Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# القلويد

**د القلوید مواد** ( Alkaloid ) د طبیعی توکو څخه د نیتروجن ( آزوت ) قلوی ترکیبونه دی چه په نباتونه کی وی. د القلوید مواد ډېر زهرلرونکی توکې دی او د دی لپاره خلکو په پخوانیو زمانو کی د القلوید مواد د زهر ور کولو یا مسموم کولو لپاره کارول. په اوس وخت کی القلوید په طبابت کی کارېږی د القلوید مواد په طبیعت کی د مالگی ترکیب لری.

## د القلوید د مواد تقسیمول

Nikotin
د القلوید مواد د کیمیایی ترکیبونو په مطابق تقسیمېدلای سی. لوبیلین ( Lobelin )، کونیین ( Koniin )، نیکوتین ( Nikotin ) د هغو موادو څخه دی چی د کیمیا ترکیب یی تر ټولو ساده دی. دغه القلویدونه کولای سی په لابوراتور کی جوړ کړی.

* نیکوتین یو ډول خطرناک نشه یی توکه ده چی په تنباکو کی دی. نیکوتین پر عصبی مرکزی سیستم آغېزه لری. دغه توکه په بدن کی رنگونه تنگوی، پر زره اثر پریږدی، د وینی فشار زیاتوی، د حامله گی ضد توکو د استعمال په وخت کی خطر زیاتوی او انزولینی د اغېزی کولو تاثیر کموی.

## د تروپان د القلوید مواد

Atropine
دغه القلویدونه د کیمیا مخصوص ترکیب لری چی د تروپان ( Tropane ) په نوم یادېږی. د هغو القلویدونو څخه
آتروپین( Atropine )، هیوسڅآمین ( Hyocyamine ) او كوكايين تر ټولو مشهور دی.

* آتروپین ( Atropine ) یو درمل دی چی د عضلاتو د ښخو د علاج لپاره کارېږی. آتروپین هم د سترگو په طبابت کی کارېږی. دغه درمل په سترگو کی کسی پراخوی.
* كوكايين یوه خطرناک نشه یی توکه ده.

## د تریاکو القلویدی مواد

مورفين
دغه د القلوید مواد د تریاک څخه جوړېږی. تریاک درې ډول د القالوید مواد لری چی د مورفين، کودیین او پاپاوېرین په نومونو یادېږی.

* مورفين یو ډول نشه یی توکه ده چی د دردونو د علاج لپاره کارېږی.
* کودیین یو ډول نشه یی توکه ده چی د دردونو او توخی د علاج لپاره کارېږی.
* پاپاوېرین ( Papaverin ) یو ډول درمل دی چی د عضلاتو د ښخی د علاج لپاره کارېږی.

## د پورین د القلوید مواد

د پورین د القلوید مواد
تیوبرومین، تیوفیلین، کوفین د پورین د القلوید مواد دی چی په فهوه، کاکاو او چای کی دی.
د پورین القلویدونه هم په طبابت کی کارېږی.

* تیوفیلین( Theophylin ) یو درمل دی چی د سالنډی مرض د علاج لپاره کارېږی.
* کوفین یوه توکه ده چی په قهوه او چای کی دی. هغه توکه پر عصبی مرکزی سیستم آغېزه لری. چای تقریبا ۴٪ کوفین لری.کوفین په طبابت کی استعمالیږی. دغه توکه د پاراسیتامول آغېزه زیاتوی.

## د خینین القلوید

خینین ( Chinin ) یو ډول د القلوید توکه ده چی خوند یی ډېر تریخ دی او د مالاریا د علاج لپاره کارېده.
په اوس وخت کی په نړی کی خیینین د څښلو د مایعاتو سره کدېږی.

## رېسېرپین

Reserpine
رېسېرپین ( Reserpine ) یو ډول القلوید دی چه د وینود فشار او سخیزوفرېنی د علاج لپاره کارېږی.

## ال اس دی

LSD
ال اس دی (Lysergic acid diethylamide ) یو ډول د القلوید توکه ده چی د تور غنم د چڼیاسی څخه جوړېږی. ال اس دی ( LSD ) یو نشه یی توکه ده چی هزیان څرکندوی. دغه نشه یی توکه ۵۰ کال مخکی په طبابت کی کارېده. په اوس وخت کی د ال اس دی جوړول په اروپا او امریکا کی غیر قانونی دی.

## ایرگوتامین او ایرگومېترین

Ergotamine
اېرگوتامین او ایرکومېترین ( Ergometrine ) د القلویدو توکې دی چی چی د تور غنم د چڼیاسی څخه یا په لابوراتوری کی جوړېږی.

