۷-۲۰۱۸ کال ایراني لاریونونه.

## نور ولولئ
# سینګیانګ

**سین ګیانګ** (شینګیانګ) په یغوري شینجاڭ) په چینایي 新疆 ) زوړ نوم د چین ترکستان) د چین هیواد په شمال لویدیځ کې د یاد هیواد د کنټرول لاندې نیمه خپلواکه آیالات دی. د سینګیانګ وګړي یغور ترک تبار دي او رسمي ژبه یې یغوري او چینایي ده. ارومچي د سینګیانګ آیالات مرکز او لوی ښار دی. سینګیانګ آیالات د افغانستان د بدخشان ولايت سره ګډه پوله لري.

| سینګیانګ |
| --- |
| شینجاڭ ئۇیغۇر ئاپتونوم رایونی 新疆维吾尔自治区 |
| 新疆维吾尔自治区
شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونی‎‎
شينجياڭ ۇيعىر اۆتونوميالى رايونى‎   |
| اورومچياورومچي |
|

---

 |
| په سور رنګ کې د سینګیانګ سیاسي نقشهپه سور رنګ کې د سینګیانګ سیاسي نقشه |
|

---

 |
| **لوا تېروتنهد چلنوال:Mapframe په 385 کرښه کې: attempt to perform arithmetic on local 'lat\_d' (a nil value).** |
| کورډېناټونه: ﻿ / ﻿    |
| د رامنځته کېدو نېټه | ۱ اکتوبر ۱۹۵۵   |
| اداري وېش
 |
| هیواد |  چين |
| مرکز | اورومچي |
| ښار | اورومچي |
| پلازمېنه | اورومچي    |
| اداري وېش | اورومچي    |
| حکومت نیمه خپلواکه سیمه
 |
|  • مدیره | نور بکری |
| پراخوالی |
|  • پراخوالی | ۱۶۶۴۸۹۷ کلوميټر٢ (۶۴۲٬۸۲۰ میله  مربع) |
| نفوس شمېرنه (۲۰۱۸) |
|  • ټولټال | ۲۴٬۸۷۰٬۰۰۰ |
|  • د نفوسو کثافت | ۱۵/کلوميټر٢ (۳۹/ميله مربع) |
| وروستي مالومات
 |
| وخت زون | نړيوال همغږی وخت +08:00    |
| سيمه ييز د زنګ کوډ | ۰۸۶ |
| جيو کوډ | 1529047   |
| آی اېس او 3166 | CN-65 |
| HDI | ۰٫۷۷۴ منځنی (یویشتم) |
| GDP | تریلیونه رنمینبی |
| - ولایت ښار | ۱۴ ۹۹ ۱۰۰۵ |
| رسمي وېبپاڼه |  |
| سمول  |

## سیاسي جوړښت

## جغرافیه

## د یغوریانو توقیف خونې
# مالېزيايي ژبه

مالېزيايي ژبهBahasa Melayu (مالېزيايي)

ټوليز مالومات| عمومي مالومات |   لړۍ...
طبيعي ژبه لويه ژبه ژوندۍ ژبه ژبه معیاري ژبه literary language (en)  انساني ژبه  |
| ځانګړې وېشنيزه | مالايان  |
| سیمييزتوب د | مالېزيايي وګړي  |
| ليکدود | مالايي الفبا جاوي الفبا لاتين ليکدود  |
| ويونکو شمېر |
۷۷٬۰۰۰٬۰۰۰ (۲۰۰۷) ۷۷٬۰۰۰٬۰۰۰ (۲۰۰۷)  |
| آيسو ۶۳۹-۱ کوډ |
ms  |
| د ژبې کوډ |
ms  |
| هېواد |   لړۍ...
 ماليزيا  اندونېزيا  برونای  سنګاپور  ختيځ تيمور  مراکش  لېبنان  مصر  سوريه  تونس  تايلنډ  اردن  موريتانيا  بحرین  اېريتريا  سوډان  سوېلي سوډان  سعودي عربستان  |

