Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کوزیکوڈ

**بھارت دے شہر**▼

آگرا **·** الہ آباد **·** اعظم گڑھ **·** علی گڑھ **·** بدایوں **·** باغپت **·** بریلی **·** بہرائچ **·** بلیا **·** بلرام پور **·** باندا **·** بارابنکی **·** بستی **·** بجنور **·** بلند شہر **·** چتراکوٹ **·** چندولی **·** دیوریا **·** ایٹا **·** اٹاوہ **·** فیض آباد **·** فرخ آباد **·** فیروز آباد **·** فتح پور **·** غازی آباد **·** لکھنئو **·** گونڈا **·** گورکھپور **·** ہمیرپور **·** جونپور **·** جھانسی **·** کنوج **·** کانپور **·** مہوبا **·** متھرا **·** میرٹھ **·** مرزاپور **·** مراد آباد **·** مظفرنگر **·** نوئیڈا **·** رائے بریلی **·** سہارن پور **·** رامپور **·** شاہ جہاں پور **·** وارانسی **·** حیدرآباد **·** ممبئی **·** کلکتا **·** نویں دہلی **·** چنائی **·** بنگلور **·** جے پور **·** بھوپال **·** پٹنا **·** جبل پور **·** اجمیر **·** گڑگاؤں **·** فرید آباد **·** احمد آباد **·** اورنگ آباد **·**
# 4 اپریل

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **اپریل** | >> |
| پیر | منگل | بدھ | جمعرات | جمعہ | چھنچھر | اتوار |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** |   |
| **2026** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2 اپریل | 3 اپریل | 4 اپریل | 5 اپریل | 6 اپریل |

|  |
| --- |
| **22 جون** حالیہ سالاں چ |
|   2026 (سوموار)
 |
|   2025 (اتوار)
 |
|   2024 (ہفتہ)
 |
|   2023 (جمعرات)
 |
|   2022 (بدھ)
 |
|   2021 (منگل)
 |
|   2020 (سوموار)
 |
|   2019 (ہفتہ)
 |
|   2018 (جمعہ)
 |
|   2017 (جمعرات)
 |

**4 اپریل** عیسوی کیلنڈر چ سال دا 94th دن اے  (94th لیپ دے سالاں چ)۔

**4 اپریل** گریگری کلنڈر دے مطابق ایہہ سال دا 94واں (لیپ سال وچّ 95واں) دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 271 دن باقی ہن۔

## تریخ

## واقعے

* 1814 – نپولیئن نے فرانس دے بادشاہ دا عہدہ تیاگ کے اپنے پتر نوں بادشاہ بنایا۔
* 1818 – امریکہ نے اپنا قومی جھنڈا بنایا۔ اس وچ 13 لال اتے چٹیاں پٹیاں اتے 20 تارے رکھے گئے۔
* 1858 – جھانسی دی رانی رانی لکشمی بائی دا ہیؤز روس دی اگوائی والی برطانوی فوج نال بھیانک لڑائی توں بعد اوہ جھانسی توں کالپی گئی اتے اس توں بعد گوالیار ولّ چلی گئی۔
* 1905 – کانگڑا، ہماچل پردیش وچ بھیانک بھوچال نال 3 لکھ 70 ہزار لوک مارے گئے۔
* 1914 – کاماگاٹامارو برتانت دا جہاز ہانگ کانگ توں کینیڈا واسطے روانہ ہویا۔
* 1918 – یورپی دیس نیدرلینڈ دے راجگڑھ ایمسٹرڈیم وچ کھان نوں لے کے دنگا بھڑکیا۔
* 1920 – عرب دیساں نے یروشلم وچ یہودیاں اُتے حملہ کیتا۔
* 1921 – ساکہ ننکانہ صاحب دے شہیداں دی یاد وچ سکھاں روس جتائا۔
* 1946 – ماسٹر تارا سنگھ اتے محمد علی جناح وچکار دلی وچ ملاقات۔
* 1941 – جرمنی دی فوج نے لیبیا دے دوجے سبھ توں وڈے شہر بن غازی نوں جتیا۔
* 1944 – برطانوی فوج نے افریقی دیس ایتھوپیا دے راجگڑھ عدیس ابابا اُتے قبضہ کیتا۔
* 1949 – اسرائیل اتے اردن نے جنگ بندی سمجھوتے اُتے دستخط کیتے۔
* 1949 – 12 ملکاں نے اکٹھے ہو کے نارتھ ایٹلینٹک ٹریٹی آرگینائیزیشن جاں نیٹو قایم کرن دے عہدنامے اُتے دستخط کیتے۔
* 1955 – برطانوی سرکار دے عراق نال فوج معاہدے اُتے دستخط۔
* 1960 – سافریقی دیس سینیگال نے فرانس توں آزادی حاصل کیتی۔
* 1967 – ویتنام نے امریکہ دا 500واں جہاز تباہ کیتا۔
* 1968 – ناسا نے اپنے خلائی جہاز اپالو نوں لانچ کیتا۔

