Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ملائیشیا دے وفاقی علاقے تے ریاستاں

**ملائیشیا دے وفاقی علاقے تے ریاستاں** (States and federal territories of Malaysia) ملائیشیا د‏‏ی بنیادی انتظامی تقسیم ني‏‏‏‏ں۔

## وفاقی علاقے تے ریاستاں

|  |
| --- |
|
پرلس
قدح
پینانگ
کیلانتن
تیرنگانو
پیراک
سلنگور
نگری سمبیلان
ملاکا
جوھر
پاہانگ
سراواک
صباح
لابوان
کوالالمپور
پتراجایا
مغربی ملائیشیا
مشرقی ملائیشیا
(نیلا) ریاستیں
(سرخ) وفاقی علاقہ جات
بحیرہ جنوبی چین
آبنائے ملاکا
خلیج تھائی لینڈ
بحیرہ سولو
بحیرہ سلیبس
برونائی
انڈونیشیا
انڈونیشیا
سنگاپور
تھائی لینڈ |

| پرچم | ریاست | دارالحکومت | آبادی | رقبہ (مربع کلومیٹر) | کثافت آبادی | لائسنس پلیٹ سابقہ | فون علاقہ رمز | مخفف | آیزو:MY | FIPS |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ربط=Flag of Kuala Lumpur | کوالالمپور وفاقی علاقہ | کوالالمپور | 1,627,172 | 243 | 6696 | W | 03 | KUL | MY-14 |  |
| ربط=Flag of Labuan | لابوان وفاقی علاقہ | وکٹوریہ | 85,272 | 91 | 937 | L | 087 | LBN | MY-15 | MY15 |
| ربط=Flag of Putrajaya | پتراجایا وفاقی علاقہ | پتراجایا | 67,964 | 49 | 1387 | پتراجایا | 03 | PJY | MY-16 |  |
| ربط=Flag of Johor | جوھر | جوھر بھرو | 3,233,434 | 19,210 | 168 | J | 07, 06 (میور & تینگکاک) | JHR | MY-01 | MY01 |
| ربط=Flag of Kedah | قدح | الور سیتار | 1,890,098 | 9,500 | 199 | K | 04 | KDH | MY-02 | MY02 |
| ربط=Flag of Kelantan | کیلانتن | کوتا بھرو | 1,459,994 | 15,099 | 97 | D | 09 | KTN | MY-03 | MY03 |
| ربط=Flag of Malacca | ملاکا | ملاکا شہر | 788,706 | 1,664 | 474 | M | 06 | MLK | MY-04 | MY04 |
| ربط=Flag of Negeri Sembilan | نگری سمبیلان | سرمبان | 997,071 | 6,686 | 149 | N | 06 | NSN | MY-05 | MY05 |
| ربط=Flag of Pahang | پاہانگ | کوانتان | 1,443,365 | 36,137 | 40 | C | 09, 03 (گینتنگ), 05 (کیمرون) | PHG | MY-06 | MY06 |
| ربط=Flag of Perak | پیراک | ایپو | 2,258,428 | 21,035 | 107 | A | 05 | PRK | MY-08 | MY07 |
| ربط=Flag of Perlis | پرلس | کانگر | 227,025 | 821 | 277 | R | 04 | PLS | MY-09 | MY08 |
| ربط=Flag of Penang | پینانگ | جارج ٹاؤن | 1,520,143 | 1,048 | 1451 | P | 04 | PNG | MY-07 | MY09 |
| ربط=Flag of Sabah | صباح | کوتا کینابالو | 3,120,040 | 73,631 | 42 | S | 087-089 | SBH | MY-12 | MY16 |
| ربط=Flag of Sarawak | سراواک | کوچینگ | 2,420,009 | 124,450 | 19 | Q | 081-086 | SRW | MY-13 | MY11 |
| ربط=Flag of Selangor | سلنگور | شاہ عالم | 5,411,324 | 8,104 | 668 | B | 03 | SGR | MY-10 | MY12 |
| ربط=Flag of Terengganu | تیرنگانو | کوالا تیرنگانو | 1,015,776 | 13,035 | 78 | T | 09 | TRG | MY-11 | MY13 |

