# علوی نصیری فرقہ

**علوی** جاں **علوی نصیری** شام ، عراق تے لبنان وچ پایا جان والا شیعہ مسلماناں دا اک فرقہ اے ، شام دے برسر اقتدار حافظ الاسد خاندان دا تعلق وی اس فرقے نال اے ۔ شام دا موجودہ صدر بشار الاسد وی علوی اے ۔

## علوی لوکاں دی ابتداء

اصل وچ علوی لوکاں دے بارے بوہت وڈا اختلاف اے – اوہ ہن علوی ( علی دے منن آلے ) ناں نوں ترجیح دیندے نیں ، اوہناں نوں نصارس آکھیا جاندا سگا- کجھ دا خیال اے کہ نصیری شام وچ نافرینی نسل توں سیگے ، رومی مورخ پلینی نے تاریخ 5 : 23 وچ ذکر کیتا اے – علوی قبائل دے ارکان توں مرتب ہوۓ نیں ، جہناں چوں کجھ شمالی شام دے پیدائشی سیگے ، دوجے قبیلے بارھویں صدی وچ عراق توں ہجرت کر کے آۓ ، 1516 وچ عثمانی شہنشاہ سلیم 1 " گرم " نے 9400 توں بوہتے خاص علوی شیعیاں نوں سنی مذہبی رہمناواں دی مدد نال مار دتا – اوہنے کئی ترک باشندیاں نوں ، علویاں دے وطن شمالی شام وچ آباد کردتا ، پر بعد وچ ، اوہناں چوں وی کینے علویاں وچ شامل ہو گۓ – علویاں نے اپنا ملک قائم کرن دی کوشش کیتی جیڑے پہلی واری " علوی ریاست" کہلائی اتے فیر 1920 – 1936 ایدا ناں بدل دتا " لطاکیہ دا سنجاک " اج اوتھے 3/1 3 ملین علوی نیں اتے اوہ ملک شام نوں کنٹرول کردے نیں –

## اوہناں دے مذہب دی تاریخ

اوہناں دے مطابق ایہہ شیعہ گروہ رب ولوں آیا اے اتے اوہناں دا مذہب اوہ اے جیڑا **[['*حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم|حضرت **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]]*  اتے **حضرت علی کرم اللہ وجہہ**  نے سکھایا – ڈروز کیٹیچم دے سوال 44 دے مطابق اوہ ڈروز توں وکھ کر دتے گے کیوں جے اوہ علی دی پوجا کردے سیگے ، جدوں اوہناں اصل وچ اللہ الحاکم دی پوجا کرنی چاہیدی سیگی ( 996 – 1021 ء ) ڈروز دے نیڑے دکھائی دینے آلا رب کہڑا اے –

پیٹرک سیل دے مطابق ، اسد وچ  : مشرق وسطی لئی محنت ، یونیورسٹی آف قاہرہ پریس 1968 صفحہ 8 " متعلقہ دورز فرقے دے وانگ اتے اسمعیلیاں وانگ ، نصیری اوہناں شیعیاں دا بقایا اے جہناں نوں ہزاراں ورے پہلے اسلام توں کڈھ دتا گیا سیگا- اوہ جزیرے سیگے ، جیڑے مدوجزر توں اکٹھے ہو جاندے نیں ، کجھ علویاں دی سکھیا دی پیروی کردے نیں ، جیڑے **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** ابن نصاری النمری ( 850 ء ) ، جیڑا اپنے آپ نوں حق دا بوہا کہلواندہ اے – ایہہ ظاہری طور تے حسین ابن ہمدان الخسابی دی سکھیا چوں پروان چڑھیا ( 970 ء ) جدوں شیعیاں دی طاقت مک گئی – تے علویاں نوں جہادیاں ، محلوکاں عثمانیاں دے ذریعے قتل کردتا گیا ، اوتے علوی آپس وچ وی لڑ پۓ – حاشیہ دے طور تے ، مراکش دا علوی شاہی خاندان ، اک سنی سیگا –