## جم

* 1889 – بھارتی صحافی، شاعر اتے ڈرامہ نگار مکھنلال چترویدی دا جنم ہویا۔
* 1962 – بھارتی سماج سیوی اتے سیاستدان کیلاشو دیوی دا جنم ہویا۔

## موت

* 1968 – اک نسل پرست گورے نے کالیاں دے آگوُ مارٹن لوتھر کنگ ، جونیئر دا قتل کر دتا۔
* 1979 – پاکستان دے سابقہ وزیراعظم ذوالفقار علی بھٹو نوں اپنے اک مخالف دے قتل دی سازش رچن دے الزام وچ فانسی دتی گئی۔

## تعطیلاں تے تہوار

## حوالے
# ہینرک پونٹوپیڈان

|  |
| --- |
| **ہینرک پونٹوپیڈان** |
|  |
| جمیا: | ۲۴ جولائی ۱۸۵۷ ڈنمارک |
| مرن دن : | ۲۱ اگست ۱۹۴۳ |
| کم : | ساہت |
| انعام: | ۱۹۱۷ اچ ساہت دا نوبل انعام |

**ہینرک پونٹوپیڈان** ( ۲۴ جولائی ۱۸۵۷- ۲۱ اگست ۱۹۴۳) اک ڈینش لکھاری سی۔ اوہنوں ۱۹۱۷ اچ کارل گیلورپ نال ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔

## ہور ویکھو

* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

## بارلے جوڑ

 **ادب وچ نوبل انعام لیݨ والے**▼

سلی پروڈہوم **·** تہیوڈر مومسن **·** بیورنسترن بیورنسن **·** فریڈرک مسترال **·** جوز ایچگارے **·** ہینرک سائنکائیوکز **·** گیوشے کارڈوچی **·** رڈلف کرسٹوف یوکن **·** سلما لاگرلوف‏ **·** موریس ماترلنک **·** گرہارٹ ہاپٹمان **·** رابندرناتھ ٹیگور **·** رومین رولاں‏ **·** ورنر فون ہائیڈنسٹام‏ **·** کارل گیلورپ **·** ہینرک پونٹوپیڈان‏ **·** کنٹ ہامسن **·** اناطولے فرانس **·** جاسنٹو بیناونٹے **·** پال ہائیسے **·** کارل سپتلر **·** جاسنٹو بیناونٹے **·** ولیم بٹلر ییٹس **·** ولیڈیسلا ریمونٹ **·** جارج برنارڈ شا **·** گرازیا ڈیلیڈا **·** ہنری برگساں **·** سگریڈ انڈسٹ‏ **·** تھامس مان **·** سنکلیئر لیوس **·** ایرک ایکسل کارلفلڈٹ **·** جان گالزورتھی **·** آئیون بونن **·** لویگی پیرانڈیلو **·** یوجین او نیل **·** راجر مارٹن دو گارڈ **·** پرل ایس بک **·** فرانز ایمل سیلانپا **·** یوہانس ولہلم جینسن **·** گیبریلا مسترال **·** ہرمن ہیسے **·** اینڈر گائڈ **·** ٹی ایس ایلیٹ **·** وِلیئم فاکنر **·** برٹرینڈ رسل **·** پار لاگرکوسٹ **·** فرینسواس مائرس **·** چرچل **·** ارنسٹ ہیمنگو ے **·** ہالڈر لیکسنس **·** جوان جیمینز **·** البرٹ کامیو **·** بورس پاسٹرنک **·** فلپ نوئل بیکر **·** سینٹ جان پرس‏‏ **·** ایو ایندرک‏‏ **·** گیورگوس سفریز **·** ژاں پال سارتر **·** میخائل شولوخوف **·** شموئل یوسف ایگنون **·** نیلی زاکس **·** مگویل استوریاس **·** سیمیول بیکٹ **·** الیگزنڈر سولزنتسن **·** ایلس منرو **·** پیٹرک موڈیانو **·** کینزابیورو اوئی **·** مو یان
# مہامیگھواہن خاندان

