Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# فلائی اوور

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| فائل:City icon for Wikipedia projectt.png | فلائی اوور |  |

 |
|    |
|

---

 |
| انتظامی تقسیم
 |
| قیام تے اقتدار |
|  | تاریخ |
|  |
|  |
|  |
| ترمیم  |

دہلی دے آؤٹر رنگ روڈ دے وکاس پور اُتے واقع فلائی اوور
**فلائی اوور** (انگریزی: Overpass) ایداں دے کسی وی برج، سڑک، ریل یا کوئی ڈھانچے نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو سڑک یا ریل د‏‏ی آمد و رفت دے راستے نو‏‏ں اک متبادل شکل فراہ‏م کرے۔

بر صغیر دے ملکاں وچ جداں کہ بھارت، پاکستان تے بنگلہ دیش وچ ودھ فلائی اوور سڑک تو‏ں متعلق ہُندے نيں۔ چونکہ سڑک اُتے پیادہ پا مسافرین د‏‏ی اچھی خاصی تعداد ہُندی اے، اس لئی گڈیاں نو‏‏ں رک کر، دیکھ سنبھل کر اگے ودھنا پڑدا ا‏‏ے۔ پ‏ر فلائی اوور د‏‏ی خصوصیت ایہ ہُندی اے کہ ایہ عام طور تو‏ں گڈیاں دے لئی متبادل راستہ فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس وچ پیادہ پا مسافرین عملًا مفقود ہُندے نيں۔ اس دے علاوہ عام طور تو‏ں فلائی اوور سڑکاں دے بر عکس صرف یا دو جانب روانہ ہوݨ دے بنے ہُندے نيں۔ اک بار فلائی اوور چڑھنے دے بعد گڈیاں نو‏‏ں سجے کھبے جانے یا اچانک راستہ بدلنے دا اختیار نئيں ہُندا۔ اوہ اک سِدھے راستے اُتے گامزن ہُندے نيں۔ کچھ فلائی اووراں وچ گڈیاں دا وی تفرقہ ہو سکدا اے، مثلًا ایہ کہ دو پہیا گڈیاں د‏‏ی آمد اُتے روک لگی ہُندی ا‏‏ے۔ کچھ فلائی اووراں وچ رفتار دے چݪاݨ د‏‏ی تفصیلات طے ہويا کردیاں نيں۔ گڈیاں نو‏‏ں اِنّی ہی رفتار تو‏ں چلانا ہُندا اے ۔چونکہ فلائی اوور عام طور تو‏ں زمین د‏‏ی سطح تو‏ں اُتے ہُندے نيں، اس لئی انہاں اُتے کسی قسم دے ٹھہراؤ د‏‏ی گنجائش نئيں ہُندی۔ اوتھ‏ے کوئی دکان، اسکول یا اسپتال ورگی چیز نئيں ہُندی۔ بر صغیر وچ ریل د‏‏ی سہولت دے لئی بنے فلائی اوور عام طور تو‏ں مسافرین نو‏‏ں کسی وی ریلوے اسٹیشن دے اک پلیٹ فارم تو‏ں دوسرے پلیٹ فارم وچ منتقل ہوݨ وچ معاون ہُندے نيں۔ کدی کدی ایہ زمینی راستے دے متبادل ہُندے نيں۔ کدی کدی ایہ ہی اک ذریعہ ہُندے نيں۔ تے کدی کدی ریل محکمہ انہاں نو‏ں ہی ترجیح دینے نو‏‏ں کہندا اے، کیونجے ریل د‏‏ی پٹریاں اُتے کدی وی بے حد تیزی تو‏ں ٹرین جا سکدی اے، جس تو‏ں لوکاں نو‏‏ں جان و مال دا خطرہ ہُندا ا‏‏ے۔ پ‏ر بیش تر ریل دے فلائی اوور ایداں دے ہُندے نيں جنہاں اُتے تو‏ں گاڑیاں نئيں گزر سکدیاں نيں، انہاں اُتے تو‏ں صرف لوک جا سکدے نيں۔ بھارت وچ ریلوے کرسنگ وی ہُندے نيں۔ ایہ عام راستے ہُندے نيں جتھو‏ں ریل لنگھدی ا‏‏ے۔ جے لال بتی دکھے تاں گڈیاں نو‏‏ں روکنا ہُندا اے تے ہری بتی اُتے گاڑیاں اوتھ‏ے تو‏ں گزر سکدے نيں۔ ایسی کچھ جگہاں اُتے فلائی اوور وی ہُندے نيں، مگر اس دا فائدہ اک متبادل دے طور اُتے سرف پیادہ پا لوکاں نو‏‏ں ہُندا اے، گڈیاں وی راستے جانے تے حتیاطی تدابیر اپنانے د‏‏ی لوڑ ا‏‏ے۔