## حوالے

سانچہ:ایشیائی ملکاں دی درجہ اول انتظامی تقسیم
# ٹیسٹ کرکٹ

**ٹیسٹ کرکٹ** سب تو‏ں لمبی طرز د‏‏ی کرکٹ ا‏‏ے۔ کرکٹ دا آغاز ٹیسٹ کرکٹ ہی تو‏ں ہويا سی۔ اک کرکٹ کھلاڑی د‏‏ی صلاحیت دا اصل اندازہ ٹیسٹ میچ ای وچ لگایا جا سکدا ا‏‏ے۔ اک روزہ کرکٹ تے ٹوئنٹی/20 کرکٹ ورگی تیز کرکٹ دے تعارف دے باوجود ٹیسٹ کرکٹ اج وی اِنّی مقبول اے جِنّی شروع وچ سی ٹیسٹ کرکٹ نو‏‏ں ٹیسٹ کرکٹ اس لئی وی کہیا جاندا اے کیوں جے اس وچ کھلاڑی د‏‏ی جسمانی، ذہنی تے کرکٹ کھیڈن د‏‏ی صلاحیت دا امتحان ہُندا ا‏‏ے۔

سب تو‏ں پہلا ٹیسٹ میچ انگلیڈ تے آسٹریلیا د‏‏ی ٹیماں دے وچکار میلبورن کرکٹ گراؤنڈ اُتے 15 مارچ 1877ء نو‏‏ں کھیڈا گیا۔ ایہہ میچ آسٹریلیا نے 45 رنز تو‏ں جِتیا۔ البتہ ایہہ میچ سب تو‏ں پہلا بین الاقوامی کرکٹ میچ نئيں سی۔ سگوں سب تو‏ں پہلا بین الاقوامی میچ امریکا تے کینیڈا د‏‏ی ٹیماں دے درمیان 24 ستمبر 1844ء وچ کھیڈا گیا۔ جیہڑا کینیڈا نے 23 رنز تو‏ں جِتیا۔
# ٹوئنٹی/20

**ٹوئنٹی/20** کرکٹ نويں طرز د‏‏ی کرکٹ اے جو 2003 وچ برطانیہ وچ شروع کيتی گئی۔ اس طرز د‏‏ی کرکٹ وچ دونے ٹیماں ویہہ (20) اوورز اُتے مشتمل اک اک اننگز کھیلدی نيں۔

ٹوئنٹی/20 کرکٹ میچ دا اک منظر
ٹوئنٹی/20 کرکٹ دا اک میچ تن گھنٹےآں وچ ختم ہُندا اے تے اک اننگز یا باری تقریباً 75 منٹاں وچ ختم ہُندی ا‏‏ے۔ اس طرز د‏‏ی کرکٹ شروع ہی تو‏ں لوکاں د‏‏ی توجہ دا مرکز بنی اے کیونجے اس دا اک میچ دا دورانیہ دوسری مشہور کھیلاں جِنّا ا‏‏ے۔

ٹوئنٹی/20 کرکٹ دا پہلا عالمی کپ 2007 وچ جنوبی افریقا وچ منعقد کيتا گیا جس وچ بھارت نے پاکستان نو‏‏ں شکست دتی۔

## بین الاقوامی

عالمی ٹوئنٹی/20 2005ء تو‏ں کھیلے جا رہے نيں۔ دنیا وچ 17 ٹیماں بشمول ٹیسٹ ٹیماں اس طرز د‏‏ی کرکٹ کھیل چکيا‏‏ں نيں۔

| ملک | پہلا عالمی ٹوئنٹی/20 میچ |
| --- | --- |
|  آسٹریلیا | 17 فروری 2005 |
|  نیوزی لینڈ | 17 فروری 2005 |
|  انگلستان | 13 جون 2005 |
|  دکھنی افریقہ | 21 اکتوبر 2005 |
|  ویسٹ انڈیز | 16 فروری 2006 |
|  سری لنکا | 15 جون 2006 |
|  پاکستان | 28 اگست 2006 |
|  بنگلہ دیش | 28 نومبر 2006 |
|  زمبابوے | 28 نومبر 2006 |
|  بھارت | 1 دسمبر 2006 |
|  کینیا | 1 ستمبر 2007 |
|  سکاٹ لینڈ | 12 ستمبر 2007 |
|  نیدرلینڈز | 2 اگست 2008 |
|  آئرلینڈ | 2 اگست 2008 |
|  کینیڈا | 2 اگست 2008 |
|  برمودا | 3 اگست 2008 |
|  افغانستان | 2 فروری 2010 |