| مہامیگھواہن خاندان |
| --- |
| حصہ | شاہی خاندان    |
| قسم حکمرانی | بادشاہی    |
| تھاں آئی | گپتا سلطنت    |
| نال بدلی | موریا سلطنت    |
| آغاز | ۰۲۵۰ ق.م   |
| خاتمہ | 5ویں صدی   |
| انتظامی تقسیم
 |
| ترمیم  |

**مہامیگھواہن شاہی خاندان** ( Mahā-Mēgha-Vāhana, دوجی جاں پہلی صدی ق م توں چوتھی صدی عیسوی دے شروع تک ) موریا سامراج دے پتن توں بعد کلنگا دا اکّ پرانے حاکم شاہی خاندان سی۔ پہلی صدی ق م وچ، مہامیگھواہن، چیدیراسٹرا (جاں سیترتھ، مطلب، چیڈیاں دا راج) دے اکّ راجا نے کلنگ اتے کوسل نوں جت لیا سی۔ مہامیگھواہن شاہی خاندان دے تیجے راجا کھارویلا دے راج دوران، دکھنی کوسل راج دا انکھڑواں انگ بن گیا۔ اسنے جین دھرم دی سرپرستی کیتی، پر دوجے دھرماں نال وتکرا نہیں کیتا۔ اوہ اپنے ہاتھیگنپھا شلالیکھ ولوں جانیا جاندا اے۔

دکھنی کوسل نوں بعد وچ دوجی صدی عیسوی دے شروعاتی حصے وچ ستواہن شاہی خاندان دے گوتمیپتر ستکرنی ولوں جت لیا گیا سی اتے دوجی صدی عیسوی دے دوجے ادھ تک اوہناں دے قبضے وچ رہا۔ ایہہ دوجی اتے تیجی صدی عیسوی دے دوران سی، میگھا جاں میگھواہن سیاسی نظارہ وچ دوبارہ ظاہر ہوئے اتے دکھنی کوسل اتے اپنا اختیار مڑ حاصل کیتا۔ سمدرگپت نے اپنی دکشیناپاٹھ مہم دوران کوسل دے مہیندر نوں ہرایا جو شاید میگھا ٹبر نال متعلق سی۔ نتیجے وجوں، چوتھی صدی عیسوی دوران دکھنی کوسل، گپتا سامراج دا حصہ بن گیا۔

## حکمراناں دی لسٹ

ہتھیگنپھا شلالیکھ ہیٹھ لکھے حکمراناں دا ذکر کردا اے۔ ایہہ سدھے طور 'تے مہامیگھواہن اتے کھرویلا دے تعلقاں، جاں اوہناں وچکار راجیاں دی گنتی دا ذکر نہیں کردا اے۔

سدا شاہی خاندان جسنے گنٹاپلی توں اپنے شلالیکھ وچ امراوتی کھیتر وچ راج کیتا سی، اپنے آپ نوں مہامیگھواہن پروار نال متعلق کلنگا مہیساک دیساں دے مہاراجہ وجوں درساؤندے ہن۔ اوہ مہاں سدا، سوامک سدا اتے اسکا سدا سن۔