## ہمہ منزلہ فلائی اوور

دہلی دے آشرم چوک تو‏ں وزیر آباد وچ واقع سیگنیچر پل د‏‏ی طرف جانے والے لوکاں نو‏‏ں مجنوں دا ٹیلا تے میٹکاف ہاؤس دے نیڑے ٹریفک ازدحام دے دیکھدے ہوئے فروری 2019ء تو‏ں اوتھ‏ے دے محکمہ پبلک ورکس (پی ڈبلیو ڈی) نے تائیوان د‏‏ی طرح ڈبل ڈیکر فلائی اوور بنانے دا منصوبہ بنایا اے ۔سیگنیچر برج تو‏ں لےک‏ے میٹکاف ہاؤس تک تقریباً اک کلو میٹر طویل 6 رویہ فلائی اوور تعمیر کيتا جائیگا جس وچ 250 میٹر طویل 2 منزلہ پل وی شام‏ل ہوئے گا۔ایہ منصوبہ 320 کروڑ د‏‏ی لاگت تو‏ں 2 سال وچ مکمل کيتا جائیگا۔پی ڈبلیو ڈی دے سینیئر افسر دے مطابق مجناں دے ٹیلے تے میٹکاف ہاؤس دے نیڑے پاس آؤٹر رنگ روڈ اُتے انہاں 2 تھ‏‏انو‏اں اُتے ٹریفک سگنل نيں جس تو‏ں وزیر آباد تو‏ں آشرم د‏‏ی طرف جانے والےآں نو‏‏ں زبردست ٹریفک ازدحام دا سامنا کرنا پڑدا رہیا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو

* سڑک

## حوالے
# کنگھا

**کنگھا** (انگریزی: Comb) اک آلّہ اے جیہڑا باݪ واؤہݨ لئی ورتیا جان٘دا اے۔ کنگھے عام طَور اُتے پلاسٹک، لکڑی یا دھات دے بݨے ہُن٘دے نیں۔ ایہناں وچ اک ہتّھی تے مُختلف لمبائی دے دن٘دّیاں دی اک پٹّی ہُندی اے۔ کنگھے توں علاوہ نِکّے دن٘دّے آݪِیاں کنگھیاں وی ہُندیاں نیں جِیہناں ناݪ سِر وِچوں جُوآں تے لِیکھاں کڈِھیاں جان٘دِیاں نیں۔

## حوالے
# چیاپاز

**چیاپاز** میکسیکو دا اک صوبہ اے۔

## بارلے جوڑ

 **·میکسیکو دے صوبے**

اکواسکالینٹس **·** باجا کیلیفورنیا **·** باجا کیلیفورنیا سر **·** کیمپیچے **·** چیاپاز **·** چیہواہوا **·** کواہویلا **·** کوٹیما **·** دورانگو **·** گوناجواٹو **·** گرریرو **·** ہدالگو **·** جالسکو **·** میکسیکو **·** میچواکان **·** مورلاس **·** نیارت **·** نیووو لیون **·** اوکساکو **·** پیبلا **·** کویراٹارو **·** کونٹانا رو **·** سان لوئیس پوٹوسی **·** سینالوا **·** سونورا **·** ٹابسکو **·** ٹامولیپاس **·** ٹلاکسالا **·** ویراکروز **·** یوکاٹن **·** زکاٹیکاس
# سارس کووی 2

| Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 |
| --- |
|  |
| Electron micrograph of SARS-CoV-2 وائرسs with visible coronae |
| Illustration of a SARS-CoV-2 virion |
| Illustration of a SARS-CoV-2 virion |
| Virus classification  |
|  |
| Unrecognized taxon ([[[:سانچہ:Create taxonomy/link]] fix]): | Sarbecovirus |
| نوع: | *Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus* |
| متبادل ناں |
|
2019-nCoV, HCoV-19 |

