Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کمچٹکا جزیریورگا

کمچٹکا کرائی روس دے نقشے تے
کمچٹکا روس دے چڑدے پاسے چزرییورگی تھاں اے جیڑا 270،000 مربع کلومیٹراں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایدے چڑدے پاسے وڈا سمندر اوقیانوس اے تے اخوٹسک دا سمندر لیندے پاسے اے۔ کمچٹکا دے چڑدے پاسے دے ساحل دے نال ای سمندر چ 10،500 میٹر گہرا کھڈا اے، ایناں گہرا اے کے جگ دا سب توں اچا پعاڑ ایدے چ ڈوبیا چا سکدا اے۔ اس کھڈے دا ناں کورل-کامچٹکا کھڈا اے۔

روس چ کمچٹکا جزیریورگا، کمانڈر جزیرے تے کاراگنسسکائی جزیرہ کمچاٹکا کرائی بناندے نیں۔ اس تھاں چ 322،079 لوک ریندے نیں۔
# سولومن جزیرے

**اوشیانا دے دیس·** آسٹریلیا **·** نیوزی لینڈ **·** فجی **·** پاپوانیوگنی **·** کیریباتی **·** سموا **·** نیو کیلیڈونیا **·** ناورو **·** ٹونگا **·** پالاو **·** وینوآتو **·** ٹووالو **·** سولومن آئلینڈ **·** چڑھدا تیمور **·** مائکرونیشیا **·** مارشل آئلینڈ
# فجی

**فجی** ماٹھے وڈے سمندر دا اک جزیرہ دیس اے۔فجی دے 332 جزیرے نیں جنا وچوں 110 جزیریاں تے لوک رے رہے نیں
۔ ایہ نیوزی لینڈ دے چڑدے اتر ول اے تے ایس توں 2000 کلومیٹر(1300 میل) دور اے۔ فجی دی تھاں 18,300 مربع کلومیٹر(7100 مربع میل) اے۔ ایس دی لوک گنتی 2012 وچ 858,038 سی۔ فجی دا راجگڑھ سووا اے۔

## تریخ

کیا جاندا اے کے فجی وچ سب توں پہلاں اسٹرونیزی لوک 3500 م پ آۓ سن۔

 **اوشیانا دے دیس·** آسٹریلیا **·** نیوزی لینڈ **·** فجی **·** پاپوانیوگنی **·** کیریباتی **·** سموا **·** نیو کیلیڈونیا **·** ناورو **·** ٹونگا **·** پالاو **·** وینوآتو **·** ٹووالو **·** سولومن آئلینڈ **·** چڑھدا تیمور **·** مائکرونیشیا **·** مارشل آئلینڈ
# ٹونگا

**ٹونگا** ماٹھے وڈے سمندر دا اک ‎‎شاہی جزیرہ دیس اے۔ ایہ نیوزی لینڈ دے چڑدے ول اے۔ ٹونگا دی تھاں 748 مربع کلومیٹر اے۔ ایس دی لوک گنتی 2011 وچ 103،036 اے۔ ٹونگا دا راجگڑھ نوکوالوفا اے۔

 **اوشیانا دے دیس·** آسٹریلیا **·** نیوزی لینڈ **·** فجی **·** پاپوانیوگنی **·** کیریباتی **·** سموا **·** نیو کیلیڈونیا **·** ناورو **·** ٹونگا **·** پالاو **·** وینوآتو **·** ٹووالو **·** سولومن آئلینڈ **·** چڑھدا تیمور **·** مائکرونیشیا **·** مارشل آئلینڈ
# وینکوور

| **وینکوور** Vancouver
 |
| --- |
| **نقشہ** | **نشان** |
|  |
|  |
|  |
| **جھنڈا** |
|  |
|  |
|  **دیس** |  کینیڈا |
|  **صوبہ** |  برٹش کولمبیا |
|  **علاقہ** | 49°16′ اتر، 123°08' لہندا |
|  **قیام** | 1866 (گیسٹاؤن) |
|  **شہری رتبہ** | 1886 |
|  **سطح-کھیترا:** |   |
|  - ٹوٹل | 114,67 مربع کلومیٹر |
|  **اچائی** | 2 میٹر |
|  **آبادی:** |   |
|  - ٹوٹل (2006) | 587 891 |
|  - آبادی سنگھنائی | 5 252/مربع کلومیٹر |
|  - میٹروپولٹن علاقہ | 2 180 737 |
|  **ٹائم-زونم** | یو ٹی سی -8 (پسیفک سٹینڈرڈ ٹائم) |
|  **میئر** | گریڈور روبٹسن |
|  **سرکاری ویبسائیٹ** | City of Vancouver |

**وینکوور** (انگریزی: Vancouver) بریٹیش کولمبیا، کینیڈا دی مکھ دھرتی اتے اک ساحلی بندرگاہی شہر ہے۔ میٹرو وینکوور دی آبادی دو لکھ توں ودھ ہے۔ اتھے وکھ-وکھ سبھیاچاراں نال تعلق رکھدے لوک رہندے ہن۔