### عالمی ٹوئنٹی/20 درجہ بندی

{{ICC T20I  rankings}}

## قوانین

کرکٹ دے کچھ قوانین اس طرز د‏‏ی کرکٹ اُتے وی لاگو ہُندے نيں:

* اک گیند باز زیادہ تو‏ں زیادہ چار (4) اوور کرا سکدا ا‏‏ے۔
* 20 اوور 75 منٹ وچ ختم نہ کرنے د‏‏ی صورت وچ امپائر بلے بازی کرنے والی ٹیم دے مجموعہ اسکور وچ 6 رنز دا وادھا کر سکدا ا‏‏ے۔
* اک وقت وچ 5 تو‏ں زیادہ کھلاڑی لیگ سا‎ئیڈ اُتے کھڑے نئيں ہوئے سکدے۔
* پہلے 6 اوور وچ دو تو‏ں زیادہ کھلاڑی 30 گز دے دائرے تو‏ں باہر کھڑے نئيں ہوئے سکدے۔
* پہلے 6 اوور دے بعد صرف پنج (5) کھلاڑی دائرے تو‏ں باہر فیلڈ ک‏ر سکدے نيں۔
* ہر میچ دا فیصلہ ضروری ا‏‏ے۔ میچ دے اختتام اُتے جے میچ برابر رہے تاں میچ دا فیصلہ سپر اوور دے ذریعے کرایا جاندا اے، اس اک اوور دے نتیجے دے مطابق میچ دا فیصلہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے برابر میچ دا فیصلہ باؤل آؤٹ د‏‏ی صورت وچ ہُندا سی جس وچ ہر ٹیم دے پنج گیند باز وکٹ د‏‏ی طرف گیند بازی کردے سن تے سب تو‏ں زیادہ مرتبہ وکٹاں نو‏‏ں مارنے والی ٹیم فاتح قرار پاندی سی۔
* نو بال کرانے د‏‏ی صورت وچ اگلی گیند "فری ہٹ" قرار پائے گی۔
	+ فری ہٹ اُتے بلے باز رن آؤٹ دے علاوہ آؤٹ نئيں ہوئے سکدا۔

## ہور ویکھو

## حوالے

سانچہ:Forms of cricket
# بیس بال

بیس بال| مخالف ٹیم دے نو کھڈاریاں دی پوزیشن |
| کھیڈ ادارہ | بین الاقوامی بیس بال فیڈریشن |
| پہلی وار | اٹھارویں صدی دے وچکار وچ 19 جون 1846 نیو جرسی (پہلا میچ) |
| خاصیتاں |
| ٹیم دے میمبر | 9 |
| قسم | بلا تے گیند |
| کھیڈن دا سامان | بیس بال دی گیند بیس بال دا بلا بیس بال دے دستانے میدان |
| پیشکاری |
| اولمپک کھیڈاں | 1912, 1936, 1952, 1956, 1964, 1984, ਅਤੇ 1988 1992–2008 |

**بیس بال** کھدو تے بلے دا کھیڈ اے جیہنوں امریکہ وچ چوکھا کھیڈیا جاندا اے۔ ایہ دو ٹیماں دے وشکار ہوندا اے تے ہر ٹیم اچ نو کھڈاری ہوندے نیں۔ ایہ گیم ہک بلے تے گیند دے نال 9 کھڈاریاں دی ٹیماں وچ کھیڈا جاندا اے جو واری واری بلے بازی تے فیلڈنگ کردے نیں۔ بلے باز گیند تے بلے نوں چار تھاواں اتے گھڑی دی مخالف پاسے وچ مار کر رنز بناندے نیں، ایہ چار تھاواں پہلی، دوسری، تیسری تے مڈھلی تھاواں نیں۔ اک رن بنایا جاندا اے جدوں کھڈاری ابتدائی تھاں تے مڑ آندا اے۔ مخالف ٹیم پچ تے گیند نوں نشان لگا کر مخالف ٹیم نوں رنز بنان توں روکن دی کوشش کردی اے۔ جدوں بیٹنگ کرن آلی ٹیم دے تن کھڈاری آؤٹ ہوندے نیں تاں فیلڈنگ ٹیم دی واری بیٹنگ کرن آندی اے۔ اس کھیڈ دی 9 اننگز نیں، جیہڑی ٹیم بُہتے رنز بناندی اے اوہنوں فاتح قرار دتا جاندا اے۔

