Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کاربن ڈائی آکسائڈ

| کاربن ڈائی آکسائڈ |
| --- |
|  سوڈے وچ کاربن ڈائی آکسائڈ دے بلبلے |
| خاصیتاں |
| کیمیائی فارمولا | CO2 |
| مول وزن | 44.01 گرام/مول |
| وکھالہ | بے رنگی گیس |
| پگلن نمبر | -56.6 ڈگڑی سینٹی گریڈ |
| ابلن نمبر | ؟ |
| تیزابیت | 6.35, 10.33 |
|  کاربن ڈائی آکسائڈ دا اک مالیکیول |

کاربن ڈائی آکسائڈ اک کیمیائی کمپاؤنڈ اے جیڑا آکسیجن دے دو ایٹماں تے کاربن دے اک ایٹم نال کوویلنٹلی جڑیا ہویا اے۔ کاربن ڈائی آکسائڈ ہوا چ نارمل دباؤ تے گرمی ناپ گیس دی مورت چ ہندی اے۔ ایہ گیس جیون لئی سب توں ضروری شیواں چوں اک اے۔ کاربن ڈائی آکسائڈ والیوم دے لحاظ نال زمین دی ہوا چ بوت کٹ اے: 440 ٹوٹے فی ملین۔ کاربن ڈائی آکسائڈ نیچر وچ اگپہاڑ، گیزر تے گرم چشمے توں آندی اے۔ کاربن ڈائی آکسائڈ پانی چ کل جاندی اے جس دی وجہ توں ایہ زمین اندر دے پانی، دریا، جھیل تے سمندر دے پانی چ پائی جاندی اے۔ کاربن ڈائی آکسائڈ زمین وچ دبے تیل تے گیس وچوں وی ملدی اے۔
# لوتھریت

1534 لوتھر دا انجیل (بائبل) دا ترجمہ
**لوتھریت** (Lutheranism) مغربی مسیحیت د‏‏ی اک اہ‏م شاخ اے جو مارٹن لوتھر د‏‏ی الہیات دے نال وابستہ ا‏‏ے۔ مارٹن لوتھر د‏‏ی رومن کاتھولک کلیسیا دے الہیات تے اعمال د‏‏ی اصلاح کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جس دے نتیجے وچ پروٹسٹنٹ اصلاحِ کلیسیا وجود وچ آیا۔

## حوالے

سانچہ:مسیحیت اساس

سانچہ:قدیم شہر (یروشلم)

 ایہ اک نامکمل لیکھ اے۔ تسیں اس وچ وادھا کر کے ویکیپیڈیا دی مدد کر سکدے او۔
# ادیس ابابا

ادیس ابابا افریقی دیس ایتھیوپیا دا راجگڑھ اے۔

 **افریقی دیساں دے راجگڑھ·** کمپالا **·** ہرارے **·** گابورون **·** کوناکری **·** کیپ ٹاؤن **·** باماکو **·** اسمارا **·** الجیرز **·** رباط **·** تونس **·** خرطوم **·** کیگالی **·** کنشاسا **·** لبرول **·** لیلیونگوے **·** ہرجيسا **·** لوباما **·** لوم **·** لواندا **·** لوساکا **·** ماموڈزو **·** ماپوٹو **·** موگادیشو **·** ماسیرو **·** مبابین **·** مونروویا **·** مورونی **·** نیروبی **·** نجامينا **·** نیامی **·** نوواکوٹ **·** اوگاڈوگو **·** ابوجا **·** ادیس ابابا **·** اسمارا **·** انٹاناناریوو **·** اوگاڈوگو **·** باجمبورا **·** بانجول **·** برازاولے **·** بساؤ **·** بلوئمفونٹین **·** بماکو **·** بنگوئی **·** جبوتی **·** جیمز ٹاؤن **·** دودوما **·** ساو ٹومے **·** اکرا **·** فری ٹاؤن **·** قاہرہ **·** لوبامبا **·** لیلونگوے **·** مالابو **·** ماپوتو **·** نواکشوت **·** نیامے **·** ونڈہوک **·** وکٹوریا **·** پرائا **·** پورٹ لوئی **·** پورٹو نووو **·** ڈاکار **·** یوموسوکرو **·** یاونڈی
# کاربین

سنہ ۱۸۰۰ء د‏‏ی اک کاربین د‏‏ی تصویر
**کاربین** چوڑے منہ والا آتشی اسلحہ جس وچ بہت ساریاں گولیاں بھر کے چھڑدے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ تفنگ تو‏ں چھوٹی تے طپنچہ تو‏ں وڈی ہُندی ا‏‏ے۔ کاربیناں نو‏‏ں "چھوٹی تفنگ" یا وڈا "تپانچہ" وی کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔

چھوٹی تے ہلکی کاربین نو‏‏ں سنبھالنا تے استعمال کرنا آسان اے تے عام طور اُتے گشت وغیرہ اُتے مامور فوجی دستے اسنو‏ں استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے طرح مخصوص فوجی آپریشناں وچ تے سوار فوجیاں نو‏‏ں وی معیاری قرابین دتی جاندی ا‏‏ے۔ اس د‏ی مختلف شکلیاں نيں جو معمولی فرق دے نال اک دوسرے تو‏ں وکھ ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ امریکی فوج دا M۴ ایم۴ کاربین نہایت معیاری سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔

## مورتاں

اک امریکی فوجی کاربین دے ورژن ایم.۴ (M۴) تو‏ں نشانہ لگاندے ہوئے، ایہ تصویر ۲۰۱۷ء د‏‏ی اے
۱۷۹۳ء دا اک کاربین ورژن
۱۸۹۴ء دا اک کاربین
کاربین دا ورژن ایم.۱ (M۱)
ایف این تے ایف اے ایل کاربین
## حوالے
# فروری

**فروری** جارجین جنتری دا دوجہ مہینہ ہوندا اے۔ اے سب توں نکا مہینہ اے تے اے کلا مہینہ اے جیڑا 30 دناں توں کم دناں دا ہوندا اے۔ ہر تین سال بعد اے 29 دناں دا ہو جاندا اے پر عام طور تے ایدے چ 28 دن ہوندے نیں۔

## نیرکتا

فروری لاطنین بولی دے لفظ فیبرم توں نکلیا اے جیدا مطلب اے پاک ہونا۔ 15 فروری نوں رومی لوک اک پاک ہون دا تہوار مناندے سن۔
# ٹوبنگن یونیورسٹی

**ٹوبنگن یونیورسٹی** جرمنی دے نگر ٹوبنگن چ اک یونیورسٹی‏ اے۔ اے جرمنی دیاں پرانیاں یونیورسٹیاں چوں اے۔

## نوبل انعام

ایس یونیورسٹی دے ایناں پڑھاکواں نیں نوبل انعام جتے نین: ولیم ریمزے، ایڈورڈ رچنر، کارل فرڈیننڈ براون، ایڈلف بوتنانت، جارج وتیگ، ہرٹمت مائیکل، برٹ سیکمین، کرسچنی نسلین والہارڈ، گنٹر بلوبل

## مورت نگری

*
*
*
*

## ہور ویکھو

 **جرمن یونیورسٹیاں**▼

آگسبرگ **·** ارفرٹ **·** ازاد یونیورسٹی برلن **·** اوسنابروک **·** اولم **·** اولڈنبرگ **·** بریمن **·** بون **·** بیرتھ **·** بیلفلڈ **·** بیمبرگ **·** جینا **·** راسٹاک **·** ریگنزبرگ **·** سٹٹگارٹ **·** سیگن **·** فرائیبرگ **·** فلنزبرگ **·** لونبرگ **·** لیوبک **·** لیوبیک **·** لیپزگ **·** ماربرگ **·** مانھیم **·** منسٹر **·** مینز **·** مینھیم **·**

میونخ **·** ورزبرگ **·** ٹرائر **·** ٹوبنگن **·** ٹیکنیکل یونیورسٹی میونخ **·** پاساو **·** پاڈربارن **·** پوٹسڈام **·** ڈرامسٹڈ ٹیکنالوجی یونیورسٹی **·** ڈریسڈن ٹیکنالوجی یونیورسٹی **·** ڈسلڈورف **·** کائل **·** کارلسروھے **·** کلون **·** کونسٹانز **·** کیسرسلاٹرن **·** کیسل **·** گائیسن **·** گریفسوالد **·** گوٹنگن **·** ہائیڈلبرگ **·** ہامبرگ **·** ہمبولٹ یونیورسٹی برلن **·** ہوہنھیم **·** ہیناوور **·**
# ملاوی

**ملاوی** چڈدے افریقہ دا اک دیس اے. ملاوی دا تھاں 118,484 مربع کلومیٹر / 45,747 مربع میل اے۔ ملاوی دی لوک گنتی 16,407,000اے۔ ملاوی دی دیسی بولی انگریزی تے چیوا ایے۔ ملاوی دا راجگڑھ لیلیونگوےاے۔

 **افریقا دے دیس·** الجزائر **·** انگولا **·** بنین **·** بوٹسوانا **·** برکینا فاسو **·** برونڈی **·** کیمرون **·** کیپ وردی **·** وچکارلا افریقی لوک راج **·** چاڈ **·** لوکراج کانگو **·** کانگو **·** آئیوری کوسٹ **·** جبوتی **·** مصر **·** اریٹریا **·** ایتھوپیا **·** استوائی گنی **·** گیبون **·** گیمبیا **·** گھانا **·** گنی **·** گنی بساؤ **·** کینیا **·** لیسوتھو **·** لائیبیریا **·** لیبیا **·** مڈغاسکر **·** مالی **·** ملاوی **·** موریطانیا **·** ماریشس **·** موزمبیق **·** نمیبیا **·** نائجر **·** نائیجیریا **·** روانڈا **·** لہندا صحرا **·** ساو ٹومی تے برنسپی **·** سینیگال **·** سشلز **·** سیرالیون **·** صومالیا **·** جنوبی افریقا **·** سوڈان **·** اسواٹینی **·** تنزانیا **·** ٹوگو **·** تونس **·** یوگنڈا **·** زیمبیا **·** زمبابوے **·** کومورو **·** مراکش
# شہزادہ گستاو ایڈولف سمندر

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | شہزادہ گستاو ایڈولف سمندر |  |

 |
| ﻿ / ﻿    نقشہ |
|

---

 |
|  منطقہ
  |
| حصہ | بحر منجمد شمالی    |
| ساحلی دیس | کینیڈا    |
|  خصوصیات
  |
| ترمیم  |

**شہزادہ گستاو اڈولف سمندر**، وڈا سمندر آرکٹک دی اک شاخ، نناوت، کینیڈا دے ککیکتالک علاقہ وچّ واقع ہے۔

ایہہ کینیڈیائی آرکٹک جزیرہ گروہ وچّ پیندا ہے۔ ایہہ اتر ولّ بحر آرکٹک اتے دکھن ولّ بیام مارٹن کھاڑی اتے میکلین پنجوڑ(آبنائے میکلین) نال جا ملدا ہے۔

