Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# اُبھا تے لما راجٹبر

شمالی اتے دکھنی راجٹبراں دے ویلے وچّ 440 عیسوی وچّ شمالی ویئی اتے لیو سونگ راجاں دی حالت
شمالی اتے دکھنی راجٹبراں دی 560 عیسوی وچّ حالت
**شمالی اتے دکھنی راجٹبراں جاں شمالی تے جنوبی شاہی حاندان** ( چینی : 南北朝 , نان بیئی چاؤ ؛ انگریزی : Northern and Southern Dynasties ) پرانے چین دے اک ویلے نوں کہندے ہن جو جن راجٹبر دے بعد شروع ہویا اتے 420 عیسوی توں لے کے 589 عیسوی تکّ چلیا ۔ اس ویلے وچّ چین بہت سارے راجاں وچّ ونڈ ہو گیا اتے سیاسی اڈولتا اتے خانہ جنگی دا ماحول بنا رہا ۔ آپس وچّ لڑدے ہوئے راٹبراں نوں اتیہاسکار شمالی راجٹبراں اتے دکھن راجٹبراں وچّ ونڈدے ہن ۔ اتلے راجٹبر سن : شمالی ژوؤ ، شمالی چی ، شمالی ویئی ، لہندا ویئی اتے چڑھدااا ویئی ۔ دکھن راجٹبر سن : لیو سونگ ، لیانگ ، چین اتے دکھن چی ۔

اس اُتھلّ - پُتھل دے باو جود اس ویلے وچّ کلا ، وگیان اتے رہتل دی ترقی ہوئی اتے ہان چینی لوک یانگتسی دریا توں دکھن دے علاقیاں وچّ پھیل گئی ۔ شمال وچّ آئے بہت سارے غیر - چینی لوکاں دا چینیکرن ہویا اتے دکھن وچّ بس رہے بہت سارے آدواسیاں نوں وی چینی نسل اتے رہتل وچّ ملیا لیا گیا ۔ اس ویلے وچّ چین وچّ ہندستان توں آئی بدھ دھرم دی مہایان شاخ پھیلی اتے پھلی - پھولی اتے نال - نال تاؤ مت وی پھیلیا ۔ چین وچّ سکھر اتے آدھارت پگوڈا دا اساری وی شروع ہوئی ، جنوں ہن چینی رہتل دی پہچان منیا جاندا ہے اتے جسدا اوشکار بودھی گرنتھاں اتے پانڈلپیاں نوں سرکھات کرن لئی کیتا گیا سی ۔

چین دے اتہاس دا ایہہ دور ادوں ختم ہویا جدوں سنّ 589 وچّ اک نویں سوئی راجٹبر دی اگوائی وچّ چین نوں پھر متحد کیتا گیا ۔

## ایہہ وی ویکھو

* شمالی اتے دکھنی راجٹبر
* تانگ راجٹبر
* گوگرئیؤ

* تن راجشاہیاں
* اتری اتے دکھنی راجٹبر

* ہان راجٹبر
* ساؤ ویئی راج
* چڑھدا وو راج
* شُو ہان راج
* جن راجٹبر

* بہار تے خزاں ویلہ
* لہندا ژوؤ ویلہ
* ژوؤ راجٹبر
* چین دے راجٹبر
* چن راجٹبر

## حوالے

## باہرلے جوڑ

سانچہ:چینی راجشاہیاں
# تبتی بادشاہت

| تبتی بادشاہت بوڈ (བོད་) |
| --- |
| ٦١٨–٨٤١ |
| اپنے سکھر اُپر تبتی بادشاہت (جامنی رنگ وچ، ٧٨٠ ٧٩٠ عیسوی ویلے وچ) |
| دار الحکومت | لہاسا، فو برنگ (خانابدوشی خیمے وچ دربار) |
| عام زباناں | تبتی بولی |
| مذہب  | تبتی بدھ دھرم، بون دھرم |
| حکومت | مکمل راج شاہی |
| برتسنپو |   |
| تاریخی دور | قرون وسطی |
|  |
| • بادشاہ سونگتسین گمپو ولون قیام  | ٦١٨ |
| • لنگدرما دی موت  | ٨٤١ |
|  |
| آیزو 3166 رمز | [[آیزو 3166-2:|]] |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ماقبل** | **مابعد** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | یرلنگ راجٹبر |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| کھنڈیکرن دا ویلہ |  |

 |

 |
| موجودہ حصہ |  بھارت  افغانستان  بنگلا دیش  بھوٹان  میانمار  چین  نیپال  پاکستان  قازقستان  کرغیزستان  تاجکستان |