## ایہہ وی ویکھو

**وینکوور**|

|  |
| --- |
|  |

 |
|  |

* وینکوور قومانتری ہوائی اڈا
* وینکوور سکول بورڈ

## باہرلے جوڑ

* vancouver.ca
* وینکوور دے اتیہاس بارے وڈیؤ

  **واشنگٹن دے شہر**

آبرن، واشنگٹن **·** بیلنگہام **·** ایورٹ **·** فیڈرل وے **·** کینوک **·** میریزول **·** پاسکو،واشنگٹن **·** سیاٹل **·** سپوکین **·** سپوکین ویلی **·** ٹاکوما **·** وینکوور **·** یاکیما
# ہن لوک

Huns in battle with the Alans, 1870s engraving after a drawing by Johann Nepomuk Geiger (1805–1880).
**ہُون جاں ہُن**  پہلی صدی اتے 7ویں صدی دے وچکار چرھدے یورپ، قفقاز، اتے وسطی ایشیا وچ رہندے ٹپریواس لوک سن۔ اوہ پہلاں وولگا دریا دے چڑھدے دے اک علاقے وچّ رہندے سن جو اس سمیں سیتھیا دا حصہ سی۔ پہلی وار ٹیسیٹس نے ہونوئی دے طور تے اوہناں دا ذکر کیتا سی۔ کہندے ہن 91 عیسوی وچّ، ہون کیسپیئن سمندر دے نیڑے رہندے سی اتے لگپگ 150 عیسوی نیڑے قفقاز وچ دکھن-چڑھدے ولّ ہجرت کر گئے سی۔ 370 عیسوی تکّ، ہُناں نے، بھاویں تھوڑھے چر لئی ہی سہی ، یورپ وچّ اپنے سردار اٹیلا وی اگوائی وچ اک وڈی ہن سلطنت قایم کر لئی سی۔

## ہور ویکھو

* ہن سلطنت
* اٹیلا

## حوالے
# مرکزی طاقتاں

1915ء وچ یورپ دے فوجی اتحاد۔ مرکزی طاقتاں نو‏‏ں ارغوانی رنگ وچ ، تہرے معاہدے د‏‏ی طاقتاں نو‏‏ں شتری رنگ وچ تے غیر جانب دار اقوام نو‏‏ں پیلے رنگ وچ ظاہر کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
مرکزی طاقتاں دے رہنما
**مرکزی طاقتاں** (Central Powers) اوہ اقوام نيں جو پہلی عالمی جنگ وچ اتحادیاں دے خلاف لڑاں۔ انہاں اقوام وچ جرمنی، آسٹریا – ہنگری، سلطنت عثمانیہ تے بلغاریہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نو‏‏ں ایہ ناں مشرق وچ روس تے مغرب وچ فرانس تے سلطنت متحدہ (United Kingdom) دے درمیان واقع ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ملا۔

جرمنی تے آسٹریا – ہنگری 7 اکتوبر 1879ء نو‏‏ں اتحادی بنے۔ 20 مئی 1882ء نو‏‏ں اٹلی وی انہاں وچ شامل ہوئے گیا۔، اُتے 1902ء وچ اس نے خفیہ طور اُتے جرمنی دے روايتی حریف فرانس دے خلاف اتحادیاں دا ساتھ‍ نہ دینے دا عزم کيت‏‏ا۔ اٹلی دا استدلال ایہ سی کہ چونکہ سربیا نے نئيں بلکہ آسٹریا نے اعلان جنگ کيت‏‏ا سی اس لئی اس دے لئی اپنے وعدہ اُتے قائم رہنا ضروری نني‏‏‏‏ں۔ اٹلی 23 مئی 1915ء وچ برطانیہ دے ساتھ‍ مل ک‏ے پہلی عالمی جنگ وچ شامل ہويا۔

اگست 1914ء وچ یورپی جنگ دے آغاز دے بعد، سلطنت عثمانیہ نے اکتوبر دے اختتام اُتے روس دے خلاف جنگ وچ مداخلت د‏‏ی جس دے نتیجے وچ تہرے معاہدہ (Triple Entente) د‏‏ی طاقتاں، روس، فرانس تے برطانیہ، نے اعلان جنگ کر دتا۔

بلغاریہ، جو حالے تک جولائ‏ی 1913ء وچ سربیا، یونان، رومانیہ تے سلطنت عثمانیہ دے ہتھو‏ں شکست اُتے آزردہ سی، تہرے معاہدہ دے خلاف جنگ وچ شامل ہوئے نے والا آخری ملک سی۔ اس نے جرمن تے آسٹریا – ہنگری د‏‏ی فوجاں دے ساتھ‍ مل ک‏ے اکتوبر 1915ء وچ سربیا اُتے حملہ کر دتا۔

29 ستمبر 1918ء نو‏‏ں بلغاریہ نے اتحادیاں دے ساتھ‍ التوائے جنگ دے معاہدہ اُتے دستخط کیتے جس دے بعد اتحادیاں نے میسیڈونیا وچ کامیاب پیشقدمی کيتی۔ فلسطین تے شام وچ برطانیہ تے عرب دنیا د‏‏ی کامیابیاں دے بعد 30 اکتوبر نو‏‏ں سلطنت عثمانیہ نے وی بلغاریہ د‏‏ی پیروی کيتی۔ سلطنت ہابسبرگ (Habsburg Empire) د‏‏ی تحلیل دے بعد نومبر دے پہلے ہفتے وچ آسٹریا تے ہنگری نے جنگ بندی اُتے وکھ وکھ دستخط کیتے۔ جرمنی، برطانیہ، فرانس تے امریکا د‏‏ی افواج د‏‏ی شمال مشرقی فرانس تے بیلجیم وچ پہ در پہ پیشقدمی دے بعد 11 نومبر نو‏‏ں جنگ بندی اُتے جرمنی دے دستخط نال جنگ دا خاتمہ ہوئے گیا۔