اس سمندر دا ناں سویڈنی راجے گستاو چھیواں اڈولف مگروں پیا ہے۔

## حوالے
# رودبار موزمبیق

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | رودبار موزمبیق |  |

 |
|    |
|

---

 |
|    |
|

---

 |
| ﻿ / ﻿    نقشہ |
|

---

 |
|  منطقہ
  |
| حصہ | بحر ہند    |
|  خصوصیات
  |
| گہرائی | 3292 میٹر    |
| ترمیم  |

رودبار موزمبیق دا محل وقوع
**رودبار موزمبیق** مڈگاسکر اتے موزمبیق وچلا بحر ہند دا اک حصہ ہے۔ ایہ دوسری جنگ عظیم دوران ماداگاسکر دی لڑائی دا ٹکر-تھاں سی۔ اپنے سبھ توں بِھیڑے(تنگ) مقام وچّ اس دی انگوچے، موزمبیق اتے تمبوہورانو، مڈگاسکر وچکار چوڑائی 460 ک.م. ہے۔

## حوالے
# ٹھنڈی لڑائی

روسی خانہ جنگی دے دوران 1918ء چ امریکی فوجی دستے ولادی ووستوک چ
یالٹا کانقرنس چ تن وڈے چرچل ، روزویلٹ تے سٹالن ، 1945ء
دوجی جنگ عظیم دے بعد اتحادیاں دے چرمنی چ مل مارے علاقے
سرد جنگ دے دوران یورپ تے مشرق وسطی دے دیس جنہاں نوں مارشل پلان امداد ملی
امریکہ تے سویت یونین تے اوہناں دے اتحادیاں دے وچکار 1940ء توں 1990ء دی دہائی تک چلن آلے تنازع ، تناء تے مقابلے نوں سرد جنگ آکھئیا جاندا اے ۔ اس سارے چر چ ایہہ دو وڈیاں طاقتاں جیون دے ہر میدان چ اک دوجے دے مقابلے چ رہِیاں ،جنہاں چ فوجی اتحاد ، نظریئے ، نفسیات ، جاسوسی ، فوجی طاقت ، صنعت ، خلائی دوڑ دفاع تے وڈے خرچے ، روایتی تے جوہری ہتھیاراں دے دوڑ تے ہور دوجے شعبے شامل نیں ۔ ایہہ امریکہ تے روس وچکار براہ راست فوجی مداخلت دی جنگ نہی سی پر فوجی تیاری تے دنیا بھر چ اپنی حمایت لبھن لئی سیاسی جنگ دی ادھ صدی سی ۔

حالانکہ امریکا تے روس دوجی جنگ عظیم چ جرمنی دے خلاف اکٹھے سن پر جنگ دے مگروں تعمیر نو دے حوالے نال ایہناں دے نظریے بالکل وکھرے سن ۔ کجھ دہائیاں چ سرد جنگ یورپ تے دنیا دے ہر خطے چ پھیل گئی ۔ امریکہ نے اشتراکی نظریات نوں روکن لئی لہندے یورپ ۔ لہندے ایشیاء تے چڑھدے دکھنی ایشیا وچ کئی دیساں نال اتحاد قائم کیتے ، اس وچکار کئی وار ایہو جہے تنازعے بنے جیہڑے جگ نوں اک نویں عالمی جنگ دے نیڑے لَے آئے جنہاں چ برلن ناکہ بندی (1948ء توں 1949ء) کوریا جنگ (1950ء توں 1953ء) ویت نام جنگ ( 1959ءتوں 1975ء) ،کیوبا میزائل بحران (1962ء) تے سویت افغان جنگ ( 1979ء توں 1989ء) قابل ذکر نیں ۔ نالے ایہو جیہے ویلے وی آئے جدوں دوناں دیساں وچکار تناء گھٹئیا ۔ 1980ء دی دہائی دے اخِیر چ سرد جنگ اوس ویلے مکن دے نیڑے آئی جدوں سویت آگو میخائل گورباچوف نے امریکی صدر رونالڈ ریگن نال کئی ملاقاتاں کیتِیاں تے نال ای نال اپنے دیے چ اصلاحتی منصوبیاں دا اعلان کیتا ۔ اس وچکار روس چڑھدے یورپ چ اپنی طاقت کھوندا رہیا تے اخِیر چ 1991ء وچ ٹوٹے ٹوٹے ہو گیا ۔
# ایریزونا

**ایریزون** امریکہ دا اک صوبہ اے۔

## ناں

**ایریزون** دا ںاں پرانی ہسپانوی بولی دے شبد توں لیا گیا اے جیدا مطلب "نکی کسی" اے۔

 **ایریزونا دیاں کاؤنٹیاںامریکا دیاں ریاستاں**

آئیووا **·** آرکانساس **·** الاباما **·** الاسکا **·** الینوئی **·** انڈیانا **·** اوریگون **·** اوکلاہوما **·** اوہائیو **·** اڈاہو **·** ایریزونا **·** جارجیا **·** ساؤتھ ڈیکوٹا **·** ساؤتھ کیرولائنا **·** فلوریڈا **·** لوئزیانا **·** مسسسپی **·** مشیگن **·** منسسوٹا **·** مونٹانا **·** میری لینڈ **·** میساچیوسٹس **·** مینے **·** ٹیکساس **·** یوٹاہ **·** ورمونٹ **·** نارتھ کیرولائنا **·** نارتھ ڈیکوٹا **·** پنسلوانیا **·** رہوڈز آئلینڈ **·** نیو میکسیکو **·** ٹینیسی **·** ورجینیا **·** نیو جرسی  **·** نیو ہیمپشائر  **·** نیواڈا **·** نیبراسکا **·** مسوری  **·** وائیومنگ **·** واشنگٹن **·** ویسٹ ورجینیا **·** وسکونسن **·** ڈیلاویئر **·** کنساس **·** کنکٹیکٹ **·** کولوراڈو **·** کیلیفورنیا **·** کینٹکی **·** ہوائی **·** نیو یارک
# 824

