Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# نکسلی

بھارتی کمیونسٹ پارٹی (مارکسی) وچوں ٹٹّ کے کجھ آگوآں ولوں 1967 وچّ بنائے نویں گٹّھ *بھارتی کمیونسٹ پارٹی (مارکسوادی-لیننوای) لئی ورتیا جاندا عام پنجابی نامں اے۔ نکسل شبد دی شروعات لہندے بنگال دے چھوٹے جہے پنڈ نکسلباڑی توں ہوئی ہے جتھے بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے نیتا چارو مجومدار اتے کانو سانیال نے 1967 وچّ حکومت دے خلاف اک ہتھیاربند تحریک دی شروع کیتی۔ مجومدار چین دے کمیونسٹ نیتا ماؤ زے تنگ دا بہت وڈا پرستار سی اتے اس دا مننا سی کہ بھارتی مزدوراں اتے کساناں دی خراب حالت لئی سرکاری پالیسیاں ذمہ دار نیں جسدی وجہ اتلی کلاس دا حکومتی اقتدار اتے خراب کھیتی نظام اتے سرداری نظام اے۔*

## بارلے جوڑ
# تھنگفنیلر نیشنل پارک

**تھنگفنیلر نیشنل پارک** آئس لینڈ دی تریخ رہتل دی مشہور تھاں تے سب توں چوکھی ویھکی جان والی تھاں اے۔

## بارلے تھاں

*

* ویب سائٹ Archived 2008-10-22 at the وے بیک مشین

 **آئس لینڈ دے نیشنل پارک**▼

جوکلسارگلیوفر نیشنل پارک **·** سکافٹافل نیشنل پارک **·** وٹناجوکل نیشنل پارک **·** تھنگفنیلر نیشنل پارک **·**
# الاباما

**الاباما** امریکہ دا اک صوبے اے۔

## ناں

**الاباما** پرانی چکوٹا امریکی بولی دا شبد اے۔

 **امریکا دیاں ریاستاں**

آئیووا **·** آرکانساس **·** الاباما **·** الاسکا **·** الینوئی **·** انڈیانا **·** اوریگون **·** اوکلاہوما **·** اوہائیو **·** اڈاہو **·** ایریزونا **·** جارجیا **·** ساؤتھ ڈیکوٹا **·** ساؤتھ کیرولائنا **·** فلوریڈا **·** لوئزیانا **·** مسسسپی **·** مشیگن **·** منسسوٹا **·** مونٹانا **·** میری لینڈ **·** میساچیوسٹس **·** مینے **·** ٹیکساس **·** یوٹاہ **·** ورمونٹ **·** نارتھ کیرولائنا **·** نارتھ ڈیکوٹا **·** پنسلوانیا **·** رہوڈز آئلینڈ **·** نیو میکسیکو **·** ٹینیسی **·** ورجینیا **·** نیو جرسی  **·** نیو ہیمپشائر  **·** نیواڈا **·** نیبراسکا **·** مسوری  **·** وائیومنگ **·** واشنگٹن **·** ویسٹ ورجینیا **·** وسکونسن **·** ڈیلاویئر **·** کنساس **·** کنکٹیکٹ **·** کولوراڈو **·** کیلیفورنیا **·** کینٹکی **·** ہوائی **·** نیو یارک
# چین دیاں سرحداں

چین دیاں بین الاقوامی سرحداں 14 خود مختار ریاستاں (دیساں) دے نال نیں۔ایہ تعداد کسس وی دوسرے ملک دی بین الاقوامی سرحداں توں زیادہ اے، سوائے روس دیاں سرحداں توں، روس دیاں سرحداں وی 14 دیساں دے نال نیں۔اس دے علاوہ، ہانگ کانگ دے خصوصی انتظامی علاقہ دے نال اک 30 کلومیٹر لمبی سرحد اے۔ جو 1997 توں پہلے برطانیہ دے پربندھ ہیٹھ سی۔تے مکاؤ دے نال اک 340 میٹر سرحد اے، جو 1999 تک اک پرتگالی علاقہ سی۔ چین دی کل 22,117 کلومیٹر (13,743 میل) سرحد اے، ایہ کسے وی ملک دی طویل ترین سرحد اے۔

تھلے چین دیاں سرحداں دی بلحاظ ملک لمبائی دی گئی اے۔

| ملک | لمبائی (کلو میٹر) تے (میل) |
| --- | --- |
| شمالی کوریا | 1,416 (879) |
| روس (NE) | 3,605 (2,240) |
| منگولیا | 4,677 (2,906) |
| روس (NW) | 40 (24) |
| قازقستان | 1,533 (952) |
| کرغیزستان | 858 (533) |
| تاجکستان | 414 (257) |
| افغانستان | 76 (47) |
| پاکستان | 523 (324) |
| بھارت | 3,380\* (2,100), disputed |
| نیپال | 1,236 (768) |
| بھوٹان | 470 (292) |
| میانمار | 2,185 (1,357) |
| لاؤس | 423 (262) |
| ویتنام | 1,281 (795) |
| ہانگ کانگ | 30 (18) |
| مکاؤ | 0.8 (0.4) |

## حوالے

سانچہ:چین دیاں سرحداں
# پائی

پائی دا نشان
اک دائرے دے گھیر دا اسدے قطر نال نسبت نوں پائی کیندے نیں تے اے قریبا 3.14159 دے برابر اے۔ اس توں علاوہ اینوں 22:7 یا 7/22 توں وی ظاہر کیتا جاندا اے۔ اے ریاضی تے جیومیٹری وچ استعمال ہوندی اے۔