## رکن ریاستاں

| قوم | پہلی جنگ عظیم وچ داخلہ |
| --- | --- |
|  آسٹریا-ہنگری | 28 جولائ‏ی 1914 |
|  | 1 اگست 1914 |
|  سلطنت عثمانیہ | 2 اگست 1914 (خفیہ) 29 اکتوبر 1914 (سر عام) |
|  بلغاریہ بادشاہت | 14 اکتوبر 1915 |
# بالٹک ریاستاں

اسٹونیا، لیٹویا تے لتھووینیا نو‏‏ں مجموعی طور اُتے **بالٹک ریاستاں**  (Baltic states) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تنو ں ملک 1940ء تے 1941ء وچ تے 1944ء تے 1945ء تو‏ں 1991ء تک سوویت یونین دے قبضے وچ رہ‏‏ے۔ ایہ تِنوں ملک 2004ء تو‏ں یورپی اتحاد تے نیٹو دے اراکین ني‏‏‏‏ں۔

 ایہ اک نامکمل لیکھ اے۔ تسیں اس وچ وادھا کر کے ویکیپیڈیا دی مدد کر سکدے او۔

## مورتاں

*
*
*
# جان ہاپکنز یونیورسٹی

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | جان ہاپکنز یونیورسٹی |  |

 |
|    |
|

---

 |
|  معلومات
 |
|  محل وقوع
 |
| منسوب بنام | جانز ہوپکنز    |
| منسوب | نجی جامعہ ،  نجی غیر منافع بخش تعلیمی ادارہ ،  اوپن ایکسس پبلشر ،  پڑچولستھان    |
| نعرہ | (لاطینی وچ: Veritas vos liberabit)   |
| تاریخ تاسیس | ۱۸۷۶   |
| انتظامی تقسیم
 |
| ملک |  امریکا    |
| تقسیم اعلیٰ | بالٹیمور ،  میری لینڈ    |
| متناسقات | ﻿ / ﻿    |
| ذیلی تنظیماں | سعودی آرامکو میڈیکل سروسز آرگنائزیشن ،  پال ایچ نٹز اسکول آف ایڈوانسڈ انٹرنیشنل اسٹڈیز ،  جانز ہاپکنز یونیورسٹی پریس    |
| صدر دفتر | بالٹیمور    |
| مزید معلومات
 |
| باضابطہ ویب سائٹ | باضابطہ ویب سائٹ (انگریزی )   |
| جیو رمز | 4359528   |
|  |
|

|  |
| --- |
|
[مکمل اسکرین پر] |

 |
|  شماریات
 |
| طلبہ و طالبات | 25151  (۲۰۱۸) 21186  (۱ ستمبر ۲۰۲۱)   |
| الموظفين | 19469  (ستمبر ۲۰۲۰)   |
| عضوية | ORCID  (اکتوبر ۲۰۲۳) آرکائیو  (۲۰۲۱)   |
|

|  |
| --- |
|
[مکمل اسکرین پر] |

 |
| ترمیم  |

## ہور ویکھو

* دنیا دیاں ودیا یونیورسٹیاں
# امریگو ویسپچی

| امریگو ویسپچی |
| --- |
| (اطالوی وچ: Amerigo Vespucci)   |
|    |
|

---

 |
| جم | 9 مارچ 1454
 فلورنس    |
| وفات | 22 فروری 1512   (58 سال)
 اشبیلیہ    |
| وجہ وفات | ملیریا    |
| طرز وفات | طبعی موت    |
| شہریت |  جمہوریہ فلورنس   تاج قشتالہ  (۱۵۰۸–)   |
|  عملی زندگی
  |
| پیشہ | مہم جو ،  وپاری ،  لکھاری ،  ملاح    |
| پیشہ ورانہ زبان | اطالوی ،  سپینی    |
|  دستخط
  |
|    |
|  |
|  |
| ترمیم  |

**امریگو ویسپچی** (مارچ 9, 1454 – فروری 22, 1512) اک اطالوی کھوجی تے نقشے بنانوالا سی جیہنے پہلی واری ایہ دسیا جے برازیل تے لیندے انڈیز ایشیاء دے چڑھدے پاسے دے کنڈے نہیں پہلے کولمبس دیاں پاندھاں توں سوچیا گیا سی بلکہ ایہ کوئی ہور ای زمینی تھاں اے جیدا یورپی لوکاں نوں پہلے نہیں پتہ سی۔ ایس نوں فیر سب نے نویں دنیا آکھیا۔ ایہ وڈا براعظم امریگو دے ناں توں امریکہ اکھوایا۔

امیریگو ویسپوچی یا **امریکو وسپوچی** ( اطالوی : Amerigo Vespucci ) اک اطالوی مُستکشَف سی جس دے نا م د‏‏ی نسبت تو‏ں براعظم امریکا نو‏‏ں امریکا یا امریکا (انگریزی: America) کہیا جاندا اے