## علوی مذہب وچ ودھدا ہویا تصادم

علوی بارہویں شیعیاں دی اک شاخ اے اوہ 1947 وچ ، اک لبنانی بارہویں شیعیہ رہمنا امام الصدر توں ، بطور قانونی شرعی مسلمان جانے گۓ ، بعد وچ 1971 وچ ، علوی حافظ اسد شام وچ حکومت چنیا گیا ، ایدا پتر بشار الاسد وی انج دا علوی سیگا- دوجے ، نکے گروہ وی علی دی پوجا کرن وچ ایمان رکھدے نیں اتے ایہہ گروہ اتے علوی " علوی کہلاندے نیں –

ابن تائمیہ ( 1328 ) ، راسخ الاعتقاد مسلمان علماء اتے وہابی دے بانی نے علویاں دے خلاف اک سخت بولی دے نال فتوی جاری کیتا، اوہنے آکھیا کہ اوہ بھروسے دے قابل نئیں، " اوہ مسیحاں اتے یہودیاں توں وی وڈے کافر نیں - ----- ایتھے تیک بت پرستاں توں وڈے " اوہنے اوہناں دے خلاف ایہہ کہندے ہوۓ جہاد دی اجازت دتی ، کہ اوہناں دی جائداد لینا اتے لہو وگانا جائز اے جدوں اوہ توبہ نہ کرن ،

1097 وچ جہادیاں نے شروی وچ نصارس دا اک گروہ قتل کر دتا ، پر جدوں اوہناں نے سنیا کہ اوہ اصلی مسلمان نئیں تے جہادیاں نے اوہناں نوں سہارا دتا اتے ایتھے تیک کہ اوہناں نوں اسمعیلیاں دے خلاف لڑن لئی امداد وی دتی- 1120 وچ کرداں اتے اسمعیلی مسلماناں نے25000 نصیریاں نوں ہرایا-پر 1123 وچ نصیریاں نے برگشتہ ہون آلیان اسمعیلیاں دےنال کردواں نوں ہرایا- 1291 وچ علوی اتے اسمعیلی رہمنا ناکامی دے نال انا وچ اکٹھے ملن لئی ملے ( عبد صفحہ 147 ) مصری مسلمان مملوک حکمراناں نے 1260 – 1518 تیک اوہناں نوں پیڑ دتی – جدوں عثمانیاں نے 1516 دے شروع وچ شام تے قبضہ کیتا تے اوہناں نے وی علویاں نوں پیڑاں دتیاں – 1832 وچ ، مسیاف دے پنڈ تے نصاری حملے دے بعد ، دمشق دے افسر نے اوہناں نال لڑن لئی ہزاراں دستے گھلے – اوہناں نوں وی 1870 وچ 1877 وچ پیڑ دتی گئی – فرانس نے 1918 – 1922 تک علوی سرزمین نوں امن اتے امان وچ رکھیا – 27/4/1924 نوں ، علویاں دے کجھ مسیحی راہب ( زنانی ) نوں مارن دے بعد فرانس نےہور علوی قتل کیتے ، سلائمن مرشد دے تحت کئی علوی شامی قوم پرست دستیاں دے خلاف لڑے ، جدوں تیک سلائمن 1946 وچ پھاہ نہ دتا گئی- اج علوی شام دی آبادی دا 8 توں12 فیصد نیں – اوہ مشرقی شام دے علاقے لطاکیہ اتے جنوبی ترکی دے اک نکے حصے وچ 65 فیصد نیں – حافظ اسد دے حکومت وچ آؤن دے بعد ، سنی مسلم بھائی چارہ ( اخوان) تقریبا 26/6/1980 نوں حافظ اسد توں مل گئی بوہت سارے اخوان ہما قصبے وچ سیگے اتے حکومت نے 500 شامی دستے اوہناں نوں سزا دیون لئی گھلے – اخوان نے اوہناں ساریاں نوں مار دتا – ساریاں مسجداں توں اعلان کیتا گیا کہ اسد دے خلاف گوریلا جنگ مک گئی اے ، ہن ویلے سیگا اخوان دے کھلے عام مدد کرن دا اتے " منکراں " نوں باہر کڈھن دا ، ہما دی گلیاں اینی تنگ سگیاں کہ ٹینک نہ لنگھ سکدے سیگے – ایس لئی اسد دے بھراواں( حمایتیاں ) نے توپاں نوں حکم دتا کہ قصبے نوں ڈھاہ دین اتے فیر فوجیوں نوں ہر کسے نوں مارن دا حکم دتا – 20000 اتے 38000 دے وچکار لوک مارے گۓ – اک علوی نے مینوں دسیا کہ ایس وجہ توں اسد دے بھرا نوں شام توں خارج کردتا گیا ، ایس لئی ، اجہے تیک ، شام نوں سنی مقدس جنگجوواں توں کوئی پریشانی نئیں-