## بارلے جوڑ

*
* ]
*
* Archived 2010-01-24 at the وے بیک مشین
*
* Archived 2010-01-09 at the وے بیک مشین
*
# چینی لوک مذہب

ین ان، شانسی وچ قدیم مندر جتھ‏ے **زرد شہنشاہ** د‏‏ی پوجا ہُندی اے
**چینی لوک مذہب** (Chinese Folk Religion) یا **چینی مقبول مذہب** (Chinese Popular Religion) ہان چینیاں دا روايتی مذہب ا‏‏ے۔ گیارہويں صدی وچ سونگ خاندان دے دور وچ اس وچ بدھ مت دا امتزاج، کرما دے خیالات (عذاب) تے پنر جنم، تاؤ مت د‏‏ی تعلیمات تے مراتب دیوت‏ا نے مل ک‏ے اک نويں شکل اختیار کيتی جسنو‏ں چینی مقبول مذہب کہیا جاندا اے کئی صورتاں وچ رائج رہیا تے جو تا حال وی موجود ا‏‏ے۔ سانچہ:Sfnb

## باہرلے جوڑ

* China Ancestral Temples NetworkArchived 2016-01-13 at the وے بیک مشین
* *Bored in Heaven Archived 2018-10-19 at the وے بیک مشین*, a documentary on the reinvention of Chinese religion and Taoism. By Kenneth Dean, 2010, 80 minutes.

## حوالے
# سمیری

سمیری رہتل۔
سمیریا: عراق کا ایک قدیم شہر۔

**سمیری** یا **سومر**  عراق دی اک پرانی رہتل دا نام ہے جو چار ہزار سال قبل مسیح توں لے کے تن ہزار سال قبل مسیح تک دریائے دجلہ تے فرات(بین النہرین) دے درمیان موجود سی۔ خیال کیتا جاندا ہے کہ ایہ لوگ سامی النسل نہیں سن تے اس علاقے دے باھر توں آئے سن ۔ انہاں دی بولی اعلیٰ ترقی یافتہ سی تے اوہ لکھنا پڑھنا جاندے سن۔ انہاں دیاں لکھیاں ہوئیاں تختیاں پرانے مصر توں ملن والی تحریر توں وی پرانیاں نیں۔ایہ رہتل کانسی ویلہ وچ ہوئی، کچھ مورخاں دا مننا ہے کہ سومر 5500 توںن 4000 ق م دے درمیان وچ پہلی وار ایتھے آباد ہوئے۔
# ریلوے اسٹیشن

لہور ریلوے اسٹیشن
**ریلوے اسٹیشن** یا **ٹرین سٹیشن**، کسے ریل پٹڑی اُتے ایسا تھاں اے جتھے ریل گڈی اپݨے ویلے نال کھلووے، مسافر یا سامان اتارے تے چڑھاوے۔ اسٹیشن وچ ریل دی پٹڑی نال اک پلیٹ فارم یا چبوترا ہُندا اے تے ایہدے نال اک کمرا جتھوں ٹکٹ ملدے نیں تے بیٹھݨ دا تھاں وی ہُندا اے۔ عام طور تے ایہ، پليٹ فارم، ٹکٹ دفتر، انتظار گاہ، شیڈ تے اک یا چند عمارات اُتے مشتمل ہُندا اے۔ ریلوے اسٹیشن زمین یا پٹری دے پدھر اُتے یا زمین دے تھلے یا زمین توں بلندی اُتے وی ہوسکدا اے۔

* ٹنگولا ریلوے اسٹیشن تبت، چین وچ 5,068 میٹر(16,627 فٹ) اچائی نال دنیا دا سبھ توں اُچا ریلوے اسٹیشن اے۔
* ینگفراؤیوخ ریلوے سٹیشن یورپ دا سبھ توں اُچا ریلوے اسٹیشن اے۔

## گیلری

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## ہور دیکھو

* ریلوے سٹیشن، لہور
* برلن ریلوے سٹیشن

### باہرلے جوڑ
# انہوئی

**·چینی صوبے**

شینجیانگ **·** اندرآلا منگولیا **·** ہیلونگچانگ **·** جیلن **·** لیاوننگ **·** تبت **·** چنگہاۓ **·** گانسو **·** ننگزیا **·** شانسی **·** ہوپے **·** تیانجن **·** شانڈونگ **·** ہینان **·** سوجوان **·** چونگچنگ **·** انہوئی **·** جیانگزو **·** ینعان **·** گوئیژو **·** جیانگزی **·** ہوبے **·** شنگزی **·** زیزیانگ **·** گوانگزی **·** گوانگڈونگ **·** فوجیان **·** مکاؤ **·** ہانگ کانگ **·** ہائینان **·** بیجنگ **·** شنگہائی **·**
# مکاؤ

مکاؤ چڑھدے ایشیا چ اک تھاں اے جیہڑا چین دے پربندھ ہیٹھ اے ۔ ایہہ علاقہ پچھلیاں کئی صدیاں تک پرتگال دے کول علاقہ رہئیا اے تے کجھ ورہے پہلے ایہہ چین نوں واپس ملئیا ۔ ایہہ اک چھوٹا جہئیا علاقہ اے بلکہ ایہہ صرف اک شہر تے ای مشتمل اے ۔ ایہہ حالے چین دے انتظام ہیٹھ اے تے جگ دے امیر ترین شہراں چوں اک اے ۔