## آرکیٹیکچر

ادیاگری اتے کھنڈگری گپھاواں مہامیگھواہن شاہی خاندان دے کم دی سبھ توں پرمکھ اداہرن اے۔ ایہہ گپھاواں دوجی صدی ق م وچ راجا کھرویلا دے حکمرانی دوران بنائیاں گئیاں سن۔ ادیاگری دا مطلب اے "سنرائیز ہلّ" اتے اس دیاں 18 گپھاواں ہن جدوں کہ کھنڈگری (دا مطلب "بروکن ہلّ") وچ 15 گپھاواں ہن۔ ہاتھیگنپھا گپھا ("ہاتھی گپھا") وچ ہاتھیگنپھا شلالیکھ اے، جو کہ دوجی صدی ق م وچ بھارت وچ کلنگا دے راجا کھرویلا ولوں لکھیا گیا سی۔ ہتھیگنپھا شلالیکھ وچ جین نموکر منتر نال شروع ہون والے ڈونگھے کٹے ہوئے براہمی اکھراں وچ ستاراں لائیناں ہن۔ ادیاگری وچ، *ہتھیگنپھا* (گپھا 14) اتے *گنیشگنپھا* (گپھا 10) خاص طور 'تے اپنیاں مورتیاں اتے راہتاں دے کلا خزانے دے نال-نال تریخی اہمیت دے کارن جانے جاندے ہن۔ *رانی کا نور* (مہارانی دے محل دی گپھا، گپھا 1) وی اکّ مکمل طور 'تے اکری ہوئی گپھا اے اتے اس نوں دست کاری پھریزاں نال وسیع روپ نال شنگاریا گیا اے۔ کھنڈگری اس دے سکھر توں بھونیشور دا اکّ ودھیا نظارہ پیش کردا اے۔ *اننت گپھا* (گپھا 3) عورتاں، ہاتھیاں، ایتھلیٹاں، اتے پھلاں نوں چکن والے ہنس دیاں اکریاں ہوئیاں مورتیاں نوں درساؤندی اے۔* ادیاگری
* گنیش گنپھا (گپھا نن-10), ادیاگری
* ہتھی گنپھا (گپھا نن-14), ادیاگری
* ہتھیگنپھا شلالیکھ
* نومنی گنپھا دے اندر تیرتھنکراں اتے دیوتیاں دی نقاشی
* ادیگری پتھر دیاں گپھاواں
* جین تیرتھنکراں دی نقاشی
* سرپا گنپھا (گپھا نن-13), ادیاگری

## حوالے

### سروت

* **Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/en at line 3446: attempt to index field 'basic\_arguments' (a nil value).**

## باہری لنک

* مہا-میگھواہن راج نوں درساؤندا بھارت دا نقشہ Archived 2023-03-26 at the وے بیک مشین
# نفسیات

نفسیات ذہن، سوچ تے رویۓ دی سائنسی راہ تے طریقے نال پڑھائی دا ناں اے۔ نفسیات شخصیت جذبات رشتے سوجھ بوجھ دی گوڑی چھان پھٹک کردی اے۔

نفسیات کردار دی سائنس دا ناں اے۔ اے کردار پانویں اک بندے دا ہرے یا پوری ٹولی دا۔سیانے بندے دا ہوے یا کملے دا۔ سائیکالوجی دا مڈھ ولہلم ونڈٹ نے 1879 وچ لیپزگ جرمنی وچ رکھیا۔