## دساں

## سائینسی کھوجاں

## موتاں

|  |
| --- |
| **نویں صدی** |
| 880 - 881 - 882 - 883 -  884 - 885 - 886 - 887 - 888 - 889 - 890 - 891 - 892 - 893 -  894 - 895 - 896 - 897 -  898 - 899 |
| 860 - 861 - 862 - 863 -  864 - 865 - 866 - 867 - 868 - 869 - 870 - 871 - 872 - 873 -  874 - 875 - 876 - 877 -  878 - 879 |
| 840 - 841 - 842 - 843 -  844 - 845 - 846 - 847 - 848 - 849 - 850 - 851 - 852 - 853 -  854 - 855 - 856 - 857 -  858 - 859 |
| 820 - 821 - 822 - 823 -  824 - 825 - 826 - 827 - 828 - 829 - 830 - 831 - 832 - 833 -  834 - 835 - 836 - 837 -  838 - 839 |
| 800 - 801 - 802 - 803 -  804 - 805 - 806 - 807 - 808 - 809 - 810 - 811 - 812 - 813 -  814 - 815 - 816 - 817 -  818 - 819 |
# لیاوننگ

**·چینی صوبے**

شینجیانگ **·** اندرآلا منگولیا **·** ہیلونگچانگ **·** جیلن **·** لیاوننگ **·** تبت **·** چنگہاۓ **·** گانسو **·** ننگزیا **·** شانسی **·** ہوپے **·** تیانجن **·** شانڈونگ **·** ہینان **·** سوجوان **·** چونگچنگ **·** انہوئی **·** جیانگزو **·** ینعان **·** گوئیژو **·** جیانگزی **·** ہوبے **·** شنگزی **·** زیزیانگ **·** گوانگزی **·** گوانگڈونگ **·** فوجیان **·** مکاؤ **·** ہانگ کانگ **·** ہائینان **·** بیجنگ **·** شنگہائی **·**
# ریل دی پٹری

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ریل دی پٹری |  |

 |
|    |
|

---

 |
| دا حصہ | پٹری ،  ریلوے اسٹیشن    |
| ورتوں | ریل آوا جائی    |
| انتظامی تقسیم
 |
| تعمیراتی مواد | فولاد ،  شہتیر    |
| ترمیم  |

سانچہ:ٹریک گیج

**ریل د‏‏ی پٹری** جسنو‏ں عام طور اُتے **ریلوے لائن** یا **ریلوے ٹریک** کہیا جاندا اے
**ریل د‏‏ی پٹری** جسنو‏ں عام طور اُتے **ریلوے لائن** یا **ریلوے ٹریک** کہیا جاندا اے فولادی پٹریاں، سلیپر ( لکڑی یا لوہے دے تختے یا کنکریٹ دے سلب) تے بلاسٹ (پتھراں د‏‏ی تہ) اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ اس ریلوے لائن یا ریلوے ٹریک اُتے ہی ٹریناں چلتاں نيں تے مسافراں یا اشیاء نو‏‏ں اک جگہ تو‏ں دوسری جگہ منتقل کردیاں نيں۔

## تریخ

سولہويں صدی دے اک جرمن سائنس دان جارج ایگریکولا نے اپنی کتاب معدنیات وچ اک ایسی گڈی دا ذکر کيتا اے جو لکڑی دے کھمباں اُتے چلدی سی تے اسنو‏ں گھوڑے کھینچدے سن ۔ 1790ء وچ ايس‏ے قسم د‏‏ی اک گھوڑا گڈی کاناں تو‏ں کوئلہ ڈھونے دے لئی، برطانیہ وچ چلا‏ئی گئی۔ لیکن ایہ لوہے د‏‏ی پٹری اُتے چلدی سی۔ 1804ء وچ اک انگریز انجینیر رچرڈ ٹرے دتی تھک نے بھاپ تو‏ں چلنے والا انجن تیار کيتا۔ لیکن ایہ صرف ویہہ ٹن وزن کھچ سکدا سی۔ اس دے بعد جارج اسٹیفن سن نے اس تو‏ں زیادہ طاقتور انجن بنایا۔ اس انجن دے کامیاب تجربے دے بعد اسٹاکٹن تے ڈارلنگٹن تک ریل د‏‏ی پٹری بچھائی گئی جس اُتے صرف مال گاڑیاں چلا‏ئی گئياں۔ 1830ء وچ لیور پول تو‏ں مانچسٹر نو‏‏ں ملانے والی ریلوے لائن دا افتتاح ہويا تے برطانیہ وچ سب تو‏ں پہلی مسافر گڈی ايس‏ے ریلوے لائن اُتے چلی ۔