**تبتی بادشاہت**( تبتی بولی : བོད་ , بوڈ ) 7ویں توں 9ویں صدی عیسوی تکّ چلن والا اک راج سی ۔ تبت - ولوں قایم ایہہ سامراج تبت دے پٹھار توں کِتے زیادہ پھیلے علاقےآں اتے پھیلیا ہویا سی ۔ اپنے سکھر اتے لہندے وچّ موجودہ افغانستان , ازبکستان , کشمیر اتے ہماچل پردیش توں لے کے بنگال اتے چین ینان صوبے دے کئی حصے اسدے ماتحت سن ۔ اس بادشاہت دی نیہ 618 عیسوی وچّ سونگتسین گمپو نے رکھی سی اتے راج نے تیزی نال ژنگژنگ , تویوہون بادشاہت اتے کئی ہور ریاستاں نوں فتح کر لیا ۔ لنگدرما نوں اسدا آخری بادشاہ منیا جاندا ہے کیونکہ 841 عیسوی وچّ اوس دے قتل ہون دے بعد راج خانا جنگی دی لپیٹ وچّ آکے ختم ہو گیا حالانکہ تبتی راجےآں دا سلسلہ اسدے بعد وی جاری رہا ۔

## ایہ وی ویکھو

* سونگتسین گمپو

## حوالے
# پنج راج ٹبر اتے دس راجشاہیاں

| پنج راج ٹبر اتے دس راجشاہیاں |
| --- |
|    |
|

---

 |
| رقبہ تے آبادی
 |
| حکمران |
| قسم | تاریخی عہد ،  اجسام کا گروہ ،  چین دے راج ٹبر ،  سابقہ ملک    |
| نال بدلی | سونگ راجٹبر    |
| قیام تے اقتدار |
|  | تاریخ |
| ویلے دیاں حدبندیاں |
|  |
|  |
| ترمیم  |

923 عیسوی وچّ (مگرلے لیانگ راج ٹبر دے انت ویلے وچّ ) چین دا سیاسی نقشہ
**پنج راج ٹبر اتے دس راجشاہیاں** (五代十国، 五代十國، ودائی شیگؤ، Five Dynasties and Ten Kingdoms ) چین دے اتہاس وچّ سنّ ۹۰۷ عیسوی توں ۹۷۹ عیسوی تکّ چلن والا اک دور سی ۔ ایہہ تانگ راجٹبر دے پتن دے بعد شروع ہویا اتے سونگ راجٹبر دے ابھرن اتے ختم ہویا ۔ اس ویلے وچّ چین دے شمال وچّ اک - دے - بعد - اک پنج راج ٹبر حکومت وچّ آئے ۔ چین بھر وچّ اتے خاصکر دکھن چین وچّ ، ۱۲ توں زیادہ آزاد راج قایم ہو گئے ۔ ایہناں وچوں اتہاس وچّ ۱۰ راجاں دا ذکر زیادہ ہندا ہے ، اسلئی ایہہ ویلہ *پنج راج ٹبر اتے دس راجشاہیاں* دے نام ولوں جانیا جاندا ہے ۔ اس ویلے وچّ منچوریا - منگولیا وچّ ختانی لوکاں دا لیاؤ راجٹبر وی قایم ہویا ۔

## پنج راج ٹبر

شمالی چین وچّ راج کرن والے پنج راج ٹبر اتے اوہناں دے راج ویلےایہہ سن :

