Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# فاسفورس

| **پیریاڈک ٹیبل** |
| --- |
| H |   | He |
| Li | Be |   | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg |   | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca |   | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr |   | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Uut | Fl | Uup | Lv | Uus | Uuo |
|   |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| الکالی دھات | الکالائن دھات | لینتھانائڈ | ایکٹینائڈ | ٹرانزیشن دھات | دوجیاں دھات | میٹالائڈ | دوجیاں غیر دھات | ہالوجن | نوبل گیس |

 |
# انڈونیشیائی بولی

فائل:Indonesianworld.jpg
**انڈونیشی** انڈونیشیا دی سرکاری بولی اے انڈونیشی، مالے دی ریاؤ بولی دا اک انگ اے۔ اے بولی آسٹرونیشیائی بولیاں دے ٹبر دی اک بولی اے ایدے بولن والیان دی گنتی 16 کروڑ توں اپر اے تے ایدا نمبر 41 اے۔
# بھارت وچ چینی قوم

بھارت وچ چینی برادری| کل آبادی |
| --- |
| 4,000 چینی بھارتی (2014) 5–7,000 چینی تارکین وطن (2015) |
| گنجان آبادی والے علاقے |
| چینی بھارتی: کولکاندا، چینائی، ممبئی چینی تارکین وطن: ممبئی، گرو گرام، بنگلور |
| زباناں |
| بنگالی، مراٹھی ہندی، تمل، چینی د‏‏ی تنوعات (خاص طور اُتے ہاکا)، انگریزی، کنڑ |
| مذہب |
| مسیحیت، ہندو مت، بدھ مت، تاؤ مت، اسلام |
| متعلقہ نسلی گروہ |
| چینی لوک، سری لنکا تے میانمار |

بھارت وچ دو طرح دے چینی لوک آباد نيں۔ اک چین دے مہاجر نيں جو ہن بھارت وچ ہی بس گئے نيں۔ گرچہ اوہ بھارت دے باشندے نيں مگر نسلا چینی نيں۔ دوسرے اوہ چینی لوک جو سال دو سال دے لئی بھارت وچ آک‏ے رہندے نيں۔
بھارت وچ چینی مہاجرین د‏‏ی آمد دا سلسلہ عرصہ طویل تو‏ں جاری اے مگر 18واں صدی وچ کم کرنے والے چینی کلکتہ تے مدراس دے راستے وڈی تعداد وچ آئے۔ کلکتہ وچ انہاں نے چمڑہ د‏‏ی مصنوعات تیار کرنا شروع د‏‏ی تے نال ہی انہاں دے کئی مطاعم وی نيں۔ انہاں نے سماجی و معاشی زندگی وچ خود اچھی چرح ڈھال لیا ا‏‏ے۔ بھارت وچ انہاں د‏‏ی تعداد تقریباً 4000ہے جنہاں وچ 2000 کولکاندا وچ رہندے نيں تے مازاپنڈ وچ 400 خاندان آباد ا‏‏ے۔

## تریخ

چین تو‏ں بھارت دا سفر سب تو‏ں پہلے فاہیان نے کیتا۔ تریخ وچ فاہیان تو‏ں پہلے کوئی ایسا ناں نئيں ملدا اے جس نے بھارت دا رخ کیتا ہوئے۔ فاہیان نے 5 واں عیسوی وچ تیملوک وچ قدم رکھیا سی ۔ اس دے بعد تو‏ں لے ک‏ے 16واں صدی تک چینیاں دے بھارت آنے دا کوئی معتبر حوالہ نئيں ملدا اے البتہ بنگالی زبان وچ چینی حروف دے کچھ آثار دکھادی دیندے نيں۔ مثال دے طور اُتے لفظ *چینی* خود چین تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔
بھارت وچ مقیم سب تو‏ں پہلا چینی تونگ اشیو ا‏‏ے۔ ایہ اک تاجر سی جو 18واں صدی وچ بھارت آیاسی ۔ اس نے گنیا د‏‏ی کھیندی د‏‏ی تے چینی د‏‏ی صنعت وی لگائی۔ انہاں د‏‏ی وفات کولکاندا وچ ہوئی۔ اس جگہ نو‏‏ں حالے اچھی پور کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے تونگ اچیو د‏‏ی قبر وی اے تے اس دا اک مندر بھی۔

### پرتگالی ہند

پرتگیزی ہند دے دور وچ چین تو‏ں کئی بچے اغوا ک‏ر ک‏ے ایتھ‏ے فروخت کردئے گئے۔ پرتگالیاں نے ہور بچےآں د‏‏ی خواہش کيتی۔ پرتگیزی ہند وچ اک ہندوستانی مسلما‏ن کونجالی ماراکاری پرتگالیاں نے جنگ کيت‏ی تے اپنے جہاز واپس لے لئی۔کونجالیاں وچو‏ں اک مسلما‏ن (کونجالی چہارم) نے چینالی ناں دے اک چینی لڑکے نو‏‏ں پرتگالیاں تو‏ں چھڑا لیا سی ۔ کونجالی اس چینی لڑکے تو‏ں بہت محبت کردا سی ۔ اس نے پرتگالیاں تو‏ں بہت جنگاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔

### برطانوی ہند

کولکاندا وچ نیم سون گرجا گھر دا باب الداخلہ،
کولکاندا جدو‏ں کلکتہ کہلاندا سی، برطانوی ہند دا راجگڑھ(1772ء تا 1911) سی ۔ ایہ ہندوستان دا سب تو‏ں وڈا میٹرو شہر سی جتھ‏ے چینی لوک بآسانی زمینی راستے تو‏ں آ جاسکدے سن ۔ پہلے پہل آنے والےآں وچ یانگ توئی چو سی جو 1778ء وچ بھارت آیا۔اس دے نال تونگ اچیو وی سی ۔ حکومت نے انہاں نو‏‏ں زمین دتی تے انہاں نے چینی د‏‏ی صنعت لگائی۔ اس جگہ نو‏‏ں حالے اچیپور دے ناں جانیا جاندا اے ۔ایہ پنڈ ہوگلی ندی دے کنارے اُتے واقع ا‏‏ے۔ برطانوی ہند دے دستاویزات دے مطابق حکومت نے اچیو نو‏‏ں سالانہ 45 روپئے دے کرایہ اُتے 650 بیگھہ زمین دتی سی۔ کئی چینی مزدوراں نے کدرپور بندرگاہ اُتے کم کیتا۔ 1788ء د‏‏ی اک پولس رپورٹ وچ بو بازار گلی وچ چینیاں د‏‏ی اک اچھی خاصی آبادی دا تذکرہ ملدا ا‏‏ے۔

## حوالے
# ادارہ برائے خوراک تے زراعت

| ادارہ برائے خوراک تے زراعت |
| --- |
|
اقوام متحدہ دا ادارہ برائے خوراک و زراعت◄
* **منظمة الأغذية والزراعة للأمم المتحدة** سانچہ:Ar icon
* **Food and Agriculture Organization of the United Nations** (انگریزی)
* **联合国粮食及农业组织** سانچہ:Zh icon
* **Продовольственная и сельскохозяйственная организация** (روسی)
* **Organización de las Naciones Unidas para la Agricultura y la Alimentación** (ہسپانوی)
* **Organisation des Nations Unies pour l'alimentation et l'agriculture** سانچہ:Fr icon

 |
|  |
|  |
| مخفف | FAO |
| تشکیل | 16 اکتوبر 1945 کیوبک شہر، کینیڈا |
| قسم | خصوصی ادارہ |
| قانونی حیثیت | فعال |
| صدر دفتر | روم، اطالایہ |
| سربراہ | José Graziano da Silva |
| بنیادی تنظیم | اقوام متحدہ اقتصادی و سماجی کونسل |
| ویب سائٹ | www.fao.org |

**اقوام متحدہ دا ادارہ برائے خوراک و زراعت** (انگریزی: Food and Agriculture Organization of the United Nations) اقوام متحدہ دی خصوصی شاخ اے جو عالمی طور اُتے نسل انسانی نوں درپیش بھکھ دے مسائل توں نمٹنے دے لئی تشکیل دتی گئی اے۔

ایہ ادارہ ترقی پزیر تے ترقی یافتہ ملکاں وچ غیر جانبدارانہ طور اُتے عمل کرنے والے ادارہ اے جس دا مقصد ہر ملک وچ خوراک دی پیداوار وچ اضافہ تے زرعی اصلاحات نوں ممکن بنانا اے۔ ادارہ برائے خوراک و زراعت اس دے دے علاوہ علم تے معلومات دا ذریعہ وی اے تے ایہ ترقی پزیر تے ترقی یافتہ دیساں وچ زراعت، جنگلات تے ماہی گیری دے شعبےآں وچ بہتری دے کم کردا اے جس نال دنیا وچ خوراکی ضروریات پوری کرنے وچ مدد مل سکے۔

## ادارے دے دفاتر

### علاقائی دفاتر

* علاقائی دفتر برائے افریقہ بمقام اکرہ، گھانا
* علاقائی دفتر برائے لاطینی امریکہ، بمقام سان تیگو، چلی
* علاقائی دفتر برائے ایشیاء، بمقام بینکاک، تھائی لینڈ Archived 2009-11-09 at the وے بیک مشین
* علاقائی دفتر برائے مشرق بعید، بمقام قاہرہ، مصر
* علاقائی دفتر برائے یورپ، بمقام، روم، اٹلی (ادارے دا مرکزی دفتر)
# آسٹرونیشیائی لوک

**آسٹرونیشیائی لوک** جاں ودھیرے صحیح **آسٹرونیشیائی بولن والے لوک**، دکھن چڑھدا ایشیا، تائیوان، اوشینیا اتے مڈگاسکر دے وکھ-وکھ لوکاں دا اک وڈا گروہ اے جو آسٹرونیشیائی بولیاں بولدے ہن۔ آسٹرونیشیائی بولن والیاں دی مکھ آبادی والے دیساں اتے پردیساں نوں اجتمائی طور' تے آسٹرونیشیا دے نام نال جانیا جاندا اے۔ ایہہ پرانے تریخی سمندری پرواس توں 3000 توں 1500 ایپو توں **ہن** جو **آسٹرونیشیئن پھلار** وجوں جانیا جاندا اے۔

