Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# هانګ کانګ

| هانگ کانگ 香港  |
| --- |
|   |
| هېواد |  د چين ولسي جمهوريت |
| ښاروال | دانالد تسانګ |
|  |
| د اوسېدونکو شمیر | ۲۰۰'۰۶۱'۷ |
| ژبې | چینایي ژبه |
| مساحت | ۱ ۱۰۳ کیلومتره مربع |

**هانگ کانگ** (په چینایي :香港، په انگرېزي :Hong Kong) د چين انتظامي ښار دى. دا هېواد په سويل ختيځ کې تقريبا له ٣٢٥ ټاپوګانو څخه جوړ يو ښکلى ښار دى. دا ښار د وکټوريا په نوم هم يادېږي.
د هانگ کانگ شمال ته د Guangdong او پاتې درېيو خواوو سويل، ختيځ او لويديځ ته د سويلي چين سمندر پراته دي. هانگ کانگ ١٨٤٠-١٩٩٧ د جولاۍ تر لومړيو د انگلستان تر ولکې لاندې وو. د هانګ کانګ ښار پرخوالى ١٠٩٢ کيلومترو ته رسېږي. له اوبو سره ٧٠٧ ميله پوله لري. او د Landau Island ښار تر ټولو ستر ټاپو دی.
د هانگ کانگ بندر د ښار په شمال کې پروت دى، چې د اقتصاد او کاروبار ارزښتناک بندر دى. دلته له شلو ډېر غرونه شتون لري. چې لوړوالى يې ٥٠٠ مترو ته رسېږي. چې تر ټولو لوړ يې د تايېموشن غر په نوم يادېږي،چې لوړوالى يې ٩٥٧ مترو ته رسېږي.
د شامجن سيند د هانگ کانگ مهم سيند دى. دا وړوکى سيند د ښار په شمال کې پروت دى، چې د ‌ښار ٨٠ سلنه د څښلو اوبه له دې سيند نه اخیستل کیږې.
کلنى اورښت په کې ٢،١٥٩ ملي متره ټاکل شوى دى،چې په گرمۍ کې گرم او مرطوب دى. د اوړی او منی په موسم کې دلته توپاني بادونه لگېږي، چې د سختو ورښتونو او سيلابونو لامل گرځي. سخت ورښتونه کرنېز پيداوار ډېر اغېزمن کوي، ځکه هانگ کانگ د کرنې له مخې وروسته پاتې دى.
د هانگ کانگ په مونگ کوک سيمه کې، چې بندري او کاروباري سيمه ده په يو کيلو مټر کې ٤٠٠٠٠٠ کسان کار کوي.
دا ښار د چين ٤٠ سلنه نفوس جوړوي. له شپږو څخه تر نهه کلنو ماشومانو ته په کې زده کړه وړيا ده. دلته اووه پوهنتونونه شتون لري، د هانگ کانگ پوهنتون چې ١٩١١ کې رغول شوى دى. تر ١٠٠٠٠ څخه زيات محصلين په کې زده کړه کوي.
ماهي نيونه، د هانگ کانگ د اقتصاد ستره برخه جوړوي. هر کال دې ځاى ته له جاپان، تایوان، سنګاپور، اندونيزيا څخه تقريبا ١٣،٧ ميليونه سيلانيان راځي.
په ٢٠٠٣ کال کې ددې ښار نفوس ٧٣٩٤١٧٠ وو. چې په هر کيلو مټر کې ٦٧٧١ تنه اوسېږي.

## تاریخ

## اقتصاد

## جغرافیه

## ایداري وېش

## کلتور

## سرچينې

</>‎
# دوه ژوندوي

| How to read a taxobox**دوه ژوندوي** |
| --- |
|   |
| **ساينسي ډلبندۍ** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| سلطنت: | ژوی  |
| Phylum: | Chordata  |
| Subphylum: | مهره لرونکی  |
| ټولگی: | دوه ژوندوي  |

 |
|  |
|    |

**دوه ژوندوي** یا **‌ذوحیاتين** (په لاتين: *Amphibia*) د مهره لرونکي او سړه وینه لرونکي ابتدایی ژويو څخه دی چی څلور پښې لري. دوه ژوندوي (ذوحياتين) پوستکي او ابتدایی سړی په مرسته نفس کوي.
د دوه ژوندوي ژويو د هگو پوښ کلک نه لري او د دی لپاره دوه ژوندوي په اوبو کې هگۍ اچوی. چینچی له هگی را وځی او په اوبو کې ژوند کوی. په اوس وخت کې په نړۍ کېد دوه ژوندوو ځناورانو ۵۷۰۰ ډوله ژوند کوی
د دوه ژوندوي ځناوران د وینو د جریان جهاز تړلی سیستم لری. زړه یی دوه دهلیزه او یو بطن لری. دوه ژوندوي ځناوران سړه وینه لری. د بدن حرارت یی دایمی نه دی
# توتي

| Psittaciformes توتي |
| --- |
|  |
| مملکه | ژوی |
| عمومي بڼې | Chordata |
| ځانتياوي بڼې | شمزۍ لرونکي ژوي |
| طبقه | مرغان |
|  | الوتونکی مرغان |
| طایفه | **توتيان** |