## خلاصہ

غیر علوی مسلمان سارے متفق نئیں کہ علوی مسلمان ہین یا نئیں ، علوی دعوی کردے نیں کہ اوہ اسلام دی ضروری سکھیا دی پیروی کردے نیں ، پر ایتھے تفسیر وچ واضح وسیع فرق اے – ایسے انداز وچ سارے مسلمان یسوع دی سکھیا دی پیروی دا دعوی کردے نیں – فیر وی ، چند اک نے اوہنوں پڑھیا اتے امن / صلح دے شہوادے ( جیڑا یسوع اے ) اتے اسلام دےوچکار اصلی اختلافات دیکھے ، جیکر بوہت سارے مسلمان سمجھدے نیں کہ علوی بطور " بدعت" نیں مسیحیاں اتے یہودیاں توں وی بوہتے ، ہو سکدا اے کجھ لوک یسوع دی سکھیا دے لحاظ تون اسلام نون وی اک بدعت سمجھن –

## علوی اسلام دے عقیدے

راز/ بھید: علویاں نے اپنی اندرونی سکھیا اتے رسم ورواج نوں راز وچ رکھن دی کوشش کیتی اے کسی قدر میسن یا مورمنز وانگ اوہناں دیاں رسماں وچ اک شراکت اے جہدے وچ شراب پینا شامل اے ، کیھولک وانگ ، اوہ وی ایمان رکھدے نیں کہ شراب وی اللہ دی الوہیت وچ تبدیل ہو جاندی اے –

اسلام دے پنج ستون: توحید ، نماز ، وکوۃ ، حج رمضان وچ روزہ رکھنا ، صرف نشانیاں دےطور تے ایمان رکھیا جاندا اے اتے اوہناں تے عمل کرن دی کوئی لوڑ نئیں اوہناں دے دو ہوروی پلر نیں-:

جہاد یا مقدس مشقت/ جنگ حریجی اینوں چھیواں پلر وی سمجھدے نیں-

علی دی پوجا: ( ولیا کہلایا) ، ایہہ ستواں پلر اے ، ایہہ نہ صرف علی دی پوجا کردےنیں ، پر علی دےدشمناں دا مقابلہ وی کردے نیں- دی انسائیکلوپیڈیا آف اسلام نیو ایڈیشن 1995 جلد صفحہ 147 کہندی اے " جینج بدعت نصیریاں علی بن ، ابی طالب بطور قادر مطلق اتے ہمیشہ دا رب ( الا لہ الاعظم ، القدیم الازل) "

اک "تثلیث" تقریبا سارے شیعیے ( سواۓ زیدی) یقین رکھدے نیں کہ علی **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** دا جوائی ، شرعی / حقدار پہلا خلیفہ سیگا- ایس لئی ، علوی اگے چلے جاندے نین اتے ایمان رکھدے نیں ، علی اللہ دی تثلیث دے اک رکن دا اظہار اے – کئی مسلمان ، دوجے اسمعیلیاں وانگ کسی قسم دی تثلیث توں انکار کردے نیں ، اللہ کٹ توں کٹ تن واری تثلیث وچ ظاہر ہویا- اخیری اظہار **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** ، علی اتے مسلمان الفارسی اے ، الفارسی دا مطلب اے " فارس دا " سلمان اک اے جہنے جنگ حندق دے موقع تے مدینہ دے گرد خندق کھودن دا مشورہ دتا سگا-

ست ادوار: علوی یقین رکھدے نیں کہ اللہ تن حصیاں دے ست ادوار وچ ظاہر ہویا-

نام/پردہ/چھپا ہوا ---------- ظاہر ہوا/ مادہ ---------- پھاٹک(دروازہ)