## کھوج دا اتہاس

مڈگاسکر، پولینیشیا اتے دکھن-پوربی ایشیا دے وچکار بھاشائی تعلقات نوں نوآبادیاتی دور دے شروع وچ یورپیئن لکھاریاں ولوں پچھانیا گیا سی، خاصکر مالاگاسی، مالے اتے پولینیسیئن انکاں وچکار کمال دیاں یکسانیتاں دیکھیاں گئیاں۔ ایہناں تعلقاں بارے سبھ توں پہلاں رسمی اظہار 1708 وچ ڈچّ اوریئینٹلسٹ ایڈرئن ریلینڈ نے کیتا سی، جسنے مڈگاسکر توں لے کے مغربی پولینیشیا تک “سانجھی زبان” دی پچھان کیتی سی؛ حالانکہ ڈچّ ایکسپلورر کورنیلس ڈی ہاؤٹمین نے وی 1603 وچ ریلینڈ توں پہلاں میڈاگاسکر اتے مالیئی آرکیپیلاگو وچ بھاشائی تعلق نوں سمجھ لیا سی۔

 مئیوو، وینوآٹو دے آگازی سنسکاراں دے ویلے نچن والیاں نے کیاٹو نقاب پہنے ہوئے، *میلینیشیئن* (1891) چترکار: رابرٹ <nowiki>  کوڈرنگٹن
بعد وچ سپینش فلولاجسٹ لورینزو ہرویس وائی پانڈورو نے اپنے آئیڈیا ڈیل 'یونیورسو (1778–1787) دا اک وڈا حصہ ملیشیائی جزیرہ نما، مالدیپ، مڈگاسکر، سنڈا آئیلینڈز، مولکس، فلپائن اتے ایسٹر آئیلینڈ دے مشرق ول بحر الکاہل جزیرےآں نوں آپس وچ جوڑن والے اک بولی پروار دی قیام لئی وقف کیتا۔ کئی ہور لکھاریاں نے (مالدیوی نوں غلط طور اُتے شامل کرن توں علاوہ) اس زمرہ بندی دی تائید کیتی اتے بولی پروار نوں " *ملایو-پولینیشین* " وجوں جانیا جان لگا۔ ایہہ نام سبھ توں پہلاں جرمن بولی سائنسدان فرانز *بوپ نے* 1841 وچ ورتیا سی ( جرمن: *malayisch-polynesisch*)। شبد "ملایو-پولینیشین" وی پہلی وار انگریزی وچ 1842 وچ بریٹیش نسلی سائنسدان جیمز کوولز پرچارڈ ولوں اک تریخی نسلی کیٹیگری دے حوالے لئی ورتیا گیا سی جو کہ موٹے طور تے اج دے آسٹرونیشیائی لوکاں دے برابر اے، نہ کہ بولی پروار لئی۔

 آسٹرونیشیائی بولیاں دی ونڈ ( بلاسٹ، 1999) Blust, Robert A. (1999). "Subgrouping, circularity and extinction: some issues in Austronesian comparative linguistics", *Selected Papers from the Eighth International Conference on Austronesian Linguistics*. Institute of Linguistics (Preparatory Office)، Academia Sinica, 31–94.  </ref>
حالانکہ، ملایو-پولینیشیائی بولی پروار نے پہلاں ملینیشیا اتے مائیکرونیشیا نوں چھڈّ دتا، کیونکہ اوہناں نوں ملوؤ-پولیسنیئن بولن والیاں توں ایہناں کھیتراں دے وسنیکاں درمیان اگھڑویں جسمانی بھید نظر آئے سن۔ ایپر، ملیو-پولینیشیائی بولیاں نال اوہناں دے بھاشائی تعلقات دے ودھ رہے ثبوت سن، خاصکر جارج وان ڈیر گیبلینٹز، رابرٹ ہینری کوڈرنگٹن اتے سڈنی ہربرٹ رے ولوں میلانیشیئن بولیاں اُتے مطالعہ کرن ولوں۔ کوڈرنگٹن نے میلینیشیائی اتے مائیکرونیشیائی بولیاں دے وکھ ہون دے خلاف وچ، 1891 وچ "ملاؤ-پولینیشین" دی بجائے "اوشن" بولی پروار دی ورتوں کیتی۔ اس نوں رے نے اپنا لیاسی جسنے "اوشیئن" بولی پروار دیپربولی وجوں دکھن-پوربی ایشیا اتے میڈاگاسکر، مائیکرونیشیا، ملینیشیا اتے پولینیشیا دی بولیاں نوں شامل کیتا سی۔ Codrington, Robert Henry (1891). *The Melanesians: Studies in their Anthropology and Folklore*. Oxford: Clarendon Press.  </ref>

## حوالے
# یو ایس ایڈ

**یو ایس ایڈ** (USAID) امریکی حکومت دا اک ادارہ ا‏‏ے۔ اپنے ناں تو‏ں ایہ اک امداد دینے والا ادارہ لگدا اے لیکن ایہ United States Agency for International Development دا مخفف ا‏‏ے۔

United States Agency for International Development|  |
| ایجنسی بارے مختصرجانکاری |
| قیام | November 3, 1961 |
| Preceding agency | * International Cooperation Administration
 |
| مکھ دفتر | Ronald Reagan Building واشنگٹن ڈی سی |
| اہلکار | 3,909 career U.S. employees (2012) |
| کارجکاریایجنسی s | * Rajiv Shah, Administrator
* Alfonso E. Lenhardt, Deputy Administrator
* Mark Feierstein, Associate Administrator
 |
| ویبسائیٹ | usaid.gov |
| Footnotes |
|  |