## ٹریک گیج (پٹری د‏‏ی چوڑائی)

ٹریک گیج ( پٹری د‏‏ی چوڑائی)
ریلوے لائن د‏‏ی پٹریاں دے درمیان دے فاصلہ نو‏‏ں ٹریک گیج کہیا جاندا ا‏‏ے۔ دنیا وچ بوہت سارے ٹریک گیج استمال ہُندے نيں جنہاں وچ اسٹینڈرڈ گیج، براڈ گیج، میٹر گیج تے نیرو گیج وغیرہ شامل نيں۔ لیکن سب تو‏ں زیادہ تقریباً %60 ریلوے لائناں اسٹینڈرڈ گیج نيں۔

## ریلوے ٹریک د‏‏ی بناوٹ

ریلوے ٹریک د‏‏ی بناوٹ
### روايتی ریلوے ٹریک

عام ریلوے ٹریک دے سب تو‏ں تھلے ہموار زمین ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے اُتے باریک پتھراں تے مٹی یا ریت ملی تہ ہُندی ا‏‏ے۔ اس تہ دے اُتے بلاسٹ (پتھراں د‏‏ی تہ) ہُندی ا‏‏ے۔ بلاسٹ دے اُتے سلیپر (لکڑی یا لوہے دے تختے یا کنکریٹ دے سلب) فولادی پٹریاں تو‏ں کلپاں د‏‏ی مدد تو‏ں جوڑے ہوئے ہُندے نيں۔ پٹریاں لمبائی دے رخ اُتے وی لوہے د‏‏ی پلیٹاں تے نٹ بولٹ تو‏ں یا ویلڈنگ تو‏ں جوڑی ہُندیاں نيں۔

## تصاویر

ریلوے ٹریک اک تصویر
جاپانی تیزرفتار ریلوے ٹریک
چین د‏‏ی تیزرفتار ریلوے ٹریک
لکڑی دے روايتی تختے اُتے پٹری
پٹری د‏‏ی بناوٹ
مین ریلوے لائن اُتے 6 نٹ بولٹ تے فش پلیٹ تو‏ں لگایا ہويا جوڑ
ویلڈ کیہ ہویا پٹری دا جوڑ
پناما زیر تعمیر ریلوے لائن
# صوبہ چنگھائی

| صوبہ چنگھائی Qinghai Province 青海省 |
| --- |
| صوبہ |
| ناں نقل نگاری |
|  • چینی | 青海省 (Qīnghǎi Shěng) |
|  • مخفف | 青 (پنین: Qīng) |
| ہور transcription(s) |
|  • تبتی | མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན། |
|  • منگولیائی | ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠮᠤᠶᠶ |
|  نقشہ محل وقوع صوبہ چنگھائی Qinghai Province |
| ناں وجہ | چنگھائی جھیل دے ناں تو‏ں ماخوذ ("نیلی / سبز جھیل"). |
| راجگڑھ (تےسبتوں وڈا شہر) | شینینگ |
| ونڈاں | 8 پریفیکچر، ؜43 کاؤنٹیاں، ؜429 ٹاؤن شپ |
| حکومت |
|  • سیکرٹری | لیو ہونگانگ |
|  • گورنر | ہاو پینگ |
| رقبہ |
|  • کل | ۷۲۰,۰۰۰ مربع کلومیٹر (۲۸۰,۰۰۰ مربع میل) |
| رقبہ درجہ | چوتھا |
| آبادی (2010) |
|  • کل | ۵,۶۲۶,۷۲۲ |
|  • درجہ | تیسواں |
|  • کثافت | ۷.۸/مربع  کلومیٹر (۲۰/مربع میل) |
|  • کثافت درجہ | تیسواں |
| آبادیات |
|  • نسلی تشکیل | ہان – 54% تبتی – 21% ہوئی – 16% ٹو – 4% سالار – 1.8% منگول – 1.8% |
|  • زباناں تے لہجے | ژونگیوان مینڈارن, امدو تبتی, سالار, یوگور, اوئرات تے منگور |
| آیزو 3166 رمز | CN-63 |
| خام ملکی پیداوار (2011) | CNY 163.4 بلین US$ 25.9 بلین (تیسواں) |
|  - فی کس | CNY 24,115 US$ 3,562 (بائیسواں) |
| انسانی ترقیاتی اشاریہ (2008) | 0.720 (متوسط) (ستائیسواں) |
| ویب سائٹ |  (آسان چینی) |

**چنگھائی** (Qinghai) (چینی: 青海؛ پنین: Qīnghǎi) عوامی جمہوریہ چین دا اک صوبہ اے جو شمال مغربی چین وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دا شمار چین د‏‏ی انتظامی تقسیم وچ سب تو‏ں وڈے صوبےآں وچ کیہ جاندا اے، صوبے دے رقبہ دے اعتبار تو‏ں ایہ چوتھا سب تو‏ں وڈا صوبہ اے لیکن آبادی دے لحاظ تو‏ں ایہ تیسرا سب تو‏ں چھوٹا صوبہ ا‏‏ے۔