## تریخ

امریکو وسپوچی اک اطالوی تاجر، مہم جو، متلاشی (سراغ رساں) مسافر سی جس دے ناں اُتے امریکی براعظماں نو‏‏ں امریکا کہیا جاندا ا‏‏ے۔ امریکو وسپوچی دے سفر تو‏ں پہلے کولمبس سمیت تمام لوک جنوبی امریکا دے مشرقی ساحل نو‏‏ں براعظم مشرقی ایشیا سمجھدے رہے اس دے سفر دے بعد اسنو‏ں نويں دنیا کہیا جانے لگیا۔ 1497ء وچ امریکو وسپوچی نے کرسٹوفر کولمبس دے سفر دے پنج سال بعد اپنا سفر شروع کيت‏‏ا۔ دونے نے ہسپانوی حکومت دے لئی کم کيت‏‏ا تے حکومت نے انہاں دے سفر دے اخراجات ادا کیتے،مغربی نصف کرہ نويں براعظم (امریکا) دا امریکو وسپوچی نے چار بار کرسٹوفر کولمبس تو‏ں زیادہ تھ‏‏اںو‏اں دا سفر کيت‏‏ا۔ امریکو وسپوچی دے لئی 1508ء وچ ہسپانیہ (سپین) دے جہازرانی محکمہ وچ سردار دا عہدہ تخلیق کيت‏‏ا گیا سی، اس ذمہ داری دے نال کہ ہسپانوی جہازرانی، انڈیز (ہندوستان) اسفار دے لئی منصوبہ بندی کرے۔

## زندگی

وہ 9 مارچ، 1454ء نو‏‏ں فلورنس، اٹلی وچ اک امیر خاندان وچ پیدا ہويا تے 22 فروری 1512 نو‏‏ں فوت ہويا۔ اس دا والد زرمبادلہ تبادلے دا کم کردا سی، گھر وچ امریکو وسپوچی تیسرا بچہ سی۔ اس دے سفر دا غیر تحقیقی ہونا تے اکثر متضاد تاریخاں، خصوصاً اس دے خط عظیم دریافتی دور د‏‏ی سب تو‏ں متنازع اعداد و شمار وچو‏ں اک دے طور اُتے دلالت کردے نيں، 1503ء تے 1505ء دے درمیان اس دے ناں دے تحت دو خط شائع ہوئے۔ جنہاں دے مطابق امریکا د‏‏ی دریافت تے اک نويں براعظم دے طور اُتے اس د‏ی شناخت وچ اس دا اہ‏م کردارسی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں 1507ء دے نقشے وچ اک نقشہ ساز مارٹن Waldseemüller نے نويں دنیا نو‏‏ں اس دے اعزاز وچ "امریکا" لکھیا۔

## ہور ویکھو

* واسکو ڈے گاما
* کرسٹوفر کولمبس
# بل کلنٹن

|  |
| --- |
| **بل کلنٹن** |
|  |
| **امریکہ دا 42واں صدر** |
| جیون: | 19 اگست 1946 |
| کم : | وکیل |
| ویلہ: | 20 جنوری 1993 - 20 جنوری 2001 |
| دسخط: |  |

 **امریکی صدر**

|  |  |
| --- | --- |
| واشنگٹن **·** ایڈمز **·** جیفرسن  **·** میڈیسن **·** مونرو **·** ایڈمز **·** جیکسن **·**  بورن **·** ہیریسن **·** ٹائلر **·** پولک **·** ٹیلر **·** فلمور **·** پیئرس **·** بکانن **·** لنکن **·** جانسن **·** گرانٹ **·**  ہیز **·** گارفیلڈ **·** آرتھر **·** کلیولینڈ **·** ہیریسن **·** کلیولینڈ **·** میک کنلے **·** روزویلٹ **·** ٹافٹ **·** ولسن **·** ہارڈنگ **·** کولج **·** ہوور **·** ڈی روزویلٹ **·** ٹرومین **·** آئزن ہاور **·** کینیڈی **·** جانسن **·** نکسن **·** فورڈ **·** کارٹر **·** ریگن **·** بش **·** کلنٹن **·** بش **·** اوبامہ |  |
# پلسار

**پلسار** ایسے نیوٹرون تارے ہوندے نیں جیہڑے تیزی نال کمدے نیں الیکٹرومیگنیٹک ریڈیشن بناندے نیں جیہڑی ریڈیوچھل وچ پتہ چلدی اے۔ پہلا پلسار 1967 وچ لبیا گیا۔

afdasdfasdfasdfasdfasdfasdfasdfasdfda--131.109.1.48 22:10, 3 اپریل 2013 (PKT)--131.109.1.48 22:10, 3 اپریل 2013 (PKT)--131.109.1.48 22:10, 3 اپریل 2013 (PKT)--131.109.1.48 22:10, 3 اپریل 2013 (PKT)--131.109.1.48 22:10, 3 اپریل 2013 (PKT)
ad asdfff
# مقامات

**مقامات** مقام یا موقع (Location)، تو‏ں مراد جگہ یا تھاں اے۔ ایہ اک جغرافیائی اکائی ہُندی اے وکھ وکھ شکلاں تے ہیئتاں وچ ممکن ا‏‏ے۔ مثلن شہر اک مقام ہو سکدا اے جِتھے گہری گھنی آبادی ہووے تے کوݪ طویل عمارتاں ہوݨ۔ پنڈ د‏‏ی پہچاݨ عام طور تو‏ں ہریالی، کھیت‏‏، کَعھٹ آبادی تے وسیع علاقےآں ناݪ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ کئی شہراں تے پنڈ اُتے مشتمل اک مُلک یا صوبا ہو سکدا ا‏‏ے۔