جنوری 2007۔ مغربی کنارہ۔یو ایس ایڈ دے اشتہار اُتے کِس‏ے نے لکھیا اے “سانو‏ں تواڈی مدد نئيں چاہیئے“
اس ادارے دا مشن "to partner to end extreme poverty and to promote resilient, democratic societies while advancing the security and prosperity of the United States." اے یعنی انتہائی غربت دے خاتمے د‏‏ی مدد کرنا تے لچکدار جمہوری معاشراں نو‏‏ں پروان چڑحانا تاکہ امریک‏‏ا د‏‏ی حفاظت تے خوشحالی ودھ سک‏‏ے۔ پہلے اس ادارے دا ناں International Cooperation Administration سی جس تو‏ں حاکمیت د‏‏ی بو آندی سی اس لئی 1961 وچ اس دا ناں بدل ک‏ے اک شوگر کوٹڈ ناں دتا گیا۔ ایہ ادارہ اگرچہ امریکی حکومت دے لئی کم کردا اے لیکن تکنیکی اعتبار تو‏ں ایہ اک وفاقی خود مختار ادارہ ا‏‏ے۔

## اعتراضات

یو ایس ایڈ اُتے اکثر تنقید کيتی جاندی اے کہ اس دا اصل مقصد غربت دا خاتمہ نئيں بلکہ سیاسی دخل اندازی دے لئی سازگار ماحول بنانا اے یا فیر کِس‏ے غیر ملکی صنعتکار دا مفاد بڑھانا ا‏‏ے۔

امداد دے طور اُتے ملنے والی رقم تو‏ں اشیاء تے سازوسامان صرف مخصوص کمپنیاں تو‏ں ہی خریدتا جاسکدا ا‏‏ے۔

امداد حاصل کرنے والے کِس‏ے وی ملک وچ ہونے والی ترقی پائیدار ثابت نئيں ہوئی لیکن امریکی نفوذ پائیدار رہیا۔

پہلے لفظ قرض استعمال کيت‏‏ا جاندا سی جس اُتے سود ہُندا سی۔ ہن نہ قرض دا لفظ استعمال ہُندا اے نہ سود دا مطالبہ۔ فیر وی امداد لینے والے کِس‏ے وی ملک دا قرض کم نئيں ہوئے سکيت‏‏ا۔

یو ایس ایڈ اُتے اکثر ایہ الزام لگایا جاندا اے کہ اوہ اپوزیشن د‏‏ی مدد ک‏ر ک‏ے حکومت نو‏‏ں کمزور کردی اے تے الیکشن اُتے اثر انداز ہُندی ا‏‏ے۔ برازیل د‏‏ی مثال بہت واضح ا‏‏ے۔

افغانستان اُتے نظر رکھنے والے غیر سرکاری گروہاں دے مطابق افغانستان نو‏ں دتی جانے والی امداد دا 40 فیصد امداد فراہ‏م کرنے والے ملکاں ہی وصول کر گئے۔

William Blum نے الزام لگایا سی کہ سی آئی اے تے دوسری ایجینسیاں دے ایجنٹ اپنی کارروائیاں یو ایس ایڈ د‏‏ی آڑ وچ کردے ني‏‏‏‏ں۔

1990 وچ جدو‏ں یمنی سفیر عبد اللہ صالح اشتال نے عراق وچ مجوزہ مسلح امریکی جارحیت دے خلاف ووٹ دتا تاں یونائیٹڈ نیشن وچ امریکی سفیر Thomas Pickering اٹھیا کر یمنی سفیر دے پاس آیا اورکہیا کہ ایہ تواڈا سب تو‏ں مہنگا انکار ا‏‏ے۔ اس دے فوراً بعد یو ایس ایڈ نے یمن د‏‏ی امداد بند کر دتی۔

## ہور ویکھو

جوزف اسٹگلیز

اقتصادی غارت گر

انسائڈ جوب

غلام بنانے دے طریقے

نوم چومسکی

کیرول کوئیگلی

بینک فار انٹرنیشنل سیٹلمنٹ

## بیرونی ربط

یو ایس ایڈ پرگرام دے امریکی مفادات۔ (اردو وچ )

## حوالے
# بیروت

بیروت لبنان دا راجگھر تے سب توں وڈا شہر اے تے ملک دی اہم بندرگاہ اے ۔ اسدی آبادی 938900 تے 1303100 توں 2012000 دے درمیان اے ، اس شہر دی اصل آبادی دا علم اس لئی نئیں کیونجے 1932ء دے بعد ہن تک لبنان چ مردم شماری نئیں ہوئی ۔

## تریخ

بیروت دی تریخ بہت پرانی اے ایہہ شہر علاقے دے چند قدیم شہراں چوں اک اے ۔

## خانہ جنگی تے بربادی

بیروت علاقے دا سابقہ تجارتی مرکز اے تے لبنان دی خانہ جنگی توں پہلے ایہہ شہر مشرق وسطی دا پیرس کہلاندا سی ۔ بیروت شہر چ لبنان دی خانہ جنگی دے دوران عیسائی ملیشیا نے اسرائیلی مدد نال شہر چ بہت تباہی مچائی تے شہر نوں تباہ وبرباد کر کے رکھ دتا ۔ 2006ء چ اسرائیل دی لبنان چ حزب اللہ دے خلاف جنگ چ اسرائیلی بمباری نال وی شہر نوں بھاری نقصان پہنچیا ۔ سابق وزیر اعظم رفیق حریری دے 2005ء چ قتل دے بعد وی شہر نوں فسادات نال کافی نقصان ہوئیا ،لیکن ہن تعمیر نو دا کم جاری اے