(اسم) ---------- (معنا) ----------

آدم ---------- ہابل ---------- ؟

نوح ---------- سیت ---------- ؟

یعقوب ---------- یوسف ---------- ؟

موسی ---------- یشوع ---------- ؟

سلیمان ---------- آسف ---------- ؟

یسوع ---------- پطرس ----------

**حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** ---------- علی ---------- سلمان الفارسی

؟ ---------- 10 امام ---------- ؟

؟ ---------- گیارواں امام ---------- محم بن نصار

غور کرو نوح اتے سیت اکٹھے نیں حالانکہ اوہ اک ہزار ورے توں بوہتے ورے دا فرق اے-

ازسر نو تجّسم ( نو سوکیا): اوہ لوک جیڑے علی دا انکار کردے نیں ، اوہناں نوں ڈنگراں وچ تجسم کرکے سزا دتی جاۓ گی-

دی انسائیکلوپیڈیا آف اسلام نیو ایڈیشن 1995 جلد 8 صفحہ 147 کہندا اے کہ نصارس ایمان رکھدے نیں کہ نصاریاں دی روحاں ، رب دی تعریف دی روشنیاں سگیاں ، پر فیر اوہ اوہناں دے ویرودھ باغی ہو گئیاں اتے اوہدی جدائی دا شک کردے ہوۓ ، ایس لئی فیر اوہناں دی روحاں دھرتی تے خارج کر دتیاں گئیاں – اوتھے اوہ کئی واری دوبارہ مجسم ہون گئیاں،جیکر غیر برگزیدہ ابدی طور تے دوبارہ مجسم ہون گے-

مسجداں وچ رفاقت : زیادہ تر علوی اینوں اہم نئیں سمجھدے – ایس لئی اوہ شام دی مشہور مسجد امیاد وچ مشہور تقریبات کردے نیں

## چھٹیاں

سنیاں اتے شیعیاں وانگ ، ایہہ وی قربانی دی عید ،عیدالاضحی مناندے نیں- دوجے شیعیاں وانگ ایہہ وی عیدالفطر عید الکبیر اتے عاشورہ دے تہوار مناندے نین جیڑا آتش پرستاں دا نیا ورا اے – دوجے شیعیاں وی اینوں مناندے نیں ، ایہہ اوہ دن سیگا- جدوں  **محمد مطصفی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** نے **امام علی**  نوں خلافت دتی-

نجوم: جیکر **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** نجوم دے خلاے سیگے- علوی نجوم نوں ورتدے نیں؛ شائد اوہناں اتے آتش پرستاں دا اثر سکا- اوہ کہکشاواں دےستاریاں دے یقین رکھدے نیں اوہ ستارے حقیقتا مومناں دی دیوتائی روحاں نیں " اوہ آدمی منا دی پہچان نوں تسلیم کردا اے اوہ نجات پا جاندا اے ، شاید اوہ دوجے جنم توں بچ جاؤن – اوہدی آتما بدن نوں نکلدی اتے تارا بن جاندی اے – اوہ آخیری تھاں توں اپنا سفر شروع کردے نیں آسمانی روشنی کی غورو فکر"

عورتاں دی روحاں نئیں ہوندیاں:اوہ نصیری علم الہیات دے مطابق دوبارہ زندہ نئیں ہونگیاں-انسائیکلوپیڈیا آف اسلام نیوایڈیشن جاری رکھدا اے :" عورتاں ایدے توں باہر نیں – کیوں جے شیطان دے گناہ توں پیدا ہوئیاں نیں- ایدی وجہ توں اوہ بندیاں دے حقوق وچ شمولیت توں محروم نیں – (سلیمان باکرا61 )" ایہہ **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** توں نسبتا مختلف اے جہاں اوہنےسکھایا کہ جہنم دے بوہتے رہن آلے عورتاں سگیاں

ایس لئی ایدے بر خلاف، اک علوی نے مینوں دسیا کہ اج اوہ اصل وچ یقین رکھدے نیں کہ عورتاں دیاں روحاں نیں-

