# عبراني ابېڅې

| عبراني ابېڅې  |
| --- |
|  |
| ډول | ابجد |
| ژبې | عبراني، ییدیش، لادینو |
| وخت | ۲ پېړۍ تر ۱ مخزېږديز – تراوسه |
| کورنۍ |
هېروگليف* نياسينايي ابېڅې
	+ فنيقي ليکدود
		- ارامي ليکدود
			* عبراني ابېڅې
 |
| ماشوم سيستم | بېديش ابېڅې |
| خورلڼی سيستم | * عربي
* نبطي
* سریاني
* تدمري
* مندايي
* پهلوي
* سغدي
 |
| آی سو ۱۵۹۲۴ | Hebr, کينډۍ:ISO 15924 number |
| لارښوونې | Right-to-left |
| يونيکوډ | Hebrew |
| د یونیکوډ حد | * U+0590 to U+05FF Hebrew,
* U+FB1D to U+FB4F Alphabetic Presentation Forms
 |
|

 عبراني الفبا
**عبراني الفبا** یا **عبراني ابېڅې يا عبراني ليکدود** (په عبراني کې: אלפ בט ולֶף־בֵּיט) د عبراني رسم الخط په لیکلو او همدارنګه ځینې ساینسي او ریاضيکي نښو کې کارول کیږي. په دې کې دوه ليکدودونه،شامل دي چې يو يې *پیلیو* او بل يې معیاري (ستندرد)، دي، دوهم ډول يې چې اوسمهال کارول کیږي د آرامي ليکدود څخه اخیستل شوی.

عبراني ابېڅې 22 توري لري. لاندې غږونه د عبراني تورو تلفظ دي:

آلِف א -- بِت ב – وِت ב -- گیمِل ג – دالِت ד – هِ ה – واو ו – زایین ז – خِت ח – تِت ט – یُد י – کاف כ – خاف כ -- خافْ سُفیت ך -- لامِد ל – مِم מ – مِمْ سُفیت ם -- نون נ – نون سُفیت ן -- سامِخ ס – عایین ע – پِ פ -- فِ פ -- فِ سُفیت ף -- تْسادی צ – تْسادی سُفیت ץ -- کُف ק – رِش ר – شین ש – سین ש -- تاو ת

## عبراني الفبا

| توری | غږ | توري نوم |
| --- | --- | --- |
| نوم | عبراني | عبراني وينګ | بېديش وينګ/اشکنازي |
| א | [ʔ]، ∅ | الف | אָלֶף | /’alɛf/ | /’aləf/ |
| בּ | [b] | بت | בֵּית | /bet/ | /bɛɪs/، /bɛɪz/ |
| ב | [v] | בֵית | /vet/ | /vɛɪs/، /vɛɪz/ |
| ג | [ɡ] | گیمل | גִּימֵל | /ˈɡimel/ | /ˈɡiməl/ |
| ד | [d] | دالت | דָּלֶת | /ˈdalɛt/، /ˈdalɛd/ | /ˈdaləd/، /ˈdaləs/ |
| ה | [h]~[ʔ]، ∅ | هه | הֵא | /he/، /hej/ | /hɛɪ/ |
| ו | [v]، [w] | واو | וָו | /vav/ | /vɔv/ |
| ז | [z] | زین | זַיִן | /ˈzajin/، /ˈza.in/ | /ˈzajin/ |
| ח | [x]~[χ] | خت | חֵית | /χet/ | /χɛs/ |
| ט | [t] | طت | טֵית | /tet/ | /tɛs/ |
| י | [j] | یود | יוֹד | /jod/، /jud/ | /jud/ |
| כּ | [k] | کاف | כַּף | /kaf/ | /kɔf/ |
| כ | [x]~[χ] | כַף | /χaf/ | /χɔf/ |
| ךּ | [k] | כַּף סוֹפִית | /kaf sofit/ | /ˈlaŋɡə kɔf/ |
| ך | [x]~[χ] | כַף סוֹפִית | /χaf sofit/ | /ˈlaŋɡə χɔf/ |
| ל | [l] | لمد | לָמֶד | /ˈlamɛd/ | /ˈlaməd/ |
| מ | [m] | مم | מֵם | /mem/ | /mɛm/ |
| ם | מֵם סוֹפִית | /mem sofit/ | /ˈʃlɔs mɛm/ |
| נ | [n] | نون | נוּן | /nun/ | /nun/ |
| ן | נוּן סוֹפִית | /nun sofit/ | /ˈlaŋɡə nun/ |
| ס | [s] | سمخ | ְסָמֶך | /ˈsamɛχ/ | /ˈsaməχ/ |
| ע | [ʕ]، ∅ | عین | עַיִן | /‘ajin/، /‘a.in/ | /‘ajin/ |
| פּ | [p] | په | פֵּא, פה | /pe/، /pej/ | /pɛɪ/ |
| פ | [f] | פֵא, פה | /fe/، /fej/ | /fɛɪ/ |
| ף | פֵּא סוֹפִית, פה סופית | /pe sofit/، /pej sofit/ | /ˈlaŋɡə fɛɪ/ |
| צ | [t͡s] | تسادی | צַדִי, צדיק | /ˈtsadi/ | /ˈtsadi/، /ˈtsadək/ |
| ץ | צַדִי סוֹפִית, צדיק סופית | /ˈtsadi sofit/ | /ˈlaŋɡə ˈtsadik/، /ˈlaŋɡə ˈtsadək/ |
| ק | [k] | قاف | קוֹף | /kuf/، /kof/ | /kuf/ |
| ר | [ɣ]~[ʁ] | رش | רֵישׁ | /ʁeʃ/ | /ʁɛɪʃ/ |
| שׁ | [ʃ] | شین | שִׁין | /ʃin/ | /ʃin/ |
| שׂ | [s] | שִׂין | /sin/ | /sin/ |
| תּ | [t] | تاو | תּו | /tav/، /taf/ | /tɔv/، /tɔf/ |
| ת | תו | /θav/، /θaf/ | /sɔv/، /sɔf/ |