* مگرلا لیانگ راجٹبر ( 後梁 ، Later Liang Dynasty ) ، ۹۰۷ - ۹۲۳ عیسوی
* مگرلا تانگ راجٹبر ( 後唐 ، Later Tang Dynasty ) ، ۹۲۳ - ۹۳۶ عیسوی
* مگرلا جن راجٹبر ( 後晉 ، Later Jin Dynasty ) ، ۹۳۶ - ۹۴۷ عیسوی
* مگرلا ہان راجٹبر ( 後漢 ، Later Han Dyansty ) ، ۹۴۷ - ۹۵۱ عیسوی ( جیکر اتلے ہان راجٹبر نوں اس خاندان دا حصہ منیا جاوے تاں ایہناں دا ویلہ ۹۷۹ عیسوی تکّ چلیا)
* مگرلا ژوؤ راجٹبر ( 後周 ، Later Zhou Dynasty ) ، ۹۵۱ - ۹۶۰ عیسوی

## دس راجشاہیاں

دس راجشاہیاں اس پرکار سن :

* وو ( ۹۰۷ - ۹۷۸ ء )
* مین ( ۹۰۹ - ۹۴۵ ء )
* چو ( ۹۰۷ - ۹۵۱ ء )
* دکھن ہان ( ۹۱۷ - ۹۷۱ ء )
* پہلا شو ( ۹۰۷ - ۹۲۵ ء )
* مگرلا شو ( ۹۳۴ - ۹۶۵ ء )
* جنگنان ( ۹۲۴ - ۹۶۳ ء )
* دکھنی تانگ ( ۹۳۷ - ۹۷۵ ء )
* اتلا ہان ( ۹۵۱ - ۹۷۹ ء ) ۔

## وورن

تنگ سامراج دے انتم دناں وچّ شاہی دربار نے جئیدوشی ( 節度使 ، jiedushi ) نامک کھیتری فوجی راجپالاں دے ادھیکار ودھا دتے ۔ اس دوران ہوانگ چاؤ ( 黃巢 ، Huang Chao ) نامک اک نیتا نے تنگ سرکار دے ورودھ بغاوت آجوجت کیتا جس ولوں سامراج بہت ہی کمزور پے گیا اتے راجپال لگبھگّ پوری طرحاں آزاد ہو گئے ۔ اس توں پنج راجونشوں اتے دس راجشاہیاں دا کال شروع ہویا ۔ اس کال وچّ اتری چین وچّ بہت بھیانک جھگڑے جاری رہے ۔ دکھن چین وچّ زیادہ ستھرتا سی لیکن اتھے وی لڑائی ہندے رہے ۔ سنّ ۹۶۰ وچّ اتری سونگ راجونش ستھاپت ہویا اتے اسنے چین نوں پھر ولوں اک نیم وچّ بجھنے دی ٹھانی ۔ اک - اک کرکے اسنے راجاں اتے قبجہ جمایا اتے سنّ ۹۷۸ تکّ پورے چین نوں اپنے ادھین کر لیا ۔

## ایہہ وی ویکھو

* ٭ تانگ راجٹبر
* ٭ سونگ راجٹبر
* ٭ چین دے راج ٹبر
* ہان سلطنت
* چنگ سلطنت
* شمالی اتے دکھنی راجٹبر
* تانگ راجٹبر

* تن راجشاہیاں
* اتری اتے دکھنی راجٹبر

* ہان راجٹبر
* ساؤ ویئی راج
* چڑھدا وو راج
* شُو ہان راج
* جن راجٹبر

* بہار تے خزاں ویلہ
* لہندا ژوؤ ویلہ
* ژوؤ راجٹبر
* چین دے راجٹبر
* چن راجٹبر

## حوالے

## باہرلے جوڑ

```
سانچہ:چینی راجشاہیاں
```
# لیاؤ راجٹبر

| لیاؤ راجٹبر |
| --- |
|    |
|

---

 |
| رقبہ تے آبادی
 |
| سرکاری زبان | ختانی بولی    |
| حکمران |
| طرز حکمرانی | بادشاہی    |
| قسم | چین دے راج ٹبر    |
| نال بدلی | جن راجٹبر(1115–1234)    |
| قیام تے اقتدار |
|  | تاریخ |
| یوم تاسیس | ۰۹۱۶   |
| خاتمہ | ۱۱۲۵   |
| ویلے دیاں حدبندیاں |
| تریخی ماخذ | پنج خانداناں دی پرانی تریخ  ہسٹوریکل ریکارڈز آف دی فائیو ڈائنسٹیز    |
|  |
|  |
| ترمیم  |