سانچہ:منگولیائی متن شامل

| صوبہ چنگھائی |
| --- |
| چینی نام |
| چینی |  青海  |
| ہانیو پنین | Qīnghǎi |
|

| انتساخ |
| --- |
| ہاکا |
| - رومن سازی | Tshiâng-hói |
| ماندرین |
| - ہانیو پنین | Qīnghǎi |
| - وادے-جائلز | *Ch'ing-hai* |
| - IPA | سانچہ:IPA-cmn ( listen ) |
| - ڈاک نقشہ | Tsinghai |
| من |
| - ہوکین POJ | Chheng-hái |
| وو |
| - رومن سازی | tshin平he上 |
| کینٹونیز (یو) |
| - جیوٹپنگ | cing1hoi2 |

 |
| تبتی نام |
| تبتی |  མཚོ་སྔོན་  |
|

| انتساخ |
| --- |
| - Wylie | mtsho sngon |

 |
| منگولیائی نام |
| منگولیائی نص |  ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ  |
|

| انتساخ |
| --- |
| - SASM/GNC | Köke naɣur |

 |

## حوالے

سانچہ:چین دی صوبہ سطحی تقسیم

  **·چینی صوبے**

شینجیانگ **·** اندرآلا منگولیا **·** ہیلونگچانگ **·** جیلن **·** لیاوننگ **·** تبت **·** چنگہاۓ **·** گانسو **·** ننگزیا **·** شانسی **·** ہوپے **·** تیانجن **·** شانڈونگ **·** ہینان **·** سوجوان **·** چونگچنگ **·** انہوئی **·** جیانگزو **·** ینعان **·** گوئیژو **·** جیانگزی **·** ہوبے **·** شنگزی **·** زیزیانگ **·** گوانگزی **·** گوانگڈونگ **·** فوجیان **·** مکاؤ **·** ہانگ کانگ **·** ہائینان **·** بیجنگ **·** شنگہائی **·**
# نہر

تھل نہر
نہر
**نہر** (انگریزی: Canal) انساناں دا بݨایا ہویا پاݨی چلݨ دا راہ اے ۔

نہراں کئی مقصداں لئی بݨائیاں جاندیاں نیں:

* پاݨی نوں اک تھاں توں دوجے تھاں تک بھیجݨ لئی، فصلاں واسطے آبپاشی لئی تے آبدی دے ورتݨ لئی نہر دا ورتوں کیتا جاندا اے ۔

* آبی آواجائی واسطے سمندری جہازاں تے کشتیاں نوں چلاوݨ لئی نہراں ورتیاں جاندیاں نیں ۔ پاناما نہر تے نہر سوئز ایہدیاں وڈیاں مثالاں نیں ۔

## تریخ

وائی بیجی لئی آبپاشی واسطے پاݨی لئی نہراں سَبھ توں پہلاں پراݨے عراق دی تہذیب وچ 6000 ورھے پہلاں بݨایاں گیئاں ۔
19ویں تے 20ویں صدی وچ پنجاب وچ نہراں دا اک وڈا پربندھ بنایا گیا جیہدے نال نجران دا اک جال بُݨ دتا گیا۔

## ہور دیکھو

* کھاݪا
* رجواہا
* نہر
* ناݪا
* ندی
* دریا
# ٹریر

·** جرمنی دے شہر**

آخن **·** آلن **·** برلن **·** بریمن **·** میونخ‎ **·** سٹٹگارٹ **·** ہائیڈلبرگ **·** ہینوور **·** ہیٹنگن **·** فرینکفرٹ **·** ڈسلڈورف **·** ڈارٹمنڈ **·** کلون **·** جینا **·** ہامبرگ **·** لیپزش **·** کیل **·** ٹوبنگن **·** ڈریسڈن **·** ساربروکن **·** نیورمبرگ **·** الم **·** وائمر **·** کیسل **·** چیمنتز **·** کوبرگ **·** کوٹبس **·** التنبرگ **·** ارفرٹ **·** ککسہیون **·** فرینکفرٹ (اوڈر) **·** ارڈنگ **·** فسن **·** گورلٹز **·** مولن **·** مونہايیم
# ۲۰۰۸ اولمپک کھیڈاں

XXIX اولمپک کھیڈاں|  |
| مہمان شہر | بیجنگ، چین |
| ماٹو | *اک دنیا، اک سپنا سانچہ:Noitalics* |
| حصہ لین والے دیس | 204 NOCs |
| حصہ لین والے کھڈاری | 10,942 (4,637 عورتاں، 6,305 مرد) |
| ایوینٹ | 28 کھیلوں میں 302 مقابلے |
| افتتاحی تقریب | اگست 8 |
| احتتامی تقریب | اگست 24 |
| افتتاح کرن والا | ہو جنتاؤ چین دا صدر |
| اولمپک سونہہ | جگ جننگ |
| جج دی سونہہ | ہیوگ لپنگ |
| اولمپک ٹارچ | لی ننگ |
| اولمپک سٹیڈیم | Beijing National Stadium |

فائل:LogoBeijing2008.jpg2008 اولمپک کھیڈاں دا لوگو
2008 اولمپک کھیڈاں دے اکھاڑیاں دا نقشہ
2008 اولمپک کھیڈاں، بیجینگ، چین وچ ہویاں ہن۔ ایہہ کھیڈاں اگست 8 توں اگست 24 تک چلیاں۔