### تلفظونه (خوځندې يا غږونه)

| نوې سامي | IPA | عبراني | نمونه |
| --- | --- | --- | --- |
| ليکډول | توراتي | تيبري | نوی | ويوکی | مانا |
| *\*b* | [b] | ב
3 | *ḇ*/*b* | /b/ | /v/, /b/ | /v/, /b/ | **ב**ית
 | خانه |
| *\*d* | [d] | ד
3 | *ḏ*/*d* | /d/ | /ð/, /d/ | /d/ | **ד**ב
 | يېږه |
| *\*g* | [ɡ] | ג
3 | *ḡ*/*g* | /ɡ/ | /ɣ/, /g/ | /ɡ/ | **ג**מל
 | اوښ |
| *\*p* | [p] | פ
3 | *p̄*/*p* | /p/ | /f/, /p/ | /f/, /p/ | **פ**חם
 | سکاره |
| *\*t* | [t] | ת
3 | *ṯ*/*t* | /t/ | /θ/, /t/ | /t/ | **ת**ח**ת**
 | زیر |
| *\*k* | [k] | כ
3 | *ḵ*/*k* | /k/ | /x/, /k/ | /χ/, /k/ | **כ**ו**כ**ב
 | ستوری |
| *\*ṭ* | [tʼ] | ט
 | *ṭ* | **ṭ** | /tˤ/ | /t/ | **ט**בח
 | پخول |
| *\*q* | [kʼ] | ק
 | *q* | **q** | /q/ | /k/ | **ק**בר
 | مقبره |
| *\*ḏ* | [ð] / [d͡ð] | ז
2 | *z* | /ð/ | /z/ | /z/ | **ז**כר
 | سړی |
| *\*z* | [z] / [d͡z] | /z/ | **ז**רק
 | ګوزارول |
| *\*s* | [s] / [t͡s] | ס
 | *s* | /s/ | /s/ | /s/ | **ס**וכר
 | خوږه |
| *\*š* | [ʃ] / [t͡ʃ] | שׁ
2 | *š* | /ʃ/ | /ʃ/ | /ʃ/ | **שׁ**מים
 | آسمان |
| *\*ṯ* | [θ] / [t͡θ] | /θ/ | **שׁ**מונה
 | اته |
| *\*ś* | [ɬ] / [t͡ɬ] | שׂ
1 | *ś* | /ɬ/ | /s/ | /s/ | **שׂ**מאל
 | کيڼ |
| *\*ṱ* | [θʼ] / [t͡θʼ] | צ
 | *ṣ* | *ṱ* | /sˤ/ | /ts/ | **צ**ל
 | سيوری |
| *\*ṣ* | [sʼ] / [t͡sʼ] | **צ**רח
 | ژړل |
| *\*ṣ́* | [ɬʼ] / [t͡ɬʼ] | **צ**חק
 | خندل |
| *\*ġ* | [ɣ]~[ʁ] | ע
 | *ʻ* | /ʁ/ | /ʕ/ | /ʔ/, - | **ע**ורב
 | بانګ |
| *\*ʻ* | [ʕ] | /ʕ/ | **ע**שׂר
 | لس (عدد) |
| *\*ʼ* | [ʔ] | א
 | *ʼ* | /ʔ/ | /ʔ/ | /ʔ/, - | **א**ב
 | پلار |
| *\*ḫ* | [x]~[χ] | ח
2 | *ḥ* | /χ/ | /ħ/ | /χ/ | **ח**משׁ
 | پنځه |
| *\*ḥ* | [ħ] | /ħ/ | **ח**בל
 | تناب |
| *\*h* | [h] | ה
 | *h* | /h/ | /h/ | /h/, - | **ה**גר
 | کډوال کېدل |
| *\*m* | [m] | מ
 | *m* | /m/ | /m/ | /m/ | **מ**ים
 | آب |
| *\*n* | [n] | נ
 | *n* | /n/ | /n/ | /n/ | **נ**ביא
 | پېغمبر |
| *\*r* | [ɾ] | ר
 | *r* | /ɾ/ | /ɾ/ | /ʁ/ | **ר**גל
 | پښه |
| *\*l* | [l] | ל
 | *l* | /l/ | /l/ | /l/ | **ל**שׁון
 | ژبه |
| *\*y* | [j] | י
 | *y* | /j/ | /j/ | /j/ | **י**ד
 | لاس |
| *\*w* | [w] | ו
 | *w* | /w/ | /w/ | /v/ | **ו**רד
 | ګلاب |
| نوې سامي | IPA | عبراني | نمونه |
| ليکډول | توراتي | تيبري | نوی | ويوکی | مانا |

## سرچينې

## بهرنۍ لینک

د انلاین عبراني الفبا ټیوټوریل Archived 2014-10-19 at the Wayback Machine. بایگانی‌شده کې</link>