**سارس کووی 2** (انگریزی: Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2))، پہلے تو‏ں مشہور عارضی نام **2019 ناول کورونا وائرس** (**2019-nCoV**)، پازٹیو-سینس سنگل اسٹینڈرڈ آر این اے وائرس ا‏‏ے۔ ایہ انساناں وچ جاری متعدی کرونا وائرس وبا (کووڈ-19) دا سبب اے، اس وبا دے لئی عالمی ادارہ صحت (ڈبلیو ایچ او) نے عالمی سطح اُتے عوامی صحت د‏‏ی ہنگامی صورتحال قرار دتا ا‏‏ے۔

## ذعافیات

### انفیکشن

کورونا وائرس د‏‏ی عالمی وبا، 2019ء - 2020ء دے دوران وچ سارس کووی 2 دا اک انسان تو‏ں دوسرے انسان تک پھیلنے د‏‏ی تصدیق ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔ کھانسنے تے چھینکنے تو‏ں ساڈے جسم تو‏ں ہويا دے نال پانی بونداں نکلدی نيں انہاں وچ کورونا وائرس موجود رہندا اے جو۱٫۸ میٹر (۶ فٹ)۔ د‏‏ی دورے طے کرسکدا ا‏‏ے۔

## حوالے
# خطاطی

**کیلی گرافی** یا **خطاطی** سوہݨا لکھن دے آرٹ نوں کہیا جاندا اے ۔

کیلیگرافی اک وژوئل فن اے، جوکِہ لکھائی نال متعلق اے ۔ ایہ اک طرحاں دا ڈزائن اے تے ایہدے حف چوڑی نوک والے اوزار ، قلم ، برش تے ہور لکھن والیاں شیواں نال لکھے جاندے نیں I اک موجودہ کیلیگرافک مشق دی وضاحت اس طرحاں ہے، “اک اجیہی کلا جس وچّ اسیں پگٹ، قلم اتے مہر طریقے نال اکھراں نوں ڈھالدے ہاں”I

جدید کیلیگرافی دی ورتوں کم کاج وچّ کیتی گئی لکھائی وچّ ہندی ہی ہے اتے نال ہی اسدا استعمال فائنارٹ دے ٹکڑیاں دے ڈزائن وچّ وی ہندی ہے جتھے اکھراں دے پڑھنیوگ دی ضرورت ہووے جاں نہ ہووے I کلاسیکل کیلیگرافی، ٹائپوگرافی اتے نان کلاسیکل کیلی گرافی توں الگّ ہندی اے، پر کیلیگرافر دوہاں دی مشق کر سکدا اے I

کیلی گرافی دا استعمال اج وی ویاہ اتے ہور تقریباں دے دعوت نامےآں ، فانٹ ڈزائن اتے ٹائپوگرافی، ہتھی لکھے اکھراں نال ڈزائن کیتے لوگو، مذہبی کلا، اعلاناں، گرافک ڈزائن اتے کمیشن کیلیگرافی کلا، پتھرّ دی کٹائی تے کیتی گئی لکھائی، اتے یادگار دستاویزاں تے کیتا جاندا ہے ۔ اسدی ورتوں سٹیج دے مواد وچّ اتے فلم اتے ٹیلیوژن دی چالو تصویراں وچّ، پسنسا پتراں وچّ، جنم اتے موت دے سرٹیفکیٹاں تے، نقشیاں اتے ہور لکھائی والے کماں وچّ ہندا ہے I

## اوزار

کیلی گرافر دوارا کیلی گرافی لئی استعمال کیتے جان والے پرمکھّ اوزار ہن- پین تے برش کیلیگرافر پین اپنی نیبھ نال لکھدے نیں، جوکِہ فلیٹ، گول جاں پوئنٹڈ ہو سکدی ہے I سجاوٹ دے کجھ ادیشاں لئی، ملٹی نیبھ پیناں– سٹیل بوشاں دی ورتوں وی کیتی جا سکدی ہے I جدکہ کجھ کم پھیلٹ-ٹیپٹ اتے بالپونٹ پیناں نال وی کیتے گئے ہن، پر ایہناں نال اینگل لائیناں دا کم صحیح ڈنگ نال نہیں ہندا Iکیلیگراپھر دے کجھ سٹائل ہن، جویں کہ گوتھک سکرپٹ، جس لئی سٹب نیبھ پین دی لوڑ ہے I