جغرافیے وچ، مقام یا تھاں زمین د‏‏ی سطح اُتے کسے علاقے (نقطہ، لائن، یا علاقے) نو‏‏ں ظاہر کرن لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ محل وقوع د‏‏ی اصطلاح عام طور تے جگہ دے مقابلے وچ اعلا درجے د‏‏ی یقین دہانی اُتے دلالت کردی اے۔

## ہور دیکھو

* زمین
* تھاں
* دھرتی
* رقبا
* علاقا
* مقامات
* محل وقوع
# جیومیٹری

جیومیٹری ریاضی دی اک قسم اے جیدے چ کسے وی شے دی شکل، ناپ تے اودھے ارد گرد دیاں جگہاں دا حساب کتاب لاندے نیں۔ جیومیٹری ریاضی دی سب توں پرانی قسم اے۔ جیومیٹری شروع چ لمبائی، جوڑائی تے والیوم دے گرد کمدی سی۔ تیسری صدی بی سی چ ایوکلد نیں ایگزوماٹک فارم نوں جیومیٹری چ پایا تے صدیاں تک اے ہوئي طریقہ استعمال کیتا جاندا اے۔ جیومیٹری نوں فلکیات دے شعبے چ استعمال کیتا جاندا اے۔
# کارنوال

**کارنوال** انگلینڈ برطانیہ دی اک کاؤنٹی اے۔

 **·**  انگلینڈ دیاں کاؤنٹیاں

بیڈفورڈشائر **·**  برکشائر **·**  برسٹل نگر **·**  بکنگھمشائر **·**  کیمبرجشائر **·**  چیشائر **·**  کارنوال **·**  کمبریا **·**  ڈربیشائر **·**  ڈیون **·**  ڈورسٹ **·**  ڈرہم **·**  ایسٹ رائڈنگ آف یارکشائر **·**  چڑھدا سسکس **·** ایسکس **·**  گلوسسٹرجشائر **·**  وڈا لندن **·**  وڈا مانچسٹر **·**  ہیمپشائر **·**  ہیرفورڈشائر **·**  ہرٹفورڈشائر **·**  وائٹ **·**  کینٹ **·**  لنکاشائر **·** لیسسٹرشائر **·**  لنکنشائر **·**  لندن شہر **·**  مرسیسائیڈ **·**  نارفوک **·**  نارتھیمپٹنشائر **·**  نارتھمبرلینڈ **·**  اتلا یارک شائر **·** نوٹنگمشائر **·** آکسفورڈشائر **·**  رٹلینڈ **·** شروپشائر **·** سمرسٹ **·** تھلواں یارکشائر **·**  سٹیفورڈشائر **·**  سفوک **·**  سرے **·**  ٹائن اینڈ ویر **·**  واروکشائر **·** ویسٹمڈلینڈز **·** لیندا سسکس **·**  لیندا یارکشائر **·** ولٹشائر **·** وورسسٹرشائر
# چٹا راہ

چٹا راہ دی اک مورت
چٹا راہ دی اک مورت دا 360 ڈگری فوٹو گرافک وکھالہ
**چٹا راہ** (انگریزی:Milky Way) اس تارہ سمندر دا ناں اے جس چ ساڈی زمین ، سورج تے سورجی پربندھ آندے نیں ۔ رات نوں اسمان تے ایہ اک چٹے رنگ دے راہ وانگوں ننگی اکھ نال دسدا اے۔ سانوں ایہ اک پٹی وانگوں دسدا اے۔

1610 وچ گلیلیو نے ایہ دسیا جے ایہ انگنت تاریاں دا اک اکٹھ اے۔ 1920 دے دھاکے وچ امریکی تارہ گرو ایڈون ہبل نے ایہ وکھایا جے ایہ دوجے ہور کئی تارہ سمندراں وانگوں اک تارہ سمندر اے۔

چٹا راہ اک چکری تارہ سمندر اے جیدا قطر 100,000–120,000 چانن ورے اے جیدے وچ 200–400 ارب تارے نیں۔ ایدے وچ اینے ای پاندھی ہوسکدے نیں۔ ایہ تارہ سمندر پلیٹ وچ تارہ سمندر گڑھ توں 2/3 حصہے دا پینڈا باہر ول شکاری بانہ تے اے۔ ایھدے گڑھ وچ اک ڈنڈے وانگوں تارے نیں۔ ایہدا گڑھ وچ ساجیٹیریس اک تھاں اے جیہڑی وڈا کالا مؤرا ہوسکدی اے۔ پورے تارہ سمندر وچ تارے تے گیس اک دوڑ نال دوڑدے نیں۔ سورج والی تھاں تے ایہ چکر 20 کروڑ ورے لیندا اے۔ ایہ تارہ سمندر 552 توں 630 کلومیٹر/سکنٹ دی دوڑ نال دوڑدا اے۔ منن وچ ایہ 13.2 ارب پرانی اے۔ ایہدی تے کائنات دی عمر نیڑے تریڑے برابر اے۔ ایہ سپر کلسٹر ورگو دے لوکل گروپ وچ اے۔

## بارلے جوڑ

* نقشہ
* دساں Archived 2016-08-29 at the وے بیک مشین
# انٹرنیشنل اسٹرونومیکل یونین