* اېرگوتامین ( Ergotamine ) یو درمل دی چی د نیم سری د علاج لپاره کارېږی.هغه درمل په بدن کی رنگونه تنگوی. د ایرگوتامین آغېزه د کوفین په مرسته زیاتېدلای سی.
# پلازموډيم فالسيپارم

پلازموډيم فالسيپارم يو پروټوزوني پرازيت دی، او دا د پلازموډيم هغه يو جنس دی چې په انسانانو کې د ملاريا ناروغي رامنځ ته کوي. دغه پرازيت د انافېلېس د غوماشې په ذريعه انسانانو ته ورځي. پلازموډيم فالسيپاروم د پرازيتي انتاني ناروغيو خطرناک ډول دی او په همدې توگه د پلازموډيم فالسيپارم ملاريا په نړيواله کچه يوه مرگونې انتاني ناروغي ده او د دې ناروغۍ د پېچلتيا کچه ډېره لوړه ده. ددې سره سره دا په انسانانو کې د ملاريايي انتاني ناروغيو ۸۰٪ برخه جوړوي چې د دې ناروغۍ د ۹۰٪ ناروغانو د مړينې سبب گرځي.

## مخينه

په انسانانو کې د ملاريا ناروغي د پلازموډیم د جنس د يو ډول پروټوزوه په اخته کېدو سره مېنځ ته راځي. د ملاريا نوم د اېټاليوۍ ژبې *male aria,* يا مالې اري يا څخه راوتلی دی چې مانا يې بده هوا ده. دا نوم په ۱۷۱۷ زېږيز کال کې د لانسيسي هغه وړانديز پورې اړه لري کله چې هغه د مردارو ډنډونو زهرجن بړاس ته اشاره کوله او پدې اند وه چې د ډنډونو همدا زهرجن بړاس دا ناروغي مېنځ ته راوړي.
# برکلي

**برکلی** په انګلیسي Berkeley California) (برکلي کلیفرنیا) یاهم (برکلی (کالیفرنیا) د سان فرانسسکو خلیج په ختیځ او د آلامادا ښار شمال لور ته په امریکا د کالیفرنیا آیالات اړ وند ښار دی.

| برکلي, کالیفرنیا
 |
| --- |
| City of Berkeley
 |
| Downtown Berkeley viewed from the Berkeley Hills in December 2005, with the San Francisco-Oakland Bay Bridge and San Francisco in the backgroundDowntown Berkeley viewed from the Berkeley Hills in December 2005, with the San Francisco-Oakland Bay Bridge and San Francisco in the background |
|

---

 |
| Location of Berkeley in Alameda County, California.Location of Berkeley in Alameda County, California. |
|

---

 |
|  |
| کورډېناټونه: ﻿ / ﻿ |
| Incorporated | April 4, 1878 |
| Chartered | March 5, 1895 |
| نومول شوی په | جورج برکلي    |
| اداري وېش
 |
| Country |  United States |
| State | کينډۍ:د هېواد مالومات كالیفورنیا |
| County | Alameda |
| حکومت
 |
|  • ډول | Council-Manager |
|  • Mayor | Jesse Arreguín |
|  • Council members  by district number | 1. Rashi Kesarwani
2. Cheryl Davila
3. Ben Bartlett
4. Kate Harrison
5. Sophie Hahn
6. Susan Wengraf
7. Rigel Robinson
8. Lori Droste
 |
|  • State senator | کينډۍ:Representative |
|  • Assembly member | کينډۍ:Representative |
|  • U.S. rep. | کينډۍ:Representative |
| پراخوالی
 |
|  • پراخوالی | ۱۷٫۶۶ میله  مربع (۴۵٫۷۳ کلوميټر٢) |
|  • ځمکه | ۱۰٫۴۳ میله  مربع (۲۷٫۰۲ کلوميټر٢) |
|  • المياه | ۷٫۲۲ میله  مربع (۱۸٫۷۱ کلوميټر٢)  40.83% |
| لوړوالی | ۱۷۱ فوټ (۵۲ ميټره)  |
| نفوس شمېرنه (2010)
 |
|  • ټولټال | ۱۱۲٬۵۸۰ |
|  • نفوس اټکل (2019) | ۱۲۱٬۳۶۳ |
|  • ترتيب | کينډۍ:Ublist |
|  • د نفوسو کثافت | ۱۱٬۶۳۲٫۶۱/ميله مربع (۴٬۴۹۱٫۵۴/کلوميټر٢) |
| د گڼه گوڼې نوم | Berkeleyan |
| وروستي مالومات
 |
| وخت زون | Pacific (ه.ن.و−8) |
|  • د اوړي وخت | PDT (ت.ع.م −7) |
| ZIP codes | 94701–94710, 94712, 94720 |
| Area code | 510, 341 |
| جيو کوډ | 5327684   |
| خورلڼې ښارونه | اسمره    |
| FIPS code | 06-06000 |
| GNIS feature IDs | کينډۍ:GNIS4, کينډۍ:GNIS4 |
| رسمي وېبپاڼه | www.cityofberkeley.info |
|  |
| سمول  |

## جغرافیه

## تاریخ