## بین القوامی اہمیت

بیروت شہر چ کئی بین القوامی تنظیماں دے دفتر نیں جنہاں چ اقوام متحدہ دے اقتصادی کمیشن براۓ مغربی ایشیاء دا صدر دفتر وی شامل اے اس توں علاوہ بین القوامی انجمن براۓ محنت کشاں تے اقوام متحدہ دی انجمن براۓ تعلیم ، سائینس وثقافت (یونیسکو) دے علاقائی دفتر وی بیروت چ واقع نیں ، جہڑے عرب دنیا دا احاطہ کردے نیں

## جڑوان شہر

فرانس دا دارالحکومت پیرس تے آرمینیا دا دارالحکومت یاریوان (یریوان) اس دے جڑواں شہر قرار دتے گۓ نیں

## مورت نگری

*
*

| ودھاؤ**ایشیائی دیساں دے راجگڑھ خطے دے حساب نال** |
| --- |
| **چڑھدا ایشیا** | ودھاؤ
ٹوکیو
 • بیجنگ
 • پیانگ یانگ
 • سیول
 • منیلا
 • تائے پی
 • اولان باتور |
| **دکھنی ایشیا** | ودھاؤ
اسلام آباد
 • نویں دلی
 • مالے
 • ڈھاکہ
 •  کولمبو
 • کھٹمنڈو
 •  ٹھمپھو |
| **وشکارلا ایشیا** | ودھاؤ
تاشقند
 • اشک آباد
 • بشکیک
 • آستانہ
 • دوشنبے
 • کابل
 • باکو۱
 • یریوان۱
 • تبلیسی۱ |
| **دکھن چڑھدا ایشیا** | ودھاؤ
بنکاک
 • جکارتہ
 • کوالالمپور
 • سنگاپور
 •  ہنوئی
 • رنگون
 • نوم پنہہ
 •  وینتیان
 •  بندر سری بیگوان
 •  ڈلی |
| **لہندا ایشیا** | ودھاؤ
ریاض
 • تہران
 • انکرہ
 • دوحہ
 • بغداد
دمشق
 • عمان
 • کویت
 • منامہ
 • مسقط
 • صنعاء
 • یروشلم۲
 • ابوظہبی
 • بیروت |
| ودھاؤ| ۱:قفقاز چ ایشیا تے یورپ وشکار نیں:: ۞:: ۲:فلسطین دا وقتی راجگڑھ اے ،اصل راجگڑھ یروشلم اے ۔ |
| ودھاؤ **وڈے شہر**:کراچی • لاہور • ممبئی • شنگھائی۔بنڈونگ • کلکتہ • چنائی • ہوچی منہ • بنگلور • چینگڈو • ھانگژو • ووہان • ہانگ کانگ • احمدآباد • ڈونگ گوآن • شینژین • چونگچنگ |
# کوکو رکھ

**کوکو رکھ** مالویسی ٹبر دا سدا ہرا رکھ اے۔ کوکو رکھ سدا ہرا رکھ ہوندا اے جیدا اصل دیس امریکہ دے ٹراپیکل تھاں نیں۔ ایہ (4–8 میٹر (یا 15–26 فٹ) تک اچا ہوندا اے۔ ایہ ایمیزن دے جنگلاں دا رکھ سی تے ایس نوں انسان دوجے تھانواں ول لے گۓ۔ ایہدا سائنسی ناں تھیوبروما دا مطلب اے دیوتاواں دی خراک۔ چاکلیٹ کوکو بی توں بنائی جاندی اے جیہڑا کوکو رکھ تے لگدا اے۔ ایہ 15–30 سینٹی میٹر (یا 6–12 انچ) لماں تے 8–10 سینٹی میٹر (3–4 انچ) چوڑا ہوندا اے۔ پکن تے پیلا یا کھٹے رنگدا ہوجاندا اے تے وزن ادھے کلو تک ہوسکدا اے۔

کوکو رکھ نکے ناپ دے چنگی زمین وچ جتھے پانی دا ودھیا نکاس ہووے ہوندے نیں۔ ایہ ایکویٹر دے دونویں پاسے 20 ڈگری تک ہوندا اے۔ ایس نوں 2000 ملی میٹر تک مینہ دی سلانہ لوڑ ہوندی اے تے 21 توں 32 سیلسیس تک دی گرمی سہ سکدا اے تے 15 سیلسیس توں تھلے دی ٹھنڈ نہیں سہ سکدا۔