  **·چینی صوبے**

شینجیانگ **·** اندرآلا منگولیا **·** ہیلونگچانگ **·** جیلن **·** لیاوننگ **·** تبت **·** چنگہاۓ **·** گانسو **·** ننگزیا **·** شانسی **·** ہوپے **·** تیانجن **·** شانڈونگ **·** ہینان **·** سوجوان **·** چونگچنگ **·** انہوئی **·** جیانگزو **·** ینعان **·** گوئیژو **·** جیانگزی **·** ہوبے **·** شنگزی **·** زیزیانگ **·** گوانگزی **·** گوانگڈونگ **·** فوجیان **·** مکاؤ **·** ہانگ کانگ **·** ہائینان **·** بیجنگ **·** شنگہائی **·**
# بائنغولن منگول خودمختار پریفیکچر

| **بائنگولن منگول خودمختار پریفیکچر   بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى   ᠪᠠᠶᠠᠨᠭᠣᠣᠯ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠥᠪᠡᠷᠲᠡᠭᠡᠨ ᠵᠠᠰᠠᠬᠤ ᠵᠧᠦ Bayingolin Mongol Autonomous Prefecture  巴音郭楞蒙古自治州** |
| --- |
|  |
| جانکاری |
| **راجگڑھ** : | کورلا |
| **رقبہ** : | 4،62،700 کلومیٹر² |
| **آبادی**(2000):  • لوک : | 10،56،970  2.28/ک م² |
| **ذیلی ونڈ:** | ضلعے |
| **تعداد:** | 9 |
| **بولی:** | ایغور بولی , چینی بولی , منگول بولی |

**بائنغولن منگول خودمختار پریفیکچر** ( ایغور بولی :  بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى  , انگریزی  : Bayingolin Mongol Autonomous Prefecture ) چین دے سنکیانگ صوبے دا اک پربندھکی حصہ ہے ۔ رقبے دے حساب توں ایہہ چین دا سبھتوں وڈا اتے یورپ دے فرانس دیس توں وی وڈا ہے ۔ اسدا پربندھکی راجگڑھ کورلا شہر ہے ۔ منگول بولی وچّ بائنگولن دا مطلبّ بختاور دریا ہندا ہے ۔

## ایہ وی ویکھو

* کاراشہر

* چین
* چین دے شہراں دی لسٹ
* سنکیانگ
* چڑھدا ترکستان

## حوالے

سانچہ:سنکیانگ دی ذیلی ونڈ
# 2000 دی دہائی

**2000 دی دہائی** یکم جنوری 2000 توں شروع ہو کے 31 دسمبر 2009 دا وقت اے۔ ایہ تیسرے ہزارے تے اکیہویں صدی دا پہلی دہائی اے۔

## سال

* 2000
* 2001
* 2002
* 2003
* 2004
* 2005
* 2006
* 2007
* 2008
* 2009
# صوبہ دیاربکر

براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ دیاربکر ترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز دیاربکر شہر اے ۔

## بارلے جوڑ

* جانکاری

 **·ترکی دے صوبے**▼

ادانا **·** آغری **·** آنتالیا **·** اتیامان **·** ارتوین **·** افیون کاراحصار **·**  اماسیا **·**  انکرہ **·**  ایدن **·**  بالیکیسر **·**  بردور **·**  برسا **·**  بلتس **·**  بنگول **·**  بولو **·**  بیلیجک **·** دنیزلی **·**  چناکلی **·**  چنکیری **·**  چوروم **·** آق سرائے **·**  ادرنہ **·**  ارداخان **·** ارزنجان **·** ارض روم **·** ازمیر **·** استمبول **·** اسپارتا **·** اسکی شہر **·** اوردو **·** اوشاک **·** ایغدر **·** ایلازغ **·** باتمان **·** بارتن **·** بیبورت **·** ترابزون **·** تنجیلی **·** توکت **·** تیکرداغ **·** حکاری **·** دوزجے **·** دیاربکر **·** ریزے **·** زونگولداک **·** سامسون **·** سکاریا **·** سیرت **·** سیواس **·**  سینوپ **·** شانلی اورفہ **·** شرناک **·** عثمانیہ **·** غازی انتپ **·** قونیہ **·** ماردين **·** مانیسا **·** مغلا **·** ملاتیا **·** موش **·**  میرسن **·**  نغدے **·** نیوشہر **·** وان **·** کارابوک **·** کارامان **·** کارس **·** کاستامانو **·** کرکلاریلی **·** کوتاہیہ **·** کوجائلی **·** کہرامانمراش **·** کیرشہر **·** کیرک کالے **·** کیسری **·** کیلس **·** گریسون **·** گوموشخانے **·** ہاتے **·** یالووا **·** یوزگات
# برائیس کینین نیشنل پارک