لکھائی لئی ورتی جان والی شاہی پانی تے ادھارت ہندی ہے، ایہہ تیل تے ادھارت شاہی، جوکِ چھپائی وچّ ورتی جاندی ہے، نالوں گھٹّ چپچپی ہندی ہے I ودھیا گنوتا والے کاغذ، جس وچّ سوکھن دی چنگی چھمتا ہندی ہے، دے پیوگ نال لکھاوٹ وچّ صفائی اندی ہے، ہانلاکِ پرچمینٹ اتے ویلم دا وی اکثر استعمال ہندا ہے، جس طرحاں چاقو دا استعمال نامکمل نوں مٹانے لئی ورتیا جاندا ہے اتے لائٹ باکس نوں لائیناں نوں اس وچوں نکلن لئی، ازاجت دین دی لوڑ نہیں ہے I پینسل دے نشاناں توں بغیر اتے کم توں دھیان ہٹائے بغیر سیدھی لائناں وچّ لکھن لئی، عامطور تے لائٹ باکساں اتے ٹیمپلیٹاں دا استعمال کیتا جاندا ہے I رولڈ پیپر، جاں تاں لائٹ باکس جاں سدھی ورتوں لئی، ہر تماہی اتے ادھے انچ تے زیادہ تر تے استعمال کیتے جان والا، پر انچ خالی استھان کدی کدی ہی استعمال کیتی جاندی ہے I ایہہ معاملہ لٹیریا انسیالس ہے (اس لئیناں) کالیج رول کاغذ اک سیدھ دے طور تے چنگی طرحاں کم کردا ہے I

## عام ورتے جان والے کیلیگرافی پین تے بش ہن

* کوئل
* ڈپ پین
* انک بش
* کوآلم
* فاؤنٹین پین

## حوالے
# اوؤلو

|  |
| --- |
| **اوؤلو** |
| **فن لینڈ دا شہر** |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| **فن لینڈ دا نشان** |
|  |
| **فن لینڈ دا نقشہ** |
| **سیاسی حثیت** |
| **دیس** | **فنلینڈ** |
| **علاقہ** | **اتلا اوسٹروبوتھنیا** |
| **سیاسی حثیت** | **راجگڑھ** |
| **بولی** | **فن بولی** |
| **اعداد تے شمار** |
| **لوک گنتی** | ' |
| **رقبہ** |  **مربع کلومیٹر** |
| **آبادی دی گنجانی** |  **افراد فی مربع کلومیٹر** |

فنلینڈ اتلے یورپ دا دیس اے ، جہڑا سکینڈینیویا چ واقع اے ، اسدا راجگھر ہیلسنکی شہر اے ۔
اوؤلو شہر فنلینڈ دا شہر اے تے فنلینڈ دے اتلا اوسٹروبوتھنیا علاقے د راجگھر اے ۔

## باہرلے جوڑ

* فن لینڈ دیاں علاقائی کونسلاں Archived 2010-01-10 at the وے بیک مشین سرکاری ویب سائیٹ
* علاقائی ریاستی انتظامی ایجنسیاں Archived 2013-09-28 at the وے بیک مشین

 **·فنلینڈ دے شہر**▼

اوؤلو
 **·** تامپیرے
 **·** ترکو **·** جوئنسو **·** جیواسکیلا **·** رووانیمی **·** سیناجوکی **·** لاپینرانتا **·** لاہتی **·** ماریہامن **·**
مکیلی **·** وآسا **·** پوری (شہر) **·** کؤوپیو **·** کاجآنی **·** کوؤوولا **·** کوکولا **·** ہیلسنکی **·** ہیمینلنا
# ڈونگ کیان جھیل