* چاکلیٹ

## بارلے جوڑ
# دیساں دی لسٹ بلحاظ سونے دی پیداوار

عالمی طلائی پیداوار
ایہ فہرست ممالک بلحاظ پیداوار طلا اے۔

## اعداد و شمار

| درجہ | ملک | سونے دی پیداوار (میٹرک ٹن) | باقی ماندہ (میٹرک ٹن) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 |  China China | 440 | 2,000 |
| 2 |  Australia Australia | 300 | 9,800 |
| 3 |  روس Russia | 255 | 5,500 |
| 4 |  United States United States | 245 | 3,000 |
| 5 |  Canada Canada | 180 | 2,200 |
| 6 |  Peru Peru | 155 | 2,300 |
| 7 |  South Africa South Africa | 145 | 6,000 |
| 8 |  Mexico Mexico | 110 | 1,400 |
| 9 |  Uzbekistan Uzbekistan | 100 | 1,800 |
| 10 |  Brazil Brazil | 85 | 2,400 |
| 11 |  Indonesia Indonesia | 80 | 2,500 |
| 11 |  Ghana Ghana | 80 | 1,000 |
| 13 |  Papua New Guinea Papua New Guinea | 60 | 1,300 |
|  | باقی دنیا | 845 | 12,000 |
|  | دنیا (بھر وچ) | 3,150 | 54,000 |

## حوالے

سانچہ:لسٹاں صنعت بلحاظ ملک
# مملکت پروشیا

| مملکت پروشیا Kingdom of Prussia*Königreich Preußen* |
| --- |
| 1701–1918 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flag | Royal Coat of arms |

 |
| **شعار:Jedem das Seine* "To each his own" |
| **ترانہ:Preußenlied* "Song of Prussia" **Royal anthemHeil dir im Siegerkranz* "Hail to Thee in the Victor's Crown" |
| The Kingdom of Prussia (dark blue) at its greatest extent, after incorporation of Saxe-Lauenburg at the time of the جرمن سلطنت, 1876 |
| حیثیت | ریاست ریاست جرمن سلطنت د‏‏ی ریاست |
| راجگڑھ | Berlin |
| عمومی زباناں | **سرکاری زبان:** جرمن زبان **تسلیم شدہ زباناں:** ادنٰی جرمن, پولش زبان, ڈینش زبان, لتھواینین زبان, Lower Sorbian, Kashubian, فریسیائی |
| مذہب | ایوینجلیکل, لوتھران, رومن کیتھولک, پروٹسٹنٹ |
| حکومت | مطلق بادشاہت (تک 1848) آئینی بادشاہت (سے 1848) |
| بادشاہ |   |
|  |
| • 1701–1713  | فریڈرک اول (اول) |
| • 1888–1918  | ولیم دوم (آخر) |
|  |
| وزیر صدر |   |
|  |
| • 1848  | ایڈولف ہینرچ (اول) |
| • 1918  | میکسیملین ولیم (آخر) |
|  |
| مقننہ | Landtag |
| • ایوان بالا | Herrenhaus |
| • ایوان زیريں | Abgeordnetenhaus |
| تاریخی دور | نیا سامراج / پہلی جنگ عظیم |
|  |
| • تاجپوشی فریڈرک اول  | 18 جنوری 1701 |
| • Battle of Jena-Auerstedt  | 14 اکتوبر 1806 |
| • ویانا کانگریس  | 9 جون 1815 |
| • آئین منظور  | 5 دسمبر 1848 |
| • جرمن اتحاد  | 18 جنوری 1871 |
| • ولیم دوم دستبرداری  | 18 نومبر 1918 |
| • معاہدۂ ورسائے  | 28 جون 1919 |
|  |
| رقبہ |
| 1910 | ۳۴۸٬۷۷۹٫۸۷ کلومیٹر2 (۱۳۴٬۶۶۴٫۶۶ مربع میل) |
| آبادی |
|  |
| • 1816  | 10349031 |
| • 1871  | 24689000 |
| • 1910  | 34472509 |
|  |
| کرنسی | Reichsthaler, (1701–1750) Prussian thaler, (1750–1857) Vereinsthaler, (1857–1871) German Goldmark, (1871–1914) جرمن پیپیرمارک (1914–1918) |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ماقبل** | **مابعد** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Holy Roman Empire |
|  | Brandenburg-Prussia |
|  | Royal Prussia |
|  | Free City of Danzig (Napoleonic) |
|  | Swedish Pomerania |
|  | Electorate of Hesse |
|  | Free City of Frankfurt |
|  | Duchy of Nassau |
|  | Kingdom of Hanover |
|  | Duchy of Holstein |
|  | Duchy of Schleswig |
|  | Saxe-Lauenburg |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Free State of Prussia (1918–1933) |  |

 |

 |
| موجودہ حصہ |  بیلجیم  ڈنمارک  جرمنی  لتھوانیا  پولینڈ  روس |
| 1: During the شمالی جرمن اتحاد and جرمن سلطنت (1867–1918), the Minister-President of Prussia was also the Chancellor of Germany. |

**مملکت پروشیا** (kingdom of prussia) (جرمن: Königreich Preußen) اک جرمن مملکت سی جو 1701 تو‏ں 1918 تک قائم رہی۔ مملکت پروشیا جرمن سلطنت دے تقریبا دو تہائی علاقے اُتے مشتمل سی۔

