Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# الکول په مقدس کتاب کې

الکولي مشروبات په عبري مقدس کتاب کې وروسته له هغه څرګندېږي چې نوح په یوه باغ کې د انګورو تاکونه کښېنول او نشه شو. په نوي عهد (انجیل) کې، عیسی د معجزې په ډول په قنا کې د واده پر مهال ډېر مقدار شراب جوړ کړل (یوحنا ۲). شراب تر ټولو معمول الکولي مشروب دي چې د مقدس کتاب په ادبیاتو کې ذکر شوي دي، چېرې چې د سمبولیزم سرچینه ده او د مقدس کتاب په وختونو کې د ورځني ژوند یوه مهمه برخه وه. سربېره پر دې، لرغونو اسراییل‌مېشتو بیر (د وربشو اوبه) او هغه شرابونه څښل چې پرته له انګور څخه له نورو مېوو څخه جوړېدل او د دې ذکر په مقدس کتاب کې راغلی دی. سره له‌دې، د لرغونو الکولي مشروباتو الکولي کچه د اوس‌مهالو الکولي مشروباتو په پرتله خورا ټیټه وه. د مشروباتو دغې ټیټې الکولي کچې لامل په لرغونې نړۍ کې د تخمر محدودیتونه او د تقطیر نه‌شتون ګڼل کېږي. خاخامي ښوونکي (د یهودانو مذهبي ټولنو مشران) د لرغونو الکولي مشروباتو د څښاک په هکله د منلو وړ معیارونه ولیکل او ویل یې چې الکولي مشروبات باید له اوبو سره ګډ او ډېر نري (رقیق) شي، خو نه نري شویو (غلیظ) شرابو باندې بندیز لګېدلی ؤ.

ډېري مسیحیان له الکول څښلو څخه ډډه کوي، او د نورو آیتونو ترڅنګ، ۱ قرنتیان ۱۰:۲۱ آیت په دې هکله بیانوي چې، «تاسو نه‌شئ کولای چې د خدای او هم د شیاطینو جام وڅښئ؛ نه‌شئ کولای چې هم د خدای پر دسترخوان او هم د شیاطینو پر دسترخوان کښېنئ». ځینې نور بیا فکر کوي چې د مقدس کتاب په ادبیاتو کې د مشروباتو په هکله، چې کېدای شي مسکر وي، دوه‌ګونی بحث شوی دی؛ له یوې خوا د خدای فیض او نعمت ګڼل کېږي چې خوشحالي او ښادي رامنځ‌ته کوي او له بلې خوا بالقوه هېښناک مشروبات دي چې په ګناهکارۍ سره ناوړه ګټه ورڅخه پورته کېدلای شي. د یهودیت او الکولو او مسیحیت او الکولو ترمنځ اړیکې په ټولیزه توګه همدا تشنج ساتلی دی، که څه هم ځینو نومهالو مسیحي فرقو، په تېره بیا د امریکایي پروتستانو ډلو د الکولو بندیز په وختونو کې، الکول د زیانکارې مادې په توګه رد کړي دي. د مقدس کتاب د بېلابېلو ټوکونو اصلي نسخې د الکولي مشروباتو لپاره له څو بېلابېلو کلمو څخه کار اخلي: لږ تر لږه ۱۰ کلمې په عبري او ۵ کلمې په یوناني کې. نشه‌توب منع دی، او په ندرت سره ورباندې بحث کېږي او په مقدس کتاب کې ځینو ذکر شویو اشخاصو د الکول له څښاک څخه ډډه کړې ده. شراب په سمبولیکه توګه هم په مثبت او هم په منفي اړخ کې کارول کېږي. په ځینو ځایونو کې د هغه استعمال د مذهبي مراسمو یا طبي ګټې‌اخېستې لپاره توصیه کېږي.

## لکسي‌ګرافي

د مقدس کتاب ادبیات په اصلي ژبو کې څوګونې کلمې د بېلابېلو الکولي مشروباتو د نومولو لپاره کاروي. ځینې دغه کلمې ورته معناوې لري، په تېره بیا د عبري ژبې هغه کلمې چې د کوینه یوناني، د دواړو سپتواګینتا او نوي عهد له کلمو سره پرتله شوې دي. په داسې حال کې چې ثاني قانوني کتابونه په اصل کې کېدای شي په عبري یا ارامي ژبه لیکل شوي وي، ځینې په یوناني لیکل شوي. له‌دې امله، په هرې دغو دوو ژبو کې د الکولي مشروباتو لپاره د کارول شویو کلمو معناوې په مقدس کتاب کې الکولو سره تړاو لري.

## د مقدس کتاب حوالې

شرابو په هکله د مقدس کتاب ګڼ‌شمېر حوالې مثبت او منفي، واقعي او سمبولیک او تشرېحي او تعلیمي اړخونه لري. هم لرغونپوهنیز شواهد او هم لیکل شوي اسناد ښیي چې په لرغوني اسراییل کې خلکو د انګورو ډېر تاکونه کښېنول او همدا راز د شرابو له څښاک سره یې ډېره مینه درلوده. له لرغونپوهنیزو پاتېشونو څخه د ښکاره تولیدي ظرفیت او د شرابو په هکله په مقدس کتاب کې په وار، وار سره تذکر ښیي چې شراب د لرغونو اسراییلیانو اصلي الکولي مشروب وو.