شراب: شام وچ علوی شراب پیندے نیں – نیشنل جیوگرافک میگزین نے دو شامیاں نوں روایتی عرب لباس وچ اکٹھے شراب پیندے دکھایا اے – ایس لئی اک علوی نے مینوں دسیا سیگا کہ اوہ یقین نئیں رکھدے کہ شراب پین-

## علوی فرقے

علوی بذات خود پنج فرقیاں وچ بٹے ہوۓ نیں ، سنی فرقہ، ( شمسیا) ، چند فرقہ ( قمری ) ، مرشدی ، اوہناں نجات دینے آلے دی سلمن مرشد دی وجہ توں اوہناں دا ایہہ ناں اے- حیدریا اتے گھبیّا، ایہہ سارے علوی " ایہہ سارے علوی " بنیاداں" توں اتفاق کردے نیں ، پر رب دے اسمانی اظہار ، علی ابن ابی طالب نے دھرتی چھڈی تے سورج اتے چند فرقے متفق نہ ہوۓ کہ اوہ سورج وچ یا چند وچ ہن رہدنا اے ، چند فرقہ علویاں دےچھ قبیلیاں توں مل کہ بنیا ، علویاں دی اکثریت اپنے مذہب دے اس فرقے توں تعلق رکھدے نیں ، جہدے توں اوہدے ماں پیو اتے قبیلے تعلق رکھدے سیگے ، ایس لئی ، شائد دنیا وچ اکثر لوگ سادگی توں اوس مذہب توں تعلق رکھدے ہون، جیڑا اوہناں دے خاندان دی روایت اے ، اج اکثر لوک روایت نوں تلاش کر رہے نیں ، کینے حقیقی رب نوں تلاش کر رہے نیں ؟

## سلمن مرشد ، برقی مسیح

سلمن مرشد 1900 توں پہلے کسی ویلے جمیا اوہنے اپنے آپ نوں مسیح ہون دا دعوی کیتا – بوہت سارے علوی ایدی پیروی کردے نیں ، ایس لئی ایہہ ذکر کرنا چاہیے کہ بہت توں نئیں اتے ایدے عقیدے سارے علویاں دا نمائندہ نئیں ہین – **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** وانگ سلمن ظاہری طور تے علامتاں رکھدا سیگا جیڑے مرگی دے دورے وانگ ظاہر ہونیاں – **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** وانگ ایدے پیروکار نے وی ایدے معجزات کرن دا دعوی کیتا – مثلا اوہنے خفیہ طور تے مٹی دی کنداں وچ خوراک دفن کر دتی- اتے جدوں اوہنے کند نوں زور تے ماریا تے سارے دیہاتیاں کھاون لئی خوراک باہر نکل آئی- اوہدی لتاں ہنیرے وچ چمکدیاں کیوں جے اوہ اوہناں فاسفورس توں رنگ لیندا سگا- فاسفورس اوس ویلے چمکدی جدوں اوہ ظاہرا چانن کردا سگا- اوہنے شامی حکومت دے ویرودھ اک بغاوت دی قیادت کیتی ، اوہنے فرانسیسی مدد دیندے اتے آخرکار 1949 وچ شامیاں نے اوہنوں پھاہ دے دتی – وڈی عجیب گل اے ایتھے تیک کہ کجھ لوک جو سلمن پر نالش کردے سیگے اتے اوہدے کسے قسم دے مسیح ہون تے یقین نئیں رکھدے سگے- اینوں مریا دیکھ کر غمگین سگے- کیوں جے اوہنے علوی آزادی دے مسئلے نوں اگے ودھیا سگا- بہرحال ، ویلے دے بعد ، بوہت سارے علوی فوج وچ شامل ہو گۓ اتے شامی بعث سیاسی پارٹی وچ شامل ہو گے ( عراقی بعث سیاسی پارٹی علوی نئیں اے )1971 وچ حافظ اسد ، شام داصدر بنیا اتے اج اوہدا پتر بشار الاسد حکومت کردا اے – کیہ تہاڈا مذہب سچا اے یا اینوں جاری رکھن لئی ( بیٹریاں )دی لوڑ ہوندی اے – یسوع نے آکھیا " میں دنیا دا نوں واں " ( یوحنا 8 : 12 ) اینج ای جینج نکے کیڑے ، کیڑیاں دی چانن وچ اڑدے نیں اتے جدوں سورج دے چانن وچ اڑنا چاہیے تے مر جاندے نیں – لوکاں دیاں روحاں جہنم وچ چلی جاندیاں نیں – جدوں اوہ کیڑیاں دے چانن دی تلاش کردے نیں – جینج فاسفورس اتے بیٹریاں دی لوڑ ہوندی اے – جدوں اوہناں نوں سوچ رب دی چانن تلاش کردی نیں-