نور مالومات| کورډي‌نېشن | ﻿ / ﻿  |

 **مالیزيايي ژبه** (په ماليزيايي: Bahasa Melayu) د استرونزیایي ژبو له کورنۍ څخه ده چې کابو ۳۰۰ میلیونه خلک پرې خبرې کوي. مالیزیایي د مالیزیا او برونای هېوادونو رسمي ژبه ده، د مالیزیا ترڅنګ په سنګاپور، اندونیزیا او تایلنډ یو شمېر برخو کې پرې د مالایي قوم خلک خبرې کوي.

## د ژبې تاریخ

## سرچينې
# تکزاس

**تکزاس آیالات** (تګزاس) په انګلیسي Texac) د امریکا متحده آیالاتونو دوهم پر نفوسه او لوی مساحت لرونکی آیالات دی. تکزاس له کالیفرنیا وروسته د وکړو له نظره د امریکا دوهم ګڼ نفوسه آیالات دی، همدارنګه د آلاسکا آیالات وروسته د مساخت له نظره دوهم لوی آیالات بلل میږي.

|  |
| --- |
| **تکزاس آیالات Texas** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **د تکزاس بیرغ** | د تکزاس ملي نښان |

 |
| بل نوم: *Lone Star State (ستوری لرونکی آیالات)* |
| شعار: *Friendship (دوستی)* |
| Map of the United States with تکزاس highlighted |
| **سرکاري ژبه** | No Official Language *See languages of Texas* |
| **پلازمينې** | آستین |
| **له ټولو لويه ښار**  | هیوستون |
| **ځمکه** | نمبر ۲مین امریکا کې. |
|  - ټوله ځمکه | ۲۶۱٬۷۹۷ مربع میل (۶۷۸٬۰۵۱مربع کلوميټر) |
|  - پلنوالی | ۷۷۳ میل  (۱۲۴۴ کلوميټر) |
|  - اوګدوالی | ۷۹۰ میل (۱۲۷۰ کلوميټر) |
|  - % اوبه | ۲٫۵ |
|  - عزض بلد | ۲۵°۵۰'N to 36°30'N |
|  - طول بلد | ۹۳°۳۱'W to 106°38'W |
| **آبادی** | نمبر ۲مین امریکا کې. |
|  - کل آبادي | ۲۶٬۰۵۹٬۲۰۳ |
|  - آبادۍ کثافت | ۷۹٫۶/مربع میل  (۳۰٫۷۵/مربع کلوميټر) آبادۍ کثافت|نمبر ۲۸ام امریکه کې. |
| **ارتقاع** |   |
|  - له ټولو اوچت ځای | ګوادالوپ قلعه ۸۷۴۹ فٹ  (۲۶۶۷ ميټر) |
|  - منځنی | ۱۷۰۰ فٹ  (۵۲۰ ميټر) |
|  - له ټولو کوز ځای | د مکسیکو خلیج ۰ فٹ (۰ ميټر) |
| **په امريکه کې شاملېدل** | ۲۹ ډسمبر ۱۸۴۵ میلادی (۲۸مین) |
| **گورنر** | ریک پری (ج) |
| **لېفټېنټ گورنر** | {{{Lieutenant Governor}}} |
| **قانون ساز ايوان** | {{{Legislature}}} |
|  - اوچت ايوان | {{{Upperhouse}}} |
|  - کوز ايوان | {{{Lowerhouse}}} |
| **سېنېټر**  | جان کورنین (ج) تد کروز (ج) |
| **امريکني هاوس ټولگی**  | List |
| **سيمې وخت** |   |
|  - most of state | Central: UTC-۶/-۵ |
|  - tip of West Texas | Mountain: UTC-۷/-۶ |
| **مخفف** | TX Tex. US-TX |
| **ويب پاڼه** | www.texas.gov |