**توتيان** (په لاتين: *Psittaciformes*) د رنګ لرونکو او الوتونکو مرغانو څخه دي چې په سویلي ګرمو سیمو کې په سوېلي امریکا او اسټرېليا کې ژوند کوي. نوموړي مرغان په ۳۷۲ ډولو او دریو سوپر کورنیو(رښتياني توتيان، کاکاتو توتيان او نيوزيلنډي توتيان ) وېشیږي.
# کریسمس

**کریسمس** یو کلنئ جشن دی چي د عیسی (ع) د زیږیدنې په پار هر کال د دسمبر په 25 مه د نړۍ د ملیاردونو خلکو له لوري د مذهبي او کلتوري جشن په توګه لمانځل کیږي. له تاریخي اړخه کریسمس په لویدیځ کي دولس ورځې دوام کوي او په دولسمه شپه پای ته رسیږي.

د کریسمس دودیز داستان چي په نوي عهد نامې کۍ د عیسی د زیږون په نوم یاد سوی دي، وايي چي عیسی په بیت لحم کي زېږېدلی وو.

کریسمس

ټوليز مالومات| عمومي مالومات | Christian holy day (en)  public holiday (en)  federal holiday in the United States (en)   |
| ځانګړې وېشنيزه | celebration (en)   |

نور اړين مالومات| برخې |   لړۍ...
Christmas Eve (en)  Christmas Day (en)  Saint Stephen's Day (en)  Second Day of Christmas (en)  Boxing Day (en)   |
| برخه د | Great Feasts of the Orthodox Church (en)  — Christmastide (en)   |

د عیسی د زیږون د نیټې په اړه بېلابیلي فرضیې شتون لري. د څلورمي پیړۍ په لومړیو کي عیسايي کلیسا د دسمبر په 25 مه باندي دغه نېټه وټاکله. ډیری عیسویان کریسمس د دسمبر په 25 د ګریګورین تقویم پر بنسټ لمانځي ، کوم چي په ټوله نړۍ کي په هیوادونو کي کارېدونکې کلیزه ده. له بلي خوا د ختیځ عیسوي کلیساګانو یوه برخه د زاړه جولین تقویم د دسمبر په 25 مه یاده ورځ لمانځي ، کوم چي اوس مهال د ګریګورین په کالنۍ کې د جنوري له 7 مي سره سمون لري. د اوسنیو عیسایانو په باور خدای د انسان په بڼه (العیاذ بالله) نړۍ ته د انسانیت د ګناهونو د کفارې لپاره راغلی دی.
# پوهنتون

د کارل پوهنتون په پراګ کی
**پوهنتون(په انګرېزي: University)* د لوړو زده کړو او څېړنو يو داسې انستيتوت دی چې د بېلابېلو پوهو او علومو د څانګو اکادميک بريليکونه د پوهنتون زده کوونکو ته ورکوي. پوهنتون داسې يو ځای دی چې د فارغېدو او د فارغېدو پورته زده کوونکو ته زده کړې ورکوي.

د پوهنتون څانګو ته پوهنځي وايي.

## پېښليک

### لومړنى پوهنتون

لومړنی پوهنتون په ۸۵۹ م کال کي د يوې مسلماني ښځي له خوا د تونس په فېز ښار کي تأسيس سو.

د علم او پوهي د پراختيا له پاره کوښښ او تلاښ د مسلمانانو په نزد د زړه له کومي ارزښت درلود. په دې ملحوظ مسلمانه پېغله فاطمه فهري د اسلامي امت له پاره د يو تعليمي مرکز په تأسس پسې سوه.

هغې یو تعليمي مرکز د القراوين تر عنوان لاندي د تونس هيواد په فېز ښار کښي تأسيس کړ او په ډېر لنډ وخت کي ئې دا مرکز د سياسي بحثونو په یو محل او یو ديني تعليمي مرکز بدل کړ.

وروسته دغه مرکز پراختيا وموندله او د نورو مختلفو مضامينو په خاص ډول د طبعي علومو زده کړه ئې خپله کړه، چي دا مرکز په تاريخ کي لومړنی پوهنتون ګڼل کېږي.

په دغه مرکز کي قرآن کريم، الهيات، فقه او قانون، د نثر او شعر زده کړه، د حساب علم، جغرافيه او طب تدریسېدل، اضافه پر دې، په دغه مرکز کي نور مضامين لکه، د ژبي قانون، د اسلام تاريخ، د کيميا اساسات او رياضیات هم ښودل کېدل.

