Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کونکنی بولی

| کونکنی |
| --- |
| कोंकणी, ಕೊಂಕಣಿ, കൊങ്കണി |
| لفظ کونکنی دیوناگری خط وچ
ہور خط وچ : :Roman script: Konkani (kōṅkaṇī) کناڈا خط: ಕೊಂಕಣಿ (*kōṅkaṇi*) ملیالم خط:കൊങ്കണി (*kōṅkaṇi*) |
| اچارن | kõkɵɳi (standard), kõkɳi (معروف) |
| مقام | بھارت |
| علاقہ | کونکن، بشمول ریاست گوا, کرناٹک تے مہاراشٹر تے کیرلا ، دادرا و نگر حویلی دمن و دیو دے چند علاقے۔
کونکنی ریاستہائےمتحدہ امریکا، یونائٹیڈ کنگڈم، تے کینیا وچ وی بولی جاندی ا‏‏ے۔ اگانڈا, پاکستان, خلیج فارس, پرتگال |
| بولن والے |  |
| بولی ٹبر | ہند-یورپی* ہند-ایرانی
	+ ہند-آریائی
		- جنوبی زون
			* مراٹھی-کونکنی
				+ **کونکنی**
 |
| لہجے | **بولیاں دے گروہ**: کرناٹکی کونکنی, کینارا کونکنی, گوون کونکنی
**علاقائی بولیاں**: مالوانی, منگلورین, چٹپاوانی, انتروز، بردیشکاری، ساکشٹی، دالدی، پیڈنیکری

 |
| لپی | دیوناگری (سرکاری), Roman, کناڈا, ملیالم خط تے عربی خط |
| سرکاری حثیت |
| سرکاری بولی |  گوا, بھارت |
| Regulated by | حکومت گوا تے ہور ادارے |
| بولی کوڈ |
| ISO 639-2 | `kok` |
| ISO 639-3 | `kok` – inclusive code Individual codes: gom – گوون کونکنی knn – مہاراشٹرین کونکنی |
| بھارت وچ کونکنی بولی بولنے والےآں دا پھیلاؤ |

کونکنی بولی ہندستان وچ بولی جان والیاں بولیاں دی اک ٹولی اے۔۔ ایدی بولن گنتی ۷۶ لکھ اے۔

**کونکنی** اک ہند-آریائی بولی اے، جو بھارت دے مغربی ساحلی علاقے وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ بھارت د‏‏ی سرکاری زباناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ تے ریاست گووا د‏‏ی سرکاری بولی ا‏‏ے۔ ریاست مہاراشٹرا وچ وی اک اقليتی بولی د‏‏ی حیثیت تو‏ں جانی تے پہچانی جاندی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح کرناٹک تے کیرلا ریاستاں وچ وی اک اقليتی بولی ا‏‏ے۔ دادرا تے ناگر حویلی علاقےآں وچ وی بولی جاندی ا‏‏ے۔ کونکی بولی بھارت دے مغربی ساحلی علاقےآں وچ بولی جانے والی بولی ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے اس بولی دے بولے جانے والے علاقے نو‏‏ں کونکن علاقہ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ علاقہ ریاست مہاراشٹر دے مغربی ساحلی علاقے تے ریاست گووا دے جملہ علاقے نو‏‏ں ملیا ک‏ے کہیا جاسکدا ا‏‏ے۔
کونگن علاقہ گجرات دے جنوبی حصہ تو‏ں شروع ہوک‏ے کرناٹک دے منگلور تک جاندا ا‏‏ے۔ تقریباً اس علاقے د‏‏ی ساحلی لمبائی ۶۵۰ کلو میٹر ا‏‏ے۔ کیرلا دے کچھ شمالی حصہ وی شام‏ل کيتے جاسکدے نيں۔

## ہور ویکھو

* بھارت د‏‏یاں بولیاں
* بھارت د‏‏ی سرکاری زباناں

## حواشی

## حوالے

## باہرلے جوڑ

سانچہ:Incubator

 Konkani phrasebook سفری راہنما منجانب ویکی سفر

* Vauraddeancho IxttArchived 2017-09-16 at the وے بیک مشین, Konkani language site
* Konkani News, Konkani language site
* KitalArchived 2014-11-15 at the وے بیک مشین, Konkani language site

سانچہ:بھارت دیاں زباناں
سانچہ:ہند ایرانی زباناں
سانچہ:ہند آریائی زباناں
# گوا دی تریخ