## ہور پڑہو

* ابراہم میزلو
# لاتر

**بھارت دے شہر**▼

آگرا **·** الہ آباد **·** اعظم گڑھ **·** علی گڑھ **·** بدایوں **·** باغپت **·** بریلی **·** بہرائچ **·** بلیا **·** بلرام پور **·** باندا **·** بارابنکی **·** بستی **·** بجنور **·** بلند شہر **·** چتراکوٹ **·** چندولی **·** دیوریا **·** ایٹا **·** اٹاوہ **·** فیض آباد **·** فرخ آباد **·** فیروز آباد **·** فتح پور **·** غازی آباد **·** لکھنئو **·** گونڈا **·** گورکھپور **·** ہمیرپور **·** جونپور **·** جھانسی **·** کنوج **·** کانپور **·** مہوبا **·** متھرا **·** میرٹھ **·** مرزاپور **·** مراد آباد **·** مظفرنگر **·** نوئیڈا **·** رائے بریلی **·** سہارن پور **·** رامپور **·** شاہ جہاں پور **·** وارانسی **·** حیدرآباد **·** ممبئی **·** کلکتا **·** نویں دہلی **·** چنائی **·** بنگلور **·** جے پور **·** بھوپال **·** پٹنا **·** جبل پور **·** اجمیر **·** گڑگاؤں **·** فرید آباد **·** احمد آباد **·** اورنگ آباد **·**
# ایکڑ

**ایکڑ** (Acre)، رقبے نوں ناپݨ دی اک اکائی اے، جو پنجاب سمیت برصغیر پاک و ہند، برطانوی امپیریئل تے ریاستہائے متحدہ امریکا دے روایتی نظاماں وچ رائج اے۔ ایکڑ نوں عام طور تے بہت سارے موجودہ تے سابق دولت مشترکہ ممالک اپݨی مرضی دے مطابق استعمال کردے نیں۔

پنجاب وچ ایکڑ نوں **کِلّا** وی کہیا جاندا اے۔

1 ایکڑ، 2 بیگھےآں یا 8 کناݪاں یا 160 مرلےآں یا 1440 سرسائیاں اُتے مشتمل ہُندا اے۔

اک ایکڑ، 43,560 مربع فٹ یا 6,272,640 مربع انچ دے برابر ہُندا اے۔

اک ایکڑ وچ 2 بیگھے تے اک مربعے وچ 25 ایکڑ ہُندے نیں۔

* — **1 ایکڑ = 2 بیگھے — **1 ایکڑ = 8 کناݪاں — **1 ایکڑ = 160 مرلے — **1 ایکڑ = 1440 سرسائیاں — **1 ایکڑ = 43,560 مربع فٹ — **1 ایکڑ = 6,272,640‬‬ مربع انچ — 1 **سرسائی** ⚏ 30.25 مربع فٹ [3.36 مربع گز]
* — 1 **مرلا** ⚏ (9 سرسائیاں) = 272.25 مربع فٹ [30.25 مربع گز]
* — 1 **کناݪ** ⚏ (180 سرسائیاں) - (20 مرلے) = 5445 مربع فٹ [605 مربع گز]
* — 1 **بیگھا** ⚏ (720 سرسائیاں) - (80 مرلے) - (4 کناݪ) = 21780 مربع فٹ [2420 مربع گز]
* — 1 **ایکڑ** ⚏ (1440 سرسائیاں) - (160 مرلے) - (8 کناݪ) - (2 بیگھے) = 43560 مربع فٹ [4840 مربع گز]
* — 1 **مربعہ** ⚏ (36000 سرسائیاں) - (4000 مرلے) - (200 کناݪ) - (50 بیگھے) - (25 ایکڑ) = 1089000 مربع فٹ [121000 مربع گز]

## حوالے
# ہوا دا دباو

سطح سمندر اُتے نارمل ہوا دا دباؤ (فضائی دباؤ) اک ایٹموسفیر( atm ) ہُندا اے جو 101 کلو پاسکل(kPa) یا 1.01 bar یا پارے دے 760 mm دے برابر ہوتاا‏‏ے۔ جے پاؤنڈ وچ ناپیا جائے تاں اک ایٹموسفیر برابر ہُندا اے 14.7 پاؤنڈ فی اسکوائر انچ (psi) دے ۔

جداں جداں بلندی ودھدی جاندی اے ہوا دا دباؤ کم ہُندا چلا جاندا ا‏‏ے۔
# تبت پٹھار

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | تبت پٹھار |  |

 |
|    |
|

---

 |
| ملک |  چین   بھارت   پاکستان   افغانستان   نیپال   بھوٹان   تاجکستان   کرغیزستان    |
| کوارڈینیٹس | ﻿ / ﻿    |
| اُچائی | 4500 میٹر    |
| لمبائی | 2500 کلومیٹر    |
| تھاں | 2500000 مربع کلومیٹر    |
| مقامی ناں | (چینی وچ: 青藏高原)   |
| نقشہ | ﻿ / ﻿    |
|    نقشہ |
|