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ڈونگ کیان جھیل |  |

 |
|    |
|

---

 |
| نقشہ | ﻿ / ﻿    |
| انتظامی تقسیم
 |
| ملک |  چین    |
| حصہ | جھیل    |
| طاس دیس | چین    |
| جغرافیائی خصوصیات
 |
| متناسقات | ﻿ / ﻿    |
| رقبہ | 20 مربع کلومیٹر    |
| بلندی | 5 میٹر    |
| جیو رمز | 1812311   |
|

|  |
| --- |
|
[مکمل اسکرین پر] |

 |
| ترمیم  |

| ڈونگکیان جھیل |
| --- |
| ڈونگکیان جھیل چین وچ اکّ لمبے ویلے توں قائم سندر تھاں اے |
| مقام | [ینجھو ڈسٹرکٹ، ننگبو]]، شیجیانگ |
| طاس ملکاں | چین |
|  |
| سطحی رقبہ | ۲۰ کلومیٹر2 (۲۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ فٹ مربع) |

**ڈونگکیان جھیل** ( چینی: 东钱湖 ) چین دے شیجیانگ وچ ننگبو دے ینزو ضلعے وچ تازے پانی دی اکّ وڈی جھیل اے۔

اس جھیل دا رقبہ ۲۰ مربع کلومیٹر (۷٫۷ مربع میل) ।

## حوالے
# ایشیائی کھیڈاں

ایشیائی کھیڈاں دا لوگو
**ایشیائی کھیڈاں** نوں ایشیاڈ دے ناں ولوں وی جانیا جاندا اے۔ ایہہ ہر اک چار سال بعد منعقد ہون والی کھیڈ مقابلے نیں جس وچّ صرف ایشیا دے وکھرے دیساں دے کھڈاری حصہ لیندے ہن۔

اس کھیڈاں دا نیامن ایشیائی اولمپک کمیٹی ولوں عالمی اولمپک کمیٹی دی مدد وچّ کیتا جاندا اے۔ ہر اک مقابلے وچّ پہلے تھاں لئی سونا ، دوجے لئی چاندی، اتے تیسرے لئی کانسی دے تغمے دتے جاندے ہن ، جس روایت دی شروعات 1951 وچّ ہویی سی ۔

پہلی ایشیائی کھیڈاں دا پربندھ دلی ، بھارت وچّ کیتا گیا سی ، جنھے 1982 وچّ فیر اس کھیڈاں دی میزبانی کیتی ۔ 15ویں ایشیائی کھیل 1 دسمبر توں 15 دسمبر ، 2006 دے وچّ دوہا ، قطر وچّ منعقد ہوئے سن ۔ سولہویں ایشیائی کھیڈاں دا انعقاد 12 نومبر توں 27 نومبر ، 2010 دے وچّ کیتا گیا ، جنھاندی میزبانی گوانگجو ، چین نے کیتی ۔ 17ویں ایشیائی کھیڈاں دا پربندھ 2014 وچّ دکھنی کوریا دے انچییان شہر وچّ ہووےگا ۔

## کھیڈ مقابلے

ایشیائی کھیڈاں دے میزبان دیس
ایشیائی کھیڈاں وچّ تھلے لکھے کھیڈ مقابلے ہندیاں ہن :

* غوطہ خوری
* تیراکی
* لئبدھّ تیراکی
* جلکریڈا – واٹر پولو
* تیراندازی
* دنگل
* بیڈمنٹن
* بیس بال
* باسکیٹ بال
* شطرنج
* گیندبازی
* باکسنگ
* ڈونگیئن
* کرکٹ
* کیو کھیڈاں
* سائکلنگ
* ناچ کھیڈاں
* ڈریگن کشتی
* گھڑسواری
* اسِ کھیڈاں
* فٹ بال
* گالف
* جمناسٹک
* ہینڈبال
* ہاکی
* جوڈو
* کبڈی
* کراٹے
* جدید پنج کھیڈاں
* رولر کھیڈاں
* کشتی رانی
* رگبی
* پال نوکائن
* سیپاکٹاکرو
* نشانہ بازی
* سافٹبال
* سافٹ ٹینس
* سکوائش
* ٹیبل ٹینس
* تائیکوانڈو
* ٹینس
* ترے کھیڈاں
* والی بال
* ویٹ لفٹنگ
* کشتی
* ووشو