برائیس نیشنل پارک امریکہ دا اک نیشنل پارک اے۔

### بارلے جوڑ

* برائیس نیشنل پارک دی ویب سائیٹ

 **امریکہ دے نیشنل پارک**

یوسمائیٹ **·** ییلوسٹون **·** آرچز **·** بگ بنڈ **·** دینالی **·** میزا وردے **·** گرینڈ ٹیٹن **·** صیہون **·** وائیجرز  **·** سینٹرل **·** سیکویا **·** سیگوارو **·** اولمپک **·** کینینلینڈز **·** بسکینی **·** برائیس کینین **·** کیپیٹل ریف **·** چینل آئیلینڈز **·** گلیشیر بے **·** گلیشیر **·** گریٹ بیسن **·** ہالیاکالا **·** ہوائی والکینوز **·** ایورگلیڈز **·** تھیوڈر روزویلٹ **·** راکی ماؤنٹین **·** ماؤنٹ رینیر **·** جوشواٹری **·** شیننڈوح
# ایف 35 لائیٹنینگ

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ایف 35 لائیٹنینگ |  |

 |
|    |
|

---

 |
| بناݨ والا اصل دیس |  امریکا    |
| نوع | پانچویں نسل کا جیٹ جنگی طیارہ ،  کثیر المقاصد لڑاکا طیارہ ،  سٹیلتھ طیارہ ،  بمبار جنگی طیارہ    |
| عسکری نام | F-35   |
| صانع | لوکہیڈ مارٹن ایئروناٹکس لوکہیڈ مارٹن    |
| حصہ | طیاروں کی نسل    |
| سب کلاس | پانچویں نسل کا جیٹ جنگی طیارہ ،  کثیر المقاصد لڑاکا طیارہ ،  سٹیلتھ طیارہ ،  بمبار جنگی طیارہ    |
| انجن | پراٹ و وٹنی ایف 135    |
| کل پیداوار | 610    |
| انجن طاقت | پراٹ و وٹنی ایف 135    |
| حصے | ایف-35 اے لائیٹننگ II ،  ایف-35 بی لائیٹننگ II ،  ایف-35 سی لائیٹننگ II    |
|  معلومات
 |
| آغاز خدمات | ۳۱ جولائی ۲۰۱۵   |
| پہلی پرواز | ۱۵ دسمبر ۲۰۰۶   |
| صارفین | امریکا  شاہی فضائیہ  آسٹریلوی شاہی فضائیہ  اسرائیلی فضائیہ  شاہی بحریہ  اطالوی فضائیہ    |
| لمبائی | 51 فٹ ،  15.7 میٹر    |
| بلندی | 4.38 میٹر    |
| پراں دا دائرۂ کار | 460 مربع فٹ    |
| ترمیم  |

ایف 35 لائٹننگ
ایف 35 لاٹننگ ایگلن ایئر فورس بیس تے پرواز کر رہیا
**ایف-35 لائٹننگ** اک انجن تے اک سیٹ والا لڑاکا ہوائی جہاز اے۔ ایہ ہوائی بچاؤ، زمین تے ہلے تے ویکھ چاک دے کم آن والا جہاز اے۔ ایہ رڈار تے لبنا وی اوکھا اے۔

## بننا

ایف 35 ، جس نوں " جوائینٹ اسٹرائیکر فاءٹر " وی آکھئیا جاندا اے ، دے پربندھ چ برطانیہ ، اٹلی ، نیدرلینڈ ، ترکی ، کینیڈا ، آسٹریلیا ، ڈنمارک تے ناروے رلتی نیں ۔

نویں گویڑے توں ہوائی فوج لئی تیار کیتے جان آلے طیارے دا مل ساڈھے 4 کروڑ جدوں کہ سمندری لئی تیار کیتے جان آلے طیارے دی قیمت 6 کروڑ امریکی ڈالر ہوئے گئی ۔ اس طیارے دی تیاری لئی دو وڈیاں امریکی کمپنیاں بوئنگ تے لاک ہیڈ مارٹن دے وچکار 5 سال تک سخت کشمکش جاری رہی تے بالآخر پینٹاگون نے لاک ہیڈ مارٹن دے تیار کیتی گئے پروٹو ٹائپ ایکس -35 نوں امریکی فضائیہ تے بحریہ تے میرین کور لئی منتخب کر لئیا جسنوں ہن ایف-35 آکھئیا جاندا اے ۔

## خصوصیات

اس طیارے دی خاص گل اس چ سٹیلتھ ٹیکنالوجی دا استعمال تے اس دی عمودی پرواز تے لینڈنگ دی صلاحیت اے ۔ ایہہ امریکی فضائیہ چ ایف 16 تے اے 10 تھندربولٹ ،جدوں کہ امریکی بحریہ تے میرین کور چ ایف 18 تے ہیریئر جمپ لڑاکا طیارےآں دی تھاں لئے گا ۔ اس طیارے چ جدید ترین ریڈار ، ایویونکس تے الیکٹرک وار فیئر سسٹم لگے ہوئے نیں تے ایہہ نا صرف ہن دے بلکہ مستقبل چ تیار ہون آلے مہلک روایتی ہتھیار ، کروز میزائل تے گائیڈڈ بمب وی لے جان دی صلاحیت رکھدا اے ۔