---

 |
| انتظامی تقسیم
 |
| وقوع تھاں | تبت ،  صوبہ چنگھائی ،  ینعان ،  جیانگزی ،  گانسو ،  لداخ ،  جموں تے کشمیر ،  ہماچل پردیش ،  اترکھنڈ ،  سکم ،  دارجلنگ ،  اروناچل پردیش ،  گلگت بلتستان ،  ضلع واخان ،  نیپال ،  بھوٹان ،  تاجکستان ،  کرغیزستان    |
|    نقشہ |
|

---

 |
| براعظم | ایشیا    |
| سمندر پدھر توں اُچائی | 4500 میٹر    |
|

|  |
| --- |
|
[مکمل اسکرین پر] |

 |
| ترمیم  |

اچی تھاں تبت لمے پاسے ہمالیا تے اُبھے پاسے صحرائے تکلامکان دے وچکار
پوریچینی تریچ وچ پٹھار تبت اک اہم سٹراٹیجک علاقا رہیا اے
تبت پٹھار دے لمے حصے دی ناسا دی خلائی مورت جیہدے وچ دریائے برہم پتر سجے تھللے پاسے آ
چڑھدے ایشیا دی اک وڈی پٹھار اے ۔ ایہ تبت تے چین دے صوبا شنگھائی تے لداخ تک پھیلی ہوئی اے ۔ ایہنوں دنیا دی چھت وی آکھیا جاندا اے ۔ کیونکہ ایس پٹھار دی اوسط اُچای 4500 میٹر اے ۔ ایہ جگ دی سبھ توں وڈی تے اُچی پٹھار اے جیہدا رقبا 25 لکھ مربع کلومیٹر اے یعݨی امریکا دی ریاست ٹیکساس یا فرانس توں 4 گنا ودھ ۔

## تریخ

ایہ پٹھار ساڈھے 5 کروڑ سال پہلاں ہند آسٹریلوی پرت تے یوریشین پرت دے آپس وچ ٹکرواݨ نال وجود وچ آئی سی تے ایہہ عمل حلے وی جاری اے ۔

## جغرافیا تے موسم

پٹھار دے اُبھے تے اُبھے لہندے علاقے بوہتے ٹھنڈے تے خشک نیں تے انتہائی اُبھا لہندا علاقا سمندر دی پدھر توں 5 ہزار میٹر اچا اے ۔ جتھے فضا وچ سمندری سطح دے مقابلے وچ صرف 60 فیصد آکسیجن ہُندی اے تے سال دا اوسط درجا حرارت 4 ڈگری سینٹی گریڈ اے ۔ سردیاں وچ درجا حرارت منفی 40 ڈگری سینٹی گریڈ تک ڈگھ جاندا اے ۔ ایس قدر سخت موسم پاروں ایس پٹھار دا انتہائی اُبھا لہندا علاقا براعظم ایشیا دا سبھ توں گھٹ آباد تے انٹارکٹکا تے اُبھے گرین لینڈ مگروں دنیا دا تیجا سبھ توں گھٹ آباد علاقا اے ۔

## تبت پٹھار توں نکلݨ آلے دریا

تبت پٹھار جگ دے کئی وڈے دریاواں دا منبع اے ۔

* دریائے یانگزے ۔

* دریائے زرد ۔

* دریاۓ سندھ ۔

* دریائے ستلج ۔

* دریائے برہم پتر ۔

* دریائے میکانگ ۔

* دریائے اراوتی ۔

## ہور ویکھو

* تبت

* چین

* ہمالیا

* تکلامکان

## نوٹ

1۔ اٹلس آف ورلڈ ہسٹری (1998ء) ہرپر گولنز ، صفحا 39 ۔

2۔ نیچرل ورلڈ:صحرا نیشنل جیوگرافک ۔

3۔ ڈیوڈ ملر۔ *تبت تے بھوٹان دے خانہ بدوش*

## حوالے

* پیٹر ہوپکرک ۔ دنیا دی چھت وچ خفیا داخلے:تبت دی خفیا کھنگال (1983ء)