## میڈل

بیزنگ اولمپک وچ چین 51 سون تمغے جت کے پہلے نن۔ تے سی۔ بھارت صرف 1 سون تمغہ اتے 2 کانسی تمغے جت کے 50ویں تھاں تے سی۔

| درجہ | ملک | طلائی | چاندی | کانسی | کل |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | [[File:سانچہ:Country flag IOC alias CHN|22x20px|border|alt=|link=|سانچہ:Country IOC alias CHN]] [[2008 اولمپک کھیڈاں دے وچّ سانچہ:Country IOC alias CHN|سانچہ:Country IOC alias CHN]] (CHN) | 51 | 21 | 28 | 100 |
| 2 |  امریکہ (USA) | 36 | 38 | 36 | 110 |
| 3 | [[File:سانچہ:Country flag IOC alias RUS|22x20px|border|alt=|link=|سانچہ:Country IOC alias RUS]] [[2008 اولمپک کھیڈاں دے وچّ سانچہ:Country IOC alias RUS|سانچہ:Country IOC alias RUS]] (RUS) | 23 | 21 | 29 | 73 |
| 4 | [[File:سانچہ:Country flag IOC alias GBR|22x20px|border|alt=|link=|سانچہ:Country IOC alias GBR]] [[2008 اولمپک کھیڈاں دے وچّ سانچہ:Country IOC alias GBR|سانچہ:Country IOC alias GBR]] (GBR) | 19 | 13 | 15 | 47 |
| 5 | [[File:سانچہ:Country flag IOC alias GER|22x20px|border|alt=|link=|سانچہ:Country IOC alias GER]] [[2008 اولمپک کھیڈاں دے وچّ سانچہ:Country IOC alias GER|سانچہ:Country IOC alias GER]] (GER) | 16 | 10 | 15 | 41 |
| 6 | [[File:سانچہ:Country flag IOC alias AUS|22x20px|border|alt=|link=|سانچہ:Country IOC alias AUS]] [[2008 اولمپک کھیڈاں دے وچّ سانچہ:Country IOC alias AUS|سانچہ:Country IOC alias AUS]] (AUS) | 14 | 15 | 17 | 46 |
| 7 | [[File:سانچہ:Country flag IOC alias KOR|22x20px|border|alt=|link=|سانچہ:Country IOC alias KOR]] [[2008 اولمپک کھیڈاں دے وچّ سانچہ:Country IOC alias KOR|سانچہ:Country IOC alias KOR]] (KOR) | 13 | 10 | 8 | 31 |
| 8 | [[File:سانچہ:Country flag IOC alias JPN|22x20px|border|alt=|link=|سانچہ:Country IOC alias JPN]] [[2008 اولمپک کھیڈاں دے وچّ سانچہ:Country IOC alias JPN|سانچہ:Country IOC alias JPN]] (JPN) | 9 | 6 | 10 | 25 |
| 9 | [[File:سانچہ:Country flag IOC alias ITA|22x20px|border|alt=|link=|سانچہ:Country IOC alias ITA]] [[2008 اولمپک کھیڈاں دے وچّ سانچہ:Country IOC alias ITA|سانچہ:Country IOC alias ITA]] (ITA) | 8 | 9 | 10 | 27 |
| 10 | [[File:سانچہ:Country flag IOC alias FRA|22x20px|border|alt=|link=|سانچہ:Country IOC alias FRA]] [[2008 اولمپک کھیڈاں دے وچّ سانچہ:Country IOC alias FRA|سانچہ:Country IOC alias FRA]] (FRA) | 7 | 16 | 18 | 41 |

## باہری کڑیاں

* 2008 اولمپک کھیڈاں دی مکھ دفتری ویبّ-سائیٹ Archived 2006-12-12 at the وے بیک مشین
* 2008 اولمپک کھیڈاں دی دفتری IOC ویبّ-سائیٹ
# ۵ فروری

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **فروری** | >> |
| پیر | منگل | بدھ | جمعرات | جمعہ | چھنچھر | اتوار |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| **لکھن غلطی: "۲" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۲" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۲" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** |   |
| **2026** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 3 فروری | 4 فروری | 5 فروری | 6 فروری | 7 فروری |

|  |
| --- |
| **12 جولائی** حالیہ سالاں چ |
|   2026 (اتوار)
 |
|   2025 (ہفتہ)
 |
|   2024 (جمعہ)
 |
|   2023 (بدھ)
 |
|   2022 (منگل)
 |
|   2021 (سوموار)
 |
|   2020 (اتوار)
 |
|   2019 (جمعہ)
 |
|   2018 (جمعرات)
 |
|   2017 (بدھ)
 |

**5 فروری** عیسوی کیلنڈر چ سال دا 36th دن اے ۔

## تریخ

## واقعے

## جم

## موت

## تعطیلاں تے تہوار

## حوالے
# 28 فروری

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **فروری** | >> |
| پیر | منگل | بدھ | جمعرات | جمعہ | چھنچھر | اتوار |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| **لکھن غلطی: "۲" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۲" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۲" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** |   |
| **2026** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 26 فروری | 27 فروری | 28 فروری | 29 فروری | 1 مارچ |

|  |
| --- |
| **12 جولائی** حالیہ سالاں چ |
|   2026 (اتوار)
 |
|   2025 (ہفتہ)
 |
|   2024 (جمعہ)
 |
|   2023 (بدھ)
 |
|   2022 (منگل)
 |
|   2021 (سوموار)
 |
|   2020 (اتوار)
 |
|   2019 (جمعہ)
 |
|   2018 (جمعرات)
 |
|   2017 (بدھ)
 |

**28 فروری** عیسوی کیلنڈر چ سال دا 59th دن اے ۔

**28 فروری** گریگری کلنڈر دے مطابق سال دا 59واں دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 306 (لیپ سال وچّ 307) دن باقی ہن۔