نشان
**انٹرنیشنل اسٹرونومیکل یونین** منے پرمنے تارہ گروواں دی اک سنگت اے جیدے وچ پی ایخ ڈی تے ایس توں اتلی پدھر دے لوک ہوندے نیں۔ ایہنوں اسمانی شیواں تے اوناں دی پدھر تے تھانواں دا ناں رکھن دا حق اے۔

ایہ 1919 وچ بنی۔ 10,145 لوک ایہدے سنگی نیں تے 70 دیس وی ایہدے سنگی نیں۔ ایہدا گڑھ پیرس اے۔

## بارلے جوڑ

* انٹرنیشنل اسٹرونومیکل یونین دی ویب سائٹ
# دریائے تھیمز

دریائے ٹیمز انگلستان دا اک دریا اے جس دے کنڈے راجگھر لندن آباد اے ۔ ایہہ دریا کاٹس والڈ دی پہاڑیاں توں نکلدا اے ۔ اسدیاں شروع دیاں شاخاں لیک لیڈ (جھیل لیڈ) دے مقام تے اکٹھئیاں ہندیاں نیں ۔ اس دریا تے 15 پل نیں جنہاں چ لندن پل ، ویسٹ منسٹر پل ، واٹرلو پل تے ٹاور پل قابل ذکر نیں ۔ اس دریا دے تھلےاوں 2 وڈیاں سرنگاں تے پیدل چلن آلےآں لئی 2 نکئیاں سرنگاں نیں ۔ دریا پار کرن لئی 2 پل دول وچ تے گریو سٹینڈ بنے ہوئے نیں ۔ دریائے ٹیمز چ جہاز دی آواجائی دے علاوہ کشتیاں دی دوڑ دے مقابلے وی ہندے نیں ۔ اس دریا دی کل لمبائی 210 کلومیٹر اے ۔
# انگلیکانیت

| انگلیکانیت |
| --- |
|    |
|

---

 |
|  معلومات نسلی گروہ
 |
| نسلی گروہ | پروٹسٹنٹ مسیحیت    |
|  |
|  |
| ترمیم  |

**انگلیکانیت** (Anglicanism) مسیحیت وچ اک تقلید اے جو پروٹسٹنٹ اصلاحِ کلیسیا اُتے عمل پیرا کلیسیائے انگلستان تے تاریخی طور اُتے اس تو‏ں منسلک کلیسیا یا مماثل عقائد تے عبادت دے طریقےآں اُتے مبنی ا‏‏ے۔
## حوالے

سانچہ:مسیحیت اساس
سانچہ:قدیم شہر (یروشلم)
# نیوکاسل

**برطانیہ دے شہر**

آکسفورڈ **·** ایڈنبرا **·** برمنگم‎ **·** بریڈفورڈ **·** لیڈز **·** کیمبرج **·** لیور پول **·** شیفیلڈ **·** یارک **·** مانچسٹر **·** لندن **·** باتھ **·** برائیٹن تے ہوو **·** برسٹل **·** کنٹربری **·** کارلازل **·** چیسٹر **·** چیشائیر **·** کونٹری **·** ڈربی **·** ڈرہمالائی **·** ایکسٹر **·** گلوسسٹر‎ **·** ہیریفورڈ **·** گلاسگو **·** کنگسٹن **·** لنکاسٹر **·** لیڈز **·** لیسسٹر **·** لخفیلڈ **·** لنکن **·** لورپول **·** نیوکاسل **·** ناروچ **·** نوٹنگہم **·** پیٹربرا **·** پلائیموتھ **·** پریسٹن **·** رپن **·** سالفورڈ **·** سالسبری **·** ساؤتھمپٹن **·** سینٹ ایلبن **·** سٹاک اون ٹرینٹ **·** سندرلینڈ **·** ٹرورو **·** ویکفیلڈ **·** ولز (برطانیہ) **·** ویسٹمنسٹر **·** ڈرہم **·** ونچسٹر **·** وولورہیمپٹن **·** وورسسٹر **·** یارک **·** ابردین **·** ڈنڈی **·** انورنس **·** سٹرلنگ **·** بینگور **·** کارڈف **·** نیوپورٹ **·** سینٹ ڈیوڈ **·** سوانسی **·** آرماغ **·** بیلفاسٹ **·** ڈیری **·** لسبرن **·** نیوری
# سٹرلنگ (کونسل ایریا)

**مرے** سکاٹلینڈ دے 32 کونسل ایریا چوں اک اے۔

  **سکاٹلینڈ دے کونسل ایریا**▼

ابردین **·** ابردین شائر **·** اینگس **·** ارگائل اینڈ بیوٹے **·** کلاکموننشائر **·** ڈمفریز اینڈ گالوے **·** ڈنڈی (کونسل ایریا) **·** ایسٹ آئرشائر **·** ایسٹ ڈنبرٹنشائر **·** ایسٹ لوتھین **·** ایسٹرنفریوشائر **·** ایڈنبرا **·** فائف **·** گلاسگو **·** انورکلائڈ **·** مڈلوتھین **·** مرے **·** ہائیلینڈ **·** سٹرلنگ **·** فالکرک **·** نارتھ آئرشائر **·** نارتھ لنارکشائر **·** پرتھ اینڈ کنروس **·** رنفریوشائر **·** سکاٹش بارڈرز **·** ساؤتھ آئرشائر **·** ساؤتھ لنارکشائر **·** ویسٹ ڈنبرٹنشائر **·** ویسٹ لوتھیان **·** بارلے ہیبرڈز **·** اورکنے **·** شٹلینڈ
# گابورون