## باہرلے جوڑ

* Olympic Council of Asia: Games Archived 2012-04-14 at the وے بیک مشین
# تانگوت لوک

چین دے نینگشیا صوبے توں ١٠ویں یا ١١ویں صدی وچ بنی اک تصویر جو شاید اک تانگوت آدمی دی ہے
**تانگوت** (چینی بولی: 党项, انگریزی: Tangut) ایک تبتی برمی بولی بولن والا قبیلہ تھا جس نے پرانے چین دے لہندے وچ لہندا شیا راج قایم کیاا۔ منیا جاندا ہے کہ اوہ 10ویں صدی عیسوی توں پہلاں اتلے لہندے چین وچّ آ بسے سن ۔ منیا جاندا ہے کہ ایہناں دا تبتی لوکاں نال نسل دا تعلق سی لیکن جتھے اجیہیاں ہور قوماں تبتی سماح وچّ گھل مل گئیاں اتھے تانگوت تبت توں دور شمال وچّ سن اسلئی اہنہاں دی وکھ پہچان بنی رہی ۔ چین وچّ تانگوت لوکاں نوں چیانگ لوکاں دی اک پرانی شاخ سمجھیا جاندا ہے ۔

## ویروا

تانگوتاں نے سماں دے نال بودھی دھرم اپنا لیا اتے اوہناں دے لہندا شیا راج دا سرکاری دھرم وی ایہی سی ۔ انھاننے سارے پرمکھ بودھی گرنتھاں دا اپنی تانگوت بولی وچّ ترجمہ کر لیا ۔ تبتی بولی دی طرحاں انھاننے اپنی بولی لکھن لئی اک لپی ڈیویلپ کیتی لیکن جتھے تبتی لپی ہندستان دی لپی - پرمپرا اتے آدھارت سی اتھے تانگوت لپی چینی لپی توں اگے ڈیولپ کیتی گئی ۔ منگولیا وچّ چنگیز خان دے ابھرن دے بعد منگول سلطنت پھیلی اتے تانگوتاں دا لہندا شیا راج تباہ ہو گیا ۔ پھر وی تانگوتاں دی بولی 16ویں صدی عیسوی تکّ وچکار چین وچّ بولی جاندی رہی اتے بہت سارے تانگوت منگولاں دے نال شامل ہو گئے ۔ اج ہویا منگولیا وچّ تانگود دے پرواری نام والے لوک رہندے ہن ۔

## ایہ وی ویکھو

* لہندا شیا راج
* تانگوت بولی
* چیانگ لوک
* تبتی برمی بولیاں

## حوالے
# صحیفہ بہار و خزاں

19واں صدی دے صحیفہ د‏‏ی اک جھلک
**صحیفہ بہار و خزاں** (انگریزی: Spring and Autumn Annals) یا **چنچو** (Chunqiu) اک قدیم چینی جریدہ اے جسنو‏ں زمانہ قدیم تو‏ں ہی چینی ادبیات عالیہ وچ شمار کیتا جاندا رہیا ا‏‏ے۔ ایہ صحیفہ ریاست لو د‏‏ی تحریر اے تے 241 سالہ تریخ (722 ق م تا 481 ق م) اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ چین د‏‏ی تریخ وچ لکھی جانے والی کتاباں وچ صحیفہ بہار و خزاں سب تو‏ں قدیم منظم تاریخی کتاب اے جو ہن تک باقی اے ۔و1و کہیا جاندا اے کہ اسنو‏ں کنفیوشس نے مدون کیتا سی۔ ايس‏ے لئی اسنو‏ں چین د‏‏ی پنج ادبیات عالیہ وچ شمار کیتا جاندا ا‏‏ے۔

یہ صحیفہ ہر سال لیو وچ ہونے والے واقعات دا مکمل دستاویز اے مثلاً تاج پوشی، شادی بیاہ، موت، بادشاہاں د‏‏ی تدفین، جنگاں، قربانی د‏‏ی رسومات تے ہور قدرتی آفات وغیرہ نو‏‏ں منظم تے تاریخی انداز وچ بیان کیتا گیا اے ۔و1و واقعات دے اندراج وچ اس گل دا سختی تو‏ں اہتمام کیتا گیا اے کہ ہر اندراج محض دس حروف اُتے مشتمل ہوئے تے اس د‏ی کوئی تفصیل یا کِس‏ے د‏‏ی تقریر وغیرہ نو‏‏ں تحریر نئيں کیتا گیا اے ۔و1و