 سنّ 1111 عیسوی وچّ لیاؤ راج ٹبر دا علاقہ( گلابی رنگ وچّ )
**لیاؤ راجٹبر جاں شاہی پروار** ( چینی  : 遼朝 , لیاؤ چاؤ ؛ ختانی بولی : موس جیلت ؛ انگریزی : Liao Dynasty ) جنوں ختانی سلطنت( 契丹國 , چدان گؤ ، Khitan Empire ) وی کیہا جاندا ہے چڑھدے ایشیا دی اک سلطنت سی جو منگولیا , قازقستان دے کجھ علاقےآں، روس دے بوہت دور چڑھدے علاقےآں اتے شمالی چین اتے پھیلی ہوئی سی ۔ اسدی نیہہ چین وچّ تانگ راجٹبر دے پتن دے دوران ختانی لوکاں دے مہان خان اباؤجی نے کیتی سی ۔ ایہہ سلطنت 907 عیسوی توں 1125 عیسوی تکّ چلی ۔

سنّ 1125ء وچّ جرچین لوکاں دے جن راجٹبر (1115–1234) نے لیاؤ راجٹبر دا ناس کر دتا ۔ پھر وی اسدے کجھ لوک بچکے نکل گئے اتے ییلُو داشی ناں دے آگو دے اگوائی وچّ انھاننے کاراختانی خانات دی نیہہ رکھی ۔ ایہہ خانات 1125 عیسوی توں 1220 عیسوی تکّ چلی اتے اسدا اپر وچکار ایشیا توں ایران تکّ پھیلیا ہویا سی ۔ 1220 عیسوی وچّ چنگیز خان دی منگول فوج نے اسنوں ختم کر دتا ۔

## ایہناں نوں وی ویکھو

* ختانی لوک
* کاراختانی خانیت
* جن راجٹبر(1115–1234)
* تانگ راجٹبر
* چین دے راجٹبر
* شانگ راجٹبر
* ژوؤ راجٹبر
* شمالی اتے دکھنی راجٹبر
* تانگ راجٹبر
* تن راجشاہیاں
* اتری اتے دکھنی راجٹبر
* ہان راجٹبر
* ساؤ ویئی راج
* چڑھدا وو راج
* شُو ہان راج
* جن راجٹبر
* بہار تے خزاں ویلہ
* لہندا ژوؤ ویلہ
* ژوؤ راجٹبر
* چین دے راجٹبر
* چن راجٹبر