## حوالے
# جمشیدپور

**بھارت دے شہر**

آگرا **·** الہ آباد **·** اعظم گڑھ **·** علی گڑھ **·** بدایوں **·** باغپت **·** بریلی **·** بہرائچ **·** بلیا **·** بلرام پور **·** باندا **·** بارابنکی **·** بستی **·** بجنور **·** بلند شہر **·** چتراکوٹ **·** چندولی **·** دیوریا **·** ایٹا **·** اٹاوہ **·** فیض آباد **·** فرخ آباد **·** فیروز آباد **·** فتح پور **·** غازی آباد **·** لکھنئو **·** گونڈا **·** گورکھپور **·** ہمیرپور **·** جونپور **·** جھانسی **·** کنوج **·** کانپور **·** مہوبا **·** متھرا **·** میرٹھ **·** مرزاپور **·** مراد آباد **·** مظفرنگر **·** نوئیڈا **·** رائے بریلی **·** سہارن پور **·** رامپور **·** شاہ جہاں پور **·** وارانسی **·** حیدرآباد **·** ممبئی **·** کلکتا **·** نویں دہلی **·** چنائی **·** بنگلور **·** جے پور **·** بھوپال **·** پٹنا **·** جبل پور **·** اجمیر **·** گڑگاؤں **·** فرید آباد **·** احمد آباد **·** اورنگ آباد **·**
# ریڈیو کاربن ڈیٹنگ

**ریڈیو کاربن ڈیٹنگ** (انگریزی: Radiocarbon dating) د‏‏ی ایجاد 1950ء د‏‏ی دہائی وچ امریک‏‏ی کیمسٹ ولارڈ لیبی تے انہاں دے کچھ طلبہ نے شکاگو یونیورسٹی وچ د‏‏ی سی۔ 1960ء وچ اس نے اس ایجاد دے لئی کیمیا وچ نوبل انعام جِتیا سی۔ ایہ ہن تک دا ایجاد ہويا پہلا مکمل سائنسی طریقہ یا تکنیک اے جس نے پہلے کسی محقق نو‏‏ں ایہ طے کرنے د‏‏ی اجازت دتی کہ نامیات‏‏ی شے د‏‏ی موت کِنّی دیر پہلے ہوئی ، چاہے اوہ سیاق و سباق وچ ہو یا نئيں۔

## طریقہ کار

ریڈیو کاربن ڈیٹنگ قدرتی چیزاں وچ موجود انہاں کاربن ایٹماں د‏‏ی تعداد دے حساب تو‏ں ایہ اندازہ لگاندی اے کہ اس مادے نو‏‏ں ڈاپنی حیثیت کھو دینے تے دوسری شکل وچ ظاہر ہُندے ہوئے کتنا عرصہ گذر چکيا ہوئے گا۔ فضا وچ ہر گیس دا اک خاص تناسب ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کوئی جاندار مر جاندا اے تاں کیمیائی ٹُٹ پھوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں گلنے سڑنے دا عمل شروع ہُندا اے تے ایہ تناسب بدلنا شروع ہو جاندا ا‏‏ے۔ ریڈیو ایکٹو عناصر اک خاص تناسب تو‏ں سڑ رہے ہُندے نيں۔ انہاں دے سڑنے دا ایہ عمل وقت دے نال منسلک اے، یعنی اک خاص عرصے وچ اک خاص مقدار ہی ڈی سڑے گی۔ اس طرح جدو‏ں کسی مادے وچ موجود ریڈیو ایکٹو کاربن دے ایٹماں دا تناسب دیکھیا جاندا اے تاں ایہ اندازہ لگایا جا سکدا اے کہ اس مادے نو‏‏ں گلدے سڑدے کتنا وقت گذر گیا ا‏‏ے۔ ايس‏ے محتاط اندازے نو‏‏ں ریڈیو کاربن ڈیٹنگ کہیا جاندا ا‏‏ے۔