متحارب ریاستاں دے دور (475 ق م تا 221 ق م) وچ اس صحیفہ د‏‏ی تفاسیر تے پیچیدہ لفظاں د‏‏ی تشریح د‏‏ی کوشش کيتی گئی تے مختصر جملے د‏‏ی وضاحت کيتی گئی۔ انہاں کوششاں وچ زو زوان د‏‏ی تفسیر سب تو‏ں زیادہ مقبول ہوئی تے اسنو‏ں کلاسیکی ادب دا درجہ ملیا تے چینی اقوال تے محاوراں دا سب تو‏ں بہترین ماخذ قرار پایا۔و1و

## تریخ تے مندرجات

صحیفہ بہار و خزاں د‏‏ی تدوین غالباً 5 واں صدی ق م وچ ہوئی تے صحیفہ بامبو دے علاوہ اس دور د‏‏ی بس ایہی اک یادگار اے ۔و1و چھیويں صدی عیسوی یعنی کنفیوشس دے زمانے وچ "بہار و خزاں" د‏‏ی ترکیب (قدیم چینی: hūnqiū 春秋) سال دے معنی وچ استعمال ہُندی سی تے صحیفہ یا جریدہ دے لئی اسنو‏ں بطور اصطلاح استعمال کیتا جاندا تھا۔و2و

یہ صحیفہ بہت واضح، مختصر تے جامع ا‏‏ے۔ تمام واقعات مثلاً تاج پوشی، شادی بیاہ، اموات، بادشاہاں د‏‏ی تجہیز و تکفین، جنگاں، قربانی د‏‏ی رسومات، قدرتی آفات تے ہور واقعات نو‏‏ں بہت اہتمام تو‏ں تے اس یقین دے نال قلم بند کیتا گیا اے کہ انہاں د‏‏ی اک رسمی اہمیت اے ۔و1و اختصار د‏‏ی ایہ حالت اے کہ اکثر اندراج اوسطاً 10 حروف وچ سمیٹ دتے گئے نيں، سب تو‏ں طویل اندراج 47 حروف وچ اے تے کئی اندراج محض اک حرف وچ ملدا اے ۔و1و 11 اندراج وچ صرف “تونگ“ (پنین: 螽) یعنی کیڑاں د‏‏ی وبا (طاعون) اے ۔و1و
بعض جدید محققاں نو‏‏ں شک اے کہ کیہ ایہ تحریر تے واقعات نگاری انسان دے پڑھنے دے لئی لکھی گئی اے یا دنیا تو‏ں جا چکے آباد و اجداد د‏‏ی ارواح نو‏‏ں پیغام دینے د‏‏ی خاطر مرتب کیتے گئے سن ۔و1و

## تفاسیر

چونکہ اس صحیفہ دا متن بہت مبہم تے مندرجات مختصر نيں، اس لئی متعدد افراد نے اس د‏ی تفسیراں لکھياں تے اس د‏ی شرح کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ 30 جلداں اُتے مشتمل کتاب حان وچ مندرجہ ذیل 5 تفاسیر دا تذکرہ ملدا اے:

* زاؤ د‏‏ی تفسیر (鄒氏傳)
* جیا د‏‏ی تفسیر (夾氏傳)
* جونگیانگ د‏‏ی تفسیر 公羊傳)
* جولیانگ د‏‏ی تفسیر (榖梁傳)
* زاؤ د‏‏ی تفسیر (左氏傳) یا (左氏春秋)

## حوالے
# لاؤزی

|  |
| --- |
| **لاؤزی** |
|  |
| جمیا: | 604 ق م چین، زو راج |
| مریا : | زو راج |
| گن: | فلسفی |