## تریخ

## واقعے

* 1580– مغل بادشاہ اکبر دے فتح پور سیکری وچ واقع دربار وچ عیسائی سماج دا پہلا وفد گوا توں آیا۔
* 1749– ناولسٹ ہینری فیلڈنگ دا ناول 'ٹام جونز' چھپیا۔ اس ناول وچ پیش کیتے کام دشاں نے بہت طوفان لیاندا۔
* 1759– پوپ کلینمینٹ 13ویں نے بائیبل نوں وکھ-وکھ بولیاں وچ ترجمہ کرن دی منظوری دتی۔
* 1922– مصر نوں برطانیہ توں آزادی ملی پر برطانوی فوج اتھے بنی رہی۔
* 1924– امریکہ نے وجکار امریکی دیس وچ ہونڈوراس وچ دخل اندازی شروع کیتی۔
* 1924– جیتو دا مورچہ واسطے 500 سکھاں دا دوجا شہیدی جتھا گیا۔
* 1928– مشہور ہندستانی طبعیات دان سی وی رمن نے روشنی دے پرسار نال متعلقرمن ایفیکٹ دی کھوج کیتی۔ اسے کھوج لئی اوہناں نوں نوبل انعام ملیا سی۔
* 1933– انگلینڈ وچ پہلی وار اک عورت فرانسس پرکنز لیبر محکمے دی وزیر بنی۔
* 1933– اڈولف ہٹلر نے دیس وچ کمیونسٹ پارٹی بناؤن دی اجازت دین توں نانہہ کر دتی۔
* 1948– برطانوی قوجیاں دا آخری جتھا بھارت توں روانہ ہویا۔
* 1958– پاکستان نال میچ وچ ویسٹ انڈیز دی ٹیم نے صرف اک کھڈاری دے آؤٹ ہون اُتے 504 دوڑاں بنا کے واری بند کیتی۔
* 1975– لندن دی اک انڈرگراؤنڈ گڈی مورگیٹ دے آخری سٹیشن توں وی اگے نکل جان کارن ہیٹھاں جا ڈگی تے 43 مسافر مارے گئے۔
* 1997– امریکہ نے 18 سال توں گھٹّ عمر دے لوکاں نوں تماکو ویچن اُتے پابندی لائی۔
* 2002– گلبرگ سوسائٹی ہتیاکانڈ وچّ 69 مسلمان اتے نرودا پاٹیا ہتیاکانڈ وچّ 97 مسلماناں دی موت
* 2002 – یورو نوں قبول کرن والے دیساں (فرانس، سپین، جرمنی، اٹلی، پرتگال، یونان، فنلینڈ، لکسمبرگ، بیلجیئم، آسٹریا، آئرلینڈ اتے نیدرلینڈ) دیاں پرانیاں کرنسیاں ردّ کتیاں

## جنم

* 1953– پال کروگمین، نوبل انعام جیتو امریکی ماہر معاشیات

## موت

* 1936– کملا نہرو، جواہر لال نہرو دی تینویں(ج. 1899)
* 1963– راجیندر پرشاد، بھارت دا پہلے صدر (ج. 1884)
* 1998– پیارا سنگھ صحرائی، پنجابی شاعر(ج. 1915)
* 2009– کرنیل سنگھ پارس، پنجابی کویشر (ج. 2009)

## چھٹیاں اتے ہور دن

* عالمی علم دہاڑا (بھارت)

## تعطیلاں تے تہوار

## حوالے
# لوئزیانا

**لوئزیانا** امریکہ دا اک صوبے اے۔

## ناں

لوئزیانا دا ںاں فرانس دے بادشاہ لوئس XIV دے ناں توں لیا اے۔

 **لوئزیانا دیاں کاؤنٹیاں**

اکاڈیا

 **امریکا دیاں ریاستاں**

آئیووا **·** آرکانساس **·** الاباما **·** الاسکا **·** الینوئی **·** انڈیانا **·** اوریگون **·** اوکلاہوما **·** اوہائیو **·** اڈاہو **·** ایریزونا **·** جارجیا **·** ساؤتھ ڈیکوٹا **·** ساؤتھ کیرولائنا **·** فلوریڈا **·** لوئزیانا **·** مسسسپی **·** مشیگن **·** منسسوٹا **·** مونٹانا **·** میری لینڈ **·** میساچیوسٹس **·** مینے **·** ٹیکساس **·** یوٹاہ **·** ورمونٹ **·** نارتھ کیرولائنا **·** نارتھ ڈیکوٹا **·** پنسلوانیا **·** رہوڈز آئلینڈ **·** نیو میکسیکو **·** ٹینیسی **·** ورجینیا **·** نیو جرسی  **·** نیو ہیمپشائر  **·** نیواڈا **·** نیبراسکا **·** مسوری  **·** وائیومنگ **·** واشنگٹن **·** ویسٹ ورجینیا **·** وسکونسن **·** ڈیلاویئر **·** کنساس **·** کنکٹیکٹ **·** کولوراڈو **·** کیلیفورنیا **·** کینٹکی **·** ہوائی **·** نیو یارک
# بحرین

**بحرین** خلیج عرب چ اک نکا عرب جزیرہ دیس اے۔ ایہ 33 جزیریاں دا جزیرہ جٹ اے جیہناں وچوں سبھ توں وڈا جزیرہ بحرین اے جیہڑا 55 کلومیٹر (34 میل) لمبا تے 18 کلومیٹر (11 میل) چوڑا اے۔ سعودی عرب ایہدے لہندے پاسے وچ اے۔ بحرین سمندر دے راہیں سعودی عرب نال جڑیا ہویا اے۔ ایران 220 کلومیٹر اتلے پاسے سمندر پار اے تے قطر چڑھدے تھللے پاسے اے۔

## باہرلے جوڑ

* سرکاری ویب سائٹ