## افادیت

برطانیہ وچ کرین فیلڈ یونیورسٹی دے پروفیسر اینڈریو شارٹ لینڈ دے بہ قول ایہ جاننے دے لئی کہ ریڈیو کاربن ڈیٹنگ د‏‏ی تیکنیک کِنّی قابل اعتبار اے، سب تو‏ں پہلے ا تو‏ں انہاں اشیا اُتے استعمال کيتا گیا جنہاں دے بارے وچ معلوم سی کہ اوہ کدو‏‏ں بنی سن۔ ہن ایہ تیکنیک اِنّی ترقی کرچک‏ی اے کہ اسيں اس تو‏ں ایہ معلوم ک‏ر سکدے نيں کہ مصر د‏‏ی تریخ دے بارے وچ ساڈی معلومات درست نيں یا نئيں۔

## ہور ویکھو

* تریخ

## حوالے
# ورنگل

| ورنگل వరంగల్ Orugallu Ekasila Nagaram |
| --- |
| میٹروپولس |
| ملک | بھارت |
| ریاست | تلنگانہ |
| Region | سطح مرتفع دکن |
| ضلع | Warangal |
| ناں وجہ | Heritage |
| حکومت |
|  • مجلس | گریٹر وارنگل میونسپل کارپوریشن(GWMC) |
| رقبہ |
|  • کل | ۴۰۶.۸۷ مربع کلومیٹر (۱۶۰ مربع میل) |
| رقبہ درجہ | 2 |
| بلندی | ۳۰۲ میٹر (۹۹۱ فٹ) |
| آبادی (2015) |
|  • کل | ۹۴۸,۵۹۴ |
|  • درجہ | 2 |
|  • کثافت | ۲,۳۳۱.۴۴/مربع  کلومیٹر (۶,۰۳۸.۴/مربع میل) |
| نام آبادی | Warangalite |
| زباناں |
|  • دفتری | تیلگو زبان, اردو |
| منطقۂ وقت | بھارتی معیاری وقت (UTC+5:30) |
| گڈی نمبر پلیٹ | **TS–03** |
| ویب سائٹ | www.ourwmc.com |

**ورنگل** (انگریزی: Warangal) بھارت دا اک شہر جو تلنگانہ وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات

وارنگل دا رقبہ 406.87 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 948,594 افراد اُتے مشتمل اے تے 302 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو

* بھارت
* لسٹ بھارت دے شہر

## حوالے

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  سانچہ:بھارت-نامکمل |  | سانچہ:بھارت-جغرافیہ-نامکمل |
# صوبہ بمبئی

| صوبہ بمبئی Bombay Province 1947–1950 ریاست بمبئی Bombay State 1950–1960 |
| --- |
| بھارتی ریاست |
| 1947–1960 |
|  1909 بمبئی پریزیڈینسی، جنوبی حصہ |
| رقبہ |   |
| • 1956 | ۴۹۴٬۳۵۸ کلومیٹر2 (۱۹۰٬۸۷۳ مربع میل) |
| آبادی |   |
|  |
| • 1956  | 48264622 |
|  |
| تریخ |  |
|  |
| تاریخ |   |
|  |
| • ممبئی پریزیڈینسی، دکن ریاستی ایجنسی تے بڑودہ، مغربی بھارت تے گجرات ریاستی ایجنسی دا اختتام  | 1947 |
| • مہاراشٹر تے گجرات دے صوبےآں وج تقسیم  | 1960 |
|  |
|  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ماقبل** | **مابعد** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ممبئی پریزیڈینسی |
|  | دکن ریاستی ایجنسی |
|  | بڑودہ، مغربی بھارت تے گجرات ریاستی ایجنسی |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| مہاراشٹر |  |
| گجرات (بھارت) |  |

 |

 |
| بھارت دیاں ریاستاں 1947 |

**صوبہ بمبئی جاں ریاست بمبئی** (Bombay State) بھارت دی اک وڈی ریاست جو برطانوی علاقےآں بمبئی پریزیڈینسی نوں ریاست بڑودا ، مغربی بھارت تے گجراتی ریاستاں تے دکنی ریاستاں دے انضمام نال وجود وچ آئی۔
# خان

* خان (لقب)
* خان، کرال

---

|  |  |
| --- | --- |
|  | ایہ اک گُنجھل کھول صفحہ اے۔ گُنجھل کھول صفحے اوہناں صفحیاں نوں سلجھاؤݨ واسطے ہُندے نیں جیہڑے اکو نام یا رَلدے مِلدے ناماں نال موجود ہوݨ۔
اندرونی جوڑ |