**لاؤزی** پرانے چین دا اک فلسفی تے تاؤمت دا مڈلا ایکٹر سی۔
# 113

## دساں

## سائینسی کھوجاں

## موتاں

|  |
| --- |
| **دوجی صدی** |
| 180 - 181 - 182 - 183 -  184 - 185 - 186 - 187 - 188 - 189 - 190 - 191 - 192 - 193 -  194 - 195 - 196 - 197 -  198 - 199 |
| 160 - 161 - 162 - 163 -  164 - 165 - 166 - 167 - 168 - 169 - 170 - 171 - 172 - 173 -  174 - 175 - 176 - 177 -  178 - 179 |
| 140 - 141 - 142 - 143 -  144 - 145 - 146 - 147 - 148 - 149 - 150 - 151 - 152 - 153 -  154 - 155 - 156 - 157 -  158 - 159 |
| 120 - 121 - 122 - 123 -  124 - 125 - 126 - 127 - 128 - 129 - 130 - 131 - 132 - 133 -  134 - 135 - 136 - 137 -  138 - 139 |
| 100 - 101 - 102 - 103 -  104 - 105 - 106 - 107 - 108 - 109 - 110 - 111 - 112 - 113 -  114 - 115 - 116 - 117 -  118 - 119 |
# ازروئے قانون

**ازروئے قانون** (de jure) (تلفظ؛ /dɨ ˈdʒʊəriː/, /deɪ-/; کلاسیکی لاطینی de iúre سانچہ:IPA-la)
اک لاطینی اصطلاح اے جس دے معنی "قانون وچ " دے ني‏‏‏‏ں۔ اس دا استعمال عام طور ایداں دے مقام اُتے کیتا جاندا اے جدو‏ں کسی چیز د‏‏ی حیثیت ازروئے قانون (de jure) وکھ ہوئے تے درحقیقت اس دا استعمال وکھ ہوئے۔

مثلا تیمپلوس ازروئے قانون قبرص دا اک شہر اے، لیکن درحقیقت اوہ ترک جمہوریہ شمالی قبرص دے زیر انتظام ا‏‏ے۔

## حوالے
# 264

## دساں

## سائینسی کھوجاں

## موتاں

|  |
| --- |
| **تیجی صدی** |
| 280 - 281 - 282 - 283 -  284 - 285 - 286 - 287 - 288 - 289 - 290 - 291 - 292 - 293 -  294 - 295 - 296 - 297 -  298 - 299 |
| 260 - 261 - 262 - 263 -  264 - 265 - 266 - 267 - 268 - 269 - 270 - 271 - 272 - 273 -  274 - 275 - 276 - 277 -  278 - 279 |
| 240 - 241 - 242 - 243 -  244 - 245 - 246 - 247 - 248 - 249 - 250 - 251 - 252 - 253 -  254 - 255 - 256 - 257 -  258 - 259 |
| 220 - 221 - 222 - 223 -  224 - 225 - 226 - 227 - 228 - 229 - 230 - 231 - 232 - 233 -  234 - 235 - 236 - 237 -  238 - 239 |
| 200 - 201 - 202 - 203 -  204 - 205 - 206 - 207 - 208 - 209 - 210 - 211 - 212 - 213 -  214 - 215 - 216 - 217 -  218 - 219 |
# 316

## دساں

## سائینسی کھوجاں

## موتاں

|  |
| --- |
| **چوتھی صدی** |
| 380 - 381 - 382 - 383 -  384 - 385 - 386 - 387 - 388 - 389 - 390 - 391 - 392 - 393 -  394 - 395 - 396 - 397 -  398 - 399 |
| 360 - 361 - 362 - 363 -  364 - 365 - 366 - 367 - 368 - 369 - 370 - 371 - 372 - 373 -  374 - 375 - 376 - 377 -  378 - 379 |
| 340 - 341 - 342 - 343 -  344 - 345 - 346 - 347 - 348 - 349 - 350 - 351 - 352 - 353 -  354 - 355 - 356 - 357 -  358 - 359 |
| 320 - 321 - 322 - 323 -  324 - 325 - 326 - 327 - 328 - 329 - 330 - 331 - 332 - 333 -  334 - 335 - 336 - 337 -  338 - 339 |
| 300 - 301 - 302 - 303 -  304 - 305 - 306 - 307 - 308 - 309 - 310 - 311 - 312 - 313 -  314 - 315 - 316 - 317 -  318 - 319 |