## حوالے

## باہرلے جوڑ

```
سانچہ:چینی راجشاہیاں
```
# لہندا شیا راج

سن ١١١١ عیسوی وچ لہندے شیا راجٹبر دا علاقہ (ہرے رنگ وچ)
تانگوت سرکار ولوں جاری ایہ کانسی دے دے اختیار-پتر دھارک نوں گھوڑے جلان ( یعنی ایمرجینسی وچّ سرکاری گھوڑے تیزی نالدوڑاکر تھکیا پاؤن ) دی اجازت دندے سن
**لہندا شیا راج** (چینی: 西夏, شی شیا؛ انگریزی: Western Xia) جسنوں **تانگوت راج** (Tangut Empire) وی کہیا جاندا ہے چڑھدے ایشیا دا اک راج سی جو موجودہ چین دے نینگشیا , گانسو , اتلے شانسی , اتلے چڑھدے شنجیانگ , دکھن - لہندے اندرلا منگولیا اتے دکھن منگولیا اتے سنّ 1038 توں 1227 عیسوی تکّ پھیلیا سی ۔ تانگوت لوک تبتی لوکاں توں متعلق منے جاندے ہن اتے انھاننے چینی لوکاں دا گوانڈھی ہون دے باو جود چینی رہتل نہیں اپنائی ۔ تبتی اتے تانگوت لوک اس راج نوں منیاک راج ( Mi - nyak ) بلاؤندے سن ۔ تانگتاں نے کلا ، سنگیت ، ساہت اتے عمارت- اساری وچّ بہت ترقی کیتی سی ۔ فوجی مدان وچّ وی اوہ بلوان سن - اوہ طاقتور لیاؤ راجٹبر , شانگ راجٹبر اتے جن راجٹبر(1115–1234) دا گوانڈھی ہندے ہوئے وی ڈٹ سکے کیونکہ اوہناں دا فوجی بندوبست ودھیا سی ۔ رتھی ، تیرانداز ، پیدل سپاہی ، اونٹھاں اتے لدیاں توپاں اتے پانی - تھل دونے اتے جوجھن نوں تیار ٹکڑیاں سارے اوہناں دی فوج دا انگ سن اتے اک - نال ودھ طریقے توں لڑنا جاندیاں سن ۔
اس سبھ دے باوجود ، اگے چلکے تانگوت راج اتے یوآن سلطنت قایم کرن والے منگول لوکاں دے ہتیارا حملے ہوئے جس وچّ تانگوتاں دے بہت سارے لکھتی دستاویز اتے زیادہتر عمارتاں تباہ ہو گئیاں ۔ اس وجہ توں تانگوتاں اتے تحقیق کر رہے اتہاسکاراں اتے بولیماہراں نوں کافی دقتاں ہندیاں ہن اتے اس راج اتے اسدے بانیاں دے بارے وچّ بہت سارے سوال ہن جن اتے کدے نا انت ہون والے اختلاق جاری رہندے ہن ۔

## نام اتے بولی

تانگوت لوک اپنی تانگوت بولی بولدے سن ، جو تبتی بولی دے نیڑے اک تبتی برمی بولیاں دی میمبر سی ۔ اوہناں نے چینی لپی دی ویکھیا - ویکھی اپنی اک لپی بنا لئی سی جس وچّ اوہ تانگوت بولی لکھیا کردے سن ۔ اوہ اپنے راج نوں رسمی روپ توں چٹا اتے اچّ مہان شیا راج (  , پھیوو بئیے لہائیے لہائیے ) بلاؤندے سن ۔ غیر رسمی روپ توں اوہ اسنوں مِ - نیاگ کہندے سن لیکن چینی سروت انھاننوں لہندا شیا ( چینی بولی وچّ شی شیا ) بلاؤندے سن جو نام بعد وچّ پاشچاتیئے ودوان استعمال کرن لگے ۔

## ایہ وی ویکھو

* تانگوت لوک
* جن راجٹبر(1115–1234)
* تانگ راجٹبر
* چین دے راجٹبر
* شانگ راجٹبر
* ژوؤ راجٹبر
* شمالی اتے دکھنی راجٹبر
* تانگ راجٹبر
* تن راجشاہیاں
* اتری اتے دکھنی راجٹبر
* ہان راجٹبر
* ساؤ ویئی راج
* چڑھدا وو راج
* شُو ہان راج
* جن راجٹبر
* بہار تے خزاں ویلہ
* لہندا ژوؤ ویلہ
* ژوؤ راجٹبر
* چین دے راجٹبر
* چن راجٹبر