## علوی عقیدے دی دلکشی

کیوں لوک ، علوی مسلمان نیں؟کچھ ہو سکدا اے ایہہ خیال کردے ہون کہ ایہہ اک شخص نوں مسلمان بنن دی اجازت دیندا اے ( مسلم معاشرے وچ برابر دے حقوق دے نال ) اتے اینوں سارے مذہبی رسماں نئیں کرنا پیندیاں نیں اتے مسجد وچ بوہتا نئیں جانا پیندا- الکوحل اک علوی مسلمان لئی ٹھک اے ( پر عادی ہون لئی ) پر ایدے توں وی بوہتا کچھ-

راسخ الاعتقاد اسلام وچ ، اللہ تقریبا سمجھ توں باہر اے – سنی اسلام وچ ، جے تسی اللہ دی خوشی اتے نا خوشی نوں جاننا چاہیے تے کسی دوجے دی دتی ہوئی مدد توں ، **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** دے کیے ہوۓ کماں نوں غور توں دیکھو ، جینج روایتاں ( سنتاں) وچ لکھیا ہویا اے – حدیثاں وچ محفوظ اے – حدیثاں قرآن دی نسبت بوہتا سمجھ دا اثر رکھدیاں نیں ، کیوں کہ ایتھتے بوہت بوہتا اوہناں ساریاں جلداں وچ کم کیتا آیا اے – شیعہ اسلام وچ اوہناں دی اپنی جافر دی سکھیا نیں- اتے دوجیاں دی ، پر عملی لاگو لئی اوہ امام دی گلاں سندے نیں – علوی **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** اتے علی دی بڑی عزت کردے نیں اتے انج اوہ اللہ دے طور پے پوجا کردے نیں – علوی خدا نوں جاننا چاہندے نیں – اوہ خیال کردے نیں کہ اوہ **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** ، علی اتے سلمان فارسی نوں اک تثلیث دےطور تے عوضی بنا سکدے نیں – ایدے نال مسئلہ ایہہ اے کہ **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** اتے علی نے کدے وی خدا ہون دا دعوی نئیں کیتا ، رب دے نال ہونا یا گاہ معاف کرن دا دعوی کرنا – اوہناں نے کدے پوجا یا رب دا لقب قبول نئین کیتا ، یا دوجیاں نوں اجازت دتی ہو کہ اہنوں رب کہہ کہ بلان – اصلی رب پرانے عہدنامے وچ سمجھنے دے قابل اے ، ایدے توں ظاہر ہوندا اے کہ کینج رب نے بادشاہواں ، قاضیاں اتے عام لوکاں دے نال کم کیتا ، یقینا نویں عہدنامے وچ جدوں توں یسوع دھرتی تے آیا رب ہور سمجھن دے قابل ہو گیا –