د تدريس لوړ کيفيت د زرګونو شاګردانو، محصلينو او عالمانو پښې د ټولي نړۍ څخه همدغه مرکز ته را کش کړې.

```
په تېرو  وختونو کي اسلامي نړۍ د موډرن او پرمختللي علم او دانش زانګو پېژندل کېدله، چي بې مثاله لاسته راوړني او اثار ئې له ځانه پرېئښي دي.
```
# ټویټر

ټويټرX **ناسم ژبکوډ.** نښان

ټوليز مالومات| عمومي مالومات |   لړۍ...
د ټولنیزو شبکو خدمتونه microblog (mul)  user-generated content platform (en)  online community (en)  very large online platform (en)   |
| مرکز | Bastrop (mul)   |
| هېواد |  د امریکا متحده ایالات  |
| څښتن | X Corp. (mul)  (۲۰۲۳ – ) Odeo (en)  (۲۰۰۶ – ۲۰۰۶) Obvious Corporation (en)  (۲۰۰۶ – ۲۰۰۷) ټویټر Inc. (۲۰۰۷ – ۲۰۲۳)  |
| چلوونکی | X Corp. (mul)  (۲۰۲۳ – ) ټویټر Inc. (۲۰۰۷ – ۲۰۲۳)  |
| کارول |   لړۍ...
publishing (en)  collaboration (en)  مفاهمه disseminating (en)  sharing (en)  crowdsourcing (en)  microblog (mul)   |

اړين مالومات| مهمې پېښې |   لړۍ...
* مارچ ۲۰۰۶ : founding (en)
* جولای ۲۰۰۶ : launch (en)
* اکتوبر ۲۰۲۲ : acquisition of Twitter by Elon Musk (en)
* rebranding (en)
* access restriction (en)
 |

جوړښت| بنسټګر |
جېک ډورسي Noah Glass (mul)  Biz Stone (mul)  Evan Williams (mul)   |
| پرمخ‌وړونکی |   لړۍ...
X Corp. (mul)  ټویټر Inc. جېک ډورسي Biz Stone (mul)  Evan Williams (mul)   |

نور مالومات| وېب‌پاڼه |
x.com (multiple languages (en) )  |

**تويتر** ټویټر په(انگريزي: *Twitter*) دا هم يوه ټولنيزه پاڼه ده چې د همدې کمپنۍ له لوري رهبري کېږي، چې مشر يې جېک ډورسي دى. دا پاڼه د ٢٠٠٦م کال په مارچ مياشت کې جوړه شوه، خو په جولاى مياشت کې يې فعاليت پيل کړ. شا و خوا ٢٠٠ مليونه کاروونکي لري.

## مسول

## موقیعت

## افتتاح

## لاسته راوړني

## سرچينې
# پرتګال

**پرتګال** په پرتګالي Portuguesa) په انګلیسي República Portuguesa) د اروپا سویل لویدیځ کې پروت هیواد دی. چې پلازمېنه یی لیسبون دی. او رسمي ژبه یی پرتګالي ده. د پرتګال نفوس ۰۰۰'۵۰۰'۱۰ نفره د پیسوواحد یې یورو او مساحت یې ۲۱۲'۹۲ کیلومتره مربع دی. پرتګال په اروپایي ټولنه او ناټو سازمان کې هم غړیتوب لري.

| پرتګال |
| --- |
| پرتګالبیرغ
 | پرتګالنښان
 |
|

---

 |
| پرتګال |
|

---

 |
| شعار
*Europe's West Coast*،
*Arfordir Gorllewin Ewrop*   |
| **ملي ترانه:** |
| ځمکه او استوګنه |
| کوارډينېټ | ﻿ / ﻿    |
| ټيټه سيمه | اتلانتيک سمندر  (0 متر )   |
| پراخوالی | 92225 کیلومتره مربع  (۲۰۲۱)   |
| پلازمېنه | لیسبون |
| رسمي ژبې | پرتګالي ژبه    |
| مشرتابه |
| حکومت ډول | ولسمشريزه    |
| بنسټ اېښودنه او واکمنۍ |
| خپلواکۍ نېټه | ۲۵ جولای ۱۱۳۹،  ۲۴ جون ۱۱۲۸،  ۲۳ می ۱۱۷۹   |
| د عمر محدودیتونه |
| د واده عمر | 18 کلن    |
| بې کارۍ کچه | 14 سلنه  (۲۰۱۴)   |
|  نور مالومات
  |
| پیسې | ېورو    |
| بېړنۍ ټليفون شمېره | ۱۱۲    |
| تګلوری | ښي لورۍ    |
| رسمي وېبپاڼه | د تاييدولو سرچينه   |
| هېواد کوډ | PT   |
| د زنګ وهنې نړیوال کوډ | +351   |
|  |
|  |

## اداري ویش

1. لیسبون
2. لیریا
3. سانتارم
4. ستوبال
5. بجا
6. فارو
7. یفورا
8. پورتالګري
9. کاستیلو برانکو
10. ګواردا
11. کویمبرا
12. افیرو
13. فیسیو
14. برانګانکا
15. فیلا ریال
16. پورتو
17. براګا
18. فیانا د کاستلو

## جفرافیه

پلایا دلا مارینا، آلګاروه

د پرتګال هیواد طبیعي نقشه.
## کلتور

Jerónimos Monastery (top) and Belém Tower (bottom) are magna opera of the Manueline style and symbols of Portuguese nationhood.
## تاریخ

## اقتصاد

|  |
| --- |
|

 |