## حوالے

## باہرلے جوڑ

```
سانچہ:چینی راجشاہیاں
```
# سن یات سین

| سن یات سین |
| --- |
| (چینی وچ: 孫逸仙)   |
| تفصیل= |
|

---

 |
| جم | 12 نومبر 1866
 کویہنگ    |
| وفات | 12 مارچ 1925   (59 سال)
 پیکنگ یونین میڈیکل کالج ہسپتال    |
| وجہ وفات | سرطان جگر    |
| طرز وفات | طبعی موت    |
| رہائش | سان فرانسسکو  (جون ۱۸۹۶–جولائی ۱۸۹۶)   |
| شہریت |  لوکراج چین  (۱۹۱۲–)  چنگ سلطنت  (–۱۹۱۲)   |
| آبائی علاقہ | ڈونگ گوآن    |
| مذہب | ستسنگی |
| جماعت | کیومنتانگ    |
| رکن | فری میسن    |
| شریک حیات | سونگ چنگ لنگ  (۲۵ اکتوبر ۱۹۱۵–۱۲ مارچ ۱۹۲۵)   |
| اولاد | سن فو سن یان سن وان فومیکو میاگاوا (ج۔ 1906） |
| تعداد اولاد | 5    |
|  عملی زندگی
  |
| پیشہ | سیاست دان ،  طبیب ،  فلسفی ،  انقلابی ،  مصنف    |
| پیشہ ورانہ زبان | انگریزی ،  چینی    |
| عسکری خدمات
 |
| عہدہ | صدر اعظم (عہدہ)    |
| لڑائیاں تے جنگاں | شینہائی انقلاب    |
|  دستخط
  |
|  |
|  | IMDB اُتے صفحات   |
|  |
|  |
|  |
| ترمیم  |

**سن یات سن** (1925- 1866) چین دا اک انقلابی سردار سی۔

**سن یات-سنت** (*چینی اچارن:سن یی شیئیں*؛ 12 نومبر 1866 – 12 مارچ 1925) اک چینی انقلابی، میڈیکل ابھیاسی اتے چین لوکراج دا پہلا صدر اتے بانی سی۔ چین لوکراج بناؤن وچ موڈھی ہون کرکے سن نوں تائیوان وچ "قوم دا پیؤ" اتے چین وچ "لوکراجی انقلاب دا موہری" آکھیا جاندا اے۔ اہنے شنہائی انقلاب دے سالاں دوران چھنن خاندان دی تختہ-پلٹی وچ اہم رول ادا کیتا سی۔ 1912 وچ چین لوکراج دی قیام مگروں ایہنوں ایہدا عارضی صدر بنا دتا گیا۔ اس توں بعد اہنے ہوراں نال رل کے کوومنتانن دا قیام کیتا اتے ایہدا پہلا آگوُ بنیا۔ چیانگ کائی شیک

 **سن یات-سنت** – مورتاں ، وڈیو
## حوالے
# جمہوریہ چین (1912–1949)

| جمہوریہ چین Republic of China中華民國 *Chung-hua Min-kuo* |
| --- |
| 1912–1949 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| جھنڈا | نشان |