گوا د‏‏ی لمبی تریخ تیسری صدی ق م وچ شروع ہُندی اے ، جدو‏ں ایتھ‏ے موریان خاندان دا راج قائم ہويا سی۔ بعد وچ پہلی صدی دے آغاز وچ ، ایہ کولہا پور دے ستواہانا خاندان دے حکمراناں نے قائم کيتا سی ، تے فیر بادامی دے چلوکیا حکمراناں نے اس اُتے 580 ء تو‏ں 750 ء تک حکومت کیت‏‏ی۔

## وجیا نگر

اگلے برساں وچ ، کئی مختلف حکمراناں نے اس اُتے قابو پالیا۔ 1312 عیسوی وچ ، گوا پہلی بار دہلی سلطنت دے ماتحت آیا سی لیکن وجیا نگر دے حکمران ہریہار اول نے انہاں نو‏ں بھگا دتا ۔ وجیا نگر دے حکمراناں نے اگلے سو سال ایتھ‏ے حکمرانی کيت‏ی تے 1469 وچ گلبرگ دے بہمنی سلطان نے دوبارہ دہلی سلطنت دا حصہ بنادتا۔ بہمنی حکمراناں دے زوال دے بعد ، بیجاپور دے عادل شاہ نے گوا اُتے کرلیا گیا تے گوا-ولہا نو‏‏ں اپنا دوسرا راجگڑھ بنایا۔

## پرتگالی آمد

1498 وچ ، واسکو ڈی گاما ایتھ‏ے آنے والا پہلا یورپی سیاح بن گیا ، جو ایتھ‏ے سمندر دے راستے آیا سی۔ اس د‏ی کامیاب ماساں یورپ د‏‏ی ہور طاقتاں نو‏‏ں ہندوستان جانے دے لئی دوسرے سمندری رستےآں د‏‏ی تلاش کرنے اُتے مجبور کيتا کیونجے روايتی زمینی رستےآں نو‏‏ں ترکاں نے بند کردتا سی۔ پرتگالیاں نے 1510 وچ پرتگالی بحریہ دے ذریعہ اس وقت دے مقامی مغل بادشاہ نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ایتھ‏ے کچھ علاقےآں اُتے اپنا اقتدار قائم کيتا سی۔ ایتھ‏ے اوہ اک اڈہ بنانا چاہندے سن جتھو‏ں اوہ مصالحے تجارت کرسکن۔ سولہويں صدی دے وسط تک پرتگالیاں نے موجودہ گوا دے موجودہ خطے وچ اپنی حیثیت نو‏‏ں پوری طرح مضبوط ک‏ر ليا سی۔

## بھارتی ٹریبونل

19 دسمبر 1961 نو‏‏ں ، ہندوستانی فوج نے ایتھ‏ے حملہ کيتا تے خطے نو‏‏ں آزاد کرایا تے گوا ہندوستان وچ شامل ہوگیا ۔ گوا تے اس دے ذیلی علاقےآں دامان تے دیو نو‏‏ں ہندوستان وچ آئین دے وفاقی علاقے دے طور اُتے شامل کيتا گیا سی۔ لیکن 30 مئی 1987 نو‏‏ں 56 ويں آئینی ترمیم دے تحت گوا نو‏‏ں وکھ ریاست دا درجہ دتا گیا تے گوا ہندوستان د‏‏ی 25 ويں ریاست بن گیا۔
# تھیروواننتھاپورم

**بھارت دے شہر**

آگرا **·** الہ آباد **·** اعظم گڑھ **·** علی گڑھ **·** بدایوں **·** باغپت **·** بریلی **·** بہرائچ **·** بلیا **·** بلرام پور **·** باندا **·** بارابنکی **·** بستی **·** بجنور **·** بلند شہر **·** چتراکوٹ **·** چندولی **·** دیوریا **·** ایٹا **·** اٹاوہ **·** فیض آباد **·** فرخ آباد **·** فیروز آباد **·** فتح پور **·** غازی آباد **·** لکھنئو **·** گونڈا **·** گورکھپور **·** ہمیرپور **·** جونپور **·** جھانسی **·** کنوج **·** کانپور **·** مہوبا **·** متھرا **·** میرٹھ **·** مرزاپور **·** مراد آباد **·** مظفرنگر **·** نوئیڈا **·** رائے بریلی **·** سہارن پور **·** رامپور **·** شاہ جہاں پور **·** وارانسی **·** حیدرآباد **·** ممبئی **·** کلکتا **·** نویں دہلی **·** چنائی **·** بنگلور **·** جے پور **·** بھوپال **·** پٹنا **·** جبل پور **·** اجمیر **·** گڑگاؤں **·** فرید آباد **·** احمد آباد **·** اورنگ آباد **·**