**افریقی دیساں دے راجگڑھ** ▼
ودھاؤ
 **·** کمپالا **·** ہرارے **·** گابورون **·** کوناکری **·** کیپ ٹاؤن **·** باماکو **·** اسمارا **·** الجیرز **·** رباط **·** تونس **·** خرطوم **·** کیگالی **·** کنشاسا **·** لبرول **·** لیلیونگوے **·** ہرجيسا **·** لوباما **·** لوم **·** لواندا **·** لوساکا **·** ماموڈزو **·** ماپوٹو **·** موگادیشو **·** ماسیرو **·** مبابین **·** مونروویا **·** مورونی **·** نیروبی **·** نجامينا **·** نیامی **·** نوواکوٹ **·** اوگاڈوگو **·** ابوجا **·** ادیس ابابا **·** اسمارا **·** انٹاناناریوو **·** اوگاڈوگو **·** باجمبورا **·** بانجول **·** برازاولے **·** بساؤ **·** بلوئمفونٹین **·** بماکو **·** بنگوئی **·** جبوتی **·** جیمز ٹاؤن **·** دودوما **·** ساو ٹومے **·** اکرا **·** فری ٹاؤن **·** قاہرہ **·** لوبامبا **·** لیلونگوے **·** مالابو **·** ماپوتو **·** نواکشوت **·** نیامے **·** ونڈہوک **·** وکٹوریا **·** پرائا **·** پورٹ لوئی **·** پورٹو نووو **·** ڈاکار **·** یوموسوکرو **·** یاونڈی
# ارسٹارخس

|  |
| --- |
| **ارسٹارخس** |
|  |
| جمیا: | 310 پچھوں مسیح یونان |
| مری : | 230 پچھوں مسیح یونان |
| گن: | تارہ گرو |

**ارسٹارخس** (310 - 230 م پ) اک یونانی تارہ گرو سی۔ اوہ پہلا بندا سی جینے ایہ گل آکھی جے سورج گرھ اے جیدے دوالے زمین کمدی اے۔
# تفنگ

اک شکاری خریشہ (hunting rifle) د‏‏ی تصویر جس وچ دوربین د‏‏ی مانند اک آلہ وی نصب کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔

|  |
| --- |
|  |
| اک ایسی بندوق جس د‏‏ی نالی (خابیہ) دے اندر د‏‏ی جانب چکردار خراشاں بنائی گئی ہاں تفنگ (خریشہ) کہلاندی اے تے اس خراش تراشی دے عمل نو‏‏ں تفنگ آوری یا خراشائی کہیا جاندا اے (بالائی تصویر)؛ جدو‏ں ایہ خراشاں کِس‏ے نالی وچ ہاں تاں اس بندوق د‏‏ی گولی اُتے وی ایداں دے نشانات (خراشاں) پائی جاسکدیاں نيں جو نالی د‏‏ی خراشاں اُتے درست بیٹھ جان تے ایويں نالی تو‏ں گذردے وقت گولی انہاں خراشاں اُتے چکر یا spin کھاندی ہوئی نکلے (زیريں تصویر) |

**تفنگ** (rifle) نو‏‏ں خریشہ وی کہیا جاسکدا اے جو اس انگریزی دا درست ترین متبادل اے جدو‏ں کہ تفنگ ناں تاں بس اک فارسی متبادل اے بندوق دا نا کہ rifle کا؛ لیکن چونکہ اردو وچ بندوق ہی مستعمل اے جدو‏ں کہ عام نا ہونے دے باوجود تفنگ اردو لغات وچ پایا جاندا اے لہذا انسائیکلوپیڈیا اُتے خریشہ د‏‏ی بجائے تفنگ ہی نو‏‏ں اختیار کيت‏‏ا جا رہیا ا‏‏ے۔ قدیم فرانسیسی و جرمنی زباناں وچ rifler یا riffilon وغیرہ دے لفظاں چاک، خراش تے شکن جداں معنےآں وچ استعمال ہُندے سن تے انہاں ہی معنےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں rifle کہلائی جانے والی بندوق د‏‏ی نالی (یعنی خابیہ یا barrel) دے اندرونی جانب، گولی نو‏‏ں اک مستحکم راہ اُتے پھینکنے د‏‏ی خاطر، جو چکر دار خراشاں یا چاک لگانے دا عمل کيت‏‏ا گیا اسنو‏ں rifling (یعنی خریشائی یا خریش آوری) کہیا گیا تے اس قسم د‏‏ی چاک دار خابیہ رکھنے والی بندوق یا تفنگ نو‏‏ں rifle کہیا جانے لگیا۔ ہن چونکہ rifle دا درست متبادل خریشہ اختیار کرنے د‏‏ی بجائے لغتی دستیاب متبادل تفنگ ہی لیا جا رہیا اے لہذا ايس‏ے مماثلت تو‏ں rifling یعنی خراش آوری نو‏‏ں تفنگاوری کہیا جائے گا۔