 |
| **ترانہ:جمہوریہ چین دا قومی ترانہ* 《中華民國國歌》 |
| جمہوریہ چین دا محل وقوع
  دعوی علاقے, اصل کنٹرول کمزور سی
 |
| راجگڑھ | نانکنگ (1912; 1927–1949) پیکنگ (1912–28) چونگکینگ (زمانہ جنگ وچ راجگڑھ) (1937–46) |
| حکومت | جمہوریہ |
| صدر |   |
|  |
| • 1912  | سن یات سین |
| • 1912–16  | Yuan Shikai |
| • 1916–17  | Li Yuanhong |
| • 1917–18  | Feng Guozhang |
| • 1918–22  | Xu Shichang |
| • 1922–23  | Li Yuanhong |
| • 1923–24  | Cao Kun |
| • 1927–28  | Zhang Zuolin |
| • 1928  | Tan Yankai |
| • 1928–31  | Chiang Kai-shek |
| • 1931–43  | Lin Sen |
| • 1943–49  | Chiang Kai-shek |
| • 1949  | Li Zongren |
|  |
| مقننہ | قومی اسمبلی |
| • ایوان بالا | قومی اسمبلی |
| • ایوان زیريں | قانون ساز یوآن |
| تاریخی دور | ویہويں صدی |
|  |
| • زنہائی انقلاب  | 10 اکتوبر 1911 |
| • قیام  | 1 جنوری 1912 |
| • نانکنگ قوم پرست حکمرانی  | 18 اپریل 1927 |
| • دوسری چین جاپانی جنگ  | 7 جولائ‏ی 1937 |
| • آئین اپنایا  | 25 دسمبر 1947 |
| • جنگ ہوایہائی  | دسمبر 1948 |
| • حکومت کیت‏‏ی نشست تائی پے منتقل  | 1949 |
|  |
| رقبہ |
| 1912 | ۱۱٬۰۷۷٬۳۸۰ کلومیٹر2 (۴٬۲۷۷٬۰۰۰ مربع میل) |
| 1920 | ۱۱٬۰۷۷٬۳۸۰ کلومیٹر2 (۴٬۲۷۷٬۰۰۰ مربع میل) |
| 1930 | ۱۱٬۰۷۷٬۳۸۰ کلومیٹر2 (۴٬۲۷۷٬۰۰۰ مربع میل) |
| 1948 | ۱۱٬۰۷۷٬۳۸۰ کلومیٹر2 (۴٬۲۷۷٬۰۰۰ مربع میل) |
| 1949 | ۱۱٬۰۷۷٬۳۸۰ کلومیٹر2 (۴٬۲۷۷٬۰۰۰ مربع میل) |
| آبادی |
|  |
| • 1912  | 432375000 |
| • 1920  | 472000000 |
| • 1930  | 489000000 |
| • 1948  | 489000000 |
| • 1949  | 541670000 |
|  |
| کرنسی | چینی یوآن قدیم تائیوان ڈالر |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ماقبل** | **مابعد** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | چنگ خاندان |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| عوامی جمہوریہ چین |  |
| منگؤلی عوامی جمہوریہ |  |
| تائیوان |  |

 |

 |
| موجودہ حصہ |  افغانستان  بھوٹان  برما  چین  بھارت  جاپان  منگولیا  پاکستان  روس  تائیوان  تاجکستان |
| Population from  |

**جمہوریہ چین** (Republic of China) (روايتی چینی: 中华民国، آسان چینی: 中华民国؛ پنین: Zhōnghuá Mínguó) سرزمین چین اُتے 1912ء وچ قائم ہوئی تے 1949ء تک وجود وچ رہی تے چینی خانہ جنگی دے دوران ایہ دستبردار ہوئے ک‏ے تائیوان وچ منتقل ہوئی۔
سرزمین چین د‏‏ی تریخ دے اک دور دے مطابق ایہ جمہوریہ چنگ خاندان د‏‏ی پیش رو سی تے بعد وچ ایہ عوامی جمہوریہ چین بنیا۔

## حوالے
# چو این لائی

جنم :1898ء ۔

انتقال :1976ء ۔

چو این لای دی نوجوانی دی اک مورت ، 1919ء
ومپاؤ ملٹری اکیڈمی چ
ہنری کسنجر تے ماؤزے تنگ نال
فروری 1972ء چ امریکی صدر رچرڈ نکسن دے چین دے دورے تے چو این لائی صر دا استقبال کردے ہوئے
چین دے کیمونسٹ آگو ۔ بورژوازی ٹبر چ جمے ۔ مڈھلی تعلیم ٹین سین دے اک مشنری سکول توں لئی ۔ 1917ء چ گریجوئیشن کرن دے مگروں ہور تعلیم لئی جاپان گئیا ، ایتھے ای اک پروفیسر نے اسنوں مارکسزم ول راغب کیتا ۔ 1919ء چ چین واپس آئیا اوس ویلے چین سیاسی افراتفری دا شکار سی ۔ جو این لائی نے بیلیآں دے نال اک سٹدی گروپ قا‏ئم کیتا تے انقلابی تحریکاں چ ودھ چڑھ کے حصہ لین لگا ، جس پاروں اسنوں کچھ مہینے جیل چ وی رہنا پیا ۔