## سرچينې
# خپلواکي

|  |
| --- |
|

**خپلواکي** هغه حالت ته وايي په کوم کې چې يو ولس، هېواد یا دولت په خپله خاوره کې بشپړ واک او اختيار ولري.

\_\_LEAD\_SECTION\_\_
*څلور خپلواکۍ* ، د فرانکلین ډي روزویلټ د څلورو خپلواکیو په درناوي د نارمن راکویل لخوا د ۱۹۴۳ انځورونو لړۍ، د هغو خپلواکیو تشریح کول دي چې متحدین یې په دویمه نړیواله جګړه کې جنګیدل.
**خپلواکي** هغه ځواک یا حق دی چې پرته له کوم خنډ او خنډ پرته د خبرو کولو، عمل کولو او بدلون لپاره وغواړي. خپلواکي اکثرا د "خپل ځان د قوانینو ورکولو" په معنی کې د آزادۍ او خپلواکۍ سره تړاو لري.
په یو تعریف کې، یو څه "وړیا" دی که چیرې دا بدلون ومومي او په اوسني حالت کې محدود نه وي. فزیک پوهان او کیمیا پوهان دا کلمه په دې معنی کاروي. فلسفه او مذهب کله ناکله دا د ارادې یا د تقدیر د بدیل په توګه د خپلواکي ارادې سره تړاو لري.
په عصري لیبرال هیوادونو کې، خپلواکي یو حق ګڼل کیږي، په ځانګړې توګه د بیان خپلواکي ، د مذهب خپلواکي ، او د مطبوعاتو خپلواکي. |
# عيسی

عيسیישו (ارامي)

اړوند| زېږونځای |
بیت لحم — Nazareth (en)   |
| ښاروندتوب | Herodian Kingdom of Judea (en)   |
| زېږون نېټه |
م.ز" "د 0 څخه تر — م.ز" "۰۰۰۷ — م.ز" "۰۰۰۲  |
| مړينې نېټه |
۷ اپريل ۰۰۳۰ — ۳ اپريل ۰۰۳۳  |
| مړينې لامل |
د مرګ سزا  |
| مړينې ځای | Calvary (en)   |
| مړينې لامل | crucifixion (en)   |
| ښخولو ځای |   لړۍ...
ناجوت ارزښت — Church of the Holy Sepulchre (en)  — Talpiot Tomb (en)  — Garden Tomb (en)  — empty tomb (en)  — بيت المقدس  |
| استوګنځی | Nazareth (en)  — Capernaum (en)  — Galilee (en)   |
| زدکړنځی |
ناجوت ارزښت  |
| ژبې | Galilean dialect (en)  — توراتي عبراني — Koine Greek (en)  — ارامي ژبه  |
| اغېزمن شوی له |
يحيی  |
| دنده |   لړۍ...
preacher (en)  — پیغمبر — carpenter (en)  — rabbi (en)  — thaumaturge (en)  — مذهبي مشر — healer (en)  — Messiah (en)  — preacher (en)  — ښوونکی — founder of religion (en)  — tektōn (en)  — pastor (en)   |
| نامتو زده‌کوونکی  |   لړۍ...
Saint Peter (en)  — Andrew the Apostle (en)  — St. James the Elder (en)  — John the Apostle (en)  — Philip the Apostle (en)  — Bartholomew the Apostle (en)  — Thomas the Apostle (en)  — Matthaeus (mul)  — James, son of Alphaeus (en)  — Jude the Apostle (en)  — Simon the Zealot (en)  — Judas Iscariot (en)  — ماري مګدالېن — Matthias the Apostle (en)   |

ټوليز مالومات| عمومي مالومات |   لړۍ...
د سپېڅلي کتاب شخصیتونه انسان deity (en)  Quranic character (mul)  الله(ج) په مسیحیت کې Salvator Mundi (en)  human whose existence is disputed (en)  historical character (en)  legendary figure (en)   |
| وروڼه او خويندې |
ناجوت ارزښت  |
| قومي ډلې |
يهودان  |
| ژانر | parable (en)   |
| ژانر | parable (en)   |
| غړی د | Holy Trinity (en)   |
| دین |
يهوديت — Essenes (en)   |
| ځایناستی | Simon of Cyrene (en)   |

اړين مالومات| مهمې پېښې |   لړۍ...
* Nativity of Jesus (en)
* Baptism of Jesus (en)
* ministry of Jesus (en)
* crucifixion of Jesus (en)
* Resurrection of Jesus (mul)
* Opening the Gates of Paradise (en)
 |

جوړښت| د معماري سټایل | apocalypticism (en)   |

 کلیسای یوحنای کلیسا اسټرالیا (د رسم نوم :غوره شپونکی)
عيسی عليه السلام د اسلام له جليل القدره پيغمبرانو له ډلې څخه گڼل کېږي. دا پيغمبر د مسلمانانو لپاره هم ډیر مهم دی او مسلمانان په دی یقین لری چی هغه به د قیامت په وخت زموږ د نبۍ د امتیانو په ډله کی راشامیلیږي.