## باہرلے جوڑ

* پتلی برف تے

* زمین یاں گرمیاں دا خاتما Archived 2002-07-24 at the وے بیک مشین

* *دنیا دی چھت* گویڑ لاوݨ وچ مدد کردی آ کہ کداں ساڈا سیارا بݨیا Archived 1997-05-01 at the وے بیک مشین

* پلیٹیو پرسپکٹیوز (بین الاقوامی این جی او)

* تبت دے پکھی واساں دیاں مورتاں
# آبائے کلیسیا

*آبائے کلیسیا*, اک گیارہويں صدی دا کیویائی روس مصغّر
**آبائے کلیسیا**، **کلیسیائی آبا**، **مسیحی آبا** یا **کلیسیا دے آبا** عام طور اُتے با اثر مسیحی الٰہیات دان نيں، جنہاں وچو‏ں کچھ ممتاز معلمین تے عظیم اسقافہ سن ۔ ایہ اصطلاح کلیسیا دے مصنفاں یا معلمین دے لئی مستعمل اے ضروری نئيں کہ ایہ مقرر (مذہبی امامت دے فرائض) کردہ ہاں یا ”مقدسین“ ہُندے ہاں —اوریجن تے طرطلیان نو‏‏ں اکثر آبائے کلیسیا سمجھیا جاندا اے، مگر اوہ مقدس نئيں سن کیونجے اُنہاں دے خیالات ونظریات زندیقانہ سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ کاتھولک کلیسیا، مشرقی راسخ الاعتقاد کلیسیا، اورینٹل راسخ الاعتقادی، کلیسیائے مشرق، انگلیکانیت، لوتھریت تے کئی دوسری کلیسیائی جماعتاں و گروہان وچ کئی آبائے کلیسیا د‏‏ی بطور مقدسین تکریم کيتی جاندی ا‏‏ے۔ مسیحیت دے الٰہیاندی تے فاضلانہ بنیاداں نو‏‏ں قائم کرنے والے ِان فضلا دا دور 700ء تک قائم رہیا۔

## آبائے کبریٰ

مغربی تے مشرقی مسیحیت دونے وچ چار مختلف آباؤں نو‏‏ں ”کبریٰ آبائے کلیسیا“ (Great Church Fathers) کہیا جاندا اے جو مندرجہ ذیل نيں :

* مغربی کلیسیا: ایمبروس (340ء–397ء)، جیروم (347ء–420ء)، آگسٹین (354ء–430ء) تے پوپ مقدس گریگوری کبیر (540ء–604ء)۔
* مشرقی کلیسیا: باسل کبیر (329ء–379ء)، اتھناسیوس (296ء–373ء)، نازینزس دا گریگوری (329ء–389ء) تے یوحنا کریسوستوم (347ء–407ء)

## حوالے

سانچہ:مسیحیت اساس
# جونگکا

**جونگکا** (Dzongkha) دکھنی ایشیائی دیس بھوٹان دی اک بولی اے۔ جونگکا دو شبداں نال رل کے بنیا اے: جونگ ،قلعے ورگی خانگاہ + کا، بولی۔ جونگکا اک دکھنی تبتی بولی اے۔ ایہ بھوٹان دی سکولاں وچ پڑھائی جاندی اے تے بھوٹان دے 8 لیندے ضلعیاں وچ بولی جاندی اے۔ ایہ 170,000 لوکاں دی ماںبولی اے تے 470,000 لوکاں دی ایہ دوجی بولی اے۔ جونگکا تبتی لپی وچ لکھی جاندی اے۔

 **·بھوٹان دیاں بولیاں**

جونگکا **·** بروکات **·** بروکپا **·** چوکانگاکاکھا **·** کھامپاتبتی **·**
# عمان