رہائی دے مگروں 4 سال 1920ء توں 1924ء تک پیرس چ رہے تے پارٹ ٹائم کم کرکے تعلیم جاری رکھی ۔ایتھے اسدی ملاقات عظیم ویت نامی انقلابی ہوچی منہ تے دوجے ایشیائی اشتراکی آگوآں نال ہوئی ۔ بعد چ کجھ دن جرمنی چ گزارے ۔ 1924ء دے آخر چ چین واپس پرتے ۔ اس دوران روس دیاں کوششاں نال سین یات سن دی کومنتانگ پارٹی تے کیمونسٹاں وچکار اتحاد ہو گئیا ۔ چین واپس پرتن تے چو این لائی چوو ہامپوآ ملٹری اکیڈیمی چ پولیٹیکل ڈائریکٹر مقرر ہو گئے ، جس دا سربراہ چیانگ کائی شیک سی ۔ ایتھے ای اس نوں سیاسی عروج ملئیا ۔ تے 1927ء چ اوہ کیمونسٹ پارٹی دی پولٹ بیورو دے رکن منتخب ہوئے ۔

جدوں کیمونسٹاں تے چیانگ کائی شیک وچکار اݨ بݨ ہوئی تے چیانگ نے کیمونسٹاں نوں چن چن کے قتل کرنا شروع کر دتا تے اوہ فرار ہو کے پہلے ہانگ کانگ تے فیر روس پہنچے۔ کچھ چِر پچھوں شنگھائی واپس آئے تے ایتھے 2 ورھے رہݨ مگروں دکھنی صوبہ کیانگسی چلے گئے ، جہڑا اوہناں دناں چ کیمونسٹ پارٹی دا دیہاتی مرکز سی ، تے اس دا سربراہ ماؤ زے تنگ سی ۔ ایتھوں ای اینہاں دوناں دی لازوال رفاقت دا آغاز ہوئیا ۔ جدوں ماؤزے تنگ نے لال فوج دے نال لانگ مارچ ، جہڑا کیانگسی توں شروع ہو کے شمال چ 6000 میل دور اک نویں دیہی مرکز چ مکنا سی ، کیتا تے چو این لائی باوجود بیماری دے اس چ شریک ہوئے ۔

1936ء دے آخر چ جپان نے چین تے حملہ کیتا تے چیانگ کائی شیک نے کیمونسٹاں نال صلح کر لئی ۔ اس دوران چو این لائی نے چینی حکومت دے رابطہ افسر دی حثیت نال کم کیتا ۔ 1949ء چ ماؤزے تنگ دی قیادت ہیٹھ کیمونسٹاں نے چیانگ کائی شیک دی امریکہ نواز حکومت نوں شکست فاش دتی ۔ چو این لائی نویں انقلابی حکومت چ وزیر اعظم تے وزیر خارجہ مقرر ہوئے ۔ اس نے وزیر خارجہ دی حثیت نال کوریا چ جنگ بندی مذاکرات چ حصہ لئیا تے 1954ء چ فرانس ہند چینی جنگ دے خاتمے تے جینوا چ مذاکرات چ اہم کردار ادا کیتا ۔ اس دیاں کوششاں نال 1955ء چ بنڈونگ کانفرنس منعقد ہوئی ، تے اس دی ای رہنمائی چ پنج شیل دے اصول مرتب کیتے گئے ۔ اوہ آخری دم تک وزیراعظم دے عہدے تے فائز رہے ۔
# ماؤ زے تنگ

|  |
| --- |
| **ماؤ زے تنگ** |
|  |
| جمیا: | 26 دسمبر 1893 ہونان، چین |
| مریا: | 9 ستمبر 1976 بیجنگ، چین |
| گن: | سیاست گرو |

**ماؤ زے تنگ** چین دا اک کمیونسٹ انقلابی سی جیہنے عوامی لوکراج چین دا مڈھ رکھیا۔ چینی کمیونسٹ پارٹی دا موہری ہوندیاں ہویاں اس نے 1949 توں لے کے 1976 وچ اپنے مرن تک چین تے راج کیتا۔