## مسلم دنیا وچ علوی

ایدی تصویر ذہن وچ بناؤ – اک رب نوں منن آلا مسلمان مسافر مسجد وچ وڑیا اتے اوہنے بوہت سارے ڈنگراں اتے تیلیاں دا جائزہ لیا – جنج ای اوہنے اپنی نمازشروع کیتی اوہنے اُچی گستاخ آواز سنی جیڑی آکھ رہی سی " ڈھینچوں ڈھینچوں ( کھوتے دی آواز ) نہ کرو- تینوں کاہ مل جاۓ گا" آواز اوسے فرقے دے اک رکن دی ہو سکدی اے جہناں نے جدوں حیلہ دے اک مسلمان پنڈ تے لک کے حملہ کیتا ، جمعہ دی نماز دے وچکار وچ چیخے " علی دےسوا کوئی رب نئیں ، **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** دے سوا کوئی پردہ نئیں ، اتے مسلمان دے سوا کوئی بوہا نئیں اے – جنج ای اوہناں نے بندیاں نوں قتل کیتا اتے مسجداں شراب خانے بن گئیاں-----ھاں شراب خانے !ایہہ کہڑے آوارہ جوان نیں اتے جدوں اوہناں نے مسیحیاں ، یہودیاں اتے ساتھی مسلماناں تے حملہ کیتا ، کیہ اوہ واقعی مسلمان سیگے ؟ ایہہ " مسلمان" کئی شیعیاں اتے کئی سنیاں توں سوچ مسلمان پہچانے جاندے نیں " مسلمان " حوالیاں وچ ، ایس لئی ، کیوں جے ایہہ لوک بدعتی 0غالی ) خیال کیتے جاندے نیں ، اسلام توں باہر نیں ، ایہہ بوہت سارے مسلماناں دا کہنا اے ایہہ کہڑے لوک نیں ؟ تھلے دتے عام طور تے کیہ کردے نیں – مصیبت زدہ ، جنگلی ، قانونی حق توں محروم ، اک توپ دی طاقت دا برقی مسیحا اتے اج شام دا ملک کنٹرول کردا اے ایہہ کون اے جیڑا " تثلیث " تے ایمان رکھدا اے ، **حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم** کہیدا اُچا اتے اعلی اظہار اے ، علی اتے سلمان الفارسی ؟ ایس کاغز دے مقاصد ، مسلماناں اتے غیر مسلماناں نوں اسلام دی دنیا دا اک مختلف منظر دینا مسلماناں دا لکیر دا فقیر ہونے دا سلسلہ توڑنا اے – اتے شاید علویاں دے عجیب طریقیاں دی اک مختصر دنیا اے تہانوں غور کرن لئی کجھ ڈونگیاں گلاں دیواں گا اسی ایناں سارے سوالاں دے جواب دیواں گے ، پر انج کرن لئی ، سانوں ایناں دی ابتدا دے بارے چند گلاں سمجھن لئی واپس جانا پوے گا –

لوک خدا دی سچائی توں نٹھدے نیں : ساڈے کول علویاں نوں حقارت نال ویکھن لئی کوئی وجہ نئیں جیڑے ایمان رکھدے نیں کہ علی اج سورج تے رہندا اے یا دوجے ایمان رکھدے نیں کہ علی چند تے رہندا اے کیوں جے کیہ بوہتے لوک ، اک ویلے وچ یا دوجے ویلے وچ کسی دوجے تے یقین کرن دا انتخاب کرن کیوں کہ اوہ صرف چاہندے نیں کہ سچائی دے بارے نمایاں حفاظت دے بغیر؟ نہ صرف لوک پاگلاں والا ایمان رکھن نوں ترجیح دیندے نیں یا عقیدے بنانے تے – پر خدا دے راہ چنگے راہ دے طور تے نئیں چاہندے- جدوں کوئی رب دی سچائی دے بارے جاندا اے نشہ کرن ، شراب پیون ، بداخلاقی کرن یا بتاں وانگ روپے پیسے دا کردا اے ، تے کیہ اوہناں دی سوچ علویاں توں بوہتی حقیقی نیں ؟ نئیں ، اسی سارے رب دے بغیر اک ای کشتی وچ سوار آں ، اتے رب نوں نہ صرف سچائی ظاہر کرندی لوڑ اے پر اوہنوں لوکاں نوں اوس پاسے رہمنائی دی وی لوڑ اے – جیکر لوک اوس حیاتی دےدھوکیاں دے پیچھے نٹھن لئی کھوچ جاندے نیں –

## ہورویکھو

* نصیریہ

## حوالے

حوالہ جات اتے ویب لنکس قانونا 3 / 2 / 2002 دے

پہلا انسائیکلو پیڈیا آف اسلام جلد 6 صفحہ 964 – 967 ای جے برل 1913 – 1936

انسائیکلو پیڈیا آف اسلام نیو ایڈیشن جلد 8 صفحہ 146 – 149 ای – جے برل 1995

## باہرلےجوڑ

* [  ایدے بوہت سارے صفحیاں اتے مشرقی وسطی دے بارے نیں-
*