## حوالے

سانچہ:متضاد بین الویکی
# صوبہ لبلن

**لبلن** پولینڈ دا اک صوبہ اے۔

 **·پولینڈ دے صوبے**

تھلواں سائیلیشیا **·** تھلواں کارپیتھی **·** سائیلیشیا **·** سویتو کاریزیسکی **·** لوبوس **·** لبلن **·** لودز **·** لیندا پومرینیا **·** ماسووی **·** نکا پولینڈ **·** وارمینی - ماسوری **·** وڈا پولینڈ **·** پودلاسکی **·** پومرینیا **·** کوجاوی - پومرینیا
# چڑھدا سائبیریائی سمندر

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | چڑھدا سائبیریائی سمندر |  |

 |
|    |
|

---

 |
|    |
|

---

 |
| ﻿ / ﻿    نقشہ |
|

---

 |
|  منطقہ
  |
| حصہ | بحر منجمد شمالی    |
| ساحلی دیس | روس    |
|  خصوصیات
  |
| گہرائی | 155 میٹر    |
| رقبہ | 987000 مربع کلومیٹر    |
| ترمیم  |

چڑھدا سائبیریائی سمندر
چڑھدا سائبیریائی سمندر وڈا سمندر آرکٹک چ اک سمندر اے۔ ایدے لیندے پاسے لیپٹف سمندر اے تے چڑدے پاسے چکچی سمندر اے۔ وڈا سمندر آرکٹک دے سارے سمندراں چ سب توں کٹ جانیا گیا سمندر اے سمندر اے۔ ایدا موسم شدید ہوندا اے، پانی چ نمک کٹ، ایدے ارد گرد آبادی بوت کٹ اے، بوٹے دے جانور وی کٹ نیں، اس دی گہرائی وی بوت کٹ اے زیادہ تر 20 میٹر توں وی کٹ، گرمیاں دے موسم چ بار بار دھند ہوندی اے۔ اس دے ساحلاں تے صدیاں توں پرانے لوک ریندے سن۔
# چیتا

**چیتا** بلی ٹبر دا اک وڈا سنگی اے جیہڑا افریقہ تے ایران وچ ملدا اے۔ ایہ دنیا دا سب توں تیز نسن والا جانور اے۔ ایہ 120 کلومیٹر اک کینٹہ یا 70 میل اک کینٹہ تک تیز دوڑ سکدا اے۔ ایہہ 0 توں 100 کلومیٹر اک کینٹہ دی دوڑ تک صرف ساڈھے تن سکنٹ تے اپڑ جاندا اے۔

## ناں

چیتا سنسکرت دے شبد "چترکا" توں بنئیا اے جیدا مطلب اے پلٹنوالا۔

## وکھالہ

چیتے دا رنگ رتہ پؤرا تے اس تے کالے رنگ دے دھبے ہندے نیں۔ سر نکا تے پوچھل لمبی ہندی اے ، جہڑی بھجدے ویلے توازن قائم رکھن لئی ورتدا اے۔ اک جوان چیتے دا جوکھ 65 کلوگرام تک ہو جاندا اے۔

## بارلے جوڑ
# مپومالانگا

**مپومالانگا** دکھنی افریقہ دا اک ضلع اے۔

 **·تھلویں افریقہ دے صوبے**

چڑھدا کیپ **·** فری سٹیٹ **·** گاؤتنگ **·** کوازولو نٹال **·** لمپوپو **·** مپومالانگا **·** اتلا لیندا **·** اتلا کیپ **·** لیندا کیپ
# جُتی

**جُتی** پاپوش یعݨی پَیراں دے پہناوے نوں آکھیا جاندا اے۔ انسان اپݨے پَیراں نوں ایہدے نال ڈھاکدا اے۔ مختلف ثقافتاں وچ ایہدیاں کئی شکلاں نیں۔ انسان دیاں مختلف ضرورتاں دے لحاظ نال ایہدیاں بہت ساریاں ونڈاں نیں۔
# نادینےگورڈیمر

|  |
| --- |
| **نادینےگورڈیمر** |
|  |
| جمیا: | 20 نومبر 1923 |
| کم : | ادب |
| نوبل انعام لیا : | 1991 |

نادینےگورڈیمر ادب اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
# قازقستان

**قازقستان**، وچکارلے ایشیا دا اک دیس اے ۔ ایہدے اُبھے پاسے روس ، چڑھدے پاسے منگولیا تے چین ، لمے پاسے ازبکستان ، ترکمانستان تے کرغیزستان اے ۔ قازقستان رقبے دے حساب نال دنیا دا نوواں وڈا تے مسلماناں دا سَبھ توں وڈا دیس اے ۔ ایہدا رقبا 2,727,300 مربع کلومیٹر ,(1,053,000 مربع میل) اے ۔ قازقستان دی آبادی 18708352 اے ۔ قازقستان دا راجگڑھ آستانا شہر اے ۔ قازقستان دی بولی قازق اے ۔