## حوالے
# مناما

مناما بحرین دا شہر تے راجگڑھ اے ۔

| ودھاؤ**ایشیائی دیساں دے راجگڑھ خطے دے حساب نال** |
| --- |
| **چڑھدا ایشیا** | ودھاؤ
ٹوکیو
 • بیجنگ
 • پیانگ یانگ
 • سیول
 • منیلا
 • تائے پی
 • اولان باتور |
| **دکھنی ایشیا** | ودھاؤ
اسلام آباد
 • نویں دلی
 • مالے
 • ڈھاکہ
 •  کولمبو
 • کھٹمنڈو
 •  ٹھمپھو |
| **وشکارلا ایشیا** | ودھاؤ
تاشقند
 • اشک آباد
 • بشکیک
 • آستانہ
 • دوشنبے
 • کابل
 • باکو۱
 • یریوان۱
 • تبلیسی۱ |
| **دکھن چڑھدا ایشیا** | ودھاؤ
بنکاک
 • جکارتہ
 • کوالالمپور
 • سنگاپور
 •  ہنوئی
 • رنگون
 • نوم پنہہ
 •  وینتیان
 •  بندر سری بیگوان
 •  ڈلی |
| **لہندا ایشیا** | ودھاؤ
ریاض
 • تہران
 • انکرہ
 • دوحہ
 • بغداد
دمشق
 • عمان
 • کویت
 • منامہ
 • مسقط
 • صنعاء
 • یروشلم۲
 • ابوظہبی
 • بیروت |
| ودھاؤ| ۱:قفقاز چ ایشیا تے یورپ وشکار نیں:: ۞:: ۲:فلسطین دا وقتی راجگڑھ اے ،اصل راجگڑھ یروشلم اے ۔ |
| ودھاؤ **وڈے شہر**:کراچی • لاہور • ممبئی • شنگھائی۔بنڈونگ • کلکتہ • چنائی • ہوچی منہ • بنگلور • چینگڈو • ھانگژو • ووہان • ہانگ کانگ • احمدآباد • ڈونگ گوآن • شینژین • چونگچنگ |
# آبنائے باب المندب

| آبنائے باب المندب |
| --- |
|  |
| باب المندب جِداں خلاء توں دیکھیا گیا *(اُپر)* ٹوپوگرافیکل نقشہ *(تھلے)* |
| مقام | مشرقی افریقا تے مغربی ایشیا دے درمیان |
| متناسقات | ﻿ / ﻿ |
| طاس ملکاں | جبوت‏ی، اریٹیریا تے یمن |
|  |
| ودھ تو‏ں ودھ لمبائی | ۳۱ میل (۵۰ کلومیٹر) |
| اوسط گہرائی | ۶۰۹ فٹ (۱۸۶ میٹر) |
|  |
| جزائر | Seven Brothers, Doumeira, Perim |

آبنائے باب المندب
**آبنائے باب المندب**، ایشیا تے افریقا نو‏‏ں جدا کرن والی آبنائے آ جیہدی ایشیائی جانب یمن تے افریقی جانب جبوت‏ی واقع آ۔ ایہ لال سمندر تے انڈک ساگر (خلیج عدن) نو‏‏ں ملاؤندی ا‏‏ے۔

ایہ محل وقوع دے اعتبار نال انتہائی اہمیئت د‏‏ی حامل اے تے دنیا د‏‏یاں مصروف ترین آبی گزرگاہواں وِچو‏ں اک ا‏‏ے۔

جزیرہ نما عرب اُتے راس منہلی تے افریقا اُتے راس سیان دے درمیان واقع اس آبنائے د‏‏ی ودھ تو‏ں ودھ چوڑائی 30 کلومیٹر (20 میل) ا‏‏ے۔ پیرم دا جزیرہ اس آبنائے نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کردا اے جیہناں وِچو‏ں مشرقی آبنائے باب اسکندر کہلاؤندی اے جو دو میل چوڑی تے 30 میٹر ڈونگھی اے جد کہ مغربی 16 میل چوڑی تے 310 میٹر ڈونگھی ا‏‏ے۔

## نام

آبنائے نے اپݨا نام ایہدے وچ جہاز رانی وچ آؤݨ والے خطرات توں لیا اے یا اک عرب لیجنڈ دے مطابق اوہناں لوکاں توں جو اک زلزلے نال ڈُب گئے سی، جس زلزلے نے جزیرہ نما عرب نوں افریقی سِنگ توں الگ کر دِتا سی۔

"باب المندب" وچ "باب" توں مراد "دروازہ" اے جد کہ "مندب" توں مراد "نوحہ" اے۔

## حوالے
# سولہ مملکتاں

| سولہ مملکتاں |
| --- |
| روایتی چینی |  十六國  |
| سادہ چینی |  十六国  |
|

| انتساخ |
| --- |
| ماندرین |
| - ہانیو پنین | Shíliù Guó |
| کینٹونیز (یو) |
| - IPA | سانچہ:IPAc-yue |
| - Yale Romanization | Sap6luk6 gwok3 |

 |

**سولہ مملکتاں** یا **سولہ ریاستاں** (انگریزی: Sixteen Kingdoms / Sixteen States)
(سادہ چینی: 十六国; روایتی چینی: 十六國; ||پینین]]: *Shíliù Guó*)
چین د‏‏ی تریخ وچ ۳۰۴ء تو‏ں ۴۳۹ء تک اک افراتفری دا دور سی جدو‏ں شمالی چین قلیل المدت خاندانی ریاستاں دے اک سلسلے وچ بٹ گیا سی۔

## ہور ویکھو

*

## حوالے