## عام معلومات
# نیو یارک پھلواری

**نیو یارک پھلواری** نیو یارک،امریکہ وچ اک پھلواری اے۔ ایہ برونکس وچ اے تے 250 ایکڑ تے پھیلی ہوئی اے۔ سلانہ ایتھے 800,000 لوک آندے نیں۔ ایہدا مڈھ 1891 وچ رکھیا گیا۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ
# جیانگ زیمین

| جیانگ زیمین |
| --- |
| (آسان چینی وچ: 江泽民)   |
|    |
|

---

 |
| جم | 17 اگست 1926
 یانگژو    |
| وفات | 30 نومبر 2022   (96 سال)
 شنگہائی    |
| وجہ وفات | ابیضاض ،  متعدد اعضا کی خرابی    |
| طرز وفات | طبعی موت    |
| رہائش | شنگہائی  (۱۹۴۶–نومبر ۱۹۵۴) چانگچون  (نومبر ۱۹۵۴–اپریل ۱۹۵۵) شنگہائی  (۱۹۶۲–۱۹۶۵) ووہان  (۱۹۶۵–۱۹۷۰) بیجنگ  (۱۹۷۰–۱۹۷۶) شنگہائی  (۱۹۷۶–۱۹۷۷) بیجنگ  (۱۹۷۷–جون ۱۹۸۵) شنگہائی  (جون ۱۹۸۵–۳۰ مئی ۱۹۸۹) ژوانگ ننہائی  (۳۰ مئی ۱۹۸۹–۲۰۰۳) شنگہائی  (۲۰۰۳–۳۰ نومبر ۲۰۲۲) ماسکو  (اپریل ۱۹۵۵–۱۹۵۶) چانگچون  (۱۹۵۶–۱۹۶۲)   |
| شہریت |  لوکراج چین  (–۱۹۴۹)  چین  (۱۹۴۹–)   |
| جماعت | چین دی کمیونسٹ پارٹی  (اپریل ۱۹۴۶–۳۰ نومبر ۲۰۲۲)   |
|  عملی زندگی
  |
| مادر علمی | شنگھائي جیاؤتونگ یونیورسٹی    |
| تخصص تعلیم | برقی ہندسیات    |
| پیشہ | سیاست دان ،  برقی مہندس    |
| مادری زبان | چینی    |
| پیشہ ورانہ زبان | چینی ،  انگریزی ،  روسی ،  رومانییائی ،  جاپانی ،  فرانسیسی ،  جرمن ،  سپینی ،  اردو    |
| شعبۂ عمل | سیاست    |
| ملازمت | شنگھائي جیاؤتونگ یونیورسٹی ،  ایف اے ڈبلیو گروپ ،  چینی کمیونسٹ پارٹی کی مرکزی کمیٹی    |
| اعزازات
 |
|  آرڈر آف جوز مارٹی   آرڈر آف دی لبرٹور    |
|  | IMDB اُتے صفحات   |
|  |
|  |
|  |
| ترمیم  |

**جیانگ زیمن** (17 اگست 1926ء - 30 نومبر 2022ء) چینی سیاست دان سن ۔ جنھاں نے 1989ء تو‏ں 2002ء تک چینی کمیونسٹ پارٹی (CCP) دے جنرل سیکرٹری دے طور پر، 1989ء تو‏ں 2004ء تک سنٹرل ملٹری کمیشن دے چیئرمین دے طور اُتے تے 1993ء تو‏ں 2003ء تک چین دے صدر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔

## حوالے
# پݪ

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | پݪ |  |

 |
|    |
|

---

 |
| تلفظ | De-Brücke2.ogg   |
| انتظامی تقسیم
 |
| ذیلی کلاس | گزرگاہ ،  معماری ڈھانچہ ،  جغرافیائی خصوصیت    |
| دے حصے | ابٹمنٹ ،  مارگ ،  سڑک    |
|  |
| ترمیم  |

**پݪ** (Bridge) اک ایسی تعمیر اے جو آمدورفت وچ رکاوٹ بݨݨ واݪی کِسے پاݨی دے لانگھے، گھاٹی، سڑک یا سمندر وغیرہ نوں پار کرن بݨایا جان٘دا اے تاکہ آمدورفت وچ آسانی پیدا کیتی جاسکے۔

## تصویراں

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## حوالے
# شیانگچی

شیانگچی
*Xiangqi*| شیانگچی |

|  |
| --- |
| شیانگچی |
| چینی |  象棋  |
|  |
|  |
|

| Transcriptions |
| --- |
| Mandarin |
| Hanyu Pinyin | xiàngqí |
| Wade–Giles | hsiang4-ch'i2 |
| IPA | سانچہ:IPAc-cmn |
| Min |
| Hokkien POJ | chhiūⁿ-kî |
| Cantonese |
| Jyutping | zoeng6 kei2 |
| Yale Romanization | jeuhng kéi |

 |

**شیانگچی** (انگریزی: Xiangqi)
(چینی: 象棋; ||پینین]]: *xiàngqí*; انگریزی /ˈʃɑːŋtʃi/) جسنو‏ں **چینی شطرنج** (انگریزی: Chinese chess) وی کہیا جاندا اے دو کھلاڑیاں د‏‏ی حکمت عملی د‏‏ی بساط (تختہ) اُتے کھیلی جانے والی اک کھیل ا‏‏ے۔ ایہ چین وچ مقبول ترین بورڈ کھیلاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

ایہ مغربی (یا بین الاقوامی) **شطرنج**، **چتررنگ** (سنسکرت: चतुरङ्ग; *caturaṅga*)، **شوگی** (将棋, *shōgi*)، **ہندوستانی شطرنج** تے **جانگی** (کوریائی: 장기) دے خاندان د‏‏ی کھیل ا‏‏ے۔

چین تے نسلی چینی کمیونٹی علاقےآں دے علاوہ شیانگچی ویت نام وچ اک مقبول کھیل اے جتھے اسنو‏ں **کو توونگ** (cờ tướng) کہیا جاندا ا‏‏ے۔
کھیل دو فوجاں دے درمیان جنگ دی نمائندگی کردی اے جس دا مقصد دشمن دے جنرل (بادشاہ) اُتے قبضہ کرنا ہُندا ا‏‏ے۔

شیانگچی د‏‏ی مخصوص خصوصیات وچ توپ (پاؤ) شامل نيں، جسنو‏ں قبضہ کرنے دے لئی کودنا پڑدا اے،
جنرلاں (بادشاہ) دا اک دوسرے دا براہ راست سامنا کرنا منع اے، بورڈ اُتے جگہاں نو‏‏ں دریا تے محل کہیا جاندا اے، جو کچھ مہریاں د‏‏ی حرکت محدود ہُندی اے تے مہرے بساط اُتے خاناں د‏‏ی بجائے لائناں اُتے رکھے جاندے نيں۔

## مہرے

### جرنیل

**جرنیلاں** (یا **بادشاہاں**) اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

將 (روايتی) / 将 (آسان)  *jiàng* ("جرنیل") سیاہ طرف ميں

帥 (روايتی) / 帅 (آسان)  *shuài* ("مارشل") سرخ طرف ميں

### مشیر

مشیر
**مشیر** (**محافظ** یا **وزیر** وی کہیا جاندا اے ) اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

士  *shì* ("عالم", "بھلا مانس", "افسر", "محافظ") سیاہ طرف ميں

仕  *shì* ("عالم", "اہلکار", "محافظ") سرخ طرف ميں

### ہاتھی (فیل)

ہاتھی
**ہاتھی** (**فیل** یا **بشپ**) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

象 *xiàng* ("فیل") سیاہ طرف ميں

相 *xiàng* ("وزیر") سرخ طرف ميں

### گھوڑا

گھوڑا
**گھوڑا** یا (**نائٹ**) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

馬  *mǎ* سیاہ طرف ميں

傌 *mǎ* سرخ طرف ميں

### رتھ

رتھ
**رتھ** یا (**رخ**) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

車  *jū* سیاہ طرف ميں

俥  *jū* سرخ طرف ميں

### توپ

توپ
**توپ** یا (**منجنیق**) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

砲  *pào* ("منجنیق") سیاہ طرف ميں

炮 *pào* ("توپ") سرخ طرف ميں

### سپاہی

سپاہی
**سپاہی** یا (**پیادہ**) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

卒  *zú* ("پیادہ" یا "سپاہی") سیاہ طرف ميں

兵  *bīng* ("فوجی") سرخ طرف ميں

## ہور ویکھو

شطرنج

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* World Xiangqi League
* Xiangqi Championships
* Learn Chinese Chess in English Archived 2011-04-25 at the وے بیک مشین Rules, openings, strategy, ancient manuals
* An Introduction to Xiangqi for Chess Players Archived 2020-11-11 at the وے بیک مشین
* Xiangqi, Chinese Chess Presentation, rules, history and variants, by Jean-Louis Cazaux
* Xiangqi (象棋): Chinese Chess by Hans Bodlaender, ed. Fergus Duniho, *The Chess Variant Pages*
* Boardspace.net Play real time games against human or (weak) robot opponents
# آئین

**آئین** قنوناں دا اک سیٹ اے جینوں کج لوک رل کے بناندے نیں تے اینوں کسی وی دیس دی سرکار دا نظام چلان لئی ورتیا جاندا اے۔

اے عام طور تے لخی ہوئی شکل چ ہندا اے جیڑا سرکار دی طاقت تے حدود بارے دسدا اے۔ ہندستان دا آئین جگ دے خود مختار دیساں چوں لکھیا گیا سب توں لما آئین اے۔ ایدے 395 آرٹیکل، 12 گوشوارے تے 94 ترمیماں نیں۔ انگریزی وچ ایدے لفظاں دی کل گنتی 117,369 اے۔ جد کہ امریکہ دا آئین سب توں نکا اے.

## تریخ

## بارلے جوڑ

* آئین دی تریخ Archived 2006-06-23 at the وے بیک مشین
* آئین دے اصول
* آئین دے اصول Archived 2005-02-06 at the وے بیک مشین
* یورپی یونین دیساں دے آئین Archived 2018-05-03 at the وے بیک مشین
* امریکی آئین بنان دے اصول Archived 2009-12-04 at the وے بیک مشین
* قدیم ہندستان وچ جمہوریت Archived 2002-08-24 at the وے بیک مشین
# ضلع نیایگاٹا

**نیایگاٹا** جپان دا اک ضلع (prefecture) اے۔

## بارلے جوڑ

 **·جپان دے ضلعے**

آیچی **·** اکیٹا **·** آوموری **·** چیبا **·** اہیمے **·** فوکوئی **·** فوکوکا **·** فوکوشیما **·** گیفو **·** گنما **·** ہیروشیما **·** ہوکیڈو **·** ہیوگو **·** اباراکی **·** اشیکاوا **·** ایواٹے **·** کاگاوا **·** کاگوشیما **·** کاناگاوا **·** کوچی **·** کوماموٹو **·** کیوٹو **·** مائی **·** میاگی **·** میازاکی **·** ناگانو **·** ناگاساکی **·** نارا **·** نیایگاٹا **·** اویٹا **·** اوکایاما **·** اوکیناوا **·** اوساکا **·** ساگا **·** سائیٹاما **·** شیگا **·** شیمانے **·** شیزوکا **·** ٹوچیگی **·** ٹوکوشیما **·** ٹوکیو **·** ٹوٹوری **·** ٹویاما **·** واکایاما **·** یاماگاٹا **·** یاماگوچی **·** یاماناشی
# 1871

## دساں

## سائینسی کھوجاں

## کھیڈاں

## فلماں

## موتاں

|  |
| --- |
| **انیویں صدی** |
| 1880 - 1881 - 1882 - 1883 -  1884 - 1885 - 1886 - 1887 - 1888 - 1889 - 1890 - 1891 - 1892 - 1893 -  1894 - 1895 - 1896 - 1897 -  1898 - 1899 |
| 1860 - 1861 - 1862 - 1863 -  1864 - 1865 - 1866 - 1867 - 1868 - 1869 - 1870 - 1871 - 1872 - 1873 -  1874 - 1875 - 1876 - 1877 -  1878 - 1879 |
| 1840 - 1841 - 1842 - 1843 -  1844 - 1845 - 1846 - 1847 - 1848 - 1849 - 1850 - 1851 - 1852 - 1853 -  1854 - 1855 - 1856 - 1857 -  1858 - 1859 |
| 1820 - 1821 - 1822 - 1823 -  1824 - 1825 - 1826 - 1827 - 1828 - 1829 - 1830 - 1831 - 1832 - 1833 -  1834 - 1835 - 1836 - 1837 -  1838 - 1839 |
| 1800 - 1801 - 1802 - 1803 -  1804 - 1805 - 1806 - 1807 - 1808 - 1809 - 1810 - 1811 - 1812 - 1813 -  1814 - 1815 - 1816 - 1817 -  1818 - 1819 |
# اسرائیل تے امریکا دے ایران اُتے ہوائی حملے، ۲۰۲۶ء

| اسرائیل تے امریکا دے ایران اُتے ہوائی حملے، 2026ء
 |
| --- |
| مشرق وسطیٰ دا بحران (2023ء–تاحال) تے 2026ء ایران-امریکا دا بحران دا حصہ
 |
| اسرائیل تے امریکا دے ایران اُتے ہوائی حملے، ۲۰۲۶ء (ایران) اسرائیل و امریکا دے فضائی حملےآں دیاں تھانواں 28 فروری
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تریخ | 28 فروری 2026 (4 ماہ اور 2 ہفتہ)
 |
| تھاں/ٹکانہ | مغربی ایشیا (بنیادی طور اُتے خلیج فارس علاقہ) |
| حالت | جاری تنازعات د‏‏ی لسٹ
 |

 |
| لڑاکے |
|  امریکہ  اسرائیل
صرف دفاعی◄
* + بحرین
	+ اردن
	+ کویت
	+ قطر
	+ سعودی عرب
	+ شام
	+ متحدہ عرب امارات
	+ برطانیہ
 |  ایران
* محور مزاحمت
	+ حشد الشعبی
	+ حوثی تحریک
 |
| آگو |
| * ڈونلڈ ٹرمپ
* پیٹر ہیگ سیتھ
* ڈین کین
* براڈ کوپر
* بنیامین نیتن یاہو
* اسرائیل کاتز
 |  علی خامنہ‌ ای  مسعود پزشکیان  علی لاریجانی  عزیز نصیر زادہ **✘**  محمد پاکپور **✘** |
| لپیٹے چ آئے علاقے |
| * امریکہ ایئر فورس
* امریکی بحریہ
	+ پنجواں بیڑا
* اسرائیلی فضائیہ

صرف دفاع◄
* + بحرین Armed Forces
	+ عراق Armed Forces
	+ اردن Armed Forces
	+ کویت Armed Forces
	+ قطر Armed Forces
	+ سعودی عرب Armed Forces
	+ شام Armed Forces
	+ متحدہ عرب امارات Armed Forces
	+ Royal Air Force
 | * سپاہ پاسداران انقلاب اسلامی
* ایران Armed Forces
* حشد الشعبی
	+ کتائب حزب اللہ
 |
| موتاں تے نقصان |
| 1 اسرائیلی شہری زخمی
 |  5 ہلاک  3 زخمی

---

2 طالب علم تہران وچ حملے وچ ہلاک ہو گئے 85میناب وچ سکولی کڑیاں ماریاں گئیاں
 |
| 1 بندہ ابوظہبی میں ملبہ ڈگ کے ہلاک 4 ہلاک تے کئی زخمی السویداء پام جمیرہ تے حملیاں توں 4 زخمی ہوئے۔
 |

**اسرائیل و امریکا دے ایران اُتے ہوائی حملے، 2026ء** (انگریزی: 2026 Israeli–United States strikes on Iran) 28 فروری 2026 نو‏ں، اسرائیل تے ریاستہائے متحدہ امریکا نے ایران وچ وکھ وکھ اہداف اُتے اک مشترکہ فوجی حملہ شروع کيتا۔ اس کارروائی نو‏‏ں اسرائیل نے "آپریشن رورنگ لائن" (سانچہ:ہور زبان) تے امریک‏‏ی محکمہ دفاع نے "آپریشن ایپک فیوری" (Operation Epic Fury) دا ناں دتا۔ انہاں حملےآں دا آغاز تہران، اصفہان، قم، کرج تے کرمانشاہ دیاں تھانواں نو‏‏ں نشانہ بنانے دے نال ہويا۔

اسرائیلی وزیر دفاع اسرائیل کٹز د‏‏ی جانب تو‏ں حملے د‏‏ی تصدیق دے فوری بعد ایران وچ دھماکےآں د‏‏ی اطلاعات موصول ہوئیاں۔ امریک‏‏ی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے اعلان کيتا کہ امریکا نے اسرائیل دے شانہ بشانہ حملے شروع کيتے نيں، تے واضح کيتا کہ اس کارروائی دا مقصد ایران د‏‏ی میزائل تے فوجی صلاحیتاں نو‏‏ں تباہ کرنا، اسنو‏ں جوہری ہتھیاراں دے حصول تو‏ں روکنا، تے بالآخر موجودہ حکومت دا تختہ اُݪٹنا ا‏‏ے۔ ابتدائی حملےآں وچ اہ‏م ایرانی حکا‏م، فوجی کمانڈراں، تے عسکری تنصیبات نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا، جنہاں وچ سپریم لیڈر علی خامنہ‌ ای د‏‏ی رہائش گاہ وی شام‏ل ا‏‏ے۔ سیٹلائٹ تصاویر تو‏ں معلوم ہويا اے کہ انہاں د‏‏ی رہائش گاہ نو‏‏ں شدید نقصان پہنچیا اے تے مبینہ طور اُتے خامنہ ای نال رابطہ منقطع ہو گیا ا‏‏ے۔ It اطلاعات دے مطابق اعلیٰ قومی سلامتی کونسل دے سیکٹری علی شمخانی وی مارے گئے.

## حوالے
# صوبہ خوزستان

ایران براعظم ایشیاء دا اک دیس اے ، اس دیاں سرحداں پاکستان ، افغانستان ، ترکمانستان ، آذربائیجان ، آرمینیا ، ترکی ، عراق نال لگدیاں نیں ، آذربائیجان دی خودمختار جمہوریہ نخچیوان وی اس دی سرحد نال لگدی اے ، خلیج فارس تے بحیرہ قزوین (کیسپیئن) وی ایران سرحداں نال لگدے نیں ۔

ایران دے کل 31 صوبے نیں تے اس دے صوبےآں نوں شہرستاناں (ضلع)دی انتظامی ونڈ چ ونڈیا گیا اے ۔

صوبہ خوزستان ایران دے 31 صوبےآں چوں اک صوبہ اے ، اس دا راجگہڑ اہواز شہر اے ۔
صوبہ خوزستان دے کل 23شہرستان نیں۔

## باہرلے جوڑ

* Statistical Centre, حکومت ایران
* ایرانی صوبےآں دی سرمایہ کاری Archived 2011-09-10 at the وے بیک مشین - ایرانی تجارتی ترقی دی تنظیم
* صوبہ خوزستان دی سرکاری ویب سائیٹ Archived 2007-06-23 at the وے بیک مشین
* ایران دے صوبےآں دی اٹلس گیتاشناسی [Atlas-e Gitashenasi-ye Ostanha-ye Iran] (*Gitashenasi Province Atlas of Iran Archived 2007-05-22 at the وے بیک مشین*)

 **·صوبہ خوزستان دے شہر**▼

آبادان **·** اہواز
 **·** اندیکا **·** اندیمشک **·** باغ ملک **·** بہبہان **·** دشت آزادگان **·** دزفول **·** گتوند **·** ہفتگل **·** ہویزہ
 **·** ایذہ **·** خرم شہر **·** لالی (شہر)
 **·** بندر ماہ شہر **·** مسجد سلیمان **·** امیدیہ **·** رامہرمز **·** رامشیر **·** شادگان **·** شوش **·** شوشتر

 **·صوبہ خوزستان دے شہرستان**▼

شہرستان آبادان **·** شہرستان اہواز
 **·** شہرستان اندیکا **·** شہرستان اندیمشک **·** شہرستان باغ ملک **·** شہرستان بہبہان **·** شہرستان دشت آزادگان **·** شہرستان دزفول **·** شہرستان گتوند **·** شہرستان ہفتگل **·** شہرستان ہویزہ
 **·** شہرستان ایذہ **·** شہرستان خرم شہر **·** شہرستان لالی **·** شہرستان بندر ماہ شہر
 **·** شہرستان مسجد سلیمان **·** شہرستان امیدیہ **·** شہرستان رامہرمز **·** شہرستان رامشیر **·** شہرستان شادگان **·** شہرستان شوش **·** شہرستان شوشتر

 **ایران دے صوبے**▼

صوبہ البرز **·** صوبہ اردبیل **·** صوبہ ایلام **·** صوبہ اصفہان **·** صوبہ بوشہر **·** صوبہ تہران **·** صوبہ زنجان **·** صوبہ چہارمحال و بختیاری **·** صوبہ تھلواں خراسان **·** صوبہ اتلا خراسان **·** صوبہ خراسان رضوی **·** صوبہ خوزستان **·** صوبہ سیستان و بلوچستان **·** صوبہ قزوین **·** صوبہ فارس **·** صوبہ لہندا آذربائیجان **·** صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد **·** صوبہ چڑھدا آذربائیجان **·** صوبہ سمنان **·** صوبہ قم **·** صوبہ کردستان **·** صوبہ کرمان **·** صوبہ کرمانشاہ **·** صوبہ گولستان **·** صوبہ گیلان **·** صوبہ لورستان **·** صوبہ مرکزی **·** صوبہ ماژندران **·** صوبہ ہرمزگان **·** صوبہ ہمدان **·** صوبہ یزد