**عمان** لیندے دکھنی ایشیاء وچ جزیریورگا عرب دے چڑھدے پاسے اک عرب دیس اے۔

## جغرافیہ

عمان چزیریورگا عرب دے چڑھدے پاسے اک عرب دیس اے۔ ایدا سمندری کنڈا 2,092 کلومیٹر لماں سمندری کنڈا اتر چڑھدے تے دکھن ول عرب سمندر تے خلیج عمان نال رلدا اے۔ لیندے پاسے ایہ یمن نال، لیندے تے اتر ول ایہ سعودی عرب نال تے اتر ول ایہ متحدہ عرب امارات نال ملدا اے۔

## بارلے جوڑ

*
# پاٹلی پتر

| پاٹلی پوترا Patna |
| --- |
| قدیم شہر |
| Plan of Pataliputra compared to present-day Patna |
| ملک |  بھارت |
| ریاست | بہار |
| خطہ | مگدھ |
| ڈویژن | پٹنہ |
| ضلع | پٹنہ |
| حکومت |
|  • مجلس | پٹنہ شرکہ بلدیہ |
| بلندی | ۵۳ میٹر (۱۷۴ فٹ) |

مگدھ سلطنت دا نقشہ
**پاٹلی پوترا** بھارت دا اک قدیم شہر اے جو ہن پٹنہ دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔

## تصاویر

* پاٹلی پوترا مگدھ سلطنت دا راجگڑھ رہیا ا‏‏ے۔
* نندا سلطنت دے دور وچ پاٹلی پوترا راجگڑھ سی۔
 مہاپدما نندا دے دور وچ توسیع شدہ سلطنت دا نقشہ (c. 323 ق م).
* موریہ سلطنت دے عہد وچ پاٹلی پوترا نو‏‏ں راجگڑھ دا درجہ حاصل سی۔
 اشوک دے دور وچ موریہ سلطنت د‏‏ی توسیع شدہ حدود۔
* سونگا سلطنت دے دور وچ پاٹلی پوترا راجگڑھ رہیا
 سونگا سلطنت د‏‏ی حدود (c. 185 ق م).
* گپتا سلطنت دے دور وچ پاٹلی پوترا راجگڑھ رہیا۔
 گپتا سلطنت د‏‏ی حدود
* پاٹلی پوترا شیر شاہ د‏‏ی سلطنت دا راجگڑھ رہیا
# ریاستہائے ساحل متصالح

| ریاستہائے ساحل متصالح Trucial States  |
| --- |
| 1820–1971 |
| پرچم ریاستہائے ساحل متصالح |
|  |
| حیثیت | برطانوی زیر حمایت |
| حکومت | وفاقی مطلق بادشاہت برطانوی راج د‏‏ی نوابی ریاست (تک 1947) |
| تاریخ |   |
|  |
| • جنرل میری ٹائم معاہدہ  | 8 جنوری 1820 |
| • مستقل میری ٹائم جنگ بندی  | 1853 |
| • ریاستہائے ساحل متصالح کونسل  | 1952 |
| • زیر حمایت خاتمہ  | 1 دسمبر 1971 |
| • متحدہ عرب امارات  | 2 دسمبر 1971 |
|  |
| آیزو 3166 رمز | [[آیزو 3166-2:|]] |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ماقبل** | **مابعد** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ابوظبی |
|  | عجمان |
|  | دبئی |
|  | راس الخیمہ |
|  | شارجہ |
|  | ام القوین |
|  | الجزیرہ الحمرا |
|  | الرمس |
|  | خت |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| متحدہ عرب امارات |  |

 |

 |

**ریاستہائے ساحل متصالح** (Trucial States) خلیج فارس وچ اک **مشیخہ** (Sheikhdom) گروہ سی۔ ایہ 1820ء تو‏ں 1971ء تک برطانوی محمیہ ریاست سی جو اس دے بعد متحدہ عرب امارات بن گیا۔

## عمومی صورت

* ابوظہبی (1820–1971)
* عجمان (1820–1971)
* دبئی (1835–1971)
* فجیرہ (1952–1971)
* کلبا (1936–1951)
* راس الخیمہ (1820–1971)
* شارجہ (1820–1971)
* ام القوین (1820–1971)