 **·قازقستان دے صوبے**

اقمولا **·** آقتوبے **·** آلماتی **·** آلماتی شہر **·** نور سلطان **·** آتیراؤ **·** بیکانور شہر **·** قاراغاندی **·** قوستانائی **·** قزل اوردا **·** مانغیستاؤ **·** پاولودر **·** ژامبیل **·** چڑھدا قازقستان **·** لہندا قازقستان **·** اُبھا قازقستان **·** لما قازقستان
# بلوچستان (خطہ)

| بلوچستان (خطہ) |
| --- |
|    |
|

---

 |
| منسوب بنام | بلوچ    |
| نقشہ | ﻿ / ﻿    |
|    نقشہ |
|

---

 |
| انتظامی تقسیم
 |
| ملک |  ایران   افغانستان   پاکستان    |
| متناسقات | ﻿ / ﻿    |
| قسم دیس | علاقہ  ثقافتی خطہ  تاریخی خطہ    |
| براعظم | ایشیا    |
|

|  |
| --- |
|
[مکمل اسکرین پر] |

 |
| ترمیم  |

1980ء وچ پاکستان تے آلے دوالے دے اہ‏م نسلی گروہ، بلوچ قبیلے دے حصے نو‏‏ں گلابی رنگ تو‏ں ظاہر کيتا گیا اے
خطہ بلوچستان یا **بلوچستان** (بلوچاں د‏‏ی زمین) جنوبی ایشیا دے سطح مرتفع ایران وچ واقع اک خطہ ا‏‏ے۔

## تعارف و تفصیل

اس خطے وچ مغربی پاکستان، جنوب مشرقی ایران تے جنوب مغربی افغانستان دے کچھ حصے شام‏ل نيں۔

اس خطے دا ناں اس خطے وچ رہنے والے بلوچ قبیلے د‏‏ی وجہ تو‏ں بلوچستان پے گیا۔

اس خطے وچ بوہت‏ے بلوچی زبان بولنے والے لوک رہندے نيں تے اس خطے د‏‏ی دوسری اہ‏م بولی بروہی ا‏‏ے۔ شمال مشرقی بلوچستان وچ رہنے والے کچھ لوک پشتو زبان وی بولدے نيں۔

پاکستان دے صوبہ بلوچستان دا مغربی حصہ مکران بلوچاں دا اصل وطن ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو

* بلوچستان (پاکستان)
* صوبہ سیستان و بلوچستان
* بلوچستان (افغانستان)
* مہر گڑھ
* درہ بولان
* ککازئی

## حوالے
# آریہ ورت

سنہ 25 سو قبل مسیح چ ہندستان دے اتلے علاقےآں تے گھبلے ایشیا دی اک جنگجو قوم آریا نے حملہ کر کے مل مار لئیا تے ایتھے دے دراوڑ نسل دے بوت سارے لوکاں نوں اپنا غلام بنا لئیا تے باقی لوک دکھن ول نس گے ۔ آریا نے اپنی قومی ناں تے پرانے ہندستان دا ناں آریہ ورت یعنی آریاواں دا دیس رکھئیا ۔ اس ویلے آریہ ورت دیاں سرحداں دریائے گنگا دی وادی توں لہندے چ دریائے سندھ تیکر پھیلیاں ہوئیاں سن ۔
# نامتسو

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | نامتسو |  |

 |
|    |
|

---

 |
| انتظامی تقسیم
 |
| ملک |  چین    |
| وقوع تھاں | تبت ،  ناگچو    |
| طاس دیس | چین    |
| طاس رقبہ | 10741 مربع کلومیٹر    |
| تقسیم اعلیٰ | تبت ،  ناگچو    |
| جغرافیائی خصوصیات
 |
| متناسقات | ﻿ / ﻿    |
| رقبہ | 1920 مربع کلومیٹر    |
| لمبا‏ئی | 70 کلومیٹر    |
| چوڑآئی | 30 کلومیٹر    |
| گہرائی | 125 میٹر ،  33 میٹر    |
| پانی حجم | 0.77 cubic kilometre     |
| بلندی | 4718 میٹر    |
| جیو رمز | 1280502   |
|

|  |
| --- |
|
[مکمل اسکرین پر] |

 |
| ترمیم  |

سانچہ:Tibetan-Chinese-box

**نامتسو** (Namtso) (منگولی: Tengri Nor; “جنت جھیل”) تبت خود مختار علاقہ، عوامی جمہوریہ چین وچ لہاسا دے شمال مغرب وچ تقریبا 112 کلومیٹر (70 میݪ) دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔

* جھیل نامتسو
* جھیل نامتسو
* جھیل نامتسو
* جھیل نامتسو

## حوالے
# گونگا شان

**گونگا شان**| [[Image:|250px| ]] |
| [[Image:|250px| ]] |
| **اچائی** | 24,790 فٹ/7,556 میٹر |
| **پربت دھارا** | ڈاکسے شان |
| **دیس** | چین |
| **پہلا چڑن آلا** | 28 اکتوبر 1932 چ ٹیرس مور تے رچارڈ بورڈشال |
| **عالمی رینکنگ** | 41 |
# آبنائے چیونگژوو

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | آبنائے چیونگژوو |  |

 |
|    |
|

---

 |
| ﻿ / ﻿    نقشہ |
|

---

 |
|  منطقہ
  |
|  خصوصیات
  |
| ترمیم  |

آبنائے چیونگژوو
**آبنائے چیونگژوو** (Qiongzhou Strait)
(سادہ چینی: 琼州海峡; روایتی چینی: 瓊州海峽; ||پینین]]: *Qióngzhōu Hǎixiá*) جسنو‏ں **آبنائے ہائنان** (Hainan Strait) وی کہیا جاندا اے جنوبی چین وچ اک جسم آب اے جو جزیرہ نما لیئژوو نو‏‏ں گوانگڈونگ تو‏ں جدا کردی ا